essays

al het wel en wee over de mens

[oppapier]

Hart open

Een nieuwe post in de tijden waarin we allemaal vervallen in ‘t weerzien met elkaar en we vergeten wat aan de basis van dit alles staat. De wereld wordt meer gepolariseerd naarmate de tijd verstrijkt. Met dit alles zijn er een paar pijnpunten die van mij van het hart moeten en welke ik zal toelichten. Dit alles heeft betrekking met de huidige staat van onze samenleving en de ontwikkelingen daaromtrent. Ik ageer tegen deze polarisering en zie het liefste een focusverlegging naar inclusiviteit en collectiviteit. Niet ten koste van de individualisering en exclusionaire tactieken die heden ten dage worden toegepast - ten koste gaan impliceert dat het verliezen van deze middelen een verlies is, wat het niet is - maar in plaats hiervan.

Ten eerste is het belangrijk om te beseffen dat we in Europa, en meer specifiek in Nederland, een grote link hebben met de VS, in de zin dat het zelfs onmogelijk is om sommige dingen van elkaar te zien. Ik heb het met name over het politiegeweld en de status van minderheden in beide landen. Het kopiëren van het beeld en de situatie in VS op de situatie in Nederland, zonder inachtneming van de verschillen in cultuur en situatie, doen teniet op twee vlakken. Ten eerste tast het de erkentelijkheid en zelfredzaamheid van het debat in Nederland aan, door punten aan te geven die in werkelijkheid niet van toepassing zijn op het debat in Nederland. Ten tweede brengt het de discussie in Nederland in een moeilijke positie. De punten die quasi worden overgenomen uit het debat uit de VS zijn niet de facto fout; er zit een kern van waarheid in, die in zekere zin niet weerlegd kan worden. Door het idee te lokaliseren en te situeren naar Nederlandse maatstaven kan een goed debat gevoerd worden.

Ook wil ik graag aandacht besteden aan de discussie rond de cancel-culture. Ik heb het debat rond J.K. Rowling en anderen niet zozeer gevolgd, maar ik zie dat deze methodiek van “debatteren” ook in het echte leven doorsijpelt. Ik schrijf “debatteren” tussen aanhalingstekens, omdat het feitelijk niet eens debatteren is, maar het doodzwijgen van iemand anders en de verachting van deze persoon voor één enkele uitlating op een bepaald vlak waarvan de meningen in de discours van de samenleving verdeeld zijn. Dit is een zeer kwalijke vorm van debatteren, omdat het impliceert dat iedereen perfect moet zijn in zijn of haar mening, ongeacht wat men denkt. Het is onduidelijk waar deze perfectie vandaan komt, maar het staat in hoofdletters geschreven dat de individuen zich moeten conformeren aan een groep waarvan de algemeenheid van de mening die die groep verkondigt, niet de mening van ons allen is.  De cancel-culture tast ook een fundamentele plek in ons debat aan, namelijk het principe dat men van het goede kan uitgaan. Een debat is onmogelijk zonder dit principe, omdat men anders kan verstellen dat iedereen die iets afvraagt of in twijfel trekt dit altijd met kwalijke intenties doet. Maar hoe kunnen we verder komen en elkaar overtuigen als we meningen afdoen als iets dat we niet kunnen horen? Het is verleidelijk om hier te verwijzen naar de Newspeak van Orwell’s 1984, maar het geeft maar eens aan hoe slinks de culturele ideeën van een dystopie kunnen doorsijpelen in de realiteit van alledag.

Dat was het.

[oppapier]

Schuif naar elkaar toe

De laatste tijd begint het mij te dagen dat, in mijn optiek, enkel de extremen over een bepaald onderwerp aan bod komen. Denk daarbij vooral aan politiek; voor velen een gevreesd, saai onderwerp. Dat kan ik begrijpen, zeker wanneer je de poep ziet die over en weer wordt gegooid door, respectievelijk, links en rechts.

Of moet ik zeggen: extreem links en extreem rechts? Enerzijds heb je natuurlijk de linkse bomenknuffelaars, anderzijds de rechtse bommenknuffelaars. Een wereld van verschil. Ofja, feitelijk een ander woord en extra m. Maargoed, voor wie het nog niet helemaal op zijn netvliesje heeft: links is pro-immigratie en rechts anti-immigratie, bijvoorbeeld. Dat heeft natuurlijk zijn weerslag op debatten tussen die twee. Normaliter, en het is maar de vraag hoe je dat formuleert, gingen deze twee kampen redelijk met elkaar om. Dat wil zeggen, ze debatteerden hevig en kafferden hier en daar soms wat, maar c’est ca. Nu is er een tweekamp ontstaan, gescheiden door een enorme rivier van onbegrip en personen die beide kanten verachten. Geen van beiden zit te wachten om in een bootje aan zijn of haar oever te stappen en naar de overkant te varen om een consensus over dit (maar ook over andere onderwerpen te sluiten). Het is altijd van: “Ja, kom jij maar hier,” waarop de andere reageert met. “Nee, jíj moet hierkomen!” waarna het schouwspelletje doorgaat tot één van de twee moe is en naar bed gaat, in de wetenschap dat het riedeltje morgen weer helemaal overnieuw begint.

Er is een verharding tussen de twee extreme kampen. Die verharding uit zich in het debat in het feit dat men de andere kant koste wat koste van zijn of haar eigen mening moet overtuigen. Jij en ik, als passagiers van het stoombootje dat midden op de rivier staat, snappen natuurlijk dat dat nooit gaat lukken. Je wilt vanuit extreem-rechts extreem-links per se overtuigen? Nah, nah, dat gaat niet lukken. Het enkele wat men doet is verwijten maken, een enkelvoudig achterhaald voorbeeld aanhalen (”Mevrouw X uit Y heeft al jaren last van Z en zij is niet de enige!”) en nadien proberen rond te bazuinen dat men heeft gewonnen. Ze pogen beiden om als een duif over een schaakbord te lopen - alles omver gooien, “dominerend” - enkel dat er in deze situatie twee duiven zijn. Wat betekent dat het klungelig uitziet en verwarrend is. Net zoals het schaakbord na deze onnozele actie bezaaid is met schaakstukken die plat liggen, niet in staat om het spel te spelen, zo zijn ook wij heden ten dage. Diegenen die er niets meer van snappen.

Om de rivier te vernauwen en de duif in toom te houden zijn maatregelen nodig. Dat lijkt mij duidelijk. We hebben een waterbouwkundige en een dierenambulance nodig (en indien de eerstgenoemde onvoldoende blijkt een bruggenbouwer) om beide kampen naar elkaar toe te halen. Dan bedoel ik niet een objectief persoon die lekker gaat onderhandelen met beide partijen. Nee, ik heb het over de gematigden van beide extreme kampen. Want enkel de radicalen zijn nu nog aan het woord. Laat de gematigden vanuit hun eigen kant een debat voeren. Dat maakt het fijnzinniger, nuttiger en beter te volgen voor de buitenstaander. Een gematigde is wellicht bereid zijn standpunt te zien en heeft geen onweerstaanbare, intrinsieke angst om de ander koste wat koste van zijn mening te overtuigen. Deze is in staat om de ander in zijn waarde te laten en na van het debat met diens opponent iets te drinken. Immers, een verschillende mening betekent niet dat je het met andere dingen niet met elkaar kunt vinden.Op het eind van de dag zijn we allemaal gelijkwaardig.

[oppapier]

Een introductie

Welkom bij deze blog. Ik zal hier zeer sporadisch en inactief mijn gedachten uiteenzetten over verschillende zaken die mij, anderen of niemand treffen. In het algemeen en in het bijzonder zal ik stukken uitlichten, beschrijven, kwellen of onheus bejegenen - maar altijd op een aardige manier. Zo hoort dat. Tot slot ben ik geen schrijftalent, ik schrijf alleen maar stukjes, zoals een imker bijen houdt.

Geniet ervan.