YeRyüZü GünLükLeRi PlaNeT DiaRieS

Reflections on Life and the Planet of a dedicated Traveller.        Yeryüzüneve Yaşama Dair, tutkulu bir Seyyahtan Notlar

[planetdiaries]

My New Year’s Wish: May the heart rule—within you and around the globe

*Türkçesi Aşağıda

My Dear Friend,

Just a little life update for you, my beautiful friends from around the world. I think of you all and feel so blessed to hold you in my heart.

For the past three years, due to a project I undertook in Latin America, I had been skipping the winters of the Northern Hemisphere. This year, for the first time in three years, I’m spending the winter in my village near Dalaman — and it’s hard to put into words how deeply I had missed this.

Latin America has been an extraordinary journey for me. Each year, I traveled to nearly fifteen countries, carrying out the work entrusted to me. Today, in almost a dozen countries across the Latin world, there are companies selling our engine oil products. That chapter is now closed — the work is done, the project has come to an end.

Now it is time to retreat once again into my “inner inn.” To digest all the material and spiritual experiences that passed through me during these three years, to rest, and to create space for the next great unfolding. I don’t have concrete plans, but as always, I have many dreams. If there is a teaching that remains it is that the wheels of existence turn not through planning, but through dreaming — and learning to surrender those dreams to the divine flow. Easy to say, of course.

I welcomed the years 2023, 2024, and 2025 in Colombia. In the week before Christmas last year, I took part in the Vision Quest, an ancient practice of the Lakota tradition, in Colombia’s Cauca Valley. Immediately afterward, I traveled to the Colombian Amazon, to the Putumayo region. I welcomed the New Year on the banks of the Río Caquetá, in a remote village inhabited by the Inga Indigenous people. I stayed for two weeks in a forest hut belonging to the village shaman. My New Year’s gift was a set of insights — helping me understand, even if just a little more, the endless labyrinth of my own existence. The theme that emerged within me during the first days of the year stayed with me throughout, and became the title of my inner journey for 2025: “Establishing the sovereignty of the heart.”

Mind and body are two divine instruments bestowed upon us as human beings. Yet I came to realize that when these instruments are not guided by the heart, they tend to bring more harm than benefit. This realization drew me closer to the Sufi tradition. Throughout the year, I immersed myself in readings along this path and entered deep contemplative spaces. Kabir Helminski Dede's The Knowing Heart and Living Presence became my guides during this process. Along my journey this year, I encountered two more significant teachings. The first was Sadhguru’s Inner Engineering program, which I completed online in January. Seeing how closely its teachings aligned with realizations I had arrived at on my own throughout my life deeply moved me. This led me to volunteer at the program’s Turkey gathering in December, where I also had the chance to meet the volunteer community in Turkey. The desire to travel to India next year and serve at the Isha Foundation has been growing stronger within me day by day.

Tarot cards also entered my life this year as another ancient field of knowledge. The mysterious world of Tarot — with its approach that activates intuitive wisdom through play — expanded my field of understanding while offering both joy and insight.

I remained in Latin America until March 2025. After crossing six Central American countries from end to end by road in November 2024, I returned to Colombia in December; in the first three months of the year, I traveled through Ecuador, Peru, Chile, Paraguay, and Bolivia — visiting friends and tending to my work. One of the most unforgettable journeys of the year was a road trip I took with an old friend, driving from Asunción (Paraguay) to Santa Cruz (Bolivia). During this nearly 20-hour journey, we crossed the Gran Chaco region from one end to the other — a vast, flat heartland of the continent, known for its forests, scrublands, wetlands, and relentless heat.

Since the end of March, I’ve been back in Turkey, focusing on three main areas. The first was Route Adana. I was asked to revise and republish the guidebook I had written in 2020 for the Adana Metropolitan Municipality. Throughout the summer, I revisited every district of the city in the intense heat, carefully reviewing the book and republishing it as a single volume combining both Turkish and English editions.

The second focus was deep tissue massage training. This demanding process, requiring intensive study and plenty of practice, once again revealed to me the perfection of the human body. What motivated me to develop myself as a massage therapist was not only learning techniques that help activate the body’s own healing pathways, but also the fact that this is a practice I can carry with me and offer wherever I go in the world.

Lastly, taking part in the organization of the DUP Turkey Gathering became a very special experience for me. The Dances of Universal Peace community, which I’ve been part of for the recent years, has brought heart-opening practices and deeply meaningful relationships into my life. Seeing our bonds strengthen and our community grow as we voluntarily organized the international Turkey training camp together was truly beautiful. As part of this process, I accompanied a group of fifty participants from twenty different countries — from Istanbul to our training camp in Şirince, and onward from Hierapolis to Konya.

Even though I felt a strong need to pause after returning from America, I couldn’t close myself off to the social, spiritual, and material calls that came my way throughout 2025. The long-awaited times of “being at home and putting down roots” that I had dreamed of for three years are finally beginning. Over the past two months, as winter slowly approaches, I’ve been taking small hikes, spending lots of time with my books, deepening my practices, and downshifting my pace day by day.

As I leave behind the final stage of my forties, there are moments when I feel lost amidst all the experiences and knowledge I carry. In those moments, I draw into myself what is destined from the boundless Love that permeates the universe — the “Rahman” — and I open my hands to receive the mercy of the Compassionate-Rahim.

For the next few months, I have no intention of going anywhere. My only wish is to sit by my fireplace and nurture the love in my heart with my beautiful cat, my life companion Su. I also know that there is room in my heart for even more love. In the meantime, I do my best polishing my heart, so if one day a wise and courageous heart opens the door and says, “I am ready to know you and love you as you are” — I hope to be ready to get to know her fully, and to love her with all my heart.

There is just one thing I know for certain: only when the heart is firmly rooted can love be independent of the other person, enduring, and sustainable. Until then, I continue doing whatever is needed to let my heart reign over my beloved, authentic, pitiful self — and to surrender my soul, not to my mind or instincts, but to my heart and intuition.

Always With love,

Utku

Photo: The beloved, authentic, pitiful self.

As usual, in 2025 I made hundreds of kilometers walking in the jungles, cities, alongside rivers and ontop the mountains of this Amazing Lonely Planet.

Accompanying the international group of Dances of Universal Peace Community from Istanbul to Konya

And finally arriving at Kalynda — the ancient city, just a 20-minute hike to the hilltop from my countryside home in Dalaman, on the Turkish Mediterranean.

YIL SONU MEKTUBU

Dünyanın dört bir yanında tanıdığım tüm güzel dostlarım için hayatıma dair minik bir güncelleme…

Sevgili Dostum,

Son üç yıldır, Latin Amerika’da üstlendiğim bir proje nedeniyle Kuzey Yarımküre’nin kışlarını pas geçiyordum. Üç yıl sonra ilk kez bu kışı Dalaman’daki köyümde geçiriyorum — ve bunu ne kadar özlediğimi kelimelere dökmek zor.

Latin Amerika benim için olağanüstü bir yolculuk oldu. Her yıl neredeyse on beş ülkeye seyahat ettim ve bana emanet edilen işi yapmak için elimden gelenin en iyisini ortaya koydum. Bugün Latin dünyasında, bir deste ülkede motor yağı ürünlerimizi satan firmalar var. Bu sayfa artık kapandı; iş tamamlandı, proje sona erdi.

Şimdi yeniden “içsel han”ıma çekilme zamanı. Geride kalan üç yıl boyunca içinden geçtiğim tüm maddi ve manevi deneyimleri sindirmek, bedenimi ve ruhumu iyice dinlendirmek ve bir sonraki büyük açılım için kendime alan açmak istiyorum. Somut planlarım yok ama her zaman olduğu gibi pek çok hayalim var. Hayat bana şunu öğretti: varoluşun çarkları plan yaparak değil, hayal kurarak dönüyor. Hayal kurup ilahi akışa teslim olarak… Söylemesi kolay elbette.

2023, 2024 ve 2025 yıllarına Kolombiya’da girdim.

Geçtiğimiz yıl Noel’den önceki hafta, Kolombiya’nın Cauca Vadisi’nde Lakota geleneğine ait kadim bir uygulama olan Vision Quest’e (vizyon arayışı) katıldım. Hemen ardından Kolombiya Amazonları’nda Putumayo bölgesine geçtim. Takvim 2025’den 2026’ya döndüğü günlerde, Río Caquetá kıyısında, İnga yerli halkının yaşadığı ücra bir köydeydim. Köyün şamanının ormandaki kulübesinde iki hafta boyunca misafir oldum. Yeni yıl armağanım, varoluşumun sonsuz labirentini biraz daha anlamaya dair gelen içgörüler oldu.

Amazonlarda Taita Pablo ile Muz topladığımız bir günden.

Yılın ilk günlerinde yüreğime doğan şu kelimeler, bütün yıl boyunca bana eşlik etti ve içsel keşif yolculuğumun “2025 başlığını” oluşturdu:

“Kalbin Egemenliğini Kurmak.”

Zihin ve beden, biz insanlara bahşedilmiş iki ilahi araç. Ama bu araçlar kalbin rehberliğinde olmadığında, faydadan çok zarar getirebiliyor. Bu idrak beni tasavvuf öğretisine daha yakından bakmaya yöneltti. Yıl boyunca bu yolda okumalar yaptım, derin tefekkürlere daldım. Kabir Helminski Dede’nin İlahi Huzurda kitabı yolumu, onun “Bilen Kalp” okuma grubuna çıkardı ve her ikisi bu süreçte bana rehberlik etti.

Bu yıl yolculuğum boyunca iki önemli öğretiyle daha tanıştım:

Bunlardan ilki, Ocak ayında çevrim içi olarak tamamladığım Sadhguru’nun Inner Engineering (İçsel Mühendislik) programıydı. Öğretilerinin, hayat boyunca kendi kendime vardığım farkındalıklarla ne kadar örtüştüğünü görmek beni derinden etkiledi. Bu nedenle Aralık ayında programın Türkiye buluşmasında gönüllü oldum ve Türkiye’deki gönüllü topluluğuyla tanışma fırsatı buldum. Önümüzdeki yıl Hindistan’a gidip Isha Vakfı’nda hizmet etme arzusu içimde her geçen gün biraz daha güçleniyor.

Tarot kartları da bu yıl hayatıma giren bir başka kadim bilgi alanı oldu. Tarot’un gizemli dünyası; sezgisel alanı kullanma bilgeliğini sahaya sokan yaklaşımıyla, bilgece bir oyun olarak bana keyif verdiği kadar idrak alanımı da genişletti.

Mart ayına kadar Latin Amerika’daydım. Kasım 2025’te Orta Amerika’daki altı ülkeyi boylu boyunca karayoluyla geçtikten sonra, Aralık ayında Kolombiya’ya; yeni yılın ilk üç ayında ise Ekvador, Peru, Şili, Paraguay ve Bolivya’ya uğradım. Dostlarımı ziyaret ettim, işlerimi sürdürdüm. Yılın en unutulmaz yolculuklarından biri, eski dostum Kerem’le Asunción’dan (Paraguay) Santa Cruz’a (Bolivya) yaptığımız araba yolculuğuydu. Yaklaşık 20 saat süren bu yolculukta, kıtanın ortasında yer alan; uçsuz bucaksız düzlüğü, ormanları, çalılıkları, sulak alanları ve yakıcı sıcaklarıyla bilinen Gran Chaco bölgesini boydan boya kat ettik.

Mart sonundan itibaren Türkiye’deyim. Yaz ve sonbahar boyunca üç ana alana odaklandım:

İlki, Rota Adana oldu. 2020 yılında Adana Büyükşehir Belediyesi için yazdığım rehber kitabı gözden geçirip yeniden basmam istendi. Yaz boyunca şehrin tüm ilçelerini baştan aşağı yeniden gezerek kitabı dikkatle elden geçirdim; Türkçe ve İngilizce versiyonlarını tek kitapta birleştirerek yeniden bastırdım.

İkincisi, Mehmet Arap Hoca’nın derin bağ doku masajı terapisi eğitim kampı oldu. Yoğun bir eğitim ve bol pratik gerektiren bu süreçte, insan bedeninin kusursuz yaratılışına bir kez daha tanık oldum. Masaj terapisti olma yönünde kendimi geliştirmeye iten temel motivasyon, bedenin kendi şifa vanalarını açmaya yönelik öğrendiğimiz teknik dokunuşlar kadar, dünyanın neresinde olursam olayım yanımda taşıyabileceğim bir pratik olmasıydı.

Son olarak, DUP Türkiye Buluşması’nın organizasyon süreci benim için çok özel bir deneyim oldu. Parçası olduğum Evrensel Barış Dansları topluluğu, son yıllarda hayatıma hem kalp açıcı pratikler hem de çok değerli insanlar kattı. Uluslararası Türkiye eğitim kampının organizasyonunu gönüllü olarak üstlendiğimiz dostlarımla bağlarımızın güçlendiğini, topluluğumuzun genişlediğini görmek heyecan vericiydi. Bu süreçte, yirmi ülkeden gelen elli kişilik bir gruba İstanbul’dan Şirince’deki eğitim kampına, ardından Hierapolis’ten Konya’ya kadar uzanan yolculukta eşlik ettim.

Amerika dönüşü çok güçlü bir durma ihtiyacım olmasına rağmen, 2025 boyunca karşıma çıkan sosyal, ruhsal ve maddi çağrılara kendimi kapatmam mümkün olmadı. Üç yıldır hayalini kurduğum “evimde olma ve köklenme” zamanları ancak şimdi başlıyor. Son iki aydır, kış yavaş yavaş yaklaşırken küçük yürüyüşler yapıyor, saatlerce kitap okuyor, pratiklerimi derinleştiriyor ve her geçen gün biraz daha vites düşürüyorum.

Kırklı yaşlarımın son etabını geride bırakırken, bunca yaşanmışlığın ve bilginin arasında kendimi kaybolmuş hissettiğim anlar da oluyor. O zamanlarda, tüm evrene nüfuz eden sınırsız Aşk’tan, “Rahman”dan, payıma geleni içime çekiyor ve sonsuz merhametin, “Rahim”in beni kucaklaması için el açıyorum.

Önümüzdeki birkaç ay boyunca bir yere gitme niyetim yok. Tek hayalim, şöminemin başında oturmak ve güzel kedim, hayat arkadaşım Su ile kalbimdeki sevgiyi büyütmek ve ķöklenmek.

Kalbimde sevginin daha fazlasına yer olduğunu da biliyorum. Günün birinde, “Seni tüm hâlinle tanımaya ve sevmeye hazırım” diyebilen cesur ve bilge bir yürek hayatıma çıkageldiğinde, ben de onu olduğu hâliyle, tüm kalbimle tanıyıp sevebilmeye hazır olmayı diliyor, kalp aynamı itinayla parlatmaya çalışıyorum.

O zamana kadar, kalbimin egemenliğini kurmak ve ruhumu aklıma ya da içgüdülerime değil; gönlüme ve sezgilerime teslim edebilmek için elimden geleni yapıyorum. Bildiğim bir şey varsa, o da şu: ancak tahta kalp oturduğunda sevgi, karşısındaki özneden bağımsız, kalıcı ve sürdürülebilir olabiliyor.

Daima Aşk ile.

Her zamanki gibi bu yıl da yüzlerce, binlerce kilometre yol kat ettim. Yürüyerek, pedal çevirerek ya da motor üstünde; uçak, otobüs ya da bir arabanın koltuğunda; hatta kürek çekerek veya yüzerek. :)

3 yıl sonunda ilk kez kışa Köyümde giriyorum.

Sevgin, neşen ve huzurun bir başkasına bağlıysa, bu nitelikleri asla kendine ait olarak göremezsin.

[planetdiaries]

Can You Draw A Picture of Retirement?

These days, I spend my whole day trailing after Su, settling into the coolest corners of the house, reading my books and taking notes. I do my morning practice in the north-facing bedroom until noon. Some days, if there’s a slight breeze, I sit under the garden awning; in the afternoons, I lounge in the living room between two carefully placed fans with my books and Su.

From time to time, I rush out from the house to chase the chickens invading my garden, with a teasing kind of irritation. Several times a day, with a stick in hand, I find myself chasing the noisy flock that scratches everywhere and leaves their shit all around, or throwing a few stones from where I sit. Not with great anger but with a teasing kind of irritation. When the day’s heat starts to subside, I spend time repairing fences against the invading chicken colonies, tidying my garden, and watering my trees. Some days, I spray water on the 6-7 concrete steps leading from my garden to my house with a hose to clean them.

Until a few years ago, if I was asked to paint a picture of retirement, I would probably have painted a man, meticulously washing his home's courtyard with absolutely no rush! Since childhood, the image of a man cleaning his yard or balcony with water gently arcing from a hose pressed by his thumb has always been associated with retirement for me.

Three years ago, sitting in joy at a park in Bogotá, Colombia, having rented a bicycle to ride around, I receieved a message. It was from my accountant informing me that I was officially qualified for retirement. I was forty-five years old. Is this fair? Yes. After all I did for my country, down to the last penny! Is it fair? Is this a country wealthy enough to support an economy where people retire at forty-five? Is it fair? That with a retirement pension I can barely pay the rent of a village house?

I was sitting on a bench in a park in Bogota when I received the notification of my retirement. It reminded me of my great-grandfather Hulusi. For me, retirement was synonymous with becoming a grandfather. Or holding your grandchild’s hand and strolling in parks. How could ever one imagine a pensioner who wasn't also a grandfather?

My great grandfather would have a cane in one hand and my tiny palm in the other. We would stroll through Atatürk Park in Adana, sit on a bench, and eat simit. He was in the first troops saving İzmir from occupation in 1922. He was twenty-three and was a corporal in the National Army. When my great-grandfather Hulusi Yalman took me by the hand to walk in Atatürk Park, just five minutes from our home, I was four or five years old. He was in his eighties. Those were the final years of his journey in life. After the War of Independence, he had gone into trade and raised a family, among whom used to be my grandmother, his daughter.

This republican man who raised beautiful children like my grandmother carried the burden of having killed a non-Muslim neighbor with a gun under an order during those chaotic days before the establishment of a regular army, at a time when every subject of the nation looked upon each other as enemies. He carried the conscience of that "killing" in his soul until his last breath. Evidently, this tragic story of remorse has been passed down through at least two generations and have found expression on these lines today. Was my grandfather heartless, unjust, or unfair?

And how about the man who was killed by the bullet from his shotgun? Is there no storyteller for Agop Usta, the Non-Muslim citizen of the Empire, Adana resident watchmaker who was shot by my grandfather in this drama. The grandson of Agop Usta, perhaps now living in Canada, putting these words to paper…

I was forty-five years old, sitting in a park in Bogotá when I received the learned that I was a retired man. A man who never put a wedding ring in his life, a man who has stepped into nearly seventy countries.

A man who is bestowed with time to clean the chicken shit in his garden, who in the evenings wash his courtyard with a hose, with no rush at all. A man who is privileged to keep traveling the world amongst all these things, who can stand by his friends through good times and bad—across a number of continents. A man who sails into adventures, who dreams big and small together, and brings them to life.

A man who lives the world he dreams of. Is that very important? Yes. Is it very important? No. Each of us plays a role in a script written for us.

A few of us are on a little road-trip. Looking at a beautiful ten-decare piece of land in a village in Burdur. We dream of buying a land and live a communal life. We roam and sit for tea at a cafe at the mountain village, five or ten minutes away. The village has a famous toast shop so we hear, and ask for toast.

Which one of these characters shoud I speak of?

Furkan, the health officer at the local clinic? He’s 26 years old. He tells us at length about the village’s facilities and quietly pays for our tea before leaving. Or Ömer the coffeehouse owner? He tells us how he and his brother competed in the tender for running the coffeehouse, and that this year he won it again with triple the previous bid. A few years ago, he separated from his spouse and moved back to the village from Denizli, leaving his spouse and two children behind. Or the toast with sausage, cheese, and pickles that suddenly made it onto my list of the best toasts I’ve ever had? Or the big, cheerful, blond, boyish-looking toast maker who happily brings the toast to us? Or Ali Abi, who sold his field to pay for blood money after losing his child in a traffic accident a year ago? Or the city dweller who, in the village coffeehouse that has partly been turned into a large library, is reading a poem from an Attilâ İlhan book under the shade of a great willow tree, amidst the astonished gazes of the people around: “I am bound to you. You wouldn’t know.”

So many stories packed into a single day. Each one a script. The journey of billions of evolved souls in this world. Divine comedy—or divine tragedy.

Three people set out on a trip to roam the mountains and valleys. They stop at a mountain pass to admire the view. They try to start the car, but it won’t turn on. They spend over two hours on the roadside. Finally, does the car start? It does. In a remote coastal village of India, they lose the key to their motorbike and have to stay for extra days. And finally, they are sent away with one of the greatest gifts of their lives—a story to help remember this mystery for the rest of their lives.

Every one of us is a script. None is more valuable than another. But each is very, very precious. And it is our duty to play the script given to us in the best possible way. Isn’t it possible to be rewarded with the best acting award even for a bad script? Even if the script is not mine, am I not responsible for the performance of each scene?

The free will that makes this possible—what a magnificent creation granted to us! So as is happening what is happening, how does my heart feel? Let go whatever happens outside, what goes on inside? I suppose conscience speaks of that too.

A retired man in his forties who waters his trees in a village, taking absolute pleasure from cleaning his doorsteps with a hose, and feeding his cat with liver in the evenings. For a quarter of a century, has been blessed to travel the world, to witness the incredible wisdom and diversity of the world—things many cannot even dream of.

At forty-seven, gifted with health, strength, and vitality that he can dance tirelessly for hours, hike from dawn till dusk through mountains and valleys— while most adults around the world work nine hours a day for about three hundred days a year— he is able to live, work, learn, and spend time doing whatever he desires for more than half the year.

And like a dog wagging its tail, waiting for its share at the threshold of the realm of infinite mysteries—the Great Unknown— I wait.

In a Cosmos of Infinite Realms, the dog leaving its pee on a tree, the chicken terrified out of its wits, Ömer the coffeehouse owner, Ali Abi who lost his child, the merciless and the merciful, those who tear down borders and those who build them, the cruel and the heroic— all of them, every single one, are me.

[planetdiaries]

EMEKLİLİĞİN RESMİ

Gecenin geç bir vakti evime dönüyorum. Arabamı daha park ederken Kedim SU hemen yanaşıveriyor.  Su, beni çoğu kez bu şekilde karşılıyor. Haftada  bir iki geceliğine, ayda birkaç günlüğüne, zaman zaman da haftalarca, hatta aylarca ortadan kaybolmama alışkın. Geçtiğimiz üç yıl, aylarca süren yurtdışı seyahatlerim sırasında kış aylarını dışarıda bahçemde geçirdi. Komsuma kışlık yemek stoğunu bıraktım, o kadar.

Buna rağmen, aylar sonra her döndüğümde beni kapılarda karşılayıp, günlerce koynumdan çıkmadı.  Ne kadar sık ve ne kadar uzun uzak kalmamdan bağımsız. Ben varken benim varlığımın tadını çıkarıyor. Aslında o, bütün kediler gibi, her zaman “an”da ne varsa onu yasıyor. Yarım asra yaklaşan yaşamımda bana ondan daha, `az sözle cok şey anlatan` bir rehberim daha olmadı.

Bahçemdeki diğer canlı yaşamıyla olan ilişkim de öyle. Ansızın gidiverebiliyor, haftalarca evime dönmeyebiliyorum. Ne bitkilerime ne de kedime iyi bir baba olduğumu söylemem zor.  Ne kadar geçer akçe bilemem ama en azından sevgi doluyum!

Daha eve girmeden bahçemdeki tüm bitkilere sevgi ve itinayla  su tutuyorum. Kimi kez hortumun az uzandığı köşedeki bir biberiye diğerlerinden daha az su aldığında içim kalıyor. Ama dünya adaleti de böyle değil mi zaten? Örümcekleri asla öldürmem, apaçık beni ısırırken yakalamadıkça sinekleri bile öldürmekten imtina ediyorum. Öte yandan gecen gün, bir ay tamircide kalan arabamı basan hamam böcekleri için kimyasal silah kullandım. Aerosolun ucundan çıkan köpüklerin altında hamam böceklerinin can  çekişmesine tanık oldum. Bu görüntüden keyif almadım. İzlerken, yasamda her canlının arasındaki karşılıklı bağımlılığı, sınırsız ahengi ve süregelen sonsuz mücadeleyi düşündüm.  Vicdan denen terazinin her bireyde ne denli farklı olduğunu. Dünyanın en ağır “suçlarını” işleyenlere baktığımda, kendi adalet ya da vicdan terazilerinde adaletsiz ya da vicdansız olduklarına inandıklarını zannetmiyorum.  Zannimce, yaptıkları şeyi apaçık “kötülük” olarak nitelendirmelerine rağmen ona devam eden insanlar yeryüzünde azınlıktalar.

Ne diyordum efendim? Arabamı park ettim, kedim Su’yun refakatinde bahçemdeki bitkileri suladım. Bahçemdeki tavuk boklarını temizledim. Komşumun kümesindeki tavuk kolonisi... Çoklar. Her tarafa pisliyor, bahçede taş üstünde taş bırakmadan eşeliyorlar. Kimi kez minderlerin üzerine örttüğüm örtülere de sıçıyorlar. Bir de horoz var. Bahçemin yakıcı yaz güneşine rağmen gün boyunca gölge kalan serin alanlarından mı dersiniz, huzurlu enerjisinden mi, en çok benim bahçemde vakit geçirmekten hoşlanıyorlar. Kimi kez kuluçkaya bile yattıkları oluyor. Aylarca göz yumdum. Ancak  bahçem çok da büyük değil ve  her yeri deşeleyen ve ortalığa sıçıp duran kalabalık bir tavuk kabilesini günde bir iki kez elimde sopayla kovalarken ya da oturduğum yerden bir iki taş sallarken buluyorum. Öyle  büyük bir sinirle falan değil, şakadan bir sinirle. Bir bıçağı elime alıp bir tavuğu keserken ya da bir koyunun kellesini alırken kendimi hayal dahi etmek beni rahatsız eder.  Ancak bir tavuğa, öldürmek kastıyla olmasa da taş sallayabiliyorum. Ya da ne yalan söyleyeyim elimde sopayla onları kovalarken, ödleri boklarına karışırken delicesine gıtgıt gıdaklayarak bahçeden kaçış yollarını arayan tavukların o hallerine aynı anda hem üzülüp hem de gülebiliyorum. Günaşırı yumurtalarını mideye indirdiğim, seyrek de olsa etlerini yediğim o hayvanları benim gırtlaklamıyor olmam sorumluluğun ne kadarını benden alır ki acaba?  

Kendimi tavuk kovalar ya da onlara taş sallarken bulunca huzursuz oluyorum. Bir iki gün takip edip milis tavukların nerelerden sızma yaptıklarını tespit ediyor, bir süre sonra en iyisi mi tavuklar giremesin diye bahçemin çitlerini güçlendiriyor, aralarında yer alan boşluklara ek dallar vidalayarak güçlendiriyorum.

Bahçeme sınırlar örmek değil amacım. Yıllardır yaşadığım bu köy evinin demir parmaklıklarını taşındığımın ilk haftası söktürdüm. Sınırlara inanmadığımı söylüyorum. Orman kenarında bir eve yerleşiyorum. 4 yıldan sonra yanı başımda bir büyük taş ev, kendi sınırını belirlemek üzere bir tarafımı taş duvarla kapıyor. Haliyle kendine ördüğü o sınır bana da bir sınır koymuş oluyor. Bir yandan sınırlar örmek değil amacım diyor, aynı komşumun kümes yerleşkesine tedbiren, sınır tanımaz çılgın tavuklara karşı ben de sınırlarımı belirliyorum. Günde bir kendini sevdirmeye gelen bir başka komşu köpeğinin başını okşuyor, ağacımın dibine sidiğini bıraktığında ona kızıyorum. Doğada her canlı izini bırakıyor. Alanını belirliyor. Ve birçok canlı da bir birini öldürüyor. Kimi kez öğünlerimden önce Halil Cibran’ın Ermiş kitabından araklayarak hazırladığım bir duayı okuyorum.

“…Madem ki yemek için öldürmek, susuzluğumu gidermek için ana sütü çalmak zorundayım, yeme ve içmemi bir tapınma eyle Ya Rabbi. Sofram ormanların ve ovaların, saf ve masumlarının, insanda daha saf ve daha da masum olana kurban edildiği bir sunak olsun…”

Kimi günler akşamları, bahçemden evime çıkan 6-7 basamak beton merdivene hortumdan su püskürterek temizliyorum. Bu görüntü benim için amma da kült bir emekli görüntüsünden ibaretti oysa  ki. Çocukluğumdan beri evinin önünü, avlusunu, balkonunu, bir parmağıyla bir ucunu sıkıştırarak hortumdan püskürttüğü su ile ve acele etmeden temizleyen Adam imajı benim için “emekli” olmakla özdeş olmuştu.

3 yıl oldu. Kolombiya’nın başkenti Bogota’da bir bisiklet kiralayıp gezmiş bir parkta keyifle otururken telefonuma gelen bir mesajla ögrendim resmi olarak emekli olduğumu. Kırk bes yasındaydım ben.  Adil mi bu? Evet. Memleketim için yaptığım bunca şeyden sonra son kuruşuna kadar! Adil mi bu?  Kırk beş yasında emekli olacak bir ekonomiyi destekleyecek zenginlikte bir ülke mi bu? Adil mi bu?  Bir emekli maaşıyla bir köy evinin kirasını ancak ödeyebiliyor olmak?

Parkta bir bankta öylece oturuyordum emeklilik haberimi aldığımda. Aklıma Hulusi dedem geldi. Emekli olmak demek dede olmakla özdeşti benim için. Ya da torununu elinden tutup parklarda gezdirmekle. Dede olmayan emekli mi olurdu yahu?  Bir elinde bastonu vardı diğer elinde benim minik avucum.  Adana’daki Atatürk parkında dolaşır, bir bankta oturup simit yerdik.  

1922’de İzmir’e ilk giren birlikler arasında yer almıştı.  23 yaşındaydı ve rütbesi Onbaşıydı. Büyük dedem Hulusi Yalman beni elimden tutup evimizden 5 dakika mesafedeki Atatürk parkında yürüyüşe götürdüğü zamanlarda ben 4-5 yaşındaydım. O da seksenlerindeydi ve ömrünün son yıllarıydı. Kurtuluş savaşından sonra ticarete atılan, aralarında babaannemin de olduğu evlatlar yetiştiren emekli bir dedeydi o. Bu ülkeye babaannem gibi dünya güzeli evlatları yetiştiren o Cumhuriyet insanı, düzenli orduya dahil olmadan evvel memleketin her bir tebaasının birbirine düşman gözüyle baktığı o kaotik günlerde aldığı bir emirle, gayrı Müslüm bir komşusunu silahla öldürmüştü. Bu ölümün vicdanını son nefesine kadar ruhunda taşımaya devam etti. Etti ki bu pişmanlık hikayesi en az iki kuşak boyunca aktarılarak bugün bu satırlara kadar ulaştı. Benim dedem vicdansız, haksız ya da adaletsiz miydi? Peki ya öldürdüğü o adam? Dünyanın bir köşesinde benim bu satırlarda söz hakkı verdiğim büyük dedemin senaryosunda, maktul rolünde olan söz gelimi Agop Usta’nın, yok mudur satırlarını yazan?   1920lerin basında, Ermenilerden oluşan Fransız ordusu tarafından işgal edilen ve işgal ordusunun gün geçmezken gelen toplu zulüm ve cinayet haberleriyle çalkalanan Adanasında, komşusu tarafından silahla öldürülen saatçi Agop Usta’nın bugün Kanada’da yaşayan torununun torunun kaleminden mesela…

Kırk beş yaşımda Bogota’da bir parkta oturmaktaydım emekli haberini aldığımda. Hiç evlenmemiş  ve dünyada yetmişe yakın ülkeye girip çıkmış bir Adam.  

Bahçesindeki tavuk boklarını temizleyecek, akşamları acele etmeden bahçesini sulayacak ve merdivenlerini hortumla su püskürterek temizleyecek zamana sahip bir adam. Bunları yaparken dünyayı dört dönmeye devam eden... Dünyanın dört bir yanında dostlarının iyi ve kötü günlerinde onlarla birlikte olan,  Ekvator’da  Şili’de,  Türkiye’nin güneybatısında, nice maceralara yelken açan, hayaller kuran ve hayallerini tatbik eden bir Adam.

Hayal ettiği dünyayı yaşayan bir Adam. Çok mu önemli bu? Evet. Çok mu önemli bu? Hayır. Her birimiz bizim için yazılan bir senaryoyu oynuyoruz. Birkac arkadaş, Burdur’un bir köyünde on dönüm güzel bir arazi bakıyoruz. Bir arazi alip toplu bir yaşam hayali kuruyoruz.

Geziyor, 5-10 dakika ötedeki köy meydanındaki kahvede oturup çay söylüyoruz. Köyün tostçusu meşhurmuş, bir de tost söylüyoruz tostçudan.

Hangisinden bahsetsem? Sağlık ocağında görevli sağlık memuru Furkan’dan mı? 26 yasında. Bize uzun uzun köyün imkanlarından bahsediyor ve ayrılmadan önce de çaktırmadan çaylarımızın parasını ödüyor. Kahveci Ömer’den mi? Kardeşiyle muhtarlığın  kahvehane işletmesi için çıkardığı ihalede kapışıp, üç misline bu sene tekrar kahve ihalesini kazandığını anlatıyor bize.  Birkaç yıl olmuş, esinden ayrılıyor, onu ve iki çocuğunu Denizli’de bırakıp köyüne tersine göçüyor. Bugüne kadar yediğim en iyi tostlar listesine birdenbire giren sucuklu kaşarlı, turşulu o tostan mı? Yoksa tostu bize getiren, isini neşeyle yapan o iri yarı sarısın çocuk yüzlü, neşeli tostçudan mı? Bir sene önce bir trafik kazasında kaybettiği evladının kan parasını ödemek üzere tarlasını satan Ali Abi’den mi? Bir kısmı büyük bir kütüphaneye çevrilmiş köy kahvesinden seçtiği bir Atilla İlhan kitabından bir şiiri bir ulu söğüdün gölgesindeki kahvede, etraftakilerin şaşkın bakışları eşliğinde okumakta olan bir şehirliden mi?

“Ben sana mecburum bilemezsin”.

Bir güne sığan ne hikayeler. Her biri bir senaryo. Bu dünyada tekâmül etmiş milyarlarca ruhun her birinin yolculuğu. İlahi komedya ya da ilahi tragedya.  

Üç kişi bir yola çıkıyorsun. Dağ bayır gezmek üzere. Bir dağ belinde durup manzara izliyorsun. Kontak çeviriyorsun, çalışmıyor. 2 saati aşkın yol kenarında geçiriyorsun. Araba çalışıyor mu sonunda. Çalışıyor.

Hindistan’ın ücra  bir sahil köyünde  motorunun anahtarı kayboluyor ve fazladan günlerce kalmak durumunda kalıyorsun. Ve sonunda yaşamın boyunca aldığın en büyük armağanlardan biriyle gönderiliyorsun oradan. Ömrün boyunca bu sırrı hatırlamana yardımcı olacak bir hikaye ile.

Hikayenin sırrı kim bilir, her duruşun da her fiil gibi bir nedenden ötürü olduğunu idrak ettiğin anlardadır. Yoksa hep bir sürüklenme.

Bir senaryo her birimizin yaşamı. Hiç birisi diğerinden değerli değil. Ama her biri çok ama çok değerli. Ve üzerimize düşen oradan yazanlardan bağımsız o senaryoyu en güzel şekilde oynamak. Kötü bir senaryoda bile en iyi oyunculuk ödülüyle mükâfatlandırılmak mümkün değil midir ne de olsa? Senaryo bana ait olmasa da her bir sahnenin performansından sorumlu olan ben değil miyim?

Bunu mümkün kılacak özgür irade, ne muazzam bir yaradılıştır ki bize bahşedilmiş.

Olan hep olageliyor. O halde olan olagelirken dışarda, içerde neler oluyor? Dıştan mesul değiliz ne de olsa ama, peki ya içerinin mesuliyeti?

Kırklı yaşlarının ikinci yarısında bir köyde ağaçlarını sulayan, merdivenlerini hortumla yıkayan, akşamları kedisine mamasını veren emekli bir adamım ben. Aralıksız çeyrek asırdır, dünyayı gezip görmekle, kimilerinin hayal bile edemeyeceği, dünyanın akıl almaz bilgeliklerine ve çeşitliliğine tanık olmakla nasiplendirilen.  

Kırk yedi yaşında saatlerce yorulmak bilmeden dans edebilmekle, sabahtan gün batımına dek dağ bayır yürüyebilmekle, yeryüzündeki yetişkin nüfusun çoğunluğu senede 300 gün günde 9 saat çalışırken, senenin yarıdan çoğunda dilediği her ne ise onu yaşayabilmek, onu çalışabilmek, onu öğrenebilmek, onunla vakit geçirebilmekle armağanlandırılmış, ustelik bir sevgi çemberiyle kuşatılmış ve kutsanmış.

Ve sınırsız sırlar aleminin, Büyük Bilinmezliğin kapısının eşiğinde kuyruğunu sallayarak rızkını bekleyen bir köpek gibiyim de. Sonsuz Alemler Aleminde, sidiğini ağaca bırakan köpek de,  ödü bokuna karışan tavuk da, Kahvehaneci Ömer de, evladını kaybeden Ali Abi de, vicdansız da, merhametli olan da, sınırları yıkıp, sınırları koyan da; gaddar ve kahraman olan da, hepsi ama hepsi benim.

25 Haziran 2025, Şerefler Köyü

[planetdiaries]

gratitutos infinitos

Today I am over the clouds.  Flying back home giving an end to my 130 days  venture to the land of Latin America for the third consecutive year. 47 meetings in 17 different cities across 14  countries, countless people I dream together. Blessed I am that I feel a citizen of this planet regardless my passport, that which ever country I cross into, I have friends that welcome with arms wide open. My deepest gratitute to all those who with their friendships made me feel home at the far away corners of this continent. Ishqualla , amiga de mi corazon thank you so much for the few days you made me  a part of your beautiful life in @laecovilla .  Your joy, compassion and love travelled throughout the continent with me. Costa Rica climbed up on the top of my list thanks to your company. Canım Ayşe @ayskocak though I couldnt be your guest this time in Bogota,  we have had our beautiful day together. Thank you  always forever. Oh the great community at @ecoatlantida I shall pronounce more than a dozen names. Thank you all for making me feel a part of your beautiful community during and at the aftermath of the vision quest in Cali. Y particularmente Abuela Ana Maria, gratitutos infinitos por toda su sabiduria y amor que juntan esta comunidad tan hermosa. Putumayo, the land of the Amazonas.  Taitas Pablo, Antonino and Gabriel who share the wisdom of their ancient traditions rooted into the plant medicine and all the courageous companions I met during ceremonies. Munay Love, incredible how it turns out we were born on the same day of August 26th, and no surprise you became a soul sister to me.  Infinite gratutitute for our time near Quito looking for your new home, enjoying the termales, the music, and mostly our pure-selves we have chosen to show each other that laid the strong foundation for a lifelong friendship. You deserve the best! Mervecim how lucky  we now have in our memories together a little hiking trip in the Ecuadorean Andes! The Tierra-Langla @tierralangla community! What an inspiring living space you have made out there next to  glorius river Cañate.

Mattias, Hermano, thank your for your presence. For the third time this year in Chile we share a few days equal to years in depth. Your unconditional love towards the homeless humans and dogs is an inspiration all together, you know it right? Quirijin.  Oh brother! Your joy and friendliness is just a great gift for anyone. Thanks for hosting me in your beautiful country house in los Lleques, Chile. I feel like I am visiting my brother each time. How you manage so many things while living that easy life in that beautiful valley is just amazing! Angela, amiguita, it was a brief meeting this time but better than never. Looking over the city of Talca, catching up with life.  May our friendship flourish. Kerem, bro, has been over  30 years, another 30 years and you know I will be next to you wherever you happen to end up. While fresh our memories from 2 years ago crossing Bolivia until the Chile border, how lucky we could add one more to our road trips cruising throughout Grand Chaco from Asuncion, Paraguay to Santa Cruz Bolivia!  I have no doubts you will always take great care of those lovely kids  Wayra Meryem and Alex Bora, meanwhile remember for that, you need to take even better care of yourself! Santiago. Nothing is a coincidence my friend. I wouldnt have returned to Medellin for a few more meetings if it werent you. If we spend so much of our times dedicating to doing our work we shall have people around us whom we would have no doubts take as friends. Bertan, Selda, Octavio, gracias amigos. And Bertan, abrazos for the close guidance you have been providing in my dedicated path into climbing up to my self summit in the last three years in Colombia. You surely are one of my guardian angels. My most dedicated companion all along this trip has been my sacred altar and my kriya. In the lonely hotel rooms, many nights and early mornings whilst following my breath I repeated after my favourite guru, "I am not this body, I am not even this mind." Sadhguru's Inner Engineering program have probably taken the most space in  the second half of my trip, reaching out as a saviour to realize the top aim of this trip that I set out early at my beginning:

To feel grounded, maintain equilibrium despite being constantly on the move.

All the other names that didnt make into here,  it is not my memory, I remember and appreciate each one of it, those with whom we shared a circle,  we exchanged tobacco,  we have had meals or drinks or took a bus or flight together, exchanging small or big talk and even at times just a smile that made my day.  Neslihan, Jankely, Lora&Lila, Ece, Emre, Rasul, Linea, Andrea...⚘️🙏 Today I am over the clouds. Flying back home. But more because I feel blessed. I feel loved. I feel guarded. I feel infinite gratitute. Thank you. In Lakech, A-la kin. I am another you. You are another me.

March 2025

[planetdiaries]

ONE'S PERSONAL BEST

Since many years, in order to understand people`s stance on life with all my curiosity, this has been a question I must have frequently asked:

So the offer is... You will spend a month in a city of your choice in a country of your choice. Wherever you wish!  And you will do this continuously for 10 years. 10 cities in each 12 months. 120 exciting points of the planet with its thousands of colors. Wherever you wish! But at the end of each month, you will move to a different city, different country.`

For this, you will receive 2000 dollars, which is enough for a comfortable standard of living for an average person, even if not in luxury, in many cities of the world. 2000 dollars per month, no questions asked. And a plane ticket for the next destination of your choice. You have people financially dependent on you? Mother, father, children, spouse. We will take care of them!

However… No, "I loved this country, I fell in love with this city, there is a gathering next week that I don't want to miss or I have made incredible friendships, I don't feel moving now, I am tired or even,  I have found the soul that I will walk with until the end of my life!" When 30 days are up, you pack your bag and leave. If your loved ones wish to and provided their conditions are suitable, they can follow you. If they don't get tired, if they don't get bored, if they don't say, it is enough now! Or until they say so.

Would YOU accept such an offer?

In life, every choice, every path comes with its own beauties as well as its own thorns. A life that seems very attractive to us at first glance can be much different than it seems. Only then you understand, that it is not the story that matters but your attitude within the story.

For many years I lived a life that many people only can dream of. Yet, I am only acting out my own scenario. I often remind myself these days. It is not my body, it is not my mind.  My body is a costume, and my mind is the scenario, perhaps the script writer. My responsibility is to play this scenario in the best way possible, to experience the divine joy of doing my best.

It turns out that all these years, I have in fact acted out the scenario of that question that I have been asking everyone with all curiosity. Only now however I understand the significance of the acting and not the script.

DOING ONE'S BEST

I have spent more than half of the last 2.5 years in Latin America. During this time, I have been in and out of nearly 15 countries, each of them three times and held more than a hundred business meetings. Many times it is not before a month that I get to sleep on the same bed  three nights in a row.

Counting the number of days, roughly 365daysx8 years in total, of my last 25 years have been spent in constant motion in nearly seventy countries around the world. I have met people from all over the world, sometimes they became my customers, sometimes they became my friends. We dreamed big and small dreams together looking either at the stars or  a business project on the computer screen.

Of course, one can not ignore the impact of intention in this place where life has deemed appropriate for me. It is the curiosity and the appreciation of the colorfulness of the existance, as well as I imagine, finding my place in this incredible collage of life, making myself heard.

Nevertheless,  I am only an actor in this scenario on the stage of life. This body is not mine, nor is this mind. I am just an actor who comes out on this stage to play this game in the best way possible.

A leader who made revolutions in his country, and Uncle Muhammet who carries the milk he milks from his cow to his customers every evening with his motorcycle. Each of us has the leading role in our own movie of life. No matter what the script is, a good movie can always be deemed worthy of an Oscar.

Whether it's about a superhero or a poor person. What makes an actor successful? Isn't it about playing the role in the best way possible every time? We have a role. First, we need to accept and embrace this role. There are two questions that bear critical emphasis  independent of where and who we are. They apply to  us all.

💫What is my intention?

💫Am I doing my best?

We each have different capacities in different areas and moreover a particular curriculum on the path to enlightning. I can neither be the best nor should I enter a competition to be the best, but it is possible for me to do my personal best under any circumstances. I find it important that people ask themselves these two questions in a sincere and frequent manner.

And there is also this. Regardless of the scenes in the script, whether it is pain, suffering or scarcity, love, passion, satisfaction or abundance, can I carry a state of mind in which I accept and appreciate whatever is going on outside? What will be my reaction if I encounter lovelessness or scarcity while doing my best? Will I get upset with this game whose rules I knew from the beginning? Or will I raise up and continue the game with the happy peace of mind that I tried my best? (Second one 😉)

In the latest movie played by my soul, my role was to move from one country to the other, from adventure to adventure. I did my best.

There are those who travel more than I do, those who sell more than I do, and those who do much more fort he world than I do.

It is not about being  `the best`.   Trying the best allowed by our capacity. On the front cover of the book he wrote many years ago,  my dear friend Alper Tanyer has put forward:

"Didn't really work out in this lifetime, next time I hope."

I find this expression very naive. It includes `trying` and `acceptance` together. Sometimes it may just not work...

The question is: did you do your best?

[planetdiaries]

ELİNDEN GELENİN EN İYİSİ

Yıllarca insanların hayat görüşlerini anlamak için merakla en sık sorduğum soruların başında şu yer aldı: Sana bir teklif yapsalar. Deseler ki, seçtiğin bir ülkenin dilediğin bir şehrinde bir ay geçireceksin. Nereyi dilersen dile! Dünya kazan sen kepçe. Ve bunu 10 yıl boyunca aralıksız yapacaksın. 12 aydan 10 şehir. Binbir rengiyle yeryüzünün bir birinden heyecanlı, 120 noktası. Nereyi istersen! Lakin her ay sonu geldiğinde bir başka şehre geçeceksin.

Bunun için, dünyanın birçok şehrinde, lüks içinde olmasa da ortalama bir insan için konforlu bir yaşam standardına yetecek, 2000 dolar alacaksın. Sorgu sual olmaksızın ayda 2000 dolar. Seçtiğin bir sonraki destinasyon için bir de uçak bileti. Bakmakla yükümlü olduğun kimseler mi var? Anne baba çoluk çocuk eş. Onlara da biz bakacağız. Maddi olarak düşünmene gerek yok.

Amma velakin... Ben bu ülkeyi çok sevdim, ben bu şehre aşık oldum, haftaya kaçırmak istemeyeceğim bir buluşma var ya da akıl almaz dostluklar kurdum, hatta kalbimi birine kaptırdım yaşamının sonuna kadar birlikte yürüyeceğim ruha kavuştum, canim istemiyor, hastayım falan yok... 30 gün dolduğunda çantanı yüklenip gideceksin. Sevenlerin dilerse ve koşulları uygunsa peşinden gelebilirler. Yorulmazlarsa, sıkılmazlarsa yeter demezlerse. Ya da dedikleri yere kadar.

Böyle bir teklifi SEN kabul eder miydin? Yaşamda her seçim, her yol kendi güzellikleri kadar kendi dikenleriyle geliyor. İlk bakışta bize çok cazip gelen bir yaşam göründüğünden çok daha farklı olabiliyor. O zaman anlıyorsun ancak mevzu hikayenin ne olduğundan çok hikayenin içindeki tutumun.

Bir çok kişinin sadece hayalini kurabildiği bir hayatı yaşıyorum. Oysa ben de sadece kendi senaryomu oynuyorum. Bu günlerde kendime sık sık hatırlatıyorum. Ne bu beden, ne de bu zihin benim. Bedenim bir kostüm, zihin ise senaryo, belki de senarist. Benim mesuliyetim bu oyunu en iyi şekilde oynamak, elinden gelenin en iyisini yapmanın tanrisal neşesini yaşamak.

Yıllardır merakla herkese sorduğum o sorununun senaryosunu oynamışım meğerse. Senaryonun ne olduğundan ziyade oyunculuğun mahiyetinin önemini, şimdi anlıyorum.

ELINDEN GELENIN EN IYISINI YAPMAK

Son 2,5 yılımın yarıdan çoğunu Latin Amerika'da geçirdim. Bu esnada 15 ülkenin çoğuna üçer defa girip çıktım ve yüzü aşkın iş toplantisi gercekleştirdim. Aynı yatakta üç gece uyumadan haftalar geçirdiğim oluyor.

Son 25 yılımın toplamda 8 yılı dünyanın yetmişe yakın ülkesinde sürekli hareket halinde geçti. Dünyanın her yanından insanlar tanıdım, kimi zaman müşterim oldular kimi zaman dostlarım, kimi zaman yıldızlara, kimi zaman bilgisayar ekranındaki bir rapora bakarak birlikte küçük büyük hayaller kurduk.

Hayatın beni savurduğu bu yerde elbette bir niyetin etkisi var. Var oluşun barındırdığı bu rengarenkliği merak ve takdir etmek kadar muhtemel ki bu akıl almaz kolajda yerini almak, bir nota vermek.

Velakin ben sadece yaşam sahnesinde kendi senaryomu oynuyorum. Ne bu beden, ne de bu zihin benim. Ben bu sahneye bu oyunu en iyi şekilde oynamaya çıkan bir oyuncudan ibaretim.

Ülkesinde devrimler yapmış bir lider de, ineğinden günlük sağdığı sütü motoruyla her akşam müşterilerine taşıyan Muhammet Amca da. Her birimiz kendi yaşam filmimizin başrolündeyiz. Senaryosu her nasıl olursa olsun iyi bir film her zaman için bir Oscar'a layık görülebilir.

İster bir süperkahramandan ister bir gâribandan bahsetsin. Bir oyuncuyu başarıya ulaştıran nedir? Rolünü her seferinde en iyi şekilde oynamak değil midir? Bir rolümüz var. Önce bu rolü kabul etmek, benimsemek gerekiyor. Tüm bu fıtratın içinde nerede olduğumuzdan ve nelerle uğraş verdiğimizden bağımsız bir kaç da soru var. Hepimiz için geçerli.

💫Niyetim nedir?

💫Elimden gelenin en iyisini yapıyor muyum?

Hepimizin farklı alanlarda farklı kapasiteleri üstelik tekamül yolunda farklı mefrudati var. Ne en iyi ben olabilirim ne de en iyi olmak icin bir yarışa girmeliyim, ancak her koşulda kendi elimden gelenin en iyisini yapmam mümkün. Bu iki soruyu insanin kendine samimi olarak sık sık sormasını önemli buluyorum.

Bir de şu var. Senaryoda yer alan sahnelerden bağımsız, acı, izdirap veya kıtlık, aşk, tutku, tatmin ve bolluk fark etmez, artık her ne ise dışarda dönen dolap, her ne olursa kabul ve takdir içinde bir ruh halini taşıyabiliyor muyum? En iyiyi yaparken karşıma sevgisizlik ya da kıtlık çıkarsa tepkim ne olacak? Kurallarını baştan bildiğim bu oyuna küsecek miyim? Yoksa kalkıp en iyimi denediğimin mutlu huzuruyla oyuna neşeyle devam mı edeceğim? (İkincisi😉)

Ruhumun başrol oynadığı bu son filmimde rolüm, ülkeden ülkeye maceradan maceraya koşmak oldu. Elimden gelenin en iyisini yapmaya çalıştım. Benden daha çok gezeni de var, benden daha çok satanı, benden daha güzel seveni de var (zor ama var:) En iyisi olmak değil. Kapasitemizin elverdiği en iyisini denemek. Değerli dostum, okul arkadaşım Alper Tanyer'in 15 yıl önce yazdığı kitabın kapağında şu yazıyor: "Bu hayat olmadı, bir dahakine inşallah" Çok naif bulurum bu ifadeyi. Deneme ve kabulü bir arada barındırır. Olmayabilir... Soru şu: elinden gelenin en iyisini yaptın mı?

[planetdiaries]

Niyet, gayret, hatalar, başarı ve denge üzerine...

Aralık 2023, San Salvador

Niyet, gayret, hatalar, başarı ve denge üzerine...

Guatemala'da gerçekleştirdiğim toplantılardan sonra önceki hafta  Kosta Rika'da markamızın lansmanını gerçekleştirdik. Bu haftayı ise  El Salvador'da  görüşmeler yaparak geçirdim.

Firmamiz Latin Amerika'da yavaş yavaş büyüyor.

İnsanın ektiği tohumların yeşermesini görmesi kadar anlamlı az şey var yaşamda. Dünyanın bu en uzak köşelerinde  kendimi  ülkemin  kültür elçisi gibi hissediyorum. Birçok insanın haritadaki yerini bile bilmediği bu ülkelere üçüncü dördüncü gelişim.

Yıllar sonra yeniden, hayatın bana  tekrar böyle bir sorumluluğu vermesi ile ilgili ne mi hissediyorum?

Bunun bir tesadüf olmadığının farkındayım.  Aksine tekamül yolumda yarım kalan bir misyonu tamamlamak için bir fırsattan başka ne olabilir?

Saçlarım çok da ağarmadan iş ve özel yaşamım arasında nadide bir denge kurabilmek nasip oldu.  Bunu neye borçlusun diye soracak olsanız iki yanıtım olurdu.  Niyet ve gayret. Niyet çok subtil bir alan. Gayret ise daha ipe sapa gelir. Her ikisi bir aradayken varoluşun mükemmel dengesini görebiliyorum.

Gayret eşittir eylem. Hayatım boyunca fikirden çok eylemin gücüne inandım. Bir tesir olmaksızın bir yaprak bile kıpırdamıyor.

Her zaman elimden gelenin en iyisini ortaya koyma gayreti içinde oldum. Şuna dikkat! Her zaman en doğru şeyleri yapmaktan veya doğru kararlar vermekten bahsetmiyorum. Temiz bir niyetle elimden gelenin en iyisini gerçekleştirmek için samimi bir çabadan bahsediyorum. İş yaşamımda da, özel yaşamımda da tüm ilişkilerimde aynı şey geçerli.

Başkalarının hata  olarak nitelendirilebileceği  birçok şey yaptım. Büyük bir adanmışlık içerisinde gerçekleştirdiğim ulusal çapta projelerin elimden alınmasına engel olamadım. Aşk avuçlarımın içinde raks ederken  öyle şeyler yaptım ki,  uçup gitmesini izlemekten başka birşey gelmedi elimden. Bu hataların sorumluluğu bana ait. Bilmiyordum, yanıldım, kafam karışıktı, öğreniyordum. Hatalar ki tekamül yolunda en büyük rehberlerimiz.

Hepsi bir yana niyetim her zaman elimden gelenin en iyisini yapmak oldu.

Hatalar yaşam macerasının ayrılmaz  bir parçası. Hatalar varoluş amacımızı anlamaya dair yolumuza yerleştirilen ipuçları. 

Hata yapmaktan korkarsam öğrenemem, bilemem. Olduğun yerde kalırım. Ne kadar hayatın içine sokuyorsun elini? Yüreğimin derinliklerine kadar hayatın içindeyim.. Başka hatalar da yapacağım. Üstelik ilahi nizam bana gösterdi ki yaşam yolunda, anlayana kadar ayni hatalari yeniden yeniden de yapacağım. Yaptim. Tekrar tekrar aynı sınavlara girdikçe yaratılışın arkasındaki ilahi matematik benim için şüphe götürmez kristal bir berraklığa kavuştu. Kimi insanlar bir evin ya da araban yok diye başarısız bulacaklar seni. Kimi evlenip kendi aileni kuramadığın için... Başarı o denli göreceli ki. Huzurlu bir yaşam sürmek bana göre başarılı bir hayat demek. Huzuru bulmak da dışta değil içte yakalanan bir duygu. Yaptığımızdan tamamen bağımsız mı? Bence değil. Dışarıda yaptığımızın içe içeride yaptığımızın da dışarıya bir yansıması var. Elinden gelenin en iyisini (niyet) sonucun sana getireceklerinden bağımsız olarak yaptığın (gayret) sürece sonuçtan bağımsız olarak o ilahi huzur hissiyle kalbini doldurmak mümkün. İşte sana niyet işte sana gayret. İşte sana huzur, işte sana başarı. Aşk ile.

[planetdiaries]

Puerto Viejo / Costa Rica Kasım 2023

Sevgili Günlük,

Dünyanın dört bir yanına yaptığım seyahatlerde yeni diyarlar tanımak kadar bana keyif veren birşey varsa o da ilham verici insanlar tanımak.

Angela bu seyahatte karşıma çıkan meleklerden ilkiydi. Şili'nin Talca şehrinde yaşıyor ve fırsatını bulduğu her an patenlerini çantasına atıp  on onbes günüm var demeden  dünyayı geziyor.  Angela ambulansta hemşire, bugüne kadar binlerce hayat kurtarmış.

Onunla Puerto Viejo'ya  otobüs bileti almak üzere  gittiğim terminalde  baslayan yoldaşlığımız başkent  San Jose sokaklarından Karayip kumsallarina kadar  beraber akıyor.

Birlikte milli parklar geziyor, bakir kumsallar keşfedip, romantik akşam yemeklerine çıkıyoruz. 

Angela ile  yakınlardaki bir kumsala gitmek üzere   otobüs beklerken öylesine kaldırdığım  baş parmağıma duran ilk arabada Ella ve Angel-Leigh giriyor hayatıma. Hiç bu denli neşe ve coşkuyla bir arabaya buyur edildiğimi hatırlamıyorum. Bizi gitmek istediğimiz plaja bırakmakla  kalmıyorlar. Tanışmamızdan yarım saat sonra onlara kocaman dalgalı denizde body surf yapmasını öğretiyorum.

Sonraki gün  günbatimi için  kumsalin yolunu tutuyorum. Sahilde kendi kendine frizbi atıp tutan, rüzgara karşı tek başına frizbi oynayan bir adam görüyorum. Beni tanıyanlar iyi bilir. Frizbi gördüğümde retriever cinsi bir köpek yavrusuna dönerim.  Az sonra  birlikte frizbi atmaya başlıyoruz.  Jorge benden 10 yaş kadar büyük. Fotoğraf sanatçısı ve eğitmeni. Babasının Kosta Rika elçiliklerinde  diplomatlık yaptığı yıllarda çocukluğu ve gençliği  İsrail, Abd ve İspanya'da geçmiş. Birkaç yıl önce  ülkenin bu en sevdiği bölgesi olan Pueto Viejo'da  bir ev yaptırıyor. Evini airbnbden kiraya veriyor ve ayda bir birkaç gün de gelip  keyfini sürüyor.

Jorge birkaç yıl önce kanser olduğunu öğrendikten sonra yolu şifalı bitkilerle kesişiyor. Onların dilini öğrenerek kendisini kanserden iyileştiriyor. Ardından etrafındaki  insanlara bitkilerin yardımıyla kanser ve diğer hastalıklardan şifayı kavuşması için rehberlik etmeye başlıyor.

Bir süre sonra yeni arkadaşlarım Ella ve Angel-Leigh kumsala geliyor. Işıklı frizbimle gece karanlığında dördümüz frizbi oynuyor, denize giriyoruz

Sonraki günleri daha ilk görüşte kalplerini bana ardına kadar açan dünyalar güzeli bu iki güzel insanla geçiriyorum. Cangılın ortasında denize 50 metre mesafede bir ev tutuyoruz. Birlikte frizbi oynuyor, sahilde parendeler atıyor, içimizdeki çocuğu besliyoruz. Bir gece de arkadaşımız Jorge'nin cangılın derinliklerindeki evine akşam yemeğine misafir oluyoruz. Bizim için hazırlattığı Hint yemekleriyle ziyafet çekiyoruz. Ella'nın yaşama sevinci ve hayatı keşfetmeye dair o tutkulu halini aklıma getirdikçe gözlerimin yaşarmasına engel olamıyorum. Angel-Leigh'nin hayata dair duyduğu güven ve rahatlık ve her ikisinin de koşulsuz bir sevgiyle bana açtıkları tertemiz kalpleri. Angela, Angel-Leigh, Ella ve Jorge. Gema Oil'in Kosta Rika lansmanında tanıdığım Faco grubunun güleryüzlü çalışanları. Tanışır tanışmaz beni köylerine davet eden ülkenin dört yanındaki atölyelerde yağ değiştiren oto servis ustaları. İkinci dünya savaşından hemen önce Kosta Rika'ya gelip savaş çıkınca ülkesi Almanya'ya geri dönemeyip KR'da yeni bir hayata başlayarak KR'daki ortağımız Faco'yu kuran Amrheim ailesinin üçüncü kuşağı Franz Amrhein. Tüm samimiyetleriyle hayatın içinden gerçek insanlar. Her biri bana ilham veriyor. Her birinde bir parça kendimi görüyor, kendimde her birini görüyorum. Ve kalbim genişledikce genişliyor aşkla doluyor. ❤️

[planetdiaries]

Arizona Dream

🌍30 Ekim-6 Kasım 2023 Sevgili Günlük, Geçen yıl attığım tohumları sulamaya geldim Amerika kıtasına. Seyahatimin ilk iki haftası Basri ile beraberim. İş bahane, kardesim Basri ile bu sayede geçirdiğimiz bu nadide balayı şahane :)

🌇İlk durağımız ABD. Los Angeles’da iki gece bir gün geçiriyoruz. Bisiklet kiralıyor kumsallarda pedal çeviriyor, okyanusa ayaklarımızı sokuyoruz. Ardından da katılacağımız fuar için Las Vegas’a geçiyoruz. Vegas tam bize göre bir şehir dersem yalan olur. Lakabı Sin City. Günahlar şehri. Yeryüzünde kumarın başkenti. Biz ise işimizdeyiz gücümüzdeyiz. Yemeklerimizi Meksika ve Çin mutfağından yana kullanıyor bir akşam Cirque de Soleil 'in olağanüstü bir performansını izlemeye Treasure İsland’a gidiyoruz.

🎠 İpte yürüyen sallanıp bir birini yakalayan cambazlar, 90 dakika süren performansa canlı eşlik eden bir orkestra ve müthiş bir görsel şölen! Köyde yaşayan bir insan için keskin bir dönüş! Lakin meraklı mizacım yaşamda her renkten bir parça olsun istedi hep. Yaşamda bana bu dengeyi tüm cömertliğiyle bahşetti bahşediyor.

🚌3 günlük fuardan sonra Vegas'ın etrafını keşfetmek üzere rengarenk bir campervan kiralıyoruz. İçinde rahatça uyuyabileceğimiz, tüm mutfak teçhizatını da içinde barındıran bir araç. Walmart'a gidip alışverişimizi yapıyor dolabı dolduruyoruz.

🏜Sonra ver elini Mojave Çölü. Las Vegas ve etrafı Çöl. Vahşi Batı diye kovboy filmlerinde bize gösterilen coğrafya vardır ya hani ücra kasabanın tekinde çalılar falan uçuşurken kovboylar düelloya tutuşur. İşte oralar buralar. Kızılderililerin de ata toprakları. Kalabalık Otobandan ayrılıyor Mojave çölü yoluna giriyoruz. Bir anda trafik kesiliyor, tek şeritli bir yolda ıssızlığın ortasında giderken buluyoruz kendimizi. Bayıldığım yerler. Mojave Çölünde dünyanın en büyük Joshua Ağacı ormanı var. Ormanda çöl mü? Joshua ağacı dev bir kaktüse benziyor. Yaprakları yok. O yüzden uzaktan baktığında, gözüken yemyeşil bir bitki örtüsü değil. Ancak dikkatlice bakınca binlerce Joshua ağacının dağın yamacına serpiştiği alabildiğine uzanan bir Çöl ormanını fark ediyorsun. Olağanüstü! Joshua ormanında vakit geçirdikten sonra bir saat kadar ıssız toprak bir yolda direksiyon sallıyor ve gün batımında önce Mojave Desert Camp alanına ulaşıyoruz. Hava karardıkça ısı da iyice düşüyor. Gece ile gündüz arasında en az yirmi derece fark ediyor. Biraz üşüsek de uzanıp tutabileceğin mesafedeki yıldızları saatlerce izliyoruz. Sabah bizi bir sürpriz bekliyor. Tekerimizin biri patlamış. Hiç istifimizi bozmadan önce kamp yaptığımız yerin yakınlarındaki Ring Trail'i yürüyoruz. Sonra kahvaltımızı ediyoruz. Öğlene doğru sıra lastiği tamir etmeye geliyor. Arabada lastiği değiştirecek ekipmanlar olmadığını fark etmemizs 1 saat daha alıyor. Yol yardımını arıyoruz. Çöl ortasındayız tabi. Gelmeleri 2 saati geçiyor. Biz de çölde mahsur kalmanın tadını çıkarıyoruz. Campervan’i kiralarken Grand Canyon 'a gideriz diye niyet etmiştik. Ancak etrafta bir dolu güzel yer var. Sırf ismi için Grand Canyon’a 5 saat gitmeye ne hacet var. Geçen yıl aynı niyetle tek başıma araba kiralamış 3 gün kanyonlarda uzun yürüyüşler yapmış ama yine Grand Canyon’a gidememiştim. Demek ki neymiş, güzelliği çok uzaklarda aramaya gerek yokmuş. (Diyene de bakin:) Velhasıl lastiğimiz tamir olunca tekrar yola koyuluyoruz. Şimdi 300 metreyi bulan dev kum tepelerinin uzandığı bir ıssızlıktayız. 2 saatlik bir yürüyüş bizi tam gün batarken kum tepelerinin zirvesine ulaştırıyor. Aman Allahım! Çölde gün batımlarını anlatmaya kelimeler kifayetsiz! Güneş ufuk çizgisinin altına indikten sonra gökyüzünde ne renk cümbüşleri, ne kızıllar, turkuazlar, eflatunlar. Seyre doyum yok. Gece kum tepelerinin altında kalıyor son gün Colorado Nehri kıyısına geçiyoruz. Vegas Nevada eyaletinde. Mojave Çölü ise Kaliforniya sınırlarında. Nehri birkaç farklı noktada kesiyor 100 yıl önce terk edilmiş bir hayalet kasabayı geziyoruz. Nevada ve Arizona eyaletleri maden açısından inanılmaz zenginmiş. Hani şu meşhur altına hücum! Günbatımına 1 saat kala Goldstrike Kanyonu’nda yürüyüşe çıkıyoruz. Bu kanyonu geçen yıl şans eseri keşfettim. Eşsiz bir yer. Hava karardığında Colaroda nehrinin yani başında doğal bir sıcak su havuzunda yıldızları izleyerek 2 saat takılıyoruz. Gece karanlığında kanyondan geri yukarı çıkıyor Devam 2-Gece karanlığında kanyondan gepri yukarı çıkıyoruz. Tek yön 4 kilometre, gidiş geliş 4 saat alıyor. 5-6 noktada iplere tutunarak kaya tırmanmak gerekiyor. Hem macera var işin içinde hem de görkemli Kolorado nehrine ulaştırıyor rota. Yetmez gibi bir de doğal bir kaplıca. Gece Mead Gölü kıyısında bir kampingde kalıyoruz. Kolorado Nehrinin önüne Hoover Barajını yapmışlar arkasında koskocaman bir baraj gölü oluşmuş. Sabah olduğunda Fire Valley National Park’ı geziyoruz. Buraya da geçen yıl gitmiştim. Basri de görsün istedim. Hem de üç gece dört günlük yolculuğumuzda dört elementi tamamlayalım istedik. Toprak (Mojave Çölü), su (Colarado Nehri), ateş (Fire valley Milli Parkı) ve birazdan da hava. Kiralık campervanimizi teslim ediyor havaalanına gidiyoruz. Birazdan uçağımız Guatemala’ya doğru kalkışa geçecek. Ve dördüncü günde dördüncü elementle birlikte yeni bir ülkede olacağız.

[planetdiaries]

CUMHURİYET NESİLLERİ- ATALARIM

Dün sizlere, Anneannemin annesi Fatma Hanımın amcası Dilbilimci Saim Ali Dilemre'nin kitabına Kadıköy sahaflarda kavuşma hikayemden bahsetmiştim. Bugün size  daha basılamadan sırra kadem basmış bir kitabın yazarından bahsedeceğim:

Ahmet Saim Tayyar...

1883 İstanbul Beyoğlu doğumlu. 1923'te Istanbul'dan Ankara'ya göçüyor. 

Türkiye Büyük Millet Meclisi Kütüphanesinin açılışından itibaren emekliliğine dek kütüphanede  müdür muavinliği ve müdürlük yapıyor.

Saim Bey eşi Fatma Ferzane Hanimla birlikte yuvasını Ankara Bahçelievler'de kuruyor. 3 kız evladını burada yetiştiriyor. Sabiha, Nana ve Semra...

En küçük evladı, 1931 doğumlu Semra Hanım'ın çocukluğu meclis kütüphanesinin eski kitap ciltleri arasında geçmiş. Sık sık babasıyla meclise gelir meclis bahçesinde oynarmış. Dönemin milletvekilleri küçük Semra'yı çok severlermiş.  Anneannem Semra Hanımın,  çocukları çok sevdiği bilinen Atatürk'ün kucağına da çıkmışlığı var.

Saim Tayyar kuşaklardır Istanbul'da yaşayan bir aileye mensup. Babası Mehmet  Tayyar Belediye Reisliği yapmış. Babasının ikinci evliliğinden olan  üvey kardeşi Memduh ölümüne dek Atatürk'ün yanında yer almış. 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Bandırma Vapurunda yer alan onsekiz kişi arasında o da varmış. O sırada,  9. Ordu Müfettişliği Şifre Katibi Yardımcısıymış. O tarihten sonra Atatürk'ün yanından hiç ayrılmayan Memduh Bey cumhuriyetin kurulmasıyla cumhurbaşkanlığı özel kalemi altinda Atatürk'ün maiyetinde hizmet vermeye devam etmis. Kendisine bizzat Atatürk, Atasev soyadını vermiş.

Memduh Atasev, görevi gereği Ataturk'ün en mahrem alanlarına sürekli girip çıkmak durumundaymış. En olmadık zamanlarda Ata'nın kapısını çalıp mesajları bildirmek onun göreviymiş. Kapısını çalıp odasına girdiği bir seferinde Atatürk'ü eşi Latife Hanimla yatakta gördüğünden çekinerek   arka arka  yürümüş.  Atatürk şakayla çıkışmış yaverine, "Uleen demiş, sen Avrupali değil misin?  Dön önünü, yataktaysak ne var yani! " Tüm ömrünü Ata'nın yanında geçiren yaveri, anneannemin üvey amcasi Memduh Atasev, onun vefatından kısa bir süre sonra  1939'da Hakk'ın rahmetine kavuşmuş.

Anneannemin annesi Fatma Ferzane Hanim çok tatlı ince ruhlu ve açık fikirli bir kadınmış. Kökleri Yunanistan'ın Yanya şehrine uzanıyormus. Fatma Hanımın anneannesi ud çalar Grekçe şarkılar söylermiş...  Annesi, anneannem Semra Hanıma sende Avrupalı bir hava var anneanneme benziyorsun dermiş. Eşi Saim Bey lafa girer hayır benim anneme benziyor dermiş  Semra için. Semra, peki baba senin annen nereden geliyor diye sorduğunda kızım biz kökten İstanbulluyuz cevabını almış. Fatma Hanımın bir  kardeşi Muhittin Dilemre babası İsmail Hakkı  ve amcası Saim Ali gibi Tıp profesörüymüş. Uzmanlığı  Anatomi imiş. Muhittin Bey İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinde uzun yıllar hizmet verdikten sonra 1945'de kurulan Ankara Tıp Fakültesinde Anatomi kürsüsünü kurmakla görevlendirilmiş ve 1957'de emekli olana dek kürsü başkanlığını yürütmüş. Öyle güzel bir hocaymış, dersleri öyle akıcı anlatırmış ki, tüm öğrenciler onun  derslerine katılmak için can atarmış. Bir diğer kardeşi Rıfat Dilemre ise Eczacıymış. Saim Bey 1923'de başına geçtiği  (anneannemin tabiriyle) 'Atatürk'ün kütüphanesinde' 20 yıl aralıksız hizmet verdikten sonra  1943'de 68 yaşında emekliye ayrılıyor. Cumhuriyetin kurulma sürecinin en yakın tanıklarından Ahmet Saim Tayar, Emekliliği sırasında öz yaşam hikayesini kaleme alıyor ve 1962de yayımlanması üzere kitabını meclise teslim ediyor. Yaşamımın son yıllarında kitabından evlatlarına ve yakınlarına sıklıkla bahseden Saim Bey, kitabinin basılmasını göremeden Hakk'ın rahmetine kavuşuyor. TBMM kütüphanesinden emekli Saim Bey'in öz yaşam hikayesini kaleme aldığı notlar, o öldükten sonraki yıllar içerisinde kaybolup gitmiş. Ortadan yok olmuşlar. Birkaç  sene önce büyük dedemin bu hikayesini öğrendiğimden beridir onun bu yarım kalan hikayesinin peşine düşme hayaline kapıldım. Kim bilir belki de büyük dedemin öz yaşam hikayesi,  Meclis arşivlerinin tozlu raflarında gün yüzüne çıkmayı bekliyordur! Cumhuriyet ve aile tarihimize ışık tutacak bu notları  aydınlığa kavuşturmak; atalarımın yarım kalan hayallerini tamamlamak kim bilir belki bana nasiptir. Olur mu olur. Herşey, gönülden bir niyetle başlar. Cumhuriyet Bayramınız Kutla Dolsun!

[planetdiaries]

Kolombiya’dan Ayrılık  Zamanı

Kolombiya’dan Ayrılık  Zamanı

8 şubat 2023

Gün 123, Rio Negro, Kolombiya

Sevgili Günlük,

Uçağımın hareketine birkaç saat var. Bir meydanda valizlerimle beraber oturuyor, insanları izliyorum. 20.000 kişinin yaşadığı, sakin bir kasabada güneşli bir öğledensonra... Herkes kendi halinde.  

Dolmuşçu ve taksiciler, geleneksel koca şapkalarıyla araçlarının hareket saatini bekliyor, gelen yolcuları yerleştiriyor, emekli amcalar,  aynı kocaman Paisa şapkaları kafalarında, banklarda oturup sohbetleşiyor.

Turistik bir kasabada sayılırım. Belki alışkın olduklarından, belki Kolombiyalı olduğumu düşündüklerinden... Lakin daha çok, kültürel yapılarından dolayı, elimde çekiştirdiğim bir çanta olmasına rağmen, bir şey satmak için bana yanaşan, ya da gözlerini dikip bakan kimseler, beni tedirgin edecek bir durum yok ortada... Oldukça huzurda ve güvendeyim. Nasıl olmayayım?

İspanyol öncesi dönemden bu yana yerli halklar tarafından bir çekim merkezi olan monogranit dev kaya kütlesi  La Piedra’yı birkaç kilometre mesafeden, yemyeşil tepelerin ardından gören, onun direk çekim alanına denk düşen bir kır evinde üç günlük bir şifa buluşmasına katıldım.

Bir dükkândan, içi peynirli minik bir arepa alıyorum.  Bana nereli olduğumu soruyor. Türk olduğumu söyleyince hemen, deprem oldu, binlerce insan öldü di mi diye soruyor. Evet diyorum, ne yazık ki deprem benim şehrimi de vurdu, ailem ve sevdiklerim güvendeler ancak kaybımız çok.

Son 72 saatte,  dünyanın dört bir yanında yaşayan birçok tanıdık ve arkadaşımdan mesaj aldım.   Nadiren irtibatta olduğum eski arkadaşlarımdan. İş yaşamımda tanıdığım, yıllardır hiç bir irtibatımın kalmadığı firma yetkililerinden. Seyahatlerimde tanıdığım yeni ve eski arkadaşlarımdan. Son üç ay,  Latin Amerika turunda görüşme yaptığım firmalardan.  Mesajlara karşılık veriyor, birer birer teşekkür ediyorum, incelikleri için.  

Rio Negro’ya giden minibüslerin olduğu yere geliyorum, bindirildiğim minibüs hemen hareket ediyor. Araçta uzun süre bir tek ben varım. Koskoca minibüs tek kişiyle mi gidecek 45 dakikalık yola diye soruyorum. Sorun değil diyor, hareket saati geldi. Bazen bir kişi bazen daha çok.

Minibüse genç bir kız grubu biniyor. İçlerinden biri minibüs şoförüne, Señor,  (=Bayım) diye hitap ederek, güzergâhla ilgili bir soru soruyor. Kaptan, genç kıza, “mi amor”, (=Aşkım) diye cevap veriyor. Bu hitap şekli, Kolombiya’da normal karşılanıyor. “Canım” gibi bir kalıp. Canım ya da aşkım, kulağa ilginç geliyor! Birkaç gün önce bakkaldan dondurma alırken, tezgahtar genç kız bana aynı hitap şeklini kullandığı zaman da aynı şekilde hissetmiş, kim ben mi  diye omzumdan dönüp arkama bakmıştımJ

Bir birimize hitap şeklimiz, aynı zamanda toplumlara ilişkin önemli ipuçları da içeriyor.

 Rio Negro’da iniyorum.  Minibüs değiştireceğim ama hala vaktim çok. Burası öncekinden daha büyük bir yerleşim.  Üstelik mesai saati sonu ve sokaklar çok hareketli. Kent meydanında turluyor,   platinillos ve patates satan bir seyyar satıcıya yanaşıyorum. Kese kâğıdında 12 tl. İkisini karıştırabilir misin diye soruyorum, 16 tl olur diye yanıt veriyor. Miktar aynı mı diye soruyorum. Evet diyor. Telefonu çalıyor,  iki dakika kadar bekliyorum. Bir tane alabilir miyim diye soruyorum telefonu bitince, karışık olsun. Evet ama 16 tl diyor. Tamam diyorum, sorun değil,  mantığını öğrenebilir miyim bir mahsuru yoksa diye de nazikçe soruyorum. Sadece meraktan, diye de ekliyorum. Öyle diyor, tezgah benim değil. Anlıyorum diyorum, siz yevmiye alıyorsunuz, tezgah sahibinin talimatı bu... Kese kağıdı içindeki atıştırmalıklarımı alırken, bir mahsuru yoksa günlük ne kadar yevmiye aldığınızı öğrenebilir miyim, sadece meraktan soruyorum, diye ekliyorum yine. Tabi diyor, 165 TL.  

Kolombiyalılar, pazarlığa çok da meyilli insanlar değiller. En turistik yerlerde bile turistleri kazıklamaya hazır bekleyen, esnaf veya taksicilerden oluşan bir tilki sürüsü hissetmiyorum. Ayrıca, fiyatlar arasında uçurum da yok. Ne bileyim esnaf lokantasında ödediğin yemek, oldukça iyi bir lokantaya gittiğinde iki misli oluyor olsa olsa. Ya da bir şeyi havaalanından aldığında biraz daha fazla ödüyorsun. Bugüne kadar insanı enayi hissettirecek bir  fırsatçılıkla karşılaştığımı hatırlamıyorum.

Elinde cipslerim, meydana oturuyor, yine insanları izliyorum. Renklerini, ırklarını, hallerini, bir birileriyle ilişkilerini. Sokaklarda dolaşıp insanları izlemekten, insanlara böyle sorular sormaktan hoşlanıyorum. Ülkeyi, kültürü, ekonomiyi, sosyal yapıyı  tanımam için böyle aylak gezintiler kadar faydalısı yok.  

Cipslerim bitince, kalkıyor, bir de dondurma alıyorum. Bu sefer, eşlik eden bir enstrüman olmaksızın sokakta tek başına şarkı söyleyip, mendil açan, çok alımlı siyahı bir genç kızın karşısındaki banka oturuyorum. Daha oturmamla beraber, 3 kişi mendile para bırakıyor. Benden de nasibini alıyor.

Uçağım az sonra Bogota’ya kalkacak. Yarın sabah ise Amazonlar’a doğru bir  serüven başlıyor.

[planetdiaries]

ETHICAL EARTHQUAKE

On earthquake, politics and ethics...

February 18, 2023, Amazons

While my hometown was grappling with pain, I was visiting the native Amazon villages of Colombia and Peru, staying in the malokas of indigenous "abuelos" .  Villages where electricity is provided for 4-5 hours at night and where there is no internet, and transportation is provided by boats and ferries that go up and down the Amazon river.

If only civilization was about cramming people into buildings and supplying electricity and electrical appliances for them.  Or at least, if we could just do that properly...

A part of me has been grieving since that day when I received the news of the earthquake through my mother's message a few hours later.  I am far from home and there is nothing I can do.

 I am forty-five years old.  It is an age at which one can more or less predict what he will witness as long as he lives in this land where he calls home.

In the 98 earthquake, we flew to Adana less than 24 hours after the earthquake to work on collapsed buildings in Ceyhan. At that time, I was a member of the only civilian team trained in earthquake search and rescue in the country.  We also worked on the debris for days during the 99 Istanbul and Düzce earthquakes.  I've come face-to-face deep in the rubble with far more corpses than the lives we've saved.  Earthquake had been at the top of the country's agenda for a very long time.

We have a very young population.  Half of our working population I presume, is being renewed every two decades.   Nothing can equal to what one experiences himself.   Although the earthquake was a blunt reality for our generation, and although in Marmara, the most populous region of the country, a mere two decades back, nearly a third of the entire population was shaken, thousands of our people died under the collapsed buildings in another most populated region of my country last week. Is this civilization?

On the other hand, the main issue is not buildings that are not built according to earthquake standards.  We are faced with a country that has completely failed both in politics and in ethical values.

Just a quick look in the history will demonstrate the same old corrupt politics.  A new face comes to power through elections. As he consolidates his power, he adopts an autocratic administration.  The state system is filled with unqualified people.  Those with merit are expelled from bureaucracy, universities, and even imprisoned.

Those who keep their ethical standards high need to develop a particular ability to hold on in politics, academia and trade. 

We have put thousands of people in jail simply because they express their opinions which conflict with that of the ruling class. The country's most educated academics, expelled from universities, run cafes or are engaged in agriculture in a village.

We know this game.  Very well indeed. We also know how it all ends.  History just repeats itself.  But sadly, every time we come back to where we started.

A recent example is inflation.  The inflationary environment has a structure that destroys morality and triggers opportunism.  My generation grew up with inflation.  Young people who opened their eyes in my country in the past quarter century have just met with the earthquake and inflationary Turkey.  And the country they have borned into is still governed by the same people, same mentality.

My young friends, I don't want to upset you, but the previous twenty years were not much different.  And I have little faith that the next twenty years will change no matter what the result of this year's elections be.  What we need is to be shaken from head to toe and come to ourselves.  A complete change in our ethical values, a shake-up, a rebirth.  An earthquake is what we require on our value system.  An earthquake, strong enough to shake and make upside down the world's ruling class.

 

The corners of the system have been taken over by greedy, cunning and corrupt people in our country as well as in the majority of the world.  Unfortunately, the mechanism that builds and operates the system and ensures justice injects poison into society.

Fake aid sites opened before 24 hours to siphon earthquake aid.  Contractors plastering the cracked wall and much more...

When I first started my business life at the age of twenty-seven, my first sales, a truckload of solar systems, was siphoned off.  The check I received had no value.  It simply meant nothing, studying in the best schools of the country or doing a master's degree abroad with a scholarship.  It turns out that check had no reliability in the Turkish trade.  Nobody had taught me this. I have dozens of friends who did their doctorate in the west, were expelled from universities or continued their academic careers at universities in western countries.  That's the hard lesson they learned that in this country, academics' expressing political views equals to disqualification from the profession.

 I have never been involved in organized politics.  I chose the path of conducting politics in an individual field with my choices and actions.  Godadana, which I started in 2014, gave me the space to get involved in politics at an individual field.  There, I realized projects to make my hometown a prettier one and along the way many times I met with politicians.  The ugliness I have encountered even in this narrow lane of politics is mindblowing..

I'm not good at this corrupt game, moreover, I refuse to take part in this game.  For myself, the reason for adopting guerrilla methods is that I find it more meaningful to maintain my purity than to take part in worldly politics.

Not only my country but humanity needs an ethical revolution from top to bottom.  I am one of those who believe that the ethical revolution starts with the individual.  Therefore, I try to keep my intention and action pure despite everything.

 I've been abroad for six months now.  I had the opportunity to settle abroad many times before.  I didn't do this.  Nowadays, I so long for my village.  Planting flowers in my garden, watching the Dalaman plain from my hilltop home and enjoying the spring blossom. However, I am not sure if my heart can take the earthquake and the upcoming elections. Despite all my longing, I don't feel like going back to my hometown.

 In this region of the Amazon river that falls under Peru's share, while my ferry slowly makes its way, these are the words that pour out of my heart...

[planetdiaries]

ETIK DEPREM

Deprem, siyaset ve etik üzerine

18 Şubat, 2023, Amazonlar

Memleketim acılarla boğuşurken ben Kolombiya ve Peru'nun yerli Amazon köylerinde, yaşlı amcaların malokalarında misafircilik oynamaktaydım. Elektriğin geceleri 4-5 saat verildiği ve internetin olmadığı, ulaşımın Amazon ırmağı üzerinde inip çıkan tekne ve feribotlarla sağlandığı köyler.

Keşke medeniyet insanları binalara tıkarak, onlara elektrik ve elektrikle çalışan aletler yetiştirmekle olsaydı. Ya da en azından, bunu doğru düzgün yapabilseydik...

Bir tarafım deprem haberini, üzerinden birkaç saat geçmeden annemin mesajıyla aldığım o günden bu yana vicdan azabı çekiyor. Memleketimden uzakta elimden hiçbir şey gelmediği için. Günde bir iki defa, köy meydanından zorlukla bağlandığım dış dünyayla deprem acısına ortak olmaya çalışıyor, sağa sola mesaj yetiştiriyorum.

Kırkbeş yaşındayım. İnsanın, memleketim dediği bu coğrafyada yaşadığı müddetçe, üç aşağı beş yukarı nelere tanık olabileceğini kestirebileceği bir yaş.

98 depreminde, depremin üzerinden 24 saat geçmeden Adana'ya uçarak Ceyhan'da yıkılmış bir bina enkazından canlılar çıkardık.

O dönem memleketin deprem arama kurtarma konusunda eğitimli tek sivil ekibinin içindeydim. Aynı ekip olarak, 99 İstanbul ve Düzce depremlerinde günlerce enkazlarda çalıştık. Kurtardığımız canlardan çok daha fazla cesetle enkaz altında burun buruna geldim.

O depremleri takip eden birkaç ay içinde, üyesi olduğum STK'nın gelen yardımlarla dev bir organizasyona dönüşmesine tanık oldum.

Deprem de çok uzun bir süre, ülke gündeminin başına oturdu.

Çok genç bir nüfusumuz var. Çalışan nüfusumuzun yarısı her yirmi yılda bir yenileniyor olmalı. Hiçbir şey insanın kendi yaşamışlığı kadar olmuyor. Deprem bizim kuşağımız için ete kemiğe bürünmüş bir gerçek iken, o dönem hayatta olan ve ülkenin en kalabalık nüfusa sahip Marmara bölgesinde, nüfusun yaklaşık üçte birinin bizatihi sarsılmasına rağmen, geçtiğimiz hafta ülkemin en kalabalık nüfuslu bir başka bölgesinde, yine binlerce insanımız yıkılan binaların altında can verdiler. Bu mudur medeniyet? Bu mudur gelişmişlik, insan nasıl isyan etmesin?

Öte yandan, esas mevzu deprem standartlarına göre yapılmamış binalar falan değil. Siyasette de etik değerlerde de baştan aşağı çuvallamış, sınıfta kalmış bir memleketle karşı karşıyayız.

Tarihe azıcık baktığınızda siyasette hep aynı yozlaşmışlıkları görüyoruz. İktidara seçimle yeni bir yüz gelir. İktidarını pekiştirdikçe otokrat bir yönetimi benimser. Devlet mekanizması liyakatsız insanlarla dolar. Liyakatli olanlar, bürokrasiden, üniversitelerden atılır, hapislere tıkılır.

Etik standartlarını yüksek tutanların, siyasette, akademide ve ticarette tutunabilmeleri için ayrı bir kabiliyet geliştirmeleri gerekiyor. şart olduğu bir toplum yapımız var.

Düşüncesini beyan ettiği için, senden ve benden farklı inandığı için binlerce insanı içeri tıktık, tıkıyoruz. Üniversitelerden atılan ülkenin en eğitimli akademisyenleri kafe işletiyor yahut bir köyde tarımla uğraşıyor.

Biz bu oyunu biliyoruz. Hepsini hem de. Sonunu da biliyoruz. Tarih tekerrürden ibaret. Hepsinin bir sonu var. Lakin ne acı, ne yazık ki her seferinde başladığımız yere geri dönüyoruz.

Son örneklerden biri enflasyon. Enflasyonist ortamın ahlakı yok eden, fırsatçılığı tetikleyen bir yapısı var. Benim kuşağım enflasyonla büyüdü. Geçtiğimiz çeyrek asırda gözlerini memleketimde açan genç insanlar depremle de enflasyonist Türkiye’yle de yeni tanıştı. Ve yirmi yıldır yaşadıkları ülke aynı zihniyetle yönetiliyor.

Genç arkadaşlarım,

moralinizi bozmak istemem ama, bundan önceki yirmi yıl da bundan çok farklı değildi. Ve bundan sonraki yirmi yılın, bu seneki seçimlerde sonuç ne olursa olsun, değişeceğine dair inancim cok değil. İhtiyacımız olan baştan aşağı silkelenip kendimize gelmek. Etik değerlerimizde baştan aşağı bir değişim, bir silkelenme, bir yeniden doğuş. Bir deprem de bu değerlerimiz için gerekiyor. Hem de dünyanın her bir egemenini ayrı ayrı yerle bir edecek şiddette.

Sistemin köşe başlarını dünyanın çoğunluğunda olduğu gibi ülkemizde de, açgözlü, kurnaz, yozlar kapmış durumdalar. Yazık ki sistemi inşa eden, işleten ve adaleti sağlayan mekanizma topluma zehir zerk ediyor.

Deprem yardımlarını hortumlamak için 24 saat geçmeden açılan sahte yardım siteleri. Çatlak duvarı sıvayan mütahitler ve daha neler neler...

Yirmiyedi yaşında ticaret hayatına ilk atıldığımda, sattığım ilk mal, bir kamyon dolusu güneş enerjisi, Balıkesirli bir asalak tarafından hortumlandı. Bana yazdığı çek karşılıksız çıktı. Ülkenin en iyi okullarında okumanın, yurtdışında bursla yükseklisans yapmanin falan hiçbir manası yokmuş. Meğerse Türkiye'de çekle ticaret yapılmazmış. Bunu bana kimse öğretmemişti. Avrupa’da, Abd'de doktoralarını yapan, üniversitelerden atılmış ya da, çalışmalarını batı ülke üniversitelerinde devam ettiren onlarca arkadaşım var. Bu ülkede akademisyenlerin siyasi görüş bildirmelerinin meslekten men anlamına geldiğini böyle öğrendiler.

Yirmi beş yıldır siyasi olarak aktif bir insanım.. Örgütlü siyasette hiç yer almadım. Seçimlerimle ve eylemleriyle bireysel bir alanda siyaset yürütme yolunu seçtim. 2014de hayata geçirdiğim Goadana, bireysel alanda siyaset üretebilmek adına bir imkan tanıdı bana. Ben de orada, şehrimi güzelleştirmek adına projeler ortaya koydum, siyasilerle birçok kez bir araya geldim. Bu dar kulvarda bile ne çirkinliklerle karşılaştığımı anlatsam ağzınız açık kalır.

Ben bu yoz oyunu beceremiyorum, dahası bu oyunda yer almayı reddediyorum. Kendi adıma, gerilla metotlarını benimseme nedenim, saflığımı muhafaza etmeyi dünyevi siyasetin içerisinde yer almaktan çok daha anlamlı bulmamdır.

Sadece memleketimin değil insanlığın baştan aşağı bir etik devrime ihtiyacı var. O etik devrimin bireyden başladığına inananlardanım. O nedenle, niyetimi ve eylemimi her şeye rağmen saf tutmaya gayret sarf ediyorum.

Altı aydır yurtdışındayım. Daha önce bir çok kez, yurt dışına yerleşme imkanım oldu. Bunu yapmadım. Şu aralar da, yıllar sonra bulduğum köyüm, evim gözümde tütüyor. Bahçeme çiçekler ekmek Dalaman ovasını tepeden seyreyleyip baharın tadını çıkarmak. Lakin, deprem ve yaklaşan seçimler yüreğimin kaldıracağı gibi değil. Tüm özlemime ragmen içimden memlekete dönmek de hiç gelmiyor.

Amazon irmaginın Peru’nun payına düşen bu bölgesinde, feribotum ağır ağır yol alırken kalbimden dökülenlerdir.

*****

[planetdiaries]

ABD 2022

9 Kasım 2022, Los Angeles-San Salvador Uçağı 

 Sevgili Günlük, Araya zaman sokmadan, ABD'de geçirdiğim 10 güne ilişkin birkaç bir şey yazayım. Las Vegas'ta katılmamız gereken önemli bir otomotiv fuarı vardı. Doğrusunu söylemek gerekirse bunu hızla aradan çıkarıp bir an önce Latin Amerika'ya, bu seyahatin ana odasına geri dönesim var. LAS VEGAS Ama fena mı oldu, hayır! Bu sayede Las Vegas'a 20 yıl aradan sonra tekrar gelmiş bulundum. Daha çok kumarhaneleriyle tanıdığımız Vegas, Kuzey Amerika'da eğlencenin en büyük merkezlerinden biri. Çölün ortasında, ekonomik olarak tamamıyla "entertainment" üzerine kurulmuş büyükçe bir şehir. O yüzden buraya, Sin City, yani günahlar şehri de deniyor. Ülkenin her yerinden insanlar, çölün ortasında yeşermiş bu renkli şehre, tatile geliyor. Bir de işe. Neden derseniz, devasa fuar ve kongre merkezleriyle Vegas, uluslararası buluşmalar için de eşsiz bir merkez. Katıldığımız fuar bir otomotiv fuarı olunca, gördüklerimi anlatmaya kelimeler yetersiz kalıyor. Araba meraklısı olmamakla birlikte, fuarda ve hatta yollarda gördüğüm kamp ve yarış arabalarına Avrupa'da rastlamak mümkün değil.

 NEVADA VE ARIZONA EYALETLERINDE 3 GÜN 

Sosyolojik analizlere pek girmeyeceğim. Fuardan sonra 3 gün, araba kiralayarak Nevada ve Arizona eyaletlerinde şöyle bir gezindim. Gezme derken, yanlış anlaşılmasın. Eyaletlerin her biri, ortalama bir Avrupa ülkesi büyüklüğünde. Yani 3 günde, en fazla bir fikriniz olabiliyor. Bu iki eyalet, Vahşi Batı klişelerinden iyi tanıdığımız, kilometrelerce çöl (bozkır), dağ ve olağanüstü doğa oluşumlarının hakim olduğu eyaletler. 1930'larda Kolorado Nehri üzerine yapılan Hoover Barajı, Güney Kaliforniya'ya bereket ve şehirlere içme suyu sağlayarak burdaki sehirlerin gelişmesine, tabiri caizse, su serpmiş. Kolorado Nehri, derin vadilerde akarak bozkıra yaşam veriyor. Birkaç yüz km.ileride Grand Canyon'da yine aynı nehrin oluşturduğu, dünyanın en meşhur kanyonlarından biri. Aklimda, Vegas'tan 4-5 saat mesafede yer alan Grand Canyon'u keşfetme fikriyle arabayi kiralasam da, yola düşer düşmez fark ediyorum ki, yakın çevrede de keşfe değer sayısız yer var. Böylelikle, 20 yıl önce bir gün kamp yaptığım Grand Canyon'u bir baska sefere, şöyle en az birkaç gün derinlemesine keşfedebileceğim bir zamana saklamaya karar veriyorum. Kolorado nehri kenarında Amerikan işi RV'ler, dev karavanlar için düzenlenmiş kamp yerlerinden tutun da, sadece hiking yaparak ulaşabileceğiniz muhteşem sıcak su kaplıcalarına kadar her zevke göre bir şeyler bulmak mümkün. Ben, White Rock Canyon Trail ve Gold Strike Trail isminde her ikisi de farklı sıcak su kaplıcalarından geçerek Kolorado Nehri kıyısına ulaşan, her biri 8-9 km lik iki patika yürüyorum. Yürüyüş rotalarının her ikisini de özel bir araştırma yapmaksızın şans eseri buluyorum. Ancak burada şansınızı size yardım etmesi için kuvvetli altyapı çalışmaları yapıldığını inkar edemeyeceğim. Karayolu üzerinde "trailhead" denilen Rota başlangıçları kahverengi tabelalarını belirtiliyor ve sizi arabanızı park edip rotayla ilgili detaylı bilgi panolarının yer aldığı alanlara götürüyor. Kaç kilometre, kaç saat, zorluk derecesi nedir, nerelerden geçer gibi bilgilerden tutun da rotayı telefonunuza indirebileceğiniz linklere kadar her türlü bilgi var. Tam benim kalemim. Benim için son derece keyifli yürüyüşler olduğu kadar, bu alandaki bilgi ve görgüm açısından de çok faydalı oldu. 

 WHITE ROCK CANYON 

White Rock Canyon Trail'e, sabahın erken saatlerinde, hava sıcaklığı henüz 10 derecenin altındayken yola koyuluyor, birkaç saat sonra 45 derecenin üzerinde doğal bir kaplıca havuzunda anadan üryan rahatlarken buluyorum kendimi. Havuzdan çıkıp nehir kenarındaki kamp yerine vardığımda ise henüz yeni uyanan kampçilari kahvelerini pişirirken buluyorum. Büyük kısmı kamp yerine, birkaç kilometre ilerideki Willow Beach'den kanolarını nehre indirerek, kürek çekerek gelmişler. Keyfe bakın! 

 GOLDSTRIKE CANYON TRAIL 

Öğleden sonra ise Gold Strike kanyonunu yürüyorum. Aslında her ikisini aynı güne sığdırmak gerekmiyor. Ancak ben, hem güne çok erken başlamış olmanın avantajını, diğer yandan da güne mümkün olabildiğince çok şey sığdıramadım heyecanıyla hızımı alamıyorum. Gold strike kanyonu yer yer tırmanış ve ipe tutunarak geçilen 4-5 metrelik duvarlar içeren eğlenceli ve heyecanlı bir kanyon. Kanyonun düz kısımlarını koşarak kat ediyor böylelikle kaplıcada uzun uzun keyif sürmeye vaktimi artırıyorum. Dönüş yolumun son bir saatinde ise karanlığa kalıyorum ama olsun! 

 HOOVER BARAJI VE VALLEY OF FIRE 

Bir gün de, Vegas'tan 1 saat mesafede yer alan Hoover Barajını ve barajın sularından 30larda oluşmuş Lake Mead Gölünü ve etrafını keşfediyorum. Yıllarını destinasyon konumlandırma üzerine çalışarak geçirmiş biri olarak, Hoover barajının nasıl da büyük bir turizm cazibe merkezine dönüştüğünü hayranlıkla inceliyorum. Son gün Lake Mead kenarında bir kampingte gün doğmadan uyanıyorum. Sabah ilk ışıkları dağları kızıla boyarken, neredeyse bir saat boyunca baska hiçbir arabanın karşıma bile çıkmadığı Northshore Road boyunca önüme çıkan her park noktasında kenara çekip doğayı hayranlıkla izleyerek Valley of Fire'a( Ateş Vadisi), Nevada eyaletinin en gözde milli parklarında birine variyorum. Gerçi biletimi alırken park ranger'a Nevada'da ilk kez bir (national) milli parka geldiğimi söylediğimde bana burası state (eyalet) parkı diyerek beni düzeltiyor ama olsun. Bu konuya şimdi girmeyeyim... Amerika Birleşik Devletleri, 52 eyaletin (devletin) bir araya gelerek oluşturduğu tek bir millet. Onu tek bir devlet gibi düşündüğümüzde ABD'nin muhteşem çeşitliliğini görmezden gelebiliyoruz. Hatırlıyorum da, 2014 senesinde IVLP programı kapsamında Amerikan hükümetinin sponsorluğunda ülke genelinde 5 eyaleti 3 hafta içinde hızlandırılmış olarak gezerken işte tam da bu özelliğini fark etmiş, ve genellemelerin ne denli büyük yanılsamalara neden olduğunu bir kez daha idrak etmiştim.. Her ne ise... Şimdiki durağım Orta Amerika. Dönüş uçağımı Los Angeles'tan alıyorum. Vegas'tan melekler şehrine karayoluyla 4-5 saat çekiyor. Hesapta 20 yıldır L.A'de yaşayan eski dostum Noyan ve ailesiyle 1 gün geçirip, yola devam etmek var. Ne var ki Los Angeles'ta gece vakti Noyan'a gelince fark ediyorum ki pasaportumu kiraladığı arabanın torpido gözünde Vegas'ta unutmuşum. Sabah ilk otobüsle geri Vegas'a gidiyor, pasaportumu alıyor ve gerisin geriye Los Angeles'a dönüyorum. 12 saatlik bir operasyon. Ancak ertesi gün kalkacak uçağımı riske atmamak için başka hiçbir çarem yok! Los Angeles'e 20 yıl önce ilk gelişimde sevgili @emreekmekci beni ağırlamıştı. Kendisinin bir iş seyahati olduğundan evini ve arabasını bana bırakarak gitmişti. Noyan ve ben 20 yıl önce L.A'den beraberce çıkıp, Vegas'a beraber gelmiştik. Noyan'ın kardeşi Gözde de bizimleydi. O yıllarda yaşı 21den küçük olduğu için bir gece programına katılmak için bir arkadaşımız Gözde'ye sahte kimlik hazırlamıştı. Ancak kapıdaki güvenlik görevlisi durumu çakmış, sadece onu değil hepimizi birden kapı önüne koymuştu. Vegas'tan sonra Grand Canyon'a da beraber gidip kanyonu yukarıdan gören bir yerde kamp kurmuştuk. Yıllar hızla geçiyor işte! Başka bir ülkede, günlüğümün sayfalarında çok yakında yine buluşmak üzere...

[planetdiaries]

Gezgin Karınca

Bir varmış bir yokmuş, Develer tellal, Pireler berber iken, Ben dedemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, bir gezgin karınca, sahip olduğu her şeyi terk etmiş, dünyanın öte ucuna, uzak çok uzak diyarın birine, bugüne kadar tanımadığı bilmediği, kahverengi karıncaların yaşadığı bir ülkeye,  bir yola çıkmış.  Gittiği yerde bir sabah motosikletine atlamış ve bulunduğu uzak diyarın köylerini, koylarını keşfetmek için bir süreliğine yola çıkmış. Gittiği sahil köyünde denizin dibinde sıra sıra dizilmiş ufak ve ıssız pansiyonlar, her gün ufuk çizgisinde yok olan gün batımları ve kendisiyle, sadece kendisiyle geçirdiği, az konuşup kendini çokça dinlediği uzun saatler varmış. Sabahları kumların üzerinde bedenine nefesine ve ben dediği şeylere kulak verdiği ritüellerin ardından upuzun kumsalda bir ileri bir geri yürüyüşler yapıyor, teknelerini sudan çeken balıkçılara el uzatıyor, her gün kendine kumsalın farklı bir köşesini seçip yerleşiyormuş.

Karınca ya bu, altı ayaklı olmanın nimetlerinden faydalanıyormuş elbet. Okyanus’a karşı iki ayağıyla bağdaş kurup bilgisayarını açıyor, başının yanındaki iki ayağının tekiyle masala çayını yudumlarken tekiyle kafasını kaşıyor, diğer iki ayağıyla bilgisayarda aralıksız yazıyor da yazıyormuş. Bu yola çıkmadan önce daha fazla yazmayı niyet etmiş ya hayalleri gerçek ola mı gelmiş ne! 

Gezgin Karınca, Kahverengi Karıncalar Diyarında Gezerken

Kumsalın bir o yakasında bir bu yakasında oturup yazar iken, aradan günler geçmiş. Gün gelmiş, yola düşme dürtüsü tekrar yoklamış. Aramış, bakınmış ama, motosikletin anahtarı ortalarda yokmuş. Kendine hiç dert etmemiş. Aradan bir gün daha, sonra bir gün daha geçmiş. Artık gitme vakti sahiden gelmiş ya anahtarı olmayan bir motorun hareket etmesi için ya bir keramet gerekmiş ya da fiile geçmek, ne bileyim, belki bir çilingir bulup getirmek… Gittiği her yerde, tanıştığı herkese, “Yola çıkacağım bu günlerde amma, motosikletimin anahtarı” yok diye, belki bir fikir veren olur diye anlatır dururmuş ama hiç de dert etmezmiş. Günler günleri böyle kovalarken, bir sabah erkenden uyanmış, birkaç kilometre ötede yer alan komşu köye yürümüş. Esnafa sormuş, soruşturmuş… Bir çözüm yolu aramaya koyulmuş, dert etmeden acele etmeden. Elleri boş, sahilden pansiyonuna dönerken kumsalda voleybol oynayan genç karıncalara musallat olmuş, sonra da birkaç kişiyi frizbi oynamaya ayartmış. Mutlu bir seyyah karınca olarak gün batımına doğru odasının yolunu tutmuş. Yarı yolda bir yerlerde, bir grup beyaz karınca davullarla müzik yapıyor, dans edip oynuyormuş. Oturmuş yanlarına, müziklerinden şifa almış. Sitemsiz şikayetsiz, yüzünde tebessümle ola ki bir akıl veren olur diye “ Hey guys, it’s not my lucky day today” diye anlatmış hikayesini… Hava kararırken gruptaki beyaz karıncalar, “ hey Gezgin karınca, akşam evde müziğe devam edeceğiz, köyün sonuna doğru mavi bir ev var, orada olacağız” demişler. Gezgin karınca odasına dönmüş, ıslak mayosunu değiştirmiş, kendine şöyle güzel bir ziyafet çekmiş.

Saatler epey ilerlemiş aklına sahilde tanıştığı yeni arkadaşları gelmiş. Düşmüş yola, tarif edilen köye varmış. Köyün içi zifiri karanlık, tam artık evi bulamayacağına kanaat getirmişken bahçesinde iki karıncanın sohbetleştiği bir ev gözükmüş. Yaklaşmış, yaklaşmış, Bir de bakmış ki sahilde tanıştığı arkadaşları yoklar. Afadersiniz demiş gezgin karınca, “bugün sahilde bir grup beyaz karıncayla karşılaştım” diyerek hikayesini anlatmış. “Sen şu anahtarını kaybeden gezgin karınca olmalısın demişler. Şimdi çıktı onlar, senden de bahsettiler.” Diyerek davet etmişler. Karınca Monica ve ablası Karınca Theresa rengarenk plaj kıyafetleri tasarlıyor, senenin altı ayını geçirdikleri bu sakin uzak diyarda açtıkları minik bir mekanda, gezmeye gelen turist karıncalara bir birinden güzel bu kıyafetleri satarak geçinip gidiyorlarmış. Gezgin karınca, ilgiyle dinlemiş hikayelerini. Sonra da, günlerdir adet edindiği üzere anlatmış kendi hikayesini. Sırra kadem basan motosiklet anahtarıyla son bulan hikayesini… Karınca Monica, heyecanla “Eski motosikletlere bazen başka anahtarlar soktuğunda çalışıyor” demiş, “yarın sabah uyanınca gel yanıma, bende birkaç tane eski anahtar var, hepsini sokar deneriz” diye önermiş. Tatlı bir muhabbetin ardından gezgin karınca pansiyonuna dönmüş, günün yorgunluğu ve akşam kendine çektiği ziyafetin ağırlığıyla tatlı bir uykuya dalmış. 

Ve Filler diyarında açmış gözlerini.  Koskoca filler koskoca fil ayaklarıyla çimenleri gezerken, karıncalar kaçışıp duruyor, hepsi de zulüm içinde fillere hizmet ediyormuş.  Derken gökten kızıl bir karga inip yere konmuş,  “Hey Maceracı Karınca!” demiş kızıl karga, ne ararsın buralarda? Zalim filler padişahını dize getirecek, cennet gezegenimize yeniden barışı getirecek  maceracı karınca sen olmayasın sakın ha, demiş, kanatlarını açıp uzatmış. Gezgin karınca karganın sırtına atlamış.  Uçup varmışlar fillerin başı, filler padişahının sarayına… Bir karga, zeki ve gözüpek ve bir karınca azimli ve sebatkar ama, diyar filler diyarı. Muhafız filler haberi filler padişahına uçurmuş. Filler padişahı gülmekten kırılmış.  Kızıl bir karganın üstünde gezgin bir karınca ha demiş. Çıkmış sarayının bahçesinde beklemeye başlamış. Uzaktan kızıl bir karganın sırtında kara bir nokta büyüklüğünde olmak kaydıyla gezgin karınca gözükmüş. Kendinden emin ve kararlılıkla dalışa geçmişler filler  padişahına doğru. Gezgin karıncanın ve sırtına bindiği kızıl karganın meydan okuyarak kendilerine uçtuğunu görünce Filler Padişahı çok sinirlenmiş, muhafızlarına emir vermiş. Bir anda yüzlerce fil tekmili birden kocaman dişlerini, güçlü kuvvetli hortumlarını sallayarak karşılık vermişler. Kızıl karganın sırtında gezgin karınca, fillere doğru cesaretle uçtukça, kızıl karganın kanatları büyümeye, devleşmeye başlamış. O kızıl karga büyümüş, büyümüş, dev bir ejderhaya dönüşmüş. Yine de yüzlerce, binlerce fil karşısında bir ejderha ne yapar? Binlerce fil hortumlarını suyla doldurmuş, hazırda bekliyor. Ejderhanın ateşi ne yarar? Derken ejderha ağzını açmış, ağzından ateş yerine nurdan bir top düştüğü yeri aydınlatıyor, ışık saçıyor, düştüğü yeri, kendi gibi nurdan bir topa dönüştürüyormuş. Koskoca bir fil ordusu, filler gezegeni bir ışık gezegenine dönmüş. 

Gezgin Karınca Zalim fillerin koca ayakları altında ezilmekten  kurtulduktan hemen sonra.

Derken sabah olmuş. Gezgin karınca anlamış ki artık yola düşme zamanı gelmiş çatmış. Yandaki büyük şehre gidip bir anahtarcı bulmaya karar vermiş. Vermiş ama önceki gece tanıştığı arkadaşı Karınca Monica’nın teklifi gelmiş kurcalamış aklını. Toplama anahtarları deneyerek motosiklet çalıştırma fikri çok da aklına yatmamış ama yine varmış gitmiş evlerine, hiç değilse veda etmeye. Evinin önünden geçerken Karınca Monica, onu görünce hemen anahtar dolu bir torbayı yüklenip dışarı çıkmış. İki karınca günlerdir hareketsiz duran motosikletin başına gelmişler. Ellerindeki anahtarları heyecanla denemişler. Önce birini sonra ötekisini. Anahtarların hiç biri de çalıştırmamış motoru. Gezgin karınca, elbette dert etmemiş kendine. Tersine mutlu olmuş bu yardım girişimine.  Şehre doğru yola çıkmaya hazırlanırken, Karınca Monika o sırada park alanına yanaşan bir motosiklete el etmiş, durdurmuş. “Affedersiniz” demiş, “motosikletinizin anahtarınızı deneyebilir miyiz?” Durdurduğu motorda bir kahverengi karınca, şaşkın, “Ne oldu ki?” diye sorarken, gezgin karınca da yanaşmış hemen… Anlatmış hikâyesini. Günlerdir sahilde bir ileri bir geri gezindiğini, yola çıkma vakti geldiğinde, anahtarın sırra kadem bastığından bahsetmiş. Kahverengi karınca şöyle bir duraksamış, kafasını kaşımış, motorundan inmiş… Masal bu ya, birkaç gün önce kumsalda bir anahtar bulduğunu söylemiş. Çalıştığı pansiyonun önündeki kumsalı temizlerken… Üç karınca, şaşkın bir birlerine baka kalmışlar. Kahverengi karınca önde, Karınca Monica ve Gezgin Karınca arkada, anahtarı almak üzere kahverengi karıncanın çalıştığı pansiyona gitmişler. Bakmışlar ama bütün motorsiklet anahtarları bir birine benziyor. Alıp motorun başına geri varmışlar. 

Gezgin karınca anahtarı almış, evirmiş çevirmiş, motorsikletin anahtar deliğine sokmuş, kontağı çevirmiş. Çıkan motor sesiyle kanı çekilmiş, gözleri dolmuş gezgin karıncanın. Olup bitene bir anlam vermeye çalışırken oracıkta hareketsiz bir süre donakalmış. “Böyle bir hadisenin başıma gelmesi için ne yapmış olabilirim?“ acaba diye düşünmüş: "Bir hayatı, kaygısızca geride bıraktım, belki de birçoklarının atamayacağı bir adımı attım. Ben yapmazsam, şimdi yapmazsam, dedim, ve bir yola çıktım. O adımı attığımdan bu yana peşimi bırakmayan kerametler gözünün önünden bir film şeridi gibi geçmeye başlamış. Yaşamın kerametlerini kerametten saymamak, onları görmezden gelmek?” Tarifsiz bir minnet duygusu kaplamış içini. Böylesi bir masala kahraman olduğu için, gezgin karıncanın yüreği taşmış. Öyle ki minnet ete kemiğe bürünmüş, bir duygu olmaktan çıkmış, bu masalı dinleyenlere bir anda bir ışık kadar parlak ve gerçek, görünür olmuş. Sahilde tanıştığı beyaz karıncaların daveti sonucu şans eseri tanıdığı Karınca Monica’nın, ertesi sabah kendisine yardım etmek üzere gelerek, yoldan çevirerek anahtar sorduğu bir kahverengi karıncanın, 2 kilometrelik kumsalda günler önce düşürdüğü motosiklet anahtarını bulup, saklamış olması bir rastlantı mıymış acaba? Bulduğu bir motosiklet anahtarı mıymış, yoksa kendini hayatın kendisine teslim edenlere ve bilhassa onlara verilen bir armağan mıymış?

Yola çıktığından beri karşısına çıkan ne ilk kanatlarmış gezgin karıncanın, ne de son olmuş. Ama ne hikâyeymiş, nasıl olsa kimse inanmazmış, inanan da buna zaten hazırmış… Onlar kendilerini bilirlermiş. Yoluna çıkanların nasıl itinayla ona dokunduğunu, ona yol verdiğini fark ettiğinden beridir, daha ağır hareket ediyormuş. Daha az harala gürele, bakarak değil görerek, daha sindire sindire. Acelesizse ve isyansızca. Bugün için ve daha az yarın için… Yoluna çıkanlara O da, ufacık dokunuşlarla, artan oranlarda tebessüm veriyormuş, ışık veriyormuş, ümit veriyormuş, fikir veriyormuş, hiç bir şey veremezse arabasında taşıdığı şekerlemelerden çıkarıp bir şeker veriyormuş! Verdikçe alıyormuş, aldıkça veriyormuş.

GOA'DAN (duyanlara) MASALLAR  (Geriden Gelen) Asya Günceleri İsimli  Ağustos 2014 tarihli yazımdan esinlenerek... 

[planetdiaries]

Niyetler

Mart 2022

Sevgili Günlük, 

Bir süredir paylaşım yapamadım. Paylaşım yapamıyorsam iki sebebi oluyor genelde. Birincisi köşeme çekilmişimdir, inzivadayımdır. Ya da yaşam öyle hızlı akmaktadır ki, salıvermişimdir kendimi akarsuyun kucağına. İpin ucu kaçmıştır. Yaşamın her günü bir hikayeye bir masala dönüşmüş, yelkovan bir dakika ileri atmayagörsün, bir önceki an, bir anıya dönüşmüştür. Bu günlerde mevzubahis olan ikincisi. Her neyse efendim. Son zamanlarda hayatıma birçok şey girdi. Vakit bulur bulmaz bunlardan bahsedeceğim günlüğümde. Son aylarda hayatıma giren çember çalışmalarından aldığım faydaları, doğaçlama dans ve müzik buluşmalarında neler bulduğumu ve ilişkilere dair çeyrek asırlık intibalarımı paylaşasım var. Ne var ki bugün evrene birkaç dileğim var…

 Biliyorsunuz, bir yılı aşkın süredir Dalaman’da bir köyde yaşıyorum. Burada birçok farklı buluşmaya katıldım, yaratıcı, sanatçı doğamla ilgili yaşamıma bir çok yeni şey kattım. Geçen yılın son aylarında Sanatçının Yolu isimli bir kitaptan çok faydalandım. Bana insanın her yaratımının bir sanat olabileceğini ve önemli olanın başkalarınca ne kadar takdir gören şeyler yapmaktan ziyade, kendini ifade etmek, dışa vurmak, basitçe, "denemek" olduğunu hatırlattı. Başkalarını değil de kendimizi referans alarak yaşamanın büyülü bir tınısı var. Bunun üzerine mesela, ilk defa kendime ahşaptan bir masa yaptım, ilkokuldan sonra ilk defa elime fırça alıp evimin duvarına bir şeyler yazdım, onlarca insanın olduğu bir buluşmada tribal danslarla kendimden geçtim, bugüne kadar hiçbir enstrümanı eline almamış ellerim sazla buluştu ve son olarak geçenlerde, hayatımda ilk defa, canım arkadaşım @_serapino_ gitar çalarken doğaçlama bir beste yaparken buldum kendimi. Etrafımı kuşatan güzeller güzeli canların her biri bana bir alan açtı. Hepsine buradan bin minnet! 

Neyse efendim bu yazının esas sebebine geleyim. Bu seneye dair birkaç niyetim var. Onları şöyle güzelce bir ortaya dökeyim de gidivereyim. Önce söz gelir. Gelir ama söz uçar yazı kalır. Yazıya dökülünce niyet gerçekleşmeye bir adım daha yakınlaşır. Okul arkadaşlarım! Siz hatırlarsınız. İlkokul yıllarımdan bu yana her derste okuma parçalarını okumak bana düşerdi. Yüksek ses tonum sağ olsun, öğretmenlerim bana söz verdiklerinde, uyuklayan kafaların yerinden zıplayacağını bilirlerdi. Bu alışkanlık ortaokul ve lise yıllarımda, hatta askerliğimde bile değişmedi. Üç bin yeni yetme asker ve ailelerinin katıldığı yemin töreni esnasında 295. Dönem askerleri adına konuşmak üzere bölük komutanım beni seçmiş, hazırladığım metinle, Allah affetsin, ana-babaları hüngür hüngür ağlatmıştım. Yıllar boyu, gün geçmedi ki, yeni girdiğim bir ortamda bir tiyatrocu ya da bir seslendirme sanatçısı olduğum düşünülmesin. Ben istemez miydim öyle olayım! Oysa ki o güne değin yaşam bana ülke ülke gezen bir iş insanı rolünü biçmişti. 

 💫Lafı uzatmayayım. Bu sene sesimi kullanarak bir şeyler yapmak istiyorum. Bir dizide, gönüllü bir projede, ya da bir sesli kitap projesinde olabilir. Eminim orada bir yerlerde sesimi duyan ve bu konuda bana yol gösterecek bir arkadaşım vardır. Sesimi kullanarak bir şeyler üretmek istiyorum. 

💫Madem ki niyet alanını açtık, bir niyetim daha var, onu da ekleyivereyim. Yakın gelecekte, uluslararası bir insani yardım kuruluşuyla bir yurtdışı misyonunda görev almak istiyorum. Nereden çıktı diyeceksiniz. Çıktı işte. Hayatımın en üretken dönemine girdiğimi hissediyorum, biliyorum. Ve bu enerjiyi daha güzel bir dünya inşa etmek için kullanmak istiyorum. Kim var bakalım orada hayallerime el uzatacak?

Fotoğraf : Kuşadası - Şubat 2022

[planetdiaries]

Abim Çağrı ile Çocukluğum

8 Şubat 2022 / Dalaman, Şerefler Köyü 

Bugün Ağabeyim Çağrı’nın doğum günü. 8 Şubat 1976’da, benim doğumumdan sadece 18 ay evvel, büyük abimden ise yaklaşık 3 yıl sonra dünyaya gelmiş. Geçenlerde eski bir arkadaşımı kaybettim. Benimle aynı yaştaydı. Onun hakkında birkaç şey yazdıktan sonra hayatımda değer verdiğim insanlarla ilgili ölmelerini beklemeden, ara ara yazmaya karar verdim. Bence bu önemli. Çünkü hissettiklerimizi ifade etmek zayıflıkmış gibi geliyor çoğumuza. Özellikle de hissettiklerini dile getiren erkekse. Misal bir erkek, bir diğer erkeğe sarılıyorsa, onu ne kadar sevdiğini söylüyorsa, bir utanç kaplıyor ataerkil toplumu.

Abim Çağrı güzel bir insandır. Ama sarılmaktan, duygusal mevzular konuşmaktan falan pek hoşlanmaz mesela. Aralık ayının son haftası, Geyikbayırı’nda bir hafta geçirdik. Beraber kaya tırmanışı yaptık ve bu güne kadar konuşmadığımız daha birçok şey konuştuk. Yaşam üzerine, ilişkiler üzerine. Fark ettim ki, her ne kadar çok yakınımız da olsa, hatta nasıl olsa çok yakınımızdır diyerek, bazen aile bireylerimizin yaşamda tam olarak nerede durduğunu gözden geçirmeden araya uzunca bir süre sokabiliyoruz.  Arada bir duraksayıp, havadan sudan değil de, gönül dilinden konuşmak güzel oluyormuş. İşte öyle bir zaman geçirdik ağabeyimle.

👬Çağrı ile beraber büyüdük. Ondan kısa bir süre sonra ben gelmişim dünyaya. Bebekliğimiz beraber, çocukluğumuz beraber, ergenliğimiz beraber geçti.  İkimiz de henüz daha yürüyemiyorken, etrafa gülücükler saçan fotoğraflarımız var mesela. Mini mekanik serisi kovboy kasabaları kurduk beraber… Plastik askerlerden ordular kurup savaştırdık. Legodan uzay gemileri yapıp, aya adam çıkardık. İlkokula beraber giderdik. Okulumuz evden 15 dakika sürerdi. Ben daha 1. sınıftayken (o ise 3. sınıfta oluyordu)  yürüyerek sabahları okula gider, evden okula beraber dönerdik. O zamanlar, yaşadığım şehirde,  7 yaşında çocuklar okula yürüyerek gidebilirdi. Ana-babaların aklına da kötü şeyler gelmezdi!   Yolumuz üzerinde bir oyuncakçıda da Star Wars filminin kahramanları satılırdı. Birkaç haftada bir, biriktirdiğimiz paralarla bir Yıldız Savaşları karakteri alıp, oyuncaklarımıza eklerdik. Ama hemen hemen her gün, oyuncakçının önünde durup hayallere dalar, paramız denkleştiğinde hangisine alacağımıza karar vermek için vitrine bakardık.  

Ama hemen hemen her gün, oyuncakçının önünde durup hayallere dalar, paramız denkleştiğinde hangisine alacağımıza karar vermek için vitrine bakardık.  

Çağrı ile çok boğuşur, kavga da ederdik elbet. İki erkek kardeş başka nasıl yetişir!? Kavga demek zor olur. O beni döver, gıcık verirdi, ben de ağlayarak anneme sığınırdım. Anneannemin anlatmaktan bıkmadığı bir hikaye vardır mesela: Çağrı ile ben büyük kavga etmişiz, babam azarı basmış, susturup oturtmuş bizleri. Oturma odasında sessizce film izleniyor ailecek. Sonra Çağrı, muzip bir şekilde, oturduğu yerden sessizce, “hauw, hauw” yapıyor bana ve bunu duyar duymaz canhıraş Çağrı’nın üstüne atılıyorum yaygarayı kopararak. Efendim, meğerse Çağrı bana köpek dediği için çıkmış ilk kavgamız!  Babadan azarı yemesine rağmen Çağrı, benimle uğraşmaktan vazgeçmiyor, oturduğu yerden hav hav yapıyor!  Ergenlikle beraber başka maceralar başladı tabi. Çağrı’nın arkadaşları bizim evden çıkmazdı. Ortaokul yıllarında en büyük zevklerimizden biri, o zamanlar henüz yeni çıkan amatör kameralarla çekim yapmaktı. Babam, teknolojik aletleri o kadar çıkar çıkmaz alırdı ki, hanemize video kamera girdikten sonra daha yıllarca, kamera sadece televizyon kanallarında ve bizim gibi az sayıda meraklı ailede vardı. Ortaokul yıllarında o kamera en büyük eğlencemizdi. Çağrı’nın heavy metal müzikle tanıştığı yıllardı. Kafada peruklar ve yırtık kotlarla metalci kılığına girilir, davul ve gitar benzeri alet edavatla sahne kurulur ve Iron Maiden’ın, AC /DC’nin, Slayer’in parçalarına kendimizden geçerek playback yapar, görüntü kaydederdik.  Skeçler yapar, hatta sokaklara çıkar kamera şakaları yapar, kaydederdik. Çağrı bıçkın bir çocuktu. Ben ise duygusal. O Heavy Metal dinlerdi, ben klasik müzik. İkimiz de çok hareketli ve sportif çocuklardık. Beraber büyüdük. Bir defa arkamdan kementle kovalarken, kementi atmış, boğazımdan yakalayarak beni yere devirip nefesimi kesmişti. Boynumdaki kıpkırmızı kement izi uzun süre geçmedi. Bir kez de şubat tatilinde kar topu oynarken, kuzenimle ona karşı cepha almamıza sinirlenerek, gözümün ortasına yumruğu çakmıştı. Öyle ki, işte o darbede öndeki azı dişimin teki,  yanındakinden bir tık ileri fırlamış,  muntazam dişlerimdeki tek hizasızlık günümüze değin yaşamımda yerini Çağrı’nın hatırasıyla böylelikle almıştı. Bakmayın serseri hikayelerini anlattığıma. Biz beraber oynadık, beraber büyüdük. Büyük ağabeyim Yankı ve  Çağrı, evlat yetiştirmede, genç yaşta ebeveyn olan anne ve babamın denek taşları olarak benden daha zorluk çekmiş olmalılar. Abilerim sağ olsun, ergenlik dönemime girmemle beraber geniş bir özgürlük alanına sahip oldum. Hayatta koşulsuz şartsız güvenebileceğim kişiler listesinin en başında yer alır Çağrı. Hani kaza anında, başınız belaya girdiğinde bir yakınınızın telefonunu yazarsınız ya. İşte o kişi Çağrı’dır. Soğukkanlıdır. Başınız beladaysa, bilirsiniz ki o soğukkanlılıkla ne yapılması gerekiyorsa onu yapmaktadır. O derece ki, 13 yaşında, satın aldığı tek saçma tüfekle, çocukluk cahilliğiyle sağa sola ateş etmiş, apartmanı polisler basarak teker teker daireleri araştırmaya başlamadan hemen evvel beni de yanına alarak dışarı kaçmıştık. Bir süre sonra, “n’olmuş n’olmuş”  diyerek apartmana yeni giriyormuş gibi yaparken yanında, heyecanını zor gizleyen suç ortağı rolü bendeydi tabi. Çocukluktaki rolüm, onun suçlarına masum ortak, sırlarına ise sırdaş olmaktı. Kırklı yaşlarındaki maceracı, gezgin ve karakuzu Utku’yla, ailesinin sorumluluğunu güzelce yüklenmiş, 12 yaşında Can’ın babası, sakin ve olgun Çağrı’ya baktığımda, pekala onun çocukluğu bugünkü  benim, benim çocukluğum da bugünkü onun olabilirmiş gibi geliyor. Bir yandan da onun çocukluğunda ne kadar çok ben, benimkindeyse ne kadar çok o olduğunu da görebiliyorum. Çağrıcım. İşte böylece doğum gününü kutluyorum. Ve seni sevdiğimi söyleyerek. Bir çocuk olarak seninle beraber büyüdüğüm ve tüm maceralarımıza karşın tek parça olarak yetişkinliğe ulaşabildiğim için çok şanslıydım. : )))) Bir yetişkin olarak da her ihtiyacım olduğunda fotoğraftaki gibi tam arkamda durduğunu bilmek, bana güç veriyor.

Fotoğraf 2012′den. Soldan sağa, Çağrı, Yankı, Utku Tansuğ kardeşler.