Cool - Wat wij kønnen leren van de Scandinaviërs Scandinavische ondernemers zijn succesvol (kijk naar Ikea), het beste restaurant van de wereld bevindt zich (nu nog) in Denemarken (Noma van Rene R...
No title available
let's talk about Bridgerton tea, my ask is open
todays bird
trying on a metaphor
Not today Justin
Xuebing Du
d e v o n
Keni

Andulka
Sweet Seals For You, Always

No title available
One Nice Bug Per Day

Product Placement

pixel skylines

blake kathryn

ellievsbear
No title available
2025 on Tumblr: Trends That Defined the Year

Kaledo Art

Discoholic 🪩
seen from Türkiye
seen from United States

seen from United States
seen from United Kingdom

seen from China

seen from India
seen from United States

seen from Azerbaijan

seen from Singapore

seen from France
seen from Türkiye
seen from Poland
seen from Germany

seen from United States

seen from France

seen from Slovenia
seen from Brazil

seen from Germany

seen from Bolivia
seen from United Kingdom
@medievalboardgames
Cool - Wat wij kønnen leren van de Scandinaviërs Scandinavische ondernemers zijn succesvol (kijk naar Ikea), het beste restaurant van de wereld bevindt zich (nu nog) in Denemarken (Noma van Rene R...
In de mythologieën van verschillende landen zijn antihelden (tricksters) te vinden. In de Scandinavische mythologie is Loki de meest bekende. In de Nederlandse mythologie kun je denken aan de vos...
De Poolgebieden, voor in bed, op het toilet of in bad ‘De Poolgebieden’ van Nienke Beintema is een boekje vol met feiten en weetjes over de poolgebieden. De korte hoofdstukken gaan over diverse on...
We weten veel over Oudnoorse wetten. Vooral in IJsland zijn veel wetten en wettradities opgeschreven rond 1117-1118. Ook in de saga’s worden wetten en wettelijke procedures veel gebruikt als centra...
‘Helweek’ en ‘Genadeloos’ Erik Bertrand Larssen is de bekendste mental coach van Noorwegen, waar hij al meer dan 200.000 boeken verkocht. In 2014 was heel Noorwegen in de ban van de 'Helweek'. De t...
Een 9e eeuwse familiegeschiedenis rond een Noorse edelman en zijn trouwe vazal Mooihaar De Orkney eilanden hebben een belangrijke rol gespeeld in de Vikingtijd. Vikingen vestigden zich daar en drev...
De Entertainer Jonathan Grep droomt ervan om concertpianist te worden, maar kan dat niet waar maken. In plaats daarvan wordt hij tegen kost en inwoning restaurantmusicus in een hotel in het noorden...
Ambulance is een verhalenbundel van Johan Harstad. Harstad schreef deze bundel voor zijn andere werken. In het nawoord stelt hij dat de bundel het minst geredigeerd is van al zijn werken. In s...
De Vikingen vielen Ierland voor het eerst binnen rond het jaar 795, bij het eiland Lambay. Gedurende de 40 jaar er na plunderden ze vele kloosters langs de kust. In 837 arriveerden grote konvooien ...
In deze aflevering van Scandinavische Mythologie staat een familie centraal. En wat voor familie... een wel heel bijzondere. Erik de Rode is bekend als de stichter van de eerste Scandinavische nede...
Enkele ogenblikken is de autobiografie van Herbjørg Wassmo. Herbjørg vertelt op haar eigen manier over haar jeugd, haar mislukte relaties en haar strijd voor gelijke rechten voor vrouwen. Herbjørg ...
De tijd vliegt… We weten het allemaal: de tijd vliegt. Sinds mensenheugenis proberen we de tijd te beheersen, dat probeerde men ook in de Vikingtijd. Tijd en het voorbijgaan van tijd is meetbaar. ...
Recensie: Twee wegen
Per Petterson is in Noorwegen een veelgelezen auteur. In zijn werk staat verlies en eenzaamheid centraal, dat is niet zo raar als je weet dat Petterson zijn ouders en een broer verloor tijdens de brand op de Scandinavian Star Ferry in 1990. Internationaal is hij vooral bekend van zijn veelgeprezen roman Paarden Stelen uit 2003, in dat boek lopen drie verhaallijnen door elkaar. In Twee Wegen kruisen de wegen van twee personages, Tommy en Jim, zich door een onverwachte ontmoeting nadat ze elkaar 35 jaar niet gezien hebben. Deze ontmoeting zorgt dat voor beiden het verleden weer boven komt drijven.
Tommy en Jim hebben een hechte vriendschap in hun jeugd. Tommy's moeder heeft Tommy en zijn drie zussen plotseling verlaten en laat hen alleen achter met hun gewelddadige vader. Als Tommy het op een avond zat is en hij zijn vader terugslaat, verlaat zijn vader het gezin. Jeugdzorg plaatst de kinderen uiteindelijk in verschillende pleeggezinnen, waardoor Tommy bij een buurman terechtkomt. Jim heeft geen vader en woont bij zijn lieve, strenggelovige moeder. Jim is een buitenbeentje op school. Hij is een briljante leerling, maar kan niet goed omgaan met zijn gevoelens en komt zichzelf steeds tegen.
Beide jongens vinden hun gezinssituatie en jeugd normaal en vinden steun bij elkaar. Ruim achttien jaar lang zijn ze onafscheidelijk. Dan scheiden zich hun wegen en komen ze elkaar 35 jaar later weer tegen. Bij deze ontmoeting lijkt het alsof de rollen zijn omgedraaid. Terwijl Jim nu eenzaam, ziek en arbeidsongeschikt is, rijdt Tommy, die zijn school nooit heeft afgemaakt, in een gloednieuwe Mercedes en heeft hij een hoge post in de financiële sector.
De levenslopen van Tommy en Jim worden verteld vanuit zowel hun eigen perspectief, in hoofdstukken die bestaan uit flashbacks en gebeurtenissen in de dagen na hun ontmoeting. Daarnaast komen ook andere personages aan het woord zoals Tommy's zus en moeder. Petterson maakt ook gebruik van een neutrale verteller. Deze manier van vertellen zorgt ervoor dat je je aandacht erbij moet houden, maar werkt niet verwarrend. Als lezer weet je hierdoor ook meer dan de personages zelf, wat voor extra spanning in het verhaal zorgt.
Waarom de twee vrienden elkaar uit het oog verloren zijn en hoe hun levens zich verder hebben voltrokken komen we gaandeweg te weten. Het boek maakt ook krachtig duidelijk dat niet alles is zoals het op eerste gezicht lijkt, Tommy rijdt dan wel in een dure auto en lijkt zijn leven beter op orde te hebben dan Jim, maar de ontmoeting met Jim maakt veel in hem los, waardoor zijn masker breekt en zijn eenzaamheid zichtbaar wordt. Wat er is gebeurd tussen deze jongens en hoe het verder gaat, moet u vooral zelf lezen in dit mooie boek.
Naschrift: Per Petterson (1952) is schrijver, vertaler en literatuurcriticus. Twee wegen is zijn negende boek. Twee wegen, Per Petterson, vertaald door Marin Mars, De Geus, Amsterdam, 2014.
An ice bucket challenge. Mine. In a novelty bowtie. On the beach. With Death…
The best ice bucket challenge yet!
A love story hidden in a hat
You are looking at a medieval book from c. 1270, but it has a most unusual shape - and a most ironic story. In fact, you are looking at fragments of a such a book, which form a research passion of mine. In the early-modern period bookbinders cut up medieval manuscripts because the handwritten objects had become old-fashioned after the invention of printing. As a result, we encounter snippets of manuscripts on the inside of bookbindings, as I explain in this blog about such beautiful destruction - a more recent discovery is presented in this blog.
Occasionally the recycled parchment sheets were used for other purposes: the pages in this image form the lining of a bishop’s mitre - onto which the cloth was subsequently pasted. What’s remarkable about the hat is not just that the poor bishop had a bunch of hidden medieval pages on his head, but that they were cut from a Norwegian translation of Old French love poetry (so-called lais). Lovers were chasing each other through dark corridors, maidens were frolicking in the fields, knights were butchering each other over nothing. All the while the oblivious bishop was performing the rites of the Holy Mass. It’s a wonderful historical clash; as well as the mother of all irony.
Pic: Copenhagen, Den Arnamagnæanske Samling, MS AM 666 b 4to (c. 1270, Strengleikar, Norse translation of Old French love poems). More information about this wicked item here.
A great story.
Noorderlicht
Scandinavische Mythologie Het Noorderlicht Het noorderlicht, of aurora borealis, heeft op velen een grote aantrekkingskracht. Tegenwoordig is alle kennis over de oorzaak van de aurora makkelijk te vinden en weten we dus waar het vandaan komt. In de Vikingtijd was deze kennis niet makkelijk te achterhalen. Als het voor ons al zo’n magisch fenomeen is, moet het in de Vikingtijd ook bijzonder genoeg zijn geweest om genoemd te worden in de mythologie en sagen. Het is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk dat het noorderlicht maar in één sage genoemd wordt en dan ook nog eentje uit 1250, ver na de Vikingtijd die van 800 tot 1100 duurde. Het noorderlicht, of norðrljós, wordt genoemd in Konungs Skuggsjá, de Koningsspiegel. Hier zagen kolonisten uit Groenland het noorderlicht. De verteller leefde in een tijd waarin men dacht dat de aarde plat was en omringd werd door oceanen. Hij geeft drie mogelijke verklaringen voor het ontstaan van het schouwspel: misschien werden de oceanen omringd door grote vuren, mogelijk was er brand op Groenland, of gletsjers konden zoveel energie opslaan dat ze uiteindelijk licht uitstraalden. In de Edda en in andere vroegere teksten, ontbreekt elk spoor van het noorderlicht. In het begin van de negentiende eeuw dacht men daar anders over, onder invloed van de Romantiek zagen veel onderzoekers van Oudnoordse teksten in iedere reflectie van licht in een schild een verwijzing naar het noorderlicht. Ook is er lange tijd gedacht dat de brug Bifrost naar het noorderlicht verwees, nu denken onderzoekers dat de brug in verband staat met de regenboog. Om een verklaring te vinden voor het gebrek aan vermeldingen van het noorderlicht in de mythologie, moeten we ons verdiepen in het ontstaan van het noorderlicht en de natuurkunde rondom dit fenomeen. Het poollicht wordt veroorzaakt door de zonnewind. Deze zonnewind is vooral sterk bij uitbarstingen van plasmawolken op de zon. Bij de uitbarstingen worden grote hoeveelheden geladen deeltjes het heelal ingeslingerd. Het aardmagnetisch veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom bij de aarde wordt afgebogen en in de buurt van de Noord- en Zuidpool met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt. De deeltjes botsen in de atmosfeer met atomen en moleculen. De energie uit de deeltjes komt dan vrij en wordt op 80 tot 1000 kilometer hoogte uitgestraald in de vorm van het kleurrijke poollicht. Aurora borealis is niet over de hele poolcirkel te zien, het is alleen zichtbaar in een ovalen gebied rondom de geomagnetische pool (de noord- en zuidpool van het aardmagnetische veld). Soms, bij extra sterke zonneactiviteit is de aurora verder weg te zien. In 1619 zelfs tot in Italië, waar Galileo Galilei de term aurora borealis voor het eerst gebruikte om het fenomeen te beschrijven dat volgens hem een vroege, rode zonsopgang was. De geomagnetische polen bewegen door instabiliteit in de kern van de aarde. Om het extra verwarrend te maken, ligt de geomagnetische zuidpool bij de geografische noordpool en andersom. Een verklaring van het ontbreken van de vermeldingen in de mythologie ligt in deze beweging van de geomagnetische polen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat in de Vikingtijd de geomagnetische pool zich verplaatst heeft van Scandinavië richting Noord Canada en daarna richting Siberië. Omdat de pool zich verplaatste, verplaatste het gebied waarin het poollicht te zien is mee, waardoor de aurora in de Vikingtijd waarschijnlijk gewoon niet te zien is geweest boven Scandinavië. Voor de zichtbaarheid van het poollicht is ook de mate van activiteit van de zon van belang . Een maat daarvoor is het aantal zonnevlekken dat te zien is, hoe meer, hoe actiever de zon is. Een actieve zon produceert de uitbarstingen van energie, waarbij de geladen deeltjes die het poollicht veroorzaken vrijkomen. De kans op poollicht is het grootst in jaren met veel zonneactiviteit. Vroege Chinese waarnemers van zonnevlekken hebben aangetoond dat er bijna geen zonnevlekken te zien waren in de Vikingtijd. Ze legden wel een hoogtepunt vast rond 1130 en dat valt samen met een vermelding in de IJslandse annalen uit 1118 waar de winter als roðavetr, rode winter, wordt beschreven. Als de aurora buiten het normale gebied te zien is, is dat namelijk vaak als rood licht. Een derde oorzaak van de ontbrekende vermeldingen van het Noorderlicht in de mythologie ligt in het bijgeloof van de Vikingen. De omstandigheden om het Noorderlicht te zien zijn ideaal in Scandinavië: de winters zijn lang, donker en koud. De Vikingen hadden echter veel mythes over doden die in het donker rondzwierven en de donkere elfen die in het donker nachtmerries veroorzaakten. Misschien bleven mensen daarom vaak binnen. Tot de vorige eeuw bestond nog steeds bijgeloof over het noorderlicht, waaruit blijkt dat het niet alleen als mooi verschijnsel gezien werd. In Vestlandet dacht men dat het noorderlicht oude vrijgezelle vrouwen waren, die dansten en met witte wanten zwaaiden. Hier bestond ook een gezegde over: ‘Ho er så gamal ho kjem snart i verlyset.’ Zij is zo oud, dat zij snel naar het noorderlicht gaat. CF
Recensie: De Kat van Dovre
De kat van Dovre en andere Noorse volkssprookjes’ is een mooi vormgegeven boek met 35 sprookjes uit de beroemde verzameling van de Noorse auteurs Peter Christen Asbjørnsen (1812-1885) en Jørgen Moe (1813-1882). Bij de sprookjes zijn de oorspronkelijke illustraties gebruikt van bekende Noorse kunstenaars, waaronder Theodor Kittelsen en Erik Werenskiold. Dankzij deze vertaling kunnen Nederlandse lezers nu voor het eerst in zeventig jaar weer rechtstreeks kennismaken met een aantal Noorse sprookjes. Lezers die al bekend zijn met Noorse volksverhalen zullen verhalen herkennen, zoals ‘De drie bokken Bruse’. Dit sprookje gaat over drie bokken die alle drie Bruse heten. De bokken zijn klein, middelgroot en heel groot en verslaan op slimme wijze een grote, kwaadaardige trol. Andere lezers herkennen in deze verhalen misschien sprookjes van Grimm. In Noorwegen bestaat namelijk een eigen variant van ‘Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak’. Dit laat zien dat veel bekende sprookjes over de hele wereld voorkomen en steeds zijn aangepast aan de cultuur. In het Noorse sprookje gaat de hoofdpersoon naar de noordenwind om verhaal te halen, nadat de noordenwind driemaal zijn meel gestolen heeft. In plaats van het meel, krijgt hij steeds een ander geschenk mee. Waar we in het verhaal van Grimm lezen over een tafel waar het lekkerste eten onbeperkt verschijnt, een ezel die goudstukken spuugt en een knuppel die op commando slaat, wordt er in Noorwegen over een kleedje, een bok en een stok verteld. Het interessante nawoord van Janke Klok gaat in op de oorsprong van sprookjes en vertelt zij hoe Asbjørnsen en Moe in 1837 te werk zijn gegaan bij het verzamelen en optekenen van de verhalen. Een bijzonder detail daarbij is dat Asbjørnsen en Moe voor vernieuwing in de Noorse taal hebben gezorgd. Noorwegen was tot 1814 een provincie van Denemarken en de officiële schrijftaal was Deens. Asbjørnsen en Moe waren zeer geïnteresseerd in de mondelinge Noorse taal en gebruikten termen en uitdrukkingen uit de spreektaal om de Deense schrijftaal op te luisteren en het karakter van de verhalen te behouden. Als voorbeeld wordt kjerring ‘(oude) (getrouwde) vrouw’ genoemd; dit woord komt van het Oud-noorse kerling en komt niet voor in het Deens. In een sprookje wordt het woord gebruikt om een vrouw aan te duiden die zo eigenwijs is, dat ze na haar dood zelfs tegen de stroom van de rivier in drijft. De vijfendertig Noorse sprookjes bevatten de wereldwijd voorkomende elementen die van een verhaal een sprookje of volksverhaal maken, zoals de herhaling, waarbij iemand vaak driemaal op de proef wordt gesteld en het gegeven dat de verhalen veelal enkelvoudig zijn, met maar één verhaallijn en centrale held(in). Daarnaast bevatten de Noorse sprookjes de thema’s en motieven die over de hele wereld voorkomen (denk aan het voorbeeld hierboven van ‘Tafeltje dek je’), maar onderscheiden ze zich van sprookjes elders door een aantal kenmerken die ze typisch Noors maken. Zo speelt de Noordenwind een rol in een aantal sprookjes en komen er bovennatuurlijke wezens als trollen en watergeesten voor. ‘De kat van Dovre’ is door de sprookjes zelf, met de tot ieders verbeelding sprekende illustraties, de vertaling die de sprookjesstijl én het Noorse karakter in ere heeft gehouden, samen met het uitgebreide en interessante nawoord een prachtige verzameling geworden die in niets onderdoet voor verzamelingen van andere sprookjes en daarom in elke boekenkast hoort te staan. CF
De kat van Dovre en andere Noorse volkssprookjes, Asbjørnsen & Moe, in de vertaling van Carla Joustra, Lucy Pijttersen en Kim Snoeijing. Wilde Aardbeien, Groningen, 2014.