Γράφει ο Νικολιδάκης Αντώνης
Χειρούργος Ωτορινολαρυγγολόγος
Εξωτερική ωτίτιδα
Η πιο συχνή καλοκαιρινή πάθηση του αυτιού
Η εξωτερική ωτίτιδα ή το αυτί του κολυμβητή όπως λέγεται είναι η μόλυνση και κατ’ επέκταση η φλεγμονή του εξωτερικού τμήματος του ωτός, η οποία μπορεί να πάρει την μορφή οξείας η χρόνιας φλεγμονής.
Είναι περισσότερο συχνή μεταξύ των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων και σπανιότερη στις μεγαλύτερες ηλικίες και εμφανίζει περισσότερα κρούσματα τους θερινούς μήνες στις παραλιακές περιοχές της χώρας μας.
Συνήθως δημιουργείται από παραμονή νερού στο αυτί, μετά από παρατεταμένη κολύμβηση, το οποίο δημιουργεί τις κατάλληλες τοπικές συνθήκες όπως την απώλεια του επιθήλιου του δέρματος του έξω ακουστικού πόρου καθώς και συνθήκες αλκαλικού περιβάλλοντος. Όλα αυτά βοηθούν στην ανάπτυξη μικροβίων και μυκήτων, κάποια εκ των οποίων βρίσκονται ήδη εγκατεστημένα στο έξω αυτί μας και λόγω της αυξημένης ζέστης και υγρασίας πολλαπλασιάζονται δημιουργώντας την φλεγμονή.
Στην εμφάνιση του προβλήματος συμβάλει επίσης η υπερβολική χρήση μπατονετών (Q-tips), μέσω των οποίων αφαιρείται συνεχώς το φυσικό προστατευτικό στρώμα του κεριού (κυψελίδας) που παράγεται από τους ειδικούς αδένες τις περιοχής. Η κυψελίδα προστατεύει το δέρμα του αυτιού. Το φυσικό αυτό κερί δημιουργεί όξινο περιβάλλον, αποτρέποντας την ανάπτυξη βακτηριδίων και μυκήτων, κατακρατεί σκόνες και μικροσωματίδια και κατά κάποιο τρόπο αδιαβροχοποιεί το ευαίσθητο δέρμα του πόρου.
Επίσης πολλά άτομα στην προσπάθεια τους να καθαρίσουν ή να ξύσουν το αυτί τους με αιχμηρά αντικείμενα, όπως κλειδιά, τσιμπίδες μαλλιών κ.α., δημιουργούν μικρορωγμές στο δέρμα του εξωτερικού πόρου που μολύνονται από τα φυσιολογικώς υπάρχοντα βακτηρίδια με αποτέλεσμα την ανάπτυξη δερματικής λοίμωξης.
Επιπλέον η χρήση διαφόρων τοξικών ουσιών, όπως οι λακ και οι βαφές μαλλιών μπορεί να ερεθίσουν και στην συνέχεια να δημιουργήσουν φλεγμονή. Ιδιαίτερα αυξημένη εμφάνιση συχνότητας της νόσου έχουν τα άτομα με προδιάθεση στο σακχαρώδη διαβήτη, είτε άτομα που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη, λόγω της μειωμένης τοπικής άμυνας από την χρόνια μικροαγγειοπάθεια.
Ποιά είναι όμως τα κύρια συμπτώματα της μόλυνσης αυτής ;
Στα κυριότερα συμπτώματα συγκαταλέγονται:
1.Η φαγούρα
2.Η ερυθρότητα και το οίδημα (πρήξιμο) του έξω ακουστικού πόρου
3.Ο πόνος σε κάθε άγγιγμα, τράβηγμα ή πίεση στο πτερύγιο του αυτιού, που μπορεί να επιδεινώνεται με τις κινήσεις της κάτω γνάθου.
4. Το ωτικό έκκριμα (λευκές,πολλές φορές δύσοσμες εκκρίσεις)
5 .Η παροδική βαρηκοΐα και οι εμβοές (βούισμα)
Πώς μπορούμε να τα προλάβουμε;
1.Αν έχουμε προδιάθεση για την νόσο θα πρέπει να αποφεύγουμε την πολύωρη διαβροχή των αυτιών μας με το νερό. Θα ήταν χρήσιμο μετά το μπάνιο να στεγνώνουμε τα αυτιά μας με το σεσουάρ μαλλιών.
2.Προσπαθήστε να μην τραυματίζετε τον έξω ακουστικό πόρο με τα δάκτυλα, θυσάνους από βαμβάκι, η άλλα αιχμηρά αντικείμενα. Το αυτί έχει τη δυνατότητα να αυτοκαθαρίζεται και έτσι τμήματα από κερί απομακρύνονται από τον ακουστικό πόρο με την αυτόματη κίνηση των κυττάρων του δέρματος του πόρου προς τα έξω (μηχανισμός αυτοκαθαρισμού).
3.Η ενστάλαξη έτοιμων αλκοολούχων σταγόνων, είτε μίγματος λευκού ξυδιού και λευκού οινοπνεύματος σε αναλογία 50/50 δημιουργεί ένα ισχυρό προστατευτικό παράγοντα και συγχρόνως βοηθάει στο στέγνωμα του αυτιού.
4. Μην αφήνετε το σαμπουάν να εισχωρεί στον έξω ακουστικό πόρο κατά το λούσιμο των μαλλιών. Αυτό επιτυγχάνεται τοποθετώντας ένα κομμάτι βαμβάκι στον ακουστικό πόρο, το οποίο επικαλύπτεται με ένα στρώμα βαζελίνης η λαδιού.
Πως θεραπεύεται;
Η θεραπεία της εξωτερικής ωτίτιδας γίνεται από τον ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος αφού καθαρίσει τον έξω ακουστικό πόρο θα χορηγήσει την κατάλληλη αγωγή (συνήθως ωτικές σταγόνες που περιέχουν αντιβιοτικό, κορτιζόνη και παυσίπονο). Εάν υπάρχει εκτεταμένο οίδημα και απόφραξη στον έξω ακουστικό πόρο τοποθετείται ειδική γάζα εντός του έξω ακουστικού πόρου, που σκοπό έχει να διατηρήσει τον πόρο ανοιχτό και να φέρει σε επαφή τις φαρμακευτικές σταγόνες με το τοίχωμα του ακουστικού πόρου.
Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί χορηγηθούν και αντιβιοτικά από το στόμα, ενώ σε περισσότερο σπάνιες περιπτώσεις επιπλοκών, ιδιαίτερα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, να χορηγηθεί ενδοφλέβια θεραπεία σε νοσοκομείο. Είναι δε πολύ σημαντικό να αποφύγει ο ασθενής το βρέξιμο των αυτιών κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Ο Αντώνης Νικολιδάκης είναι Χειρούργος Ωτορινολαρυγγολόγος