pagdalumat @pagdalumat - Tumblr Blog

Arkeolohiya

ni Eliza Victoria Salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara

Matapos hindi makuntento sa hilera ng mga katawan, paiinitin nila ang mga traktora at magsisimulang mágduróg ng mga buto sa ilalim ng makinarya, magtitiklop nang magtitiklop hanggang mabura ang kanilang mga ngalan. Lilipas ang mga taon, tutuntunin ito ng mga dalubhasa nang nakaluhod at nakakamay nang makatagpo sila ng mga labíng pinulbos at kinalat na tila paminggalan sa isang baryong wala na sa mapa. Titingala ang isa sa kanila sa nakalulunod na bughaw at mapapabulalas sa hangin, Masarap sigurong magsaranggola dito. Sa loob ng isa sa apat na raang sakong napuno nila ay ang batang minsang tumakbo rito, siyang pinasò ng pisi ang mga daliring nagturo sa kaniya ng lugod ng pagpapaalpas. Tiyak ang pagpatak ng mga luha sa tuwing sinasala ang laman ng mga sako. Sa nakasisilaw na lamig ng mga laboratoryo, iisa ang rehistro ng bubog at bungo.

Isang ina ang pagkakalooban ng apat na piraso ng tadyang ng kaniyang anak, at ilang araw matapos ang libing, mamamataan siyang lumilibot sa pinagpatagan, at minsang yumuko para pumulot ng maliit na bato. Sagrado ang lugar na ito sa kaniya. Bawat butil ng lugar ay sagrado sa kaniya. Nang minsang magkabagyo, habang pinakakalma niya ang lawanit ng kaniyang bahay, mahihimasmasan siya ng hangin, kaya magmula noon gagalangin na niya ang bawat kapatagan. Sinong mag-aakalang ganito kalakas ang sampal ng langit? Sinong makapagtatakda ng hangganan ng pagbabago ng katawan? Titigilan na niya ang paninipa sa lupa sa tuwing magagalit at mababalisa. Sa mukha niya maiguguhit ang landas ng isang ligaw na manlalakbay sa isang lupaing walang ngalan, umaaninag sa mga balintataw, naghahanap, naghahanap. Baka anak ko rin ito, bulong niya sa sarili, kipkip ang maliit na bato sa kaniyang dibdib.

#translation #pagsasalin #sanaysalin #eliza victoria

Sa Pagkawalay

"For an Absence" ni Wendell Berry Salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara

Sa pagkawalay ko sa piling mo, ipadadala ko ang puso ko (kung anuman ang pinahihintulan sa mga mortal) upang bantayan ka sa dilim— munting de-pakpak na banaag na ‘di dinadapuan ng antok, gaanoman kahaba ang magdamag. Marahil hindi nito kayang magtanggol o tumulong, ‘di ko rin alam, ngunit tiyak itong magtatanod sa tuwina, nang makatulog ka sa loob ng silid ng puso ko sa loob ng pinagsisilirang dilim. At kung sakaling ika’y maalimpungatan sa wangis ng kwarto mong pinaliliwanag ng iyong pagmamasid, ipagpapalagay mo, “Maaga pa,” at magpapatihulog muli sa kulambo ng iyong pananaginip.

#translated poetry #pagsasalin #sininghaga #wendell berry #sanaysalin

kung paano tumula kung close reading; kung paano mag-close read kung tula

ni J. Daryl Alcantara

mayroon munang pagtatanggi bago ang pagtatangi.

kumbaga, paglingon muna bago ang pagtutok. sa isang bahagi,

pagtitig, sa kabila, pagtatatwang magbansag.

kumbaga ay tangka lamang ang lahat ng ito upang sumahin

ang bawat danas ng buhay o ang buhay sa bawat danas,

na sa sandali ng pagsulat ay ikinukulong na sa daigdig

ng tulang hiwalay sa ligid at panahon ng mismong daigdig na pinaghanguan nito.

ang totoo ay wala sa laylayan ng kwadro ang bigat ng katotohanan.

katumbas lang ng kung ano ang ipinaroon sa loob ang ipinalalabas dito.

#philippine literature #tula #thewritersguild #sininghaga #filipino poetry

The Arrest

by J. Daryl Alcantara

Before reaching the point of no return, Jesus first felt their distance closing.

Judas’ beard like tiny fingers of tiny hands, holding hostage the air around them.

Jesus knew this, of course. His death could not be more imminent than in this very moment of agony, and then, suddenly, of softness.

It was an odd choice, even for him. Was it supposed to be a greeting? A goodbye? He could have just pointed at Him or tapped His shoulders. Why seal their fate with a kiss? He was taken away

by the Roman guards before the answers could find their way to Him. One can only speculate for so long in the darkness of Gethsemane.

#ekphrastic poetry #thewritersguild #poetry #jesus christ superstar

Bumabalik Sa Akin Ang Lahat Ngayon

"It's All Coming Back To Me Now" ni Jim Steinman Salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara

May mga gabíng sakdal lamig ang tinig ng hangin Na ako’y napapabaluktot sa kama Sa pakikinig nito sa tuwinang namimintana May mga tanghaling sakdal bagsik ang síkat ng araw Na nanunuyot ang tulala kong mga mata Sa kaalamang mamumuti sila sa kahihintay

Kagyat naman akong tumahan pagkalisan mo Hindi ko nga lang maalala kung saan o kailan o paano Binitiwan ko na rin lahat ng gunitang ikaw ang kasálo

Ngunit kung sasalingin mo ako nang ganito At hahawakan nang ganiyan, Hindi ko maikakailang bumabalik sa akin ang lahat Kung sasalingin kita nang ganito At hahawakan kita nang ganiyan Ayaw ko ring tanggapin, ngunit bumabalik sa akin ang lahat Bumabalik ang lahat ng noon sa akin ngayon

May mga sandaling ginintuan Ng mga kidlat na nagkikindatan May mga bagay akong hindi na muling gagawin Kahit na parang tama lang na ulit-ulitin May mga gabíng napagod na ang buwan Sa pagpigil sa ating gawin ang hindi natin mapigilan O mahal, mahal

Kung hagkan kita nang ganito At bulungan mo ako nang ganiyan Kay tagal nang wala, ngunit bumabalik sa akin ang lahat Kung aangkinin mo ako nang ganito At ipagdaramot mo ako nang ganiyan Kay tagal nang naging bato, ngunit kumakabog ngayon ang pusò Hindi ko mapigilang mabagabag, mapatindig ang balahibo Nakapiring na ang gunita, ngunit nangangapa ngayon ang tukso

Nagbabatuhan tayo noon ng mga halang na banta’t kabulaanan Bago mo pa man ako masaktan, agad na kitang binabawian May mga araw na bilanggo natin ang isa’t isa, hindi makatakas Sa gabi, nagbibilangan tayo ng mga salà nating pinalagpas

Binaón na kita sa limot nang iwanan mo ako At nabuo ko muli ang sarili ko kahit papaano Hindi na kita pinag-aksayahan pa ng panahon magmula noon

Pero kung sasalingin mo ako nang ganito At hahalikan mo ako nang ganiyan Kay tagal nang wala, pero bumabalik sa akin ang lahat Kung magpápasalíng ako nang ganito At kung magpapahalik ka nang ganiyan Tinangay ka na ng hangin noon at ngayo’y ibinabalik ka sa akin (Bumabalik ang lahat ng noon sa akin ngayon)

May mga sandaling ginintuan Ng mga kidlat na nagkikindatan May mga bagay akong hindi na muling gagawin Kahit na parang tama lang na ulit-ulitin May mga gabing napagod na ang buwan Sa pagpigil sa ating gawin ang hindi natin mapigilan O mahal, mahal, mahal

Kapag sinalíng mo ako nang ganito At hinawakan mo ako nang ganiyan Tinangay na ng hangin ang noon, ngunit bumabalik ‘to sa akin ngayon Kung magtagpong muli ang ating mga mata At magbalik ang dating pagtitinginan Makikita natin ang hinahanap natin, magbabalik ang lahat ngayon Ang tawag ng laman at panagimpan, ibinabalik ako sa ating noon Hindi na lubusang maalala, ngunit bumabalik ang lahat sa akin ngayon

Kung patatawarin mo ako sa lahat ng ito, At patatawarin kita sa lahat ng nakaraan Pagbibigyan natin ang isa’t isa at pababalikin ang lahat noon Kung magtagpong muli ang ating mga mata At magbalik ang dating pagtitinginan Makikita natin ang hinahanap natin, magbabalik ang lahat ngayon Ang tawag ng laman at panagimpan, ibinabalik ako sa ating noon Hindi na lubusang maalala, ngunit bumabalik ang lahat sa akin ngayon Kung hahalikan mo ako nang ganito (Bumabalik ang lahat ngayon) Kung hahawakan mo ako nang ganiyan (Nagbabalik ang lahat ng noon) Kung sasalingin kita nang ganito (Magbabalik ang ngayon sa noon) Kung tayo ulit

#pagsasalin #sanaysalin #it's all coming back to me now #sininghaga

Sa Pagpapanatili

ni Mark Strand Salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara

Sa parang ako ang wala ng parang. Ganito ang nakasanayan. Saanman maparoon ako ang aking pinawala. Sa paghakbang hinahawi ko ang hangin at lagi ang hangi'y bumabalik upang punan ang aking kinaroonan. Mayroon tayong dahilan lahat sa paglisan. Lumilisan ako nang may mapanatili.

#thewritersguild #sininghaga #pagsasalin #mark strand #translated poems

Ostrich sa QC

ni Jose Luis Pablo salin ni J. Daryl Alcantara

Isang residente ng isang executive village sa QC ang naka-hulicam ng isang ostrich na tumatakbo sa kalye na nagdulot ng gulo sa kanilang umaga.”— GMA News online (August 4, 2020)

“Dating opisyal ng PhilHealth na si Thorsson Keith, inakusahan ang mga PhilHealth execs ng pagnanakaw ng PHP 15 B.” — PhilStar.com (August 4, 2020)

Aling ginintuang bilibid ba ang nakaligtaan at nagbukas para sa iyong pagkawala

De-pakpak na karterong may mga binting abot hanggang ulo ng mga balita

At abot pati ‘tong mundong lito at hungkag?

Ang kaparangan sa ‘yo ay isang malayong alaalang ginugunita lamang sa selda habang ang iyong tanaw ay rehas

Ng kabahayaan at minsanang lunti ng bagong tabas na damo. Ikaw, ang payasong sagisag

ng isang taong katarantaduhan, ng lahat ng pinawala at ng lahat ng sinayang

Nang walang pakundangan. Ibong Ulila sa tahanan at ng malawak na takbuhan,

Isa kang hudyat na kumawala mula langit at impyerno para balaan tayong mga hampaslupa, na ang sumpang ito

Ay hindi Niya lalang o maski ng Kaniyang katunggali, kundi likha ng kamay ng Kaniyang mismong mga anak

Na nanghahagilap nanununggab, at nandarakma ng higit sa kaya ng kanilang mga tuka at mga kukong sumisipit, hindi, dumarakip at pumipilas

Sa aming mga bagwis para lang muling ibagsak dito sa lupang sinilangan, pinagkulungan, at kamamatayan namin.

Kasama mo dapat kami sa pagkawala.

#pagsasalin #philippine poetry #jose luis pablo #translated poems

Salat

ni Lawrence Ypil salin ni J. Daryl Alcantara

“Una mang magsiklab, salat ang pandamang huling nauupos: matapos tayong ipagkanulo ng ating mga mata, ang ating mga kamay ay mananatiling nananalig sa daigdig.” -Frederick Sachs

Tiyak na batid ito ni Tomas noong nagpaalam siyang salatin ang Panginoon damhin ang lalim ng pinagpakuan ang sugat sa pinagsibatan

Batid niyang itong liwanag, itong sipat ng buhok, bibig, mata ang unang lilipas kasunod ng alaala ng Kaniyang mga salita

hanggang ang tanging manatili ay ang malumanay na pakiramdam ng kanyang daliri sa pílas ng lamáng muling lalang

Bagaman sa kanyang mga kasama’y hangal siya at lapastangan sa paghiling ng katunayan, naturan pa ngang mapag-alinlangan,

ang totoo ay siya lámang ang nakadadalumat sa lalim ng kahulugan ng paniniwala.

Mayroong mga daluyong ng liwanag na hindi niya mamamataan, mga ugong na hindi niya mauulinigan

At ang pananalig, batid niya’y, wala sa paniniwalang mababatid natin yaong hindi naririnig at nakikita ng ating mata at tainga.

Ang ating mga palad, batid nila kung paano manalig— ang kapitan ka pabalik ng iyong kapit.

#philippine poetry #lawrence ypil #pagsasalin #translated poems

Litrato noong 9/11

ni Wislawa Szymborska salin sa Ingles ni Clare Cavanagh salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara

Tumalon sila mula sa mga nasusunog na palapag— isa, dalawa, unti-unti, pataas, pababa,

Pinatitila sila ng litrato sa buhay, at pinapanatili sila ngayon sa ibabaw ng lupa patungong lupa

Buo pa ang bawat isa. may mukhang natatangi at dugong naitago nang maigi

May nalalabi pang panahon para mabuhaghag ang buhok, para lumusot mula sa bulsa ang mga susi’t barya

Naririto pa rin sila’t abot-tanaw nakalagi sa mga lugar na kabubukas pa lamang.

Dalawa lang ang maaari kong gawin para sa kanila— ang ilarawan ang pagtalon at itigil ang pagtaludtod.

#pagsasalin #Wislawa Szymborska #tula #panitikan

Hanggan

Salin sa Filipino ni J. Daryl Alcantara ng tulang Grave ni Cyril Wong

Nagdadahan-dahan ang magkatipan. Inuunti-unti nila ang mga walang saysay na araw, nang tumagal pa.

Sinong unang lilisan? Sinong may lakas ng loob ang makasasagot noon? Sa simbahan, nagdarasal silang dalawa

para lamang sa isa’t isa. Binabaybay nila ang baybayin nang nakayapak. Ano pa bang pagkakasala

ang hindi pa nila naihingi ng tawad? May panahon pa para palitan ang mga kurtina,

langisan ang tarangkahan nang makandado ito nang hindi umiiyak. Nakatakda na ito. Batid nila itong dalawa

habang pauwi sila ngayon, pinaglalapit ng gabi ang kanilang mga katawan, pinababagal ang mga hakbang

sa di-masukat na pag-usad, kasabay ang mga salitang lumuluhod sa dulo ng dila.

#translated poems #sininghaga #thewritersguild #cyril wong #translated poetry

Judas’ Death (Live in Concert)

In 2018 A.D., a ladder is hanged instead of Judas’ Black body, silhouetted

by scaffolds & stage lights piercing through faux cathedral ruins. The choir sings

Poor, old, Judas/ So long, Judas The camera lingers on. A rain of silver

confetti pours in lieu of a southern tree bearing a strange fruit. Our narrator

was last heard singing You have murdered me/ murdered me repeatedly until he is offstage, then offscreen, & his voice is beaten by electric

guitar screams. In this iteration, to please the TV censors, they denied Judas the tools to lynch himself, the chance to belt

the ultimate note. In a disappearing act, the spectacle is the implication.

#ekphrastic poetry #poetry #jesus christ superstar #philippine poetry #cw: suicide

Matapos, Magsimula

ni Wisława Szymborska, salin sa Ingles nina Stanislaw Baranczak at Clare Cavanagh, salin sa Filipino ni John Daryl Alcantara

Matapos ang bawat digma, may isang kailangang mag-imis. Hindi naman liligpitin ng mga bagay ang sarili nila, sa huli.

May isang kailangang magpala ng guho sa gilid ng kalsada nang makaraan ang mga bangkay na lulan ng mga sasakyan.

May isang kailangang lumusong sa putik at abo, sa mga pilay na upuan, mga bunging salamin, mga duguang basahan

May isang kailangang magtungkod ng poste para alalayan ang dingding, May isang kailangang magpunas ng bintana, magkabit ng pinto sa hamba

Wala na rito ang mga taga radyo at dyaryo, at aabutin tayo ng siyam-siyam. Lumisan na ang mga kamera papunta papunta sa iba pang digma.

Kailangan pa ng mga tulay na maitayong muli, pati ng mga estasyon ng tren. Magagadgad ang mga manggas sa katitiklop.

May isang, nagwawalis, ang makakaalala pa rin ng kung ano ang noon. May isang makikinig, itatango ang buong-buo pa niyang bungo Ngunit may mga mula karatig bayan ang mapapadaan, magmamadali kesyo ang lahat ng ito raw ay nakakabagot.

Paminsan-minsan mayroong ibang maghuhukay ng mga bulok nang linyahang naibaon na natin sa pusali, nang magkaroon lang sila ng palusot.

Tayong nakatatanda pa kung para saan ba ang lahat ng ito ang kailangang maghawi ng daan para sa kanilang kakaunti pa lamang ang alam. At sa ibang mas kaunti pa ang alam. At sa iba pang ngayon pa lamang magkakamuwang.

May isa marahil na nakahilata ngayon sa damuhang kumukumot sa mga ugat at mga bunga, nangunguyakoy, nakatanghod sa mga ulap.

#Wislawa Szymborska #translated poems #pagsasalin #sininghaga #thewritersguild

Naglakad Ako Kanina sa San Juan

Naglakad ako kanina sa San Juan — sa makikitid nitong bangketa — ng mga papeles

para sa pinapasukan kong trabaho, nang makasiguro ang alkalde na kasinglinis ng rekord ko sa pulis

ang aking ihi at baga. Kinuhanan rin ako bago yun ng dugo at pinagbaon pa nga ng taeng

wala pang isang oras na iniluwal sa mundo, nang malaman nilang wala akong…alam mo na! Kaso,

ani kuyang abalang makitsismis sa katabi, lagpas isang buwan na raw ang pinasa kong resulta

kaya ‘di na nila tatanggapin. Kung siya ang masusunod, ayos lang naman daw at ilang araw lang naman akong nahuli

pero baka ‘ka niya masilip siya at siya pa na wala namang kasalanan ang mapagbuntunan ng sisi.

Bago lumabas ng munisipyo at maglakad muli— sa makikitid nitong bangketa—ng mga papeles,

bumungad sa akin sa dingding ang mga katipunero. Ngunit imbes na “nga pala, Dambana ng Pinaglabanan pala ito!”

ang masambit, napaisip lang ako sa kinailangan nilang lakarin nang makakuha ng sedulang siya rin naman nilang pipilasin.

#philippine poetry #philippine literature #panitikang filipino #thewritersguild #sininghaga #tula

word limits

i. here it lies on its spine, brittle— the final draft drafted, buried to rest in the dark, with no eulogy

ii. the text speaks only to be read— in silence. image’s existence exists solely to those who seek it. iii. fingers run parallel to lines leading not, weightless but loaded with meaning beyond life's own shooting range iv. “a poet must learn how to lead an attack” they say, but not with words, no! dear, bullets know no poetry! v. the masses, whom you claim to write these poems for, struggle to struggle not to struggle illiterately

from "hanggang hangganan"

#poetry #shadorma #ars poetica #thewritersguild #spilled ink

Pag-ako

Litanya ng Personang Hiram

“Ako ang ulap na bilanggo ng liwanag at dilim, na magpahanggang-ngayon lambong lamang ng buwan at magpahanggang-wakas lambat lamang ng ulan.” —Benilda Santos, “Paglikha”

i.

pahina ako nang pahina sa tuwing hindi nadadakma sa salita ang nais bitaging danas—

kung kumpulin man ay lagi naman sinasalat,

kung lambatin man ay tuwina ring nilulusutan

ng sinag ng buwan sa laktaw ng mga ulap, ng ulan sa siwang ng aking mga daliri

ii.

binibilanggo ako ng walang hanggang gabi. sa dilim pinakakapa ng talinghagang mapanghahawakan

(ng inabong mga obrero sa pugong pagawaan, o ng pesanteng itinanim sa hindi masakahang parang) na hindi naman maaaring

tawirin. Ang imahe ay imahe at anino lamang ng bagay

na tumatakbo sa labas ng kweba—malayang lumayo nang malayo’t malaya

iii.

nang magduda ang mga nananalig ay biniyayaan sila ng Anak ng Diyos, hindi ng katawan, hindi ng dugo, kundi ng tula;

magkabiyak ang tinapay at ang alak ng iisang tulang pupwedeng paniwalaan—

hindi tulad nitong pumpon ng mga salitang ipinadala para sakupin ang pahina;

hindi tulad kong personang sinugo ng makatang diyus-diyosan

sa sansinukob ng sinakop na pahina para paniwalain kayong mambabasa

iv.

kung gayon nga na ang paglikha ay pagtula mula sa wala, ang pagtula ba’y paglikha?

kung gayon, ng ano? kung meron, para kanino?

v.

kung isalin man ako ay lalong hindi ako makatutupok o makadidilig

bagkus ay mananatiling dagat na inimbak sa tapayan;

panlamang walang silbi kundi maging palamuti.

vi.

May tangka rin naman akong alpasan ang taludturan,

lumaya sa kumpas ng sukat, sumuway sa batas ng tugma,

ngunit batid nating lahat na nang nauhaw Siya, at nang dumating ang tagtuyot, at nang nalamang nakatarangka pala ang labasan, at napipinto na ang kanilang kamatayan,

ang hiniling nila ay tubig, hindi tula, Diyos ko, hindi tula!

vii.

_______

Mula sa zine na hanggang hangganan na bahagi ng small pressing issues

#tula #philippine literature #filipino poetry #sininghaga

Inihahandog ng UPLB Writers’ Club ang DIAGNOSIS, isang kalipunan ng mga akda at dibuhong naglalayong suriin, bigyang-linaw, at hanapan ng lunas ang mga sakit na laganap sa ating lipunan.

Bagaman nabuo ang koleksyong ito sa gitna ng kasalukuyang pandemya, hindi lamang nakatuon ang mga akda sa krisis pangkalusugan. Nilalaman din nito ang mga akdang kumikilatis sa iba pa nating danas gaya ng paggalugad sa domestikong espasyo, pag-uugat ng takot, paglulugar ng luksa, paghahanap sa sarili, at pakikibagbuno sa iba’t ibang anyo ng karahasan.

Maaaring bilhin ang folio na ito sa kahit anong halagang hindi bababa sa PHP 50. Para sa karagdagang impormasyon, sundan lamang ang link na ito: bit.ly/DiagnosisFolio21 bit.ly/DiagnosisFolio21 bit.ly/DiagnosisFolio21

Bukas ang aming Google Form hanggang ika-15 ng Disyembre para sa mga nais bumili.

#new release #philippine literature

a corporate eulogy

screens exorcise your asphyxiation by drowning. an already dead body,

the censors say, is too much for dinnertime news program. we reserve carnage for late-night shootouts of bygone goons but not for yet another one of your kind.

in service of the people, we provide necessary context: photos of the motel linen, the door left ajar, your arms wrapped around a white man, & you— smiling, alive, & frozen

in time. the coroner points at your lungs & notes how you managed. a comedy gag

comes to his mind: canned laughter at the mere sight of young mermaid wannabees in drums. whenever he hears

the word gay, he doesn’t think of happy anymore, but when he does hear happy, he thinks of your kind.

oh, a grave mistake! a well-meaning relative laughs. a deadpan death pun yet again.

from the sea of static, a familiar tune ascends. its chorus puts you & all others in a good light, in the spirit of fairness.

you have to understand; we tell people what we think they want to hear. the truth remains— drowning is not breaking

news in an archipelago. between commercial breaks, we catch our breaths too. one can only do so much with limited airtime.

#poetry #spilled ink #thewritersguild #philippine poetry

Trending Blogs

Recently Viewed Blogs

pagdalumat