Hayat yenilendikçe, yeni kelime ve kavramlar ortaya çıkmaya başlar. Bir kavramın o kültürde yerleşmesi için o kültürün ana dilinde ifade edilmesi gerekir. Bu nedenle 2016 yılında tanıştığım "bikepacking" kavramının Türkçe' ye kazandırılması gerektiğini düşündüm. Artık biketliyorum, biketçiyim. Sizin de biketleme ile tanışmanız için, buyrun nasıl biketlediğimi anlatayım.
2015 yılının Aralık ayıydı. Biri dağ biri tur olmak üzere iki bisikletim vardı. Çoğunlukla tur bisikletime biniyordum. Sıkça uzun yol konforunu arttırmak için bisikletimde tadilat ve değişikliklerle meşgul oluyordum. Gidon boğazını yükseltmiş, kelebek gidon takmış, arka bagaj ve arka heybeler almış ve seleyi değiştirmiştim. Yokuşları tırmanabilmek için aynakolu küçültmüştüm. O kadar uğraşıya rağmen ne istediğim konfora ne de performansa ulaşamadım. Üstelik aldığım 40lt' lik heybeleri sadece iki kez doldurup yola çıkabilmiştim. O dönemde bir arkadaşımın, biraz da şansın yardımıyla şu an kullandığım bozuk yol (gravel) bisikletini aldım. Ama o da ne? Kampa gitmek için bagaj ve heybeleri bu bisiklete takmak pek kolay değildi. Üstelik bu yeni bisiklet çok daha sportifti; ne gerek vardı ek ağırlığa? Karşıma kurtarıcı olarak çıktı "bikepacking".
Bozuk yol bisikleti (gravel bike) yol bisikletinden kesinlikle farklı. En önemlisi, iki teker arası mesafesi fazla, ayrıca ön borusu daha yüksek olduğundan daha dik bir pozisyondasınız. Aerodinamikten feragat ederek daha konforlu sürüş ve patikalarda iyi manevra kabiliyeti sunuyor. Jantların da yol bisikletlerinden daha dayanıklı olduğunu da belirtmeliyim. Çok yönlü bir bisiklet, 40mm kalınlığında lastik takıp tur konforunu arttırabilirken, ince yol lastikleriyle yol deneyimine göz kırpıyor. İnce lastiklerle her zaman yaptığım turlardaki ortalama hızlar birden artınca hedefleri arttırdım. Yaşadığım değişimi bir projeye dönüştürdüm. Zaman aldı ama 2018 baharında İzmir ve Muğla' da katıldığım turlarla ilk hedefime artık ulaşmıştım.
Biketlemede en önemli konu ağırlık dağılımı ve taşınacak ekipmanın organize edilmesi. En temel prensip: İhtiyacın olmayacaksa yanına alma. Yola çıkmadan önce neler alınacağını listeleyerek başlayın. Sonra neyi, nereye koyacaksınız? Sınırlı hacminiz olması kötü bir şey değil. Daha organize olacaksınız. Sadece kamptan kampa ihtiyaç olacak eşyaları ön gidon çantasına koyarak başlayalım:
• Çadır, mat, tulum
• Gece kullanılacak kaz tüyü mont.
"Nasıl olur?" dediğinizi duyar gibiyim. Katıldığım abak2018' de beni gören çoğu kişi şaşkınlığını gizleyememişti. Bunun için biraz yatırım yapmam gerekti. Bir kişilik küçük ve hafif bir çadır, şişme mat, yazlık, hafif ve küçülebilen kaz tüyü tulum aldım. 8 derecenin altındaki geceler için mont ya da polar ile takviye ettim. Sentetik uyku tulumları çok yer kapladığı için biketleme için uygun değil. En minimalist, su geçirmez 13lt' lik çantayı aldım. Bu çantadan çok, boru şeklinde su geçirmez bir torba. Çift taraftan kıvrılarak kapatılıyor. Kayışlarla direk gidona bağlanıyor. Her kamptan önce söktüm, sabah yeniden taktım. Tek zorluk buydu, bisiklet üzerinde kalacak bir bağlantı aparatı ile iyileştirebilirim. Önde ağırlık olması hiç dert değil, manevra ve tutuş kabiliyetinizi hiç etkilemiyor. Sanki hiç yük yokmuşçasına sürdüm diyebilirim.
Biketlemenin olmazsa olmazı kadronuzun alabileceği en büyük kadro çantası. Bisikletimin oldukça çekici, eğimli bir yapısı var. İster görsele verdiğim önemden ister yabancı ürünlerin çok pahalı olması nedeniyle kadroma uygun bir şablon belirleyip kadro çantası diktirdim. Kadronun tamamını kullanmayıp dikey 1 lt lik su şişesine yer bıraktım. Bu çantanın önemi yükte ağır boyutta küçük şeylerin buraya konmasında. Böylelikle ağırlık merkezi yere yakın olduğundan, yükle birlikte daha güvende hissediyorsunuz. Gün içinde ihtiyacınız olacak tamir kiti, yedek iç lastik, kamera ekipmanı, "powerbank" gibi şeylere büyük bir çanta açıp ulaşmak bu sitilde mümkün değil, bunlar için kadro çantası en iyi yer. Yağmurluk ve rüzgarlık da, atıştırmalıklar da burada olabilir.
Eğer ıssız yerlere uzak bir tura gidiyorsanız, su ve yiyeceğe ulaşımınız sınırlıysa, kadro çantanız bol miktarda su ve yiyeceğe ev sahipliği yapabilir. Bunları klasik tur bisikletçileri arka heybelerde taşıyabilir ama siz bozuk arazilerde daha kolay yol alacaksınız. Ayrıca tırmanışları kolay yapacak, inişlerde güvende olacaksınız.
Modülerlik biketlemenin anahtar kelimesi. Bir-iki büyük çanta yerine daha çok küçük çanta kullanıyorsunuz. İki adet küçük üst boru çantası kullandım. Ecnebiler bunları önde atıştırmalıklar için kullanıyor. Ben de öyle yaptım. Seleden inip ayakta durduğunuzda sele borusunun önündeki alanın atıl olduğunu fark edersiniz. Ben buraya bir küçük çanta daha taktım. Para, telefon şarj vs bunda. Bir yere gideceğim zaman söküp yanımda cüzdan gibi götürüyorum. Kıymetli eşyaların bacak arasında olmasından doğal ne olabilir?
Gelelim sele altına. Çoğu bisikletçi burada tamir ekipmanı taşır. Büyük ve uzun bir çanta bağladığınızı düşünün, o kadar. Ben 8 lt’ ilk bir çanta Kullanıyorum. Yedekler ve kamp ve gündelik giyim bu çantaya giriyor. Çantanın uç kısmı kıvrılarak kapatıldığından hacmi küçülebiliyor. Eğer kamp eşyalarınızdan öne sığmayan varsa burada taşıyabilirsiniz. Çok uzadığında, yalpa yapma riski var. Unutmayalım ki yerden en yüksek duran biketleme çantası bu, mümkünse en ağırı sele altında olmasın.
Diyelim ki daha uzun bir tura gideceksiniz ve ek hacim ihtiyacınız var. Ne yapacağız, biketlemeyi bırakacak mıyız? Çok ekipmanın gerekeceği kış turları hariç, gidon boğazı çantaları ve hatta maşaya bağlanan ek çantalar yetecektir. Bilinen bagaj ve heybe sistemine göre artı ve eksileri sıralayalım:
1. Aerodinamik: Rüzgar etkisinden soyutlanarak velodromda yapılan bir deneyde, toplam ağırlık aynı tutularak ön arka klasik tur çantalarına göre biketleme çantaları ile yaklaşık %8 avantaj bulundu. 28km/sa ortalama hızla 100 km gidildiğinde bu 17 dakikaya karşılık gelir. Kendiniz karar verin. Eğer düz yolda, hızlı sürüyorsanız, uzun yol yapmak istiyorsanız aero olmak önemlidir. Tırmanışlarda yavaşlayacağınız için bunu düşünmeyebilirsiniz. Ama biketlediğiniz için sadece daha aero değil ister istemez daha hafif de olacaksınız.
2. Dengeli ve eşit ağırlık dağılımı: Biketlemede isteseniz de dengesiz yükleyemezsiniz. Bu off road sürüşler için daha önemli tabii ama yolda da özellikle virajlarda olası kaymaları engellemiş olursunuz. Ayrıca arkaya aşırı yüklemeden kaynaklanacak mekanik problemleri de unutun.
3. Ağırlık: Biketçilerin bu konuda klasik turculardan farklı beklentileri olduğundan mıdır bilemiyorum, popüler üreticilerin bikeleme çantaları çok daha hafif malzemeler kullanıyor, üstelik ön ve arka bagajlarınız da yok. Bikeleyeceğim dediğiniz anda 3 kg vereceksiniz! Arkadaki sizi geri çeken yükler artık ayağınıza bağ değil. Rampaları dert etmek yerine zirvelerin tadını çıkarın.
4. Off Road hakimiyeti: Dar yerlerde sağa sola sürten, takılan çantalar yok artık. Heybeler genellikle sallanır, hoplar, ses yapar. Hepsinden önemlisi çamurda, dere geçişinde, dik taşlı inişlerde daha güvendesiniz.
5. Dayanıklılık: En nihayetinde uzun bir off road tur sonunda kırılan bagaj veya heybe parçası hikayelerini duymuşsunuzdur. Unutun onları, artık biketliyorsunuz.
Gelin bu yeni trendi birlikte tanıyalım. Birlikte biketleyelim:
https://www.instagram.com/pack2ride/
https://pack2ride.tumblr.com/
https://www.facebook.com/bisikletlekesfet/
[email protected]
