lamus dworski

Uncovering Poland: culture, folklore, history, archaeology, arts, curiosities, and more. Main blog at lamusdworski.wordpress.com

[lamus-dworski]

Ostatnio czytając różne artykuły, natknęłom się na ogłoszenie mówiące o wystawie strojów ludowych Polskich dziennych, odświętnych i obrzędowych.

Zaciekawiło mnie to bardzo, ale nigdzie indziej na internecie nie mogłom nic znaleźć o "Polskich, tradycyjnych strojach obrzędowych"

Wiadomo ci coś o tym, czy to po prostu jakiś błąd? Na prawdę by było to ciekawe jeśli by istniały specjalne stroje które nasi przodkowie zakładali na obrzędy religijne. 🤔

Hej, w kontekście takiej ludowej wystawy polecam spojrzeć na definicję obrzędu, zgodnie z PWN to po prostu "utrwalone w tradycji, często określone przepisami, czynności i praktyki o znaczeniu symbolicznym, towarzyszące jakiejś uroczystości". Podejrzewam, że mogli tam ukazać różne stroje symboliczne. Taki charakter może mieć np. ludowa kwiatowa "korona" zakładana na głowę panny młodej i zdejmowana podczas oczepin, albo strój na tradycyjne "chodzenie z królewną" / "wodzenie kusta", albo stroje kolędników jak na przykład różne formy turonia czy stroje niedźwiedzi, regionalne draby noworoczne, dziady i jukace na żywieckich godach, kusaki w centralnej PL, itp. Wszystkie tego typu stroje mają bardzo symboliczno-obrzędowy wymiar, wywodzący się z reliktów lokalnych przedchrześcijańskich wierzeń :) Jeśli jesteś w stanie podesłać coś więcej na temat tej konkretnie wystawy to chętnie poczytam!

[lamus-dworski]

Przymierzam się do tatuażu i chciałabym użyć wzorów słowiańskich, najbardziej interesują mnie symbole z haftów podlaskich. Widziałam twój starszy świetny wpis na temat pomysłów na tatuaże i tam jest zalinkowany artykuł o haftach, niestety link jest martwy. Może jakimś cudem masz jeszcze kopię tego artykułu, materiały źródłowe, inne linki? Może też być coś o symbolach żywiołów w ogólnym wzornictwie słowiańskim zwłaszcza relacja powietrze - ziemia, ale im bardziej związane z Podlasiem tym lepiej.

Hej! W przypadku martwych linków to generalnie polecam używać Wayback Machine na Internet Archive :) "Lamus Dworski" jest już dosyć stary, więc niedziałające odnośniki niestety często się zdarzają.

Znalazłam stary wpis o jakim wspominasz i podejrzewam, że to o ten link może chodzić:

Los wyhaftowany na płótnie – Ewa Zwierzyńska (10/2014)

Haftowany ręcznik niesie ze sobą wiele niejednoznacznych, symbolicznych skojarzeń. Od stuleci nieustannie towarzyszy życiu człowieka, od ran

Co do symboliki nie wiem czy zależy Ci na autentycznym wzornictwie ludowym czy odtworzonej (neo)słowiańskiej symbolice? Niezależnie od tego, gorąco polecam poczytać ogólnie o ludowych wierzeniach, łatwo znaleźć w sieci np. portal Etnografia Lubelszczyzny ma ciekawe artykuły:

W kulturze ludowej ziemia występuje w dwóch znaczeniach, jako substancja i jako świat. Pierwsze jest o wiele bardziej obudowane symbolicznie

Wiatr utożsamiany był z ożywczym tchnieniem, które powoduje powstanie życia zmieniając bryłę gliny w czującą istotę. Widziano w nim boską ep

A przeróżne linki, wśród których może znajdziesz coś ciekawego, zaczęłam zbierać na poniższej liście - jest tam mnóstwo artykułów i książek dostępnych legalnie online, z którymi warto się zapoznać:

Źródła i polecane książki – List of Polish resources

[EN] This is a subpage for my readers familiar with the Polish language, a list of recommended books and articles in Polish. To the readers

[lamus-dworski]

Eustachy Kossakowski: Pieniny (region in southern Poland), 1960.

Source: artmuseum.pl

[life-of-architecture]

Z dedykacją dla @lamus-dworski ;)

Nowy Sącz foto z 3 sierpnia 2019

Spichlerz kultury Łemków, postawiony w 1892 r. w Królowej Górnej (wtedy Ruskiej) i w 1993 r. przeniesiony do Sądeckiego Parku Etnograficznego.

Na belce nadproża widoczna rozeta karpacka. @lamus-dworski obszernie pisze o symbolu tutaj.

><><><><><><><><><><><><><><><

For @lamus-dworski ;)

Nowy Sącz, Poland taken on 3 August 2019

Storehouse of the Lemko culture built in 1892 in Królowa Górna (then Królowa Ruska) and moved in 1993 to the Sądecki Ethnographic Park.

The lintel beam has a Carpathian rosette carved on it. @lamus-dworski wrote more about this symbol here.

[lamus-dworski]

Kolejna rozeta do kolekcji, dziękuję :D

[lamus-dworski]

"Sculpture for the Earth" ("Rzeźba dla Ziemi") by Polish artist and performer Teresa Murak, created in 1974 in Ubbaboda, Sweden.

Creating the sculpture took the artist 30 days, and she used her own height as the radius for measurements. The mound was a mirrored image of the hemisphere dug from the ground, meant to represent forces of earth and sky complementing each other. After shaping the hemispheres, she grassed both convex and concave surfaces over. Just after a few days, when the green sprouts started growing, the sculpture was destroyed with bulldozers against the artist's will, under a pretext of a lack of building permit. Teresa Murak was among the first artists in Europe who engaged in land art.

Image sources: Muzeum Sztuki w Łodzi, Pismo Widok

[virydi-art]

Sadness is beautiful

Say cry

facebook | instagram

[kasiagala]

🇬🇧search

[lamus-dworski]

Dawno dawno temu, jeśli mnie pamięć nie myli, wspominałaś o tym, że zapolujesz na "Homoseksualność staropolską" Nastulczyka i Oczki. Tak z ciekawości - udało Ci się?

Ojej, dziękuję za przypomnienie :) Polowałam, jednak nie znalazłam. Teraz szybkie wyszukanie nie wygląda obiecująco. Czy książka jest gdzieś dostępna chociażby w formie ebooka, ktoś wie?

[tenderpotter]

pisałam parę miesięcy temu w sprawie tej książki do wydawcy, z pytaniem czy może planują wznowienie albo chociaż właśnie mają książkę w wersji elektronicznej, ale jedyne czego się dowiedziałam, to żeby szukać tytułu w bibliotekach (which, to już wiedziałam; u mnie na przykład nie ma, dostępna jest tylko w dużych miastach)

[lamus-dworski]

Pięknie, z książki zrobił się biały kruk. Biblioteki w moim mieście też nie mają. Zajrzałam właśnie na stronę wydawnictwa - książka nie widnieje nawet na liście ich publikacji. Zastanawiam się czy dobrym pomysłem nie byłoby napisanie bezpośrednio do autorów?

[lamus-dworski]

hey! i was wondering whether you knew of any good sources for historical polish fashion, ideally pre-20th century? i've been looking at drawings and paintings, but i'm looking for something like a blog/book that compiles a lot of knowledge in one place - i can read both english and polish fluently, so language won't be an issue!

What I could do for you is to paste a few titles that I have bookmarked :) With historical fashion, there’s sadly not many sources I know of that could serve as a compilation - most books narrow the topic down to a certain era. 

 Books: 

"Tysiąc lat ubiorów w Polsce" Anna Sieradzka, 2003 

“O modach i strojach" Małgorzata Możdżyńska-Nawotka, 2002 

"Historia ubiorów" Maria Gutkowska-Rychlewska, 1968 (old books only in second-hand shops) 

"Polski ubiór do 1864 roku" Magdalena Bartkiewicz, 1979 

 A few articles online as a bonus: 

very general descriptions divided into eras (”ubiór” in all respective sections): https://www.edukator.pl/resources/page/zycie-codzienne/4143 

fashion of the rural nobility and townspeople at the beginning of 20th century: http://dziedzictwosuwalszczyzny.soksuwalki.eu/spotkania-z-mistrzami/moda-ziemiansko-mieszczanska-suwalk-poczatku-xx-wieku/ 

rural nobility in 19th century: http://muzeum.lasochow.pl/ubior_ziemian.html 

tag “moda” at the Pałac Wilanów’s website: https://www.wilanow-palac.pl/szukaj?g%5B%5D=279&a=2&t%5B%5D=1&t%5B%5D=13&s%5B%5D=1&s%5B%5D=3075&s%5B%5D=3077&l=7&b=1200 

Fashion in 16th century: https://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/ubiory-polskie-w-xvi-wieku/ 

a few articles under the tag “historia ubioru”: https://tytus.edu.pl/tag/historia-ubioru/ 

 If someone reading this does have any good resources to recommend, please do :) Fashion is not my area of speciality

[lamus-dworski]

Hi ! I really love your tumblr and I would like to ask your permission to use few photos in my blog (with credits of course). Thanks, Hadas

Hello, the photos I use on my blog don’t belong to me (unless stated otherwise). There’s always an author and source provided - you should contact the original authors directly

[lamus-dworski]

Dawno dawno temu, jeśli mnie pamięć nie myli, wspominałaś o tym, że zapolujesz na "Homoseksualność staropolską" Nastulczyka i Oczki. Tak z ciekawości - udało Ci się?

Ojej, dziękuję za przypomnienie :) Polowałam, jednak nie znalazłam. Teraz szybkie wyszukanie nie wygląda obiecująco. Czy książka jest gdzieś dostępna chociażby w formie ebooka, ktoś wie?

[lamus-dworski]

Hello, I would like to find some books (in English if possible!) About Polish diety and folklore, do you have any books you would reccomend, or online books that can be translated in some way? Thank you in advance!

Hello there! I do keep a general list of English resources on my wordpress, the Polish falls under the West Slavic mythology and paganism:  https://lamusdworski.wordpress.com/polish-paganism-resources/ Unfortunately I don’t have a similar list for the English resources about folklore (yet), but there’s also my looong list for Polish resources. Most of them are also available in Polish online libraries and you might be able to translate some: https://lamusdworski.wordpress.com/sources/ Hope it helps for now :)

[pogotowie]

Plakat: Ola Szmida / Polka walcząca / 2020

Pobierz plakat do druku Pobierz plakat do internetu (Udostępniasz? Podpisz autora_kę!)

Plakat stworzony w ramach akcji Ogólnopolskiego Strajku Kobiet. Wydrukuj plakat, weź na demonstrację, powieś w swojej okolicy lub udostępnij w internecie.

[lamus-dworski]

via Polskie Towarzystwo Ludoznawcze (Polish Ethnological Society)

[fyeahpolishmusic]

Kasia Lins - Save Me Boy

[lamus-dworski]

‘Wianki’ (’Wreaths’) by Zofia Stryjeńska (Polish, 1891-1976), oil on board, created between 1919-1939.

Floating wreaths down the rivers is a part of Slavic celebrations of summer solstice called Kupala Night (in Polish: Kupalnocka or Noc Kupały). Read more about the meaning of wreaths here.

Image via krakow.pl.

[lamus-dworski]

Zofia Stryjeńska (Polish, 1891-1976): “Wianki” (Wreaths), 1934, part of the series “Gusła Słowian” (Magic/Rituals of the Slavs). 

[source]

Rituals of woving the wreaths and letting them flow on the rivers or lakes is a part of the celebrations of the summer solstice among Slavic people. To read more: summer solstice in Poland & importance of wreaths.