Wiiser

Ouder worden kent geen tijd en mag beginnen wanneer je met jezelf hebt afgesproken dat je je er niet voor hoeft te schamen. Dat kan zijn op je 50ste, op je 60ste of op je 70ste. Wie het weet of voelt mag het zeggen. Misschien wordt ouder worden dan wel leuk. Geen dwang om keuzes te maken of te forceren, maar ruimte om zonder oordeel te leven en te beleven. Dit is Wiiser. Een plek om te komen voor mensen die niets te verbergen hebben, maar veel om uit te wisselen. Het is geen politieke plek. Niet bedoeld om te verdelen, maar om te delen en te verbinden: Ervaringen, bezoeken, kennis, informatie en humor. Doe mee, stuur in, reageer, vul aan, deel. Via [email protected]. Misschien is ouder worden niet altijd leuk. Ouder zijn is dat wel: Volgens WWW.Wiiser.nl.

[pensioenreflecties]

Afstand

Soms kom je op de meest onverwachte plaatsen de meest onverwachte dingen tegen. Kijk nu eens naar dit fraai uitgevoerde bordje, afstandplaatje, sculptuur ja wat is het eigenlijk ? kunstwerk?         Het enige wat wel duidelijk is dat het de afstand naar de planeet Jupiter aangeeft. Het is niet groot, een diameter van ca 20 centimeter en het is geplaatst op een brug nog niet eens in het zicht. Je moet er goed opletten dat je het ziet, maar als je het ziet fascineert het je wel, mij tenminste.  Het is toch leuk dat iemand je erop wijst wat de afstand naar Jupiter is terwijl je er waarschijnlijk nooit naar toe zal reizen. Kleur geeft het in ieder geval wel aan  een stad waar je steeds meer van dit soort bijzondere pareltjes tegenkomt en waar kennelijk ook plaats voor is. Ik blijf er op letten

[pensioenreflecties]

Straat Haiku

Weer een mooie straat haiku, nu eens niet verstopt op een prullenbak of in een achteraf steegje maar vol in gezicht op een huis geschilderd. Het mooie dit keer, dat de haiku je wil laten geloven is dat je lievelingsmuziek zomaar vanuit een open raam tot je kan komen op een mooie zonnige dag. Laat de zon toen ik er langsliep nu uitbundig geschijnt hebben en dat het openraam daarom geen toeval was. Ik kon alleen niet horen of mijn lievelingsmuziek klonk vanuit het open raam. Maar dat mocht de pret niet drukken. Deze haiku deed me gewoon vrolijk stemmen.

[pensioenreflecties]

Straatgedichten

Weer zo’n mooi gedichtje op straat. Het is een fragment uit een gedicht  van C.C.S.Crone genaamd oranjebitter waar deze regels een fragment uit zijn. Geschreven op de witte muren van een huis. Een gedicht over de dood waar hij meer over schreef. Het gaat over een vrouw aan wie de dood voorbij gaat staande op een brug hoort zij het  “Klaasje negen keer slaan .”  Het “Klaasje”  blijkt de klok van de Nicolaikerk te zijn die vlak bij staat.  Zoek het gedicht op en lees het, ik weet zeker als je daarna ergens klokken hoort luiden weet dat het “Klaasje veel noten op zijn zang heeft.”

[pensioenreflecties]

Straat haiku

De haiku is een kort niet rijmend gedicht van Japanse oorsprong. D e haiku bestaat vaak uit drie regels van 5, 7 en  3 lettergrepen. Als dichtvorm is de haiku ontstaan in de  zeventiende eeuw . De klassieke Japanse haiku gaat vaak over natuurbeleving, tegenwoordig kan de haiku over andere dingen gaan zoals het landelijke of huiselijke leven. Vaak nemen ze ook een verassende wending, zoals                Nog dezelfde dag

               Waarop de klaproos bloeide

               Door de wind vernield

Nu doet het fenomeen zich voor dat overal in het straatbeeld haiku’s verschijnen, de een mooier dan de ander vaak op kale muren, prullenbakken of ander onverwachte plekken.  Probleem is vaak dat ze worden gezien als graffiti en daarom snel verdwijnen terwijl het een prachtige en  subtiele dichtvorm is waar vaak even over na kunt denken. Dus mocht je ze tegenkomen fotograaf ze en plaats ze hier of bewaar ze, ze mogen niet verloren gaan.  ik ga dat ook doen en laat u mee genieten.

[pensioenreflecties]

Muurschildering

Wat ik tegenwoordig vaak tegenkom zijn muurschilderingen van oude reclames uit vervlogen tijden. Of ze nu nieuw gemaakt zijn van oude reclameschilderingen uit het verleden of oude reclameschilderingen die zijn opgeknapt weet ik niet maar ze zijn er niet minder mooi om. Kijk nu eens naar deze, het aanprijzen van havermoutpap wat in vroeger tijden aangeprezen werd als vervanger voor het ontbijt. Wonderlijk genoeg lijkt die tijd weer teruggekomen want ook nu weer wordt havermout aanbevolen als een gezonde dagopening. Let ook eens op de fles melk, als je goed kijkt zie je in de fles een raampje waarschijnlijk  van het toilet wat achter de muur zit, prachtig en vernuftig weggewerkt.  Wonderlijk hoe mooi deze zogenaamde gedateerde reclames het weer doen in deze snelle moderne tijd.    

[pensioenreflecties]

GRATIS

Heel af en toe zijn er nog van die winkels die niet alleen op winst uit zijn maar ook oog voor de armlastige medemens hebben. Kijk naar deze groenteboer die een gratis maaltijd aanbied aan mensen die op om wat voor reden dan ook  even geen geld hebben en bied ze een leeg kratje aan om te vullen om toch een gezonde maaltijd te kunnen nuttigen. Je mag voedselbanken hebben waar je geholpen wordt als je even moeilijk zit maar deze zijn ook weer gebonden aan regels. Hier loop je gewoon binnen en wordt je geholpen zonder vragen. Het doet je als passant goed om te weten dat er mensen – middenstanders – zijn die niet alleen aan zich zelf denken maar de pechgevallen aan de onderkant van de maatschappij onbaatzuchtig helpen. Dat doet je goed en zet je aan het denken.

[pensioenreflecties]

Muurschildering

Ik zag er weer een, zo’n mooie muurschildering en van Johan Cruijff nota bene midden in Utrecht.  Utrecht bepaald geen fan van Ajax de hoofdstedelijke voetbalclub, maar Johan Cruijff staat overal boven dat zie je hier maar weer. Johan Cruijff is zonder twijfel de beroemdste en beste Nederlandse voetballer ooit. De voormalige speler van onder meer Ajax, FC Barcelona, Feyenoord en het Nederlands elftal stond bekend om zijn tactisch inzicht en mooie speelstijl ook behaalde hij,  als latere trainer van Barcelona, meerdere grote successen. Johan Cruijff is echter ook bekend om zijn eigenzinnige, markante uitspraken, die - als contaminaties - niet zelden moeilijk te volgen zijn. Maar hier in Utrecht hebben ze er ook een mooie bijgezet die duidelijk genoeg is in zijn eenvoud en een waarheid als een koe.

[pensioenreflecties]

Foto

“Dachau” vroeg mijn zoon door de telefoon, “Hoe schrijf je dat?”. Ik was in de buurt van Munchen en wilde Dachau bezoeken, maar had voor de routeplanner even het juiste adres nodig. Dus belde ik hem, zodat hij het even via Google kon opzoeken. Even was ik verrast. zo snel kan het gaan. De namen van concentratiekampen en vernietigingskampen die in ons geheugen gegrift zijn, kunnen dus vervagen. Namen verdwijnen. Maar verdwijnen daarmee ook de herinneringen. En meer nog: Wat is nodig om de herinnering vast te houden. De herinneringen uit onze jeugd, niet noodzakelijk een gevolg van persoonlijke getuigenissen, maar wel van die van anderen, overlevering.

In het Holocast Museum in Amsterdam (in oprichting) is er op dit moment een tentoonstelling over de jodenvervolging. Daarbij werden aanvankelijk ook een viertal foto’s getoond die Alberto Herrera, een gevangene in Auschwitz, maakte over de tocht van een aantal ontklede vrouwen naar de gaskamers en van de verbranding van de lijken. De foto’s zijn in het uiterste geheim gemaakt en zijn vervolgens het kamp uitgesmokkeld. Mede daardoor zijn het zeldzame foto’s. Gruwelijke foto’s ook. Onterend, zowel de verbranding als de naakte vrouwen die wachten op hun vergassing. De foto’s zijn inmiddels niet meer zichtbaar. Ze zijn afgeplakt omdat het Museum de foto’s onterend vond. Met name naar de de vrouwen die in al hun naaktheid getoond worden.

Er is discussie. Moet je de foto’s laten zien? Juist vanwege de gruwelijke echtheid, of moet je dit uit respect voor de doden nalaten. Mijn vraag daarbij is, moet mijn zoon de foto’e geien hebben om het woord “Dachau” of Auschwitz, zonder door te vragen, te kunnen schrijven? Of leidt ieder vertoon van gruwelijkheid zelfs tot gewenning. En zouden we het alleen al daarom moeten laten. De kampen zijn inmiddels leeg. Geur en vuil is weg. Net als de slachtoffers.

Een bezoek, een enkele foto van een treinreis, is dat niet genoeg voor de verbeelding van de gruwelijkheid? En voor een verhaal aan onze kinderen?

[pensioenreflecties]

Foppe en Kik

Kik Pierie is een voetballer van Heerenveen. Leuk jongen, goeie looks. Stijlvolle speler. Leuke naam ook: Kik Pierie. Eigenlijk een naam uit vervlogen tijden, toen kinderen nog geen “gamers” waren, die op FIFA Messi speelden, maar “lezers”, die zich inbeelden dat ze Kik Wilstra konden worden. Kik Piere, de voetballer dus, speelt nu nog voor Heerenveen, maar gaat volgend jaar naar Ajax. Het is hem van harte gegund. Fans van Heerenveen zagen dat al tijden aankomen, vooral nadat hij voor de Wedstrijd van Ajax tegen Madrid een uitnodiging kreeg om te komen kijken. Dat was slim bekeken van het management van Ajax: De beoogde speler uitnodigingen bij zo’n wedstrijd zodat deze speler de droom krijgt: “Dat wil ik ook!”. En dan wordt het, dankzij de slimme managers van Ajax, een bereikbare droom. Kik wist zich niet helemaal goed te redden, toen hij. hiernaar gevraagd werd en probeerde nog, een beetje armoedig, de opmerking te maken dat hij het kaartje zelf had betaald. Ja deuh........!

Maar goed, deze Kik dus, gaat nu naar Ajax. Hoe gaat het dan. Allerlei bekenden en minder bekenden van deze Kik mogen  dan in de media een beschouwing geven op deze stap. Het liefst, dat ze het altijd wel hebben zien aankomen, of zoiets. Zo ook, Foppe de Haan, de ongekozen president van Friesland. Desgevraagd gaf hij aan dat ook hij het wel in de voetballer ziet zitten. Meer dan dat, de krasse Foppe merkt ook nog op dat de voetballer uit een goed nest komt: “Zijn ouders zijn zelf tophockeyers geweest en zijn vader is chirurg in het Medisch Centrum in Leeuwarden”. Vooral die laatste toevoeging is opmerkelijk voor de lijstduwer van de PvdA in Friesland. Een chirurg in Friesland, dat moet toch wel wat zeggen. Ik vraag me af of deze toevoeging ook was gedaan, wanneer de vader van Kik, bouwvakker, stukadoor, of verzekeringsagent(!) was geweest.

Ik neem aan dat de studenten van Vindicat -om maar eens wat aankomende academici van onbesproken gedag te noemen- ook nogal wat hoger opgeleiden als ouders kennen. En het zou ook zomaar zo kunnen zijn dat verschillenden van hen ook hebben gehockeyd. Misschien wel op hoog niveau!  Dus het zegt wel wat. Mogelijk zelfs, dat ook kinderen van ouders op academisch niveau wel eens jokken.

[pensioenreflecties]

Meester

Voor wie wel eens vaker de bijdragen op Wiiser leest, weet dat ik af en toe met verwondering kijk naar de verbale en strategische behendigheid van van sommige advocaten. Hoe kan het, zo vraag ik mij dan af, dat de advocaat die beschuldigend wijst naar de tabaksindustrie en de dodelijke effecten van hun producten, luttele maanden daarvoor nog vol overtuiging in de bres sprong voor  een van de meest gezochte moordenaars vaan het land. Zeker nu het publiek steeds vaker zelf ook slachtoffer is bij afrekeningen in dit milieu.

Nog sterker drukt mijn verwondering wanneer advocaten, juristen zich in de politiek gaan bewegen. Meester Hiddema is een een voorbeeld waarbij mijn verbazing geen idee heeft of het vorm moet krijgen in lachen of ergeren. Vol overtuiging gaf Meester Hiddema in de tweede kamer, in de media aan hoe “het systeem” en “de politiek” had gefaald in de zaak rond Anne Faber. Een opvatting waarmee niemand het oneens kon zijn. Maar is het niet dezelfde Hiddema die jaren, vol overuiging de randen van “het systeem” opzocht om dezelfde misdadigers aan het systeem te laten ontsnappen. En waar nu een toon vol “schande” en “dit kan toch niet waar zijn” de boventoon voerde was het in een eerder verleden een toon van “triomfantelijkheid” die die ons van de scherpzinnigheid van dezelfde persoon moest overtuigen.

Het kan. Je kunt van gedachten veranderen. En het kan dat ik hier met een te grote achterdocht (noem het moraal) naar kijk. Maar het blijft vreemd, dat wij mensen kleine missers lang kunnen nageven, terwijl de gedachte over: “hoe zit iemand in elkaar, en wat drijft hem of haar nou werkelijk, niet echt bij ons lijken op te komen. Misschien is het de angst om als “te correct” te worden afgespiegeld. 

[pensioenreflecties]

Kijk nooit weg

Misschien draait de film nog ergen in de buurt: “Werk ohne Autor”. Een prachtige, ontroerende film. De film beschrijft het leven  van de Duitse man Kurt Barnert, vanaf zijn kinderjaren in de omgeving van Dresden naar zijn ontwikkeling tot schilder. Losjes is de film gebaseerd op het leven van de Duitste schilder Gerhard Richter. Iedere kunstenaar kent een ontwikkeling -denk ik- maar de ontwikkeling van deze kunstenaar vindt zijn oorsprong in de nazitijd en in de tijd, na de tweede wereldoorlog, van het communistische Oost Duitsland. En dat was een tijd waarin er geen vrijheid was om je te ontwikkelen, maar die zware restricties kende. In het Nazi tijdvak, denk aan de “entartete Kunst, en denk in de communistische tijd, aan de kunst in dienst van de realistische propaganda (verheerlijking van het communisme en de arbeidersklasse). Hoe vindt een kunstenaar dan zijn vorm. Dat brengt me bij een tweede belangrijke persoon in de film, de tante van de kunstenaar die in de film aanvankelijk door de Nazi’s gesteriliseerd wordt en later zelfs vermoord. Ik kom daar straks op terug. De film is lang, ruim twee uur, maar geen moment vervelend. Dat maakt duidelijk dat ook een film met zware thema’s, de Nazi tijd, de positie van geesteszieken in de nazitijd toch tot een ontroerende film kan worden. De tante geeft de jonge schilder als levensmotto mee: “Sieh nie weg”, nooit wegkijken. Dat hoeft ook niet in deze film. Maar misschien heeft dat er in deze film ook wel mee te maken dat er ook een “feel good” romantiek in deze film zit. Die ik overigens niet afwijs. Het kan zelfs helpen om zware, soms vergeten, thema’s aan de orde te stellen.

Dat brengt me bij een belangrijk onderzoek, dat op dit moment plaatsvindt: www.vergetenslachtoffers.nl. Het is een landelijk onderzoek naar de sterfte -en dus behandeling- binnen de psychiatrie en gehadicaptenzorg tijdens de tweede wereldoorlog. Het gaat om een vergeten groep, die erkenning verdient. Voor alle duidelijkheid, het gaat hier niet om een “vernietigingsstrategie” (mijn term) zoals deze in Duitsland plaatsvond, maar om de behandeling. De geestelijke gezondheidszorg staat vaak onderaan de ladder van aandacht. Tenzij er een groot incident plaatsvindt. Maar over het aangenaam, vinden mensen dit niet het meest benaderbare onderwerp. Het lijdt geen twijfel, dat in tijden van schaarste en onderdrukking, zich dit extra wreekt. Daarom is het ook niet verwonderlijk dat dit onderzoek zo laat plaatsvindt. Maar toch, nodig en onontkoombaar. “Omdat het een plaats verdient in het collectieven geheugen van onze geschiedenis”. Misschien kan een bezoek aan te film een stimulans zijn om de website van de Stichting te bezoeken en een klein bedragje over te maken.

[pensioenreflecties]

Kleur

Zo zie je maar. Het ene moment doe je een oproep voor een herwaardering van het zwart/wit: In films, in foto’s. Omdat zwart wit meer is dan die twee “kleuren” alleen, en dan verschijn er het boek: The Color of time, van Dan Jones & Marina Amaral (Nederlands: De tijd in kleur). De schrijver doen precies het tegenovergestelde van wat ik bepleitte: Zij hebben de belangrijkste historische foto ‘s tussen 1850 en 1960 uitgezocht, natuurlijk in zwart wit en hebben deze allemaal ingekleurd. Ze hebben onderzoek gedaan naar de oorspronkelijke kleuren (kleding, gebouwen, voertuigen, mensen) en hebben deze met moderne technieken pixel voor pixel ingekleurd. Het resultaat is verbluffend. Veel van de foto’s herken je, uit geschiedenisboeken, kranten en nu zijn ze in kleur verbeeld, verzameld en voorzien van de historische context uitgebracht. Mag het. Tuurlijk! Werkt het? Na voor mij wel. Opnieuw ga je opzoek naar details, Opnieuw komt de geschiedenis tot je En laten we eerlijk zijn, als je overleden popsterren in hologrammen opnieuw in concerten laat optreden, als je verhalen vanuit een historische achtergrond, bijna levensecht mag verfilmen (Saving private Ryan), waarom dit dan niet. Overigens had je al de onlangs uitgebrachte film van Peter Jackson, They shall not grow old, waarin hij historisch materiaal uit de eerste wereldoorlog, zwart fit beelden, ingekleurd heeft en voorzien van de verhalen, “opnieuw” heeft uit. En ook die is indrukwekkend, omdat ook die film leidt tot een opnieuw -en indringend- kijken.

[pensioenreflecties]

Zwart/wit

Wat weet ik nog goed hoe ik naar de eerste films ging in de bioscoop. Laurell & Hardy zelfs, de dikke en de dunne. (Geen idee trouwens of ze in het Engels ook Dikke en dunne als bijnaam gebben, “Fatman and Skinny?). We waren nog niet verwend met kleur. De eerste westerns dan. Kleur, maar achteraf toch een wat vale, en niet zo heldere kleur. Net als de oorlogsfilms. Hoe blokjes ook, we namen afscheid van het zwart en wit. Evenals de TV. Wat bijzonder was het, de eerste kleurentelevisie. Testbeelden van dames met bossen bloemen in een vaas. Je denkt dan, dit komt nooit meer terug, dat zwart wit. Net als de stomme film. En waar is waar, de stomme film kwam -een uitzondering daargelaten- nooit meer terug. Maar de zwart wit film, dat heeft nog wel wat. Zwart wit blijft stoer. Hoezeer de kleur zich ook heeft ontwikkeld. 3 Dimensionaal en met steeds meer pixels.  Alleen stoer? Nee niet alleen stoer. Ook warm en vol zeggingskracht. 

2 Films verschenen er vlak voor het einde van het jaar in zwart/wit. Cold War, een film van een Poolse cineast. En Roma van een Chileense cineast. Voor u zich laat afschrikken, beiden zijn geen armoedige en met losse centen gefinancierde films. Beiden hebben een rijke uitstraling. Roma zeker, een film die met geld van Netflix (daar ook te zien), uitbundig is gefilmd. Beiden hebben een politiek thema. Cold war, tegen de achtergrond van Polen tijdens de (!) koude oorlog en Roma tegen de achtergrond van de opbouw van de militaire staatsgreep in Chili. Politiek, maar zonder politieke boodschap. Beiden mensenfilms, oprecht en ontroerend. Cold War is mooi. Roma is zelfs intens en uitbundig. In zwart wit? Ja, zelfs in zwart wit. Eerlijk is eerlijk. Het zwart wit van nu is niet meer het zwart/wit van 40 a 50 jaar gelden. Daarom schrijf ik dit stukje. Niet omdat ik u wil overtuigen van de kwaliteit en schoonheid van de films, maar om u te overtuigen van de schoonheid van zwart/wit. Zodat dit alleen u niet zal weerhouden om beide films te gaan zien. Want dat zou echt zonde zijn.

[pensioenreflecties]

Gevelstenen

Ik kwam er weer een tegen, een mooie gevelsteen . De dri kalckdragers staat erop verwijzend naar het pand waar de zakken kalk weren opgeslagen. Het pand dat als pakhuis dienst deed staat aan het water en de kalk zal per schip aangevoerd zijn. De  dri kalckdragers zullen de zakken kalk  in het pand (pakhuis) hebben opgeslagen. Boven op de halsgevel van het pand staat het jaartal MCDD ( 1700 ) Navraag vertelde me dat de middeleeuwse houten gevel van het pakhuis toen vervangen is door een stenen. Waarschijnlijk  dat daarom  de stenen kozijnen wat over de gevelsteen vallen. Het oorspronkelijke pakhuis zou al van voor 1600 dateren. Toch wel bijzonder dat de arbeiders die dit werk verrichten geëerd werden door deze gevelsteen.  Toch weer een bijzonder verhaal zoals er over iedere gevelsteen wel een mooi verhaal te vertellen s volgens mij.  Blijven speuren dus.

[pensioenreflecties]

American stories (Vietnam)

Er is een live album dat Bruce Springsteen uitbracht is 1986. Het heet Live/1875-85. Wat er mooi aan is dat hij een aantal nummers introduceerde met persoonlijke verhaaltjes. Niet te lang voor het publiek. Vooral niet wanneer je de verhaaltjes voor het eerst hoorde en zeker niet wanneer je ze voor het eerst live hoorde, zoals ik. Één verhaaltje betrof de oorlog in Vietnam. Hij vertelt daarin hoe hij werd opgeroepen voor een keuring om te dienen in het Amerikaanse leger in Vietnam (draft). De eerste zin herinner ik mij goed: ¨We grew up with war on tv every night¨. De oorlog in Vietnam dus. Ik herinner me dit ook goed. Nederland is niet Amerika, we waren niet direct betrokken, maar ook ik herinner me alle namen erg goed: My Lai, de Mekong delta, Hanoi, Saigon, Ted, Ho Chi Min, de Vietkong, noem maar op. Zo oud was ik niet, maar toch de namen sleten in en lieten een onuitwisbare indruk achter. Om nog maar niet te spreken over de beelden: Napalm, jonge soldaten, oerwoud, reistpaddy’s, helicopters en nog meer bombardementen. En een foto van een Vietnameese soldaat die, onbewogen een gevangene door het hoofd schoot.

Nu na al die jaren is er een documentaire op Netflix: The Vietnam War. Hij wordt ook op de Nederlandse televisie uitgezonden. En het komt allemaal weer terug. 10 Afleveringen, ieder meer dan anderhalf uur lang, maar geen minuut oberbodig of verspild. De informatie is onthutsend. De beelden weer schokkend en onthutsend. Het leed van de soldaten en de bevolking ongelooflijk dichtbij. En dan de leugens en het bedrog van de overheid, de zinloosheid.

Iedereen zou deze serie moeten zien. De oudere generatie om te zien wat we gemist hebben. De jongere om gewaaschuwd, alert en niet naief te zijn. Bruce Springsteen eindigt zijn verhaaltje met de waarschuwing: Als het weer tot een oorlog komt, of een oproep om mee te doen, ¨You need a lot of information¨. En zo is het. Het nummer dat Bruce Sprinsteen daarna zingt is ¨War¨ (what is it good for¨). En dat maakt deze serie ondubbelzinnig duidelijk.

[pensioenreflecties]

DE STAD

Een gedicht, zomaar weer op straat en dan ook nog van een van mijn favoriete Friese dichters. Tsjebbe Hettinga  dichter en vertaler en in mijn ogen een van de meest beeldbepalende  Friese dichters. Maar voor de meesten  die hem kennen toch het bekends door de voordracht van zijn eigen poëzie. Zijn voordracht was als gezangen,  enerverend, ritmisch en golvend, wie zijn voordrachten hoort voel zijn poëzie in iedere vezel van zijn lichaam.  Zoek op youtube naar zijn voordrachten en beleef het, ik beloof je het laat je nooit meer los.

[pensioenreflecties]

Moderne tijden I

Hoe duidelijk zat de wereld vroeger in elkaar. Een arts was een man met een witte jas. Een onderwijzer had een colbertje aan, en aan de directeur van de school kon je zien dat hij(!) de directeur was, omdat hij, naast een colbertje, ook een stropdas om had. Net zoals de politie trouwens: Een mooi uniform met een stropdas en een mooie pet. En van die pet had je af te blijven! Nou en of. Sterker nog, je haalde het niet in je hoofd. Soms is dat leuk. We durven meer, onze rechten zijn helder en het is goed dat status en gelijkwaardigheid niet te maken heeft met vorm maar met uitstraling. Niet met macht, maar met gezag. Rolduidelijkheid helpt maar alleen door kennis en voorspelbaarheid. Maar soms kan het ook wat vaag worden. Ongemakkellijk zelfs. 

Neem de advocaat. Dat was ooit een duidelijk beroep. Een advocaat was er om te verdedigen. In een conflict met de overheid, een andere medeburger in Nederland, een instituut, verzekeraar, bank. Mooi dat ze er zijn. Ze hadden van die mooie zwarte jurken. Met zo’n mooie witte bef. Alleen aan de schoenen en sokken kon ze zien of het een rijke of modale advocaat was. Ik zag ze altijd als de goede kant van de Maatschappij. De wereldverbeteraars.

Nu voelt dat wat anders. Een advocaat verdedigt niet meer -alleen-, hij of zij is een belangenbehartiger geworden. Zo noemt men dat zelf ook. En verdedigen is toch net iets anders dan ¨het behartigen van belangen¨. Klinkt anders, is anders. Want belangen zijn verschillend, soms tegenstrijdig. Zo kan dezelfde advocaat die de ene week de belangen behartigt een zware crimineel (in drugs en drugsmoorden bij voorbeeld). De volgende week de sigaretteninsdustrie aanklagen vanwege gezondheidsdiscussie’s, zal ik maar zeggen. Nou weet ik niet hoe t met u zit, maar ik heb nog liever dat mijn dierbaren een ¨saffie¨ opsteken dan een spuit in hun arm zetten, of een lijntje in hun neus snuiven (liever geen van beiden natuurlijk. Er zijn veel meer combinaties van belangenbehartiging van advocaten mogelijk. Let er maar eens op.

Nog ongemakkellijker wordt het wanneer diezelfde advocaat -of een ander- in de rechtzaal, in de media, mag beweren dat de rechter niet deugt, niet onpartijdig is, of sterker nog, het hele systeem niet deugt. Dan is mijn eerste gedachte tegenwoordig niet meer: Dit doet hij of zij niet om de wereld te verbeteren, maar om de belangen van een client te verdedigen. Hoe dan ook! Het helpt ongetwijfeld de client in kwestie. Maar of het ons systeem helpt, dat vraag ik mij af. En dat voelt toch wat anders. Soms, inderdaad, ongemakkellijk.