5. Ikke ikke ikke en de rest kan stikken
In dit blog komt het onderwerp pluralisering aan het woord. Een woord waar je in eerste instantie meteen over struikelt, althans ik wel. We zijn aangekomen in Filosalissa deel 5 ik begin eerst bij de letterlijke betekenis van het begrip pluralisering :
Een systeem of leer die het bestaan van verschillende overtuigingen naast elkaar als uitgangspunt neemt.
Pluralisering is een filosofische stroming die het samenleven van verschillende groeperingen in de wereld bevorderd. Het doet mij denken aan het vak Intercultural Communication wat ik heb gevolgd in het tweede jaar van mijn opleiding. Bij pluralisme gaat het namelijk over de kennis van verschillende culturen in de samenleving. Zoals bij veel filosofieën is er niet één waarheid en echte diehard pluraristen accepteren veel verschillende culturen en gedachtegangen.
In de pluralistische maatschappij ontstaan verschillende culturele variaties binnen een cultuur door een ver doorgevoerde arbeidsverdeling, een ongelijkheid en het materiele en culturele bezit van een volk. Deze variatie ontbreekt in een plurale samenleving, waarbij de samenleving bestaat uit groepen de etnisch, raciaal of cultuur sterk verschillen en gescheiden leven maar economisch wel verbonden zijn (een begrip van John Sydenham Furnivall om de situatie in Birma en Nederlands-Indië te beschrijven).
Heel veel mooie zinnen en moeilijke woorden maar wat betekent dit nou precies? Ik ben op internet gaan zoeken naar een voorbeeld hiervan en ik kwam op de Alevieten cultuur. Dit is een cultuur waarbij verschillende culturen samenkomen. Hoe kan dat, denk je dan? Deze cultuur is van oorsprong Turks en de alevietencultuur wordt ook wel de humanistische filosofie genoemd. Niet God of de samenleving maar de mens zelf staat hierbij centraal. Het alevitisme is een ondogmatische vorm van het Islamitische geloof en alevieten onderscheiden zich van de dominante islamitische stromingen.
Een motto van de alevieten is dat zij elk mens accepteren zoals hij/zij is, zonder onderscheid te maken in sekse, kleur, afkomst en geloof. Het is niet zo dat ik me hier direct bij zou aansluiten bij deze groep want ik ben niet islamitisch maar ik denk wel dat dit een goed voorbeeld is van pluralisering omdat binnen deze cultuur dus ruimte word gemaakt voor andere (of nieuwe) culturen.
Het pluralisme heeft ook veel te maken met individualisering. Zoals de alevietencultuur die ik zojuist beschreven heb, zijn er mensen die binnen een geloof of cultuur hun eigen stroming bedenken en zich hier volledig voor geven. Toch een stukje controle en eigenzinnigheid denk ik.
Individualisering is het proces waardoor mensen meer als individu in plaats van een groep in de samenleving komen te staan. Ik denk dat wij de voorbeeld generatie zijn wat betreft individualisering. Het proces van de individualisering gaat “way back”. Het is op gang gekomen met de industrialisatie. Een groot nadeel van individualisering is de afname van sociale cohesie, of anders gezegd.. sociale contacten. Daar tegenover is het voordeel van individualisering is dat individuen zich beter kunnen uiten omdat er minder groepscontrole is. Dit kan ervoor zorgen dat talenten beter en gemakkelijker ontwikkeld kunnen worden. Ik leef in een tijd en een maatschappij waar individualisme centraal staat dus ik weet bijna niet beter.
Individualisering is het proces waarbij elk individu zelf in het centrum staat van zijn denken, handelen en integratie. De vrijheid staat hierbij centraal. Dé hype van het moment kun je ook wel noemen. Het wordt steeds belangrijker om zelf dingen te kunnen beslissen en oplossen en jezelf persoonlijk te ontwikkelen. Dit is natuurlijk allemaal mooi geformuleerd maar als ik denk aan individualisering denk ik ook wel aan “ikke ikke ikke en de rest kan stikken”. Het zinnetje wat je vroeger hoorde van je ouders als je egoïstisch aan het spelen was, “samen delen” kreeg je dan voor je kiezen.
Een goed voorbeeld van individualisering is de opkomst van social media. Je wordt er mee doodgegooid. Ik heb zelfs social media huiswerk, het moet niet gekker worden. Per week verplicht tweeten, instagrammen en pinnen. Gelukkig ben ik hier altijd al wel mee bezig geweest dus is het voor mij weinig nieuws, maar toch. Op de sociale media kan je jezelf presenteren zoals jij gezien wilt worden. Natuurlijk maak je alleen je áller beste foto profielfoto op Facebook en zet je alleen mooiste selfies op Tinder. Alles stoere sporten liken om maar sportief over te komen terwijl je het allerliefste Gossip Girl kijkt in bed met chocola. Ik bedoel maar, er zijn ontzettend veel mogelijkheden om jezelf anders te presenteren dan je bent, maar voor wie doe je dat eigenlijk? Individualisering.. goed of juist niet?
Ik denk dat je hier een mooie samenhang te zien is van pluralisering en individualisering. Ik noemde zojuist de alevieten cultuur waarbij islamieten zich niet meer wilden laten leiden door de radicale islam maar een eigen stroming opzette. Het lijkt wel individualisering heeft gezorgd voor pluralisering. Door eigen keuzes te maken, niet langer te volgen. Ben je het niet helemaal eens met de voorschriften? Dan maak je toch gewoon je eigen stroming. Uiteraard is dit iets uit de moderne tijd en zie je hierbij veel postmoderne (consumptie) trends zoals social media. Veel social media kanalen richtte zich op een doelgroep – op een groep van individuen, voor ieder wat wils.
Een voorbeeld van een consumentenproduct en consument die laat zien hoe pluralisering in verband kan worden gebracht met ons hedendaagse consumptiepatroon is Spotify. Er is uiteraard verschil tussen de normale Spotify gebruiker en de premium gebruiker. De premium gebruiker betaald een maandelijkse bijdrage en krijgt daarvoor onbeperkt online en offline toegang tot álle muziek van Spotify. Het is niet langer een muziek app maar een hele community van verschillende (muziek)culturen die samenkomen, die worden gedeeld en aan je worden aanbevolen.
Een voorbeeld van een consumentenproduct en consument die laat zien hoe individualisering in verband wordt gebracht met ons hedendaagse consumptiepatroon is Twitter. 140 tekens voor een kort bericht, misschien een #hastag of een @mention. Het is een kwestie van zenden. Jij als individu zend een bericht van 140 tekens de wereld in zonder eigenlijk iets terug te verwachten en dat boeit ook niet. Je wilt gewoon laten weten hoe stoer je bent door te vermelden waar je geweest bent of hoeveel humor je hebt door het retweeten van 9gag plaatjes. Natuurlijk kun je ook tweeten direct naar een persoon of organisatie in de hoop op een gesprek maar dat is nu even niet de essentie van Twitteren die ik bedoel. Zoals ik al eerder zei “ikke ikke ikke en de rest kan stikken”.