A thin glass shatters in the dining room.

sen ki üşümüş gökte o yalnız bulutsun kıskanmadığın cömert bir maviliğin ortasında o bildiğin yalnızlığın ellerinden tutmuşsun desen ki unutulmuşsun

[galleani]

Orada da bizi bekliyor değiller. Mülteciler her ülke için yüktür, yük olduğunu hissetmekse hiçbir zaman hoş bir şey değildir. Bir ülkeye bir elçi gibi, yapacağı işler ve beraberinde getireceği değerler olan bir insan olarak gelmekle, barınacak yer arayan bir mağlup olarak gelmek arasında büyük fark vardır.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Neredeydi Almanlar? 5 Mart 1933'te bile Almanların çoğunluğu Hitler'e karşı oy kullanmıştı. Bu çoğunluk ne oldu sonra? Öldüler mi? Yer yarıldı da içine mi girdiler? Ya da biraz geç de olsa Nazi olmaya mı karar verdiler? Bu cenahtan hissedilebilir herhangi bir tepki gelmemesi nasıl mümkün olmuştu?

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Tarih nedir? Nerede vuku bulur? Normal tarih anlatımlarından birini okursanız -ki bunların hadiselerin kendilerini değil, sadece konturlarını içerdikleri kolayca unutulur- tarihin sadece bir düzine insanın arasında vuku bulduğuna inanasınız gelir, o sırada "halkların mukadderatlarını yönlendiren" ve kararları ve eylemleri, daha sonra "tarih" olarak adlandırılacak şeyleri oluşturacak bir düzine insan. Böyle düşünüldüğünde içinde bulunduğumuz asrın tarihi Hitler, Mussolini, Çan Kay Şek, Roosevelt, Chamberlain, Daladier ve isimleri herkesin dilinde olan birkaç düzine başka adam arasındaki bir satranç turnuvası gibi görünür. Biz diğerleri, ismi anonim kalanlar, en iyi ihtimalle tarihin nesneleri, satranç tahtasındaki piyonlar olabiliriz; cepheye sürülen, unutulan, feda edilen, sopa yiyen ve -eğer varsa- hayatları, bilmeden üzerinde durdukları satranç tahtasında başlarına gelenlerden tamamen bağımsız, bambaşka bir dünyada cereyan eden piyonlar.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

İktidarı ele geçirmelerine ve ne isterlerse yapabilecek olmalarına rağmen hâlâ neden yalan söylüyorlar, bilmek istiyorum bunu.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Beraber yaşadığı diğer insanları öldürmeye prensip olarak ve süreklilik arz edecek şekilde bir kere hazır olunca insanlar ve hatta bu, bir vecibe hâline gelince, münferit hedefleri değiştirmek önemsiz bir detay olur. Daha bugünden açıkça görülüyor "Yahudi"nin yerine "Çek" ya da "Polonyalı" ya da herhangi başka bir ismin konulması hiç sorun teşkil etmeyecek.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

En basit ve neredeyse bütün örneklerde, biraz deşildiğinde en temel neden korkuydu. Sopa yiyenlerden biri olmamak için sopa atanların safına katılmak.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Nasıl böyle olabilmişti hadiseler? Yoksa hepimiz başka türlü gelişemeyeceğinden bu kadar emin olduğumuzdan ve buna bu kadar güvendiğimizden mi? Ve başka türlü olmasını en kötü ihtimalle engellemek için hiç ama hiçbir şeyi göze almadığımızdan mı?

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Eğitimli elit tabaka dışında, hayatın en büyük tehlikesi geçmişte de bugün de, hep boşluk ve can sıkıntısı olageldi. (Tek istisna olarak belki ülkenin sınıra yakın bazı coğrafi bölgeleri görülebilir: Bavyera ve Renanya, ülkenin biraz Güney ruhu, bir çimdik romantik ve bir tutam mizahın devreye girdiği bölgeleri). Kuzey ve Doğu Almanya'daki geniş coğrafi alanlarda, bu bölgelerin renksiz şehirlerinde ve abartılı bir çalışkanlık, titizlik ve sorumluluk bilinciyle işletilen ticarethane ve kurumlarında, geçmişte de bugün de hep bir dar kafalılık tehlikesi mevcuttu. Ve aynı zamanda horror vacui ve kurtulmaya duyulan arzu: Alkol tarafından kurtarılma, batıl inançlar tarafından kurtarılma ya da en iyisi, çok büyük, her şeyi kaplayan ve ucuz bir kitlesel esriklik tarfından kurtarılma.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Ama ardından gelen bir hadise olmayınca, hiçbirimiz ölenlerden birini tanımadığımız için ve gazeteler de hemen ertesi gün haber yapacak başka hadiseler buldukları için duyduğumuz korkuyu da hızla unutuyorduk. Hayat devam ediyordu.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Çocukların siyasi tepkileri, tarihsel açıdan bakıldığında, gerçekten dikkat çekicidir. "Çocukların bile bildiği" şey genellikle, bir siyasi sürecin nihai ve en inkâr edilemez özüdür.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Nazizm'in kökü hep Alman okul çocuklarının savaşta yaşadıklarında olmuştur, zannedildiği gibi "cephede yaşananlarda" değil. Cephede bizzat savaşmış nesil, bir bütün olarak bakıldığında daha az hakiki Nazi üretmiştir ve bugün de daha ziyade "homurdanan ve şikâyet edenlerden" müteşekkildir, çok da doğaldır bu durum, çünkü savaşı bir gerçeklik olarak yaşamış olanlar onu ekseriyetle bambaşka değerlendirirler.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Gerçek fikirlerin, kitleleri harekete geçirecek tarihsel güçlere dönüşebilmeleri için önce bir çocuğun kavrama kabiliyetinin sınırına kadar basitleştirilmeleri gerekir. Birbirini takip eden on senede doğmuş bir neslin kafalarında oluşturulmuş ve dört sene boyunca bu beyinlere iyice mıhlanmış çocukça bir sanrı, yirmi sene sonra pekâlâ ölümcül bir ciddiyette bir "dünya görüşü" olarak büyük siyaset sahnesine geri dönebilir.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Tarihi bir hadise, gerçek gerçeklikte yani münferit insanların en temel, en özel hayatlarında, neredeyse kayda alınmayabilir ya da taş taş üstünde bırakmayan, muazzam felaketlere sebebiyet verebilir. Normal tarih anlatımında hadisenin bu yönünü göremezsiniz.

Bir Alman’ın Hikayesi ~ Sebastian Haffner

[galleani]

Bir hukuk sisteminin birincil sorunu, kuralın ne olduğu ve kimin tarafından konulduğu sorunu değil, kuralı koyan kişinin kendi koyduğu kuralla kendini bağlı hissedip hissetmediği sorunudur. Kendi koyduğu kuralla kendini bağlı hissetmeyen yöneticilerin olduğu bir ülkede hükümet sistemini de, hukuk sistemini de tartışmanın bir anlamı yoktur.

Elveda Anayasa ~ Kemal Gözler

[galleani]

Gerçek maceraperestler asla kolay bulunmaz. Kayda geçmiş olanları çoğunlukla yeni keşfedilmiş yöntemlerle çalışan iş adamlarıdır. Göz diktikleri altın post, kutsal kase, hanımefendilerin aşkları, hazineler, taç ve şöhret gibi şeylerin peşine takılırlar. Gerçek bir maceraperest meçhul kaderiyle yüzleşmek üzere hiçbir hedef belirlemeden, hesapsızca hareket eder.

Yeşil Kapı ~ O.Henry

[galleani]

Aşkı zehirliymiş, vuslatı ise ölüm demekmiş.

Rappaccini’nin Kızı ~ Hawthorne

[galleani]

Olanaksızlıklar ortadan kalkıp da düşlerin puslu özleri elle tutulur bir gerçekliğe dönüştüğünde keyiften ya da acıdan çıldıracağımız yerde kendimizi sakin ve hatta pek soğukkanlı halde bulmamız sıklıkla rastlanan bir şey değil midir?

Rappaccini’nin Kızı ~ Hawthorne