#de kapucijner crypte

[commetombeunarbre]

Destijds, kort voor de grote oorlog, vierde een honende trots hoogtij, een ijdel partijkiezen van de zogeheten 'décadence', voor een hal gespeelde en overdreven vermoeidheid en een bodemloze verveeldheid. In die sfeer bracht ik mijn beste jaren door. In die sfeer was nauwelijks plaats voor gevoelens, hartstochten waren helemaal uit den boze. Mijn vrienden hadden kleine, zelfs onbeduidende 'liaisons', vrouwen die je aflegde, soms zelfs uitleende als een overjas, vrouwen die je vergat zoals paraplu's of met opzet liet liggen zoals hinderlijke pakjes waarnaar je niet omkijkt uit angst dat ze je achterna gedragen worden.

[commetombeunarbre]

Het bed wordt een discreet huis midden in het zichtbare, open huis, en de vrouw die daarin op ons wacht, wordt bemind, domweg omdat ze er is, in bed aanwezig is.

[commetombeunarbre]

Ik was niet bang voor de dood, maar bang voor een kantoor, een notaris, een postmeester.

[commetombeunarbre]

Het was alsof hij helemaal niet wist dat er kleine en grote ruimten zijn, een kamer en een stationshal bijvoorbeeld. In de salon van mijn moeder sprak hij met de net even te gehaaste stem waarmee sommige simpele zielen plegen te telefoneren. Op straat schreeuwde hij bijna. En aangezien hij alleen holle frasen gebruikte, klonken ze dubbel zo luid.

[commetombeunarbre]

We verloren en wonnen waardeloos geld.

[commetombeunarbre]

We raakten gewend aan alles waaraan we niet gewend waren. Het was een haastig wennen. als het ware zonder het te beseffen maakten we spoed met onze aanpassing, we holden gewoon achter verschijnselen aan die we haatten en verafschuwden. We gingen zelfs van onze ellende houden, zoals je van trouwe vijanden houdt. We begroeven ons er gewoon in. We waren onze ellende dankbaar omdat zij onze kleine, specifieke, persoonlijke beslommeringen opslokte, zij, hun grote zuster, de grote ellende, waartegenover geen troost stand kon houden, maar ook geen van onze dagelijkse zorgen.

[commetombeunarbre]

Ik kuste haar de hand, zij kuste mij op het voorhoofd. Ja, dat was mijn moeder! Het leek alsof er niets was gebeurd, alsof de wereld niet verwoest, de monarchie niet vernietigd was, alsof ons oude vaderland met zijn talrijke onbegrijpelijke, maar onwrikbare wetten, zeden, gebruiken, voorkeuren, gewoonten, deugden en zonden er nog was. In het huis van mijn moeder werd om zeven uur opgestaan, hoewel er vier nachten achtereen geen oog was dichtgedaan. Tegen middernacht was ik aangekomen. Nu sloeg de oude klok op de schoorsteen met het vermoeide, tere meisjesgezicht drie uur. Aan drie uur tederheid had mijn moeder genoeg. Had ze daaraan genoeg? - Ze stond zichzelf in ieder geval geen kwartier extra toe, mijn moeder had gelijk; ik viel al gauw in slaap, in het troostrijke besef dat ik thuis, midden in een verwoest vaderland, in een vesting viel ik in slaap. Mijn oude moeder weerde met haar oude, zwarte stok alle chaos af.

[commetombeunarbre]

'U met uw symptonen!' riep ze uit. Het was me duidelijk dat ze de betekenis van het woord niet begreep.