#brederode

[ltwilliammowett]

Flagship Brederode, detail from the painting "The Battle of Terheide" by Jan Abrahamsz Beerstraaten (1622-1666)

[travel-in-pictures]

Brederode, Antwerp, Belgium

When i recently visited antwerp for the umpteenth time, i went to the bell tower with its beautiful spiral staircase for the bottom shot i tryed allot of versatile compo's, trying to make a unique one...

by Benny B. from Belgie 

Source | Google Maps

[myunochrome]

[ltwilliammowett]

The Brederode flagship of Maarten Tromp in 1652/53, by Maarten Platje (1967-)

[travel-in-pictures]

Brederode, Antwerp, Belgium 

by Benny B. from Belgie 

Source | Google Maps

[myunochrome]

[postcard-from-the-past]

Ruins of the Brederode Castle in Santpoort-Zuid, Netherlands.

Dutch vintage postcard

[havenpoort]

Historische huizen omgeving Haarlem

Het eerste huis waar een kijkje nemen is Huis Zanen aan de Orionweg 1 in Haarlem.

Zaanen was oorspronkelijk een heerlijkheid in de omgeving van Haarlem. In 1296 werd het zich hier bevindende kasteel verwoest uit wraak omdat Willem Zaanen deel uitmaakte van het complot van edelen om Floris V te vermoorden.

Op 12 december 1572 werd het herbouwde kasteel door de Spaanse troepen in bezit genomen ten behoeve van het beleg van de stad Haarlem. Nadat de bewoners van Haarlem de strijd door honger moesten opgeven, namen de Spanjaarden de stad in en werd het Huis te Zaanen opnieuw verwoest.

In een lijstje van goederen die in leen gehouden werden van de graven van Holland, dat gedateerd moet worden tussen 1316-1321 vinden we Simon van Zaenden, hoogstwaarschijnlijk een van de zoons van Willem van Zaenden, met zogenaamde leen van het huis te Zaanen.

Het huis wordt omschreven als 'die woninge ende dat hele land liggende tussen Hendrik van Brederode's land en jonkvrouw Kerstine (van Schoten)', aan de westzijde belend door de halve Veenweg en aan de oostzijde door het Spaarne'.

Op 19 februari 1325 maakt hij deze woning tot lijftocht voor zijn vrouw Femence (of Semence). Nu wordt ervan gezegd, dat het huis in Schoten staat.

In 1881 kocht de heer A.A. Bredius, directeur van de buskruitfabriek “Muiden” het “Huis te Zaanen” voor 53.500 gulden voor zijn zoon C.J.A. Bredius. Het landgoed met de boomgaarden strekte zich uit van de Delft een beek die liep tot aan de Rijksstraatweg. Het landgoed stond bekend als “de tuinen van Bredius”.

Willem Gunzeln: “De heer Bredius verkocht zijn landgoed aan de gemeente Schoten, onder de voorwaarde, dat het een nuttige, educatieve bestemming zou krijgen. Aan die voorwaarde wordt nog steeds voldaan. Want tegenwoordig wordt de begane grond van Huis te Zaanen vooral gebruikt als vergaderlocatie en worden er trainingen en workshops gegeven. Daarnaast worden er ook regelmatig informatie- en voorlichtingsbijeenkomsten voor de omwonenden gehouden”.

Vele Haarlemmers bewaren dierbare herinneringen aan Huis te Zaanen, dat van 1930 tot 1988 dienst deed als bibliotheek.

Mogelijk functioneerde het huidige gebouw als een poortgebouw dat toegang gaf tot een erachter gelegen voormalig kasteel van de heerlijkheid te Zaanen. Een tijdlang is het Huis omringd geweest door een slotgracht.

Dat het gebouw, zoals het er nu staat, in niets meer herinnert aan het oude kasteel, is duidelijk te zien. Er is van het oude kasteel voor zover wij weten geen afbeelding bewaard gebleven. Wel zijn er toevallige vondsten bekend, o.a. van kloostermoppen die er op kunnen wijzen dat het 13e -eeuwse kasteel daar gestaan heeft. Voor de rest zijn er kannetjes, munten etc. gevonden. Een beetje vreemd doet het aan, dat er op het einde van de 18e eeuw sarcofagen voor de dag kwamen, zoals Adriaan Loosjes in zijn 'Hollands Arcadia' (1804) vermeldt. Er zou dan bij het kasteel een kerk of kapel met begraafrecht geweest moeten zijn, tenzij deze relicten uit het verleden van elders afkomstig waren.

We gaan nu verder in Haarlem en komen uit bij Huis ter Kleef. Ook dit is een voormalig Nederlands kasteel, dat dateerde uit de dertiende eeuw. De ruïne van het kasteel ligt in de huidige Haarlemmer Kweektuin.

Huis ter Kleef werd gebouwd in 1250 en heette destijds 'Huis te Schoten'. Het kasteel lag aan een drukke verbindingsweg tussen Haarlem en het dorp Schoten (ten noorden van Haarlem). In eerste instantie stond er alleen een woontoren die in het bezit was van Pieter van Rolland.

Na hem was het kasteel in bezit van Willem de Bastaard en Willem de Duser (1339 - ±1370), Willem Cuser (junior) (± 1365-1392), Catharine de Cleve (1392-1433) en de familie Van Borsselen (vanaf 1433-?).

Zij veranderden de naam van 'Huis te Schoten' naar 'Huis ter Kleef'. De hierna volgende eigenaren zijn: de familie Brederode (1492-1568) en Don Frederik (1570-1573).

Don Fadrique Álvarez de Toledo (21 september 1537 – 11 december 1585), hertog van Huescar en 4e hertog van Alva, doorgaans aangeduid als Don Frederik, was een Spaans bevelhebber van de infanterie ten tijde van het begin van de Tachtigjarige Oorlog. Hij is vooral bekend als leider van de troepen tijdens de veroveringen van Mechelen, Zutphen, Naarden en Haarlem. Ook was hij aanvoerder van de Spaanse troepen tijdens het beleg van Alkmaar.

Het kasteel was in 1572 en 1573 het hoofdkwartier van de Spanjaarden tijdens het Beleg van Haarlem. In 1573 werd Huis ter Kleef opgeblazen door Don Frederik (de zoon van de hertog van Alva). Dit deed hij om te voorkomen dat de Geuzen zich in het kasteel zouden vestigen om Haarlem te heroveren.

Nadat het kasteel in 1573 was opgeblazen door Don Frederik sloopten de Haarlemmers in 1576 een deel van de ruïne om de bakstenen te gebruiken voor het herstel van de stad na de grote brand in Haarlem van 1576.

In 1578 kwam Huis ter Kleef weer in handen van de familie Van Brederode. Zij besloten de ruïne niet meer op te bouwen en alleen de Kaatsbaan (of het 'Huis met het torentje'), dat niet was opgeblazen, te gebruiken.

Omdat de opvolging binnen de familie Van Brederode een probleem vormde, werd in 1600 het erfrecht van de familie omgezet in 'sterfelijk mansleen'. Ook zusters, dochters en kleinkinderen konden het kasteel nu erven.

Middels een huwelijk met de familie Dohma kwam Huis ter Kleef in handen van de Duitse graaf Frederik Adolf van Lippe. Het land om de ruïne van het kasteel gaf weinig opbrengst en de schulden van het landgoed liepen hoog op.

In 1713 had Von Lippe zoveel schulden dat hij een deel van zijn bezittingen moest afstaan, waaronder Huis ter Kleef. De ruïne en het land eromheen werden door de stad Haarlem gekocht. Vanaf die tijd brokkelde de ruïne in snel tempo af. De Haarlemmers gebruikten de stenen voor het bouwen van nieuwe huizen.

Sinds 14 april 1909 liggen de ruïne en Kaatsbaan in de Stadskweektuin. Slechts een klein deel van de ruïne is nu nog zichtbaar, de rest ligt onder het zand van het eilandje waar de ruïne op staat.

De eigenaren van Huis ter Kleef

Pieter van Rolland

Willem de Bastaard

Willem de Cuser

Willem de Cuser (junior)

Catharine de Cleve

Familie Van Borssele (vanaf 1433)

Familie Brederode (1492-1568)

Don Frederik (1570-1573).

 Huis te Aelbrechtsberg in Bloemendaal is niet meer terug te vinden, maar desondanks wil ik u er over vertellen over de historische betekenis.

Het voormalige huis werd ook wel als volgt genoemd: Huys te Blommendael of Aelbertsbergh of Aelberberg of Albertsberg.

De etymologie zegt dat het genoemd is naar St. Adelbert, de apostel van Kennemerland.

Het huis Aelbrechtsberg fungeerde als een bestuurscentrum voor de graaf van Holland. Tal van oorkonden werden er binnen de muren van Aelbrechtsberg opgesteld. De Rooms-koning Willem (graaf Willem II) ontving daar ondermeer een deputatie van de stad Utrecht op 21 juni 1255.

Ook graaf Floris V was, volgens de historie,  veelvuldig op het slot aanwezig.

In 1333 kwam het in bezit van Hendrik van Brederode. Het kasteel raakte echter in de 14e eeuw in verval. Wel werd het in 1502 nog bewoond. Of het huis deels of volledig herbouwd was, is onduidelijk.

In 1558 werd het lege huis betrokken 'door scamele luijden' om daar een brouwerij in te beginnen. In 1617 waren er 3 eigenaars en werd het omschreven als 'het huijs te Bloemendaal met de twee boomgaarden, het visrijke meer, zijn singelen en nog een cooltuijntje'. In 1627 was Lukas van Valkenburg  de eigenaar. Na 1658 werd er een nieuw huis neergezet.

In 1813 werd het inmiddels vervallen huis (zoals gebruikelijk was in die tijd) voor de sloop verkocht.

25-2-2023