#fusilamentos

[spanishcivilwar]

A confianza na lei e na autoridade

O rapaz non quixo presentarse porque tiña medo, pero seu pai lle aconsellou que o fixese.

- Non temo por ti, díxolle o pai. O tenente Santos que veu buscarte, faloume moi amablemente e prometeume que non che ocorrería nada en absoluto. Díxome que podes estar traquilo. Non teñas medo. É un home serio, un oficial!... e non se engana así a un pai!

O mozo, teimudo, seguía negándose a se presentar na caserna dos gardas de asalto. Sabía que os falanxistas non lle perdoarían as súas ideas de esquerda.

Foi a este mozo Domínguez a quen vin caer ferido por unha bala, na Porta do Sol [Vigo], no momento no que o capitán Carreró ordeaba ametrallar á multitude que prostestaba contra o golpe de man dos militares. Gravemente ferido, permanecera oculto varios meses.

Unha vez curado, regresou a casa de seu pai, onde continuaba agochándose, sen xamais saír da casa. Alguén o denunciara e esta era a razón da visita do tenente Santos. 

O pai, convencido de que, ao ter transcorrido tanto tempo dende os acontecementos acontecidos no mes de xullo, o seu fillo estaba a salvo de todo perigo, conseguiu convencer ao rapaz; e como o rapaz non tiña présa en ir, acompañouno.

- O tenente Santos aseguroume, insistía de novo xa polo camiño, que só quere recolle-la túa declaración.

Pai e fillo chegan á garda de asalto.

- O seu fillo permanecerá aquí. Vostede pode marchar, dixo o tenente, sen dar máis explicacións. 

- Pero...

- É unha orde de arriba. Marche.

O pai foise, estupefacto. Fixera ben levándolles ao seu fillo? Seguía a crelo, a pesar de todo, a pesar do feito de que o seu fillo quedara en prisión, fora xulgado e condenado a calquera pena. 

Este pai era un home de orde que cría que o seu deber era ter confianza nas autoridades.

Non se decatou do seu erro ata o día no que soubo que o seu fillo fora asasinado e que o corpo fora atopado no cemiterio. Alá foi. Mirouno sen comprender.

Os ollos do seu fillo foran atravesados por balas de revólver. Era a sinatura dos asasinatos cometidos polo tenente Santos.

Galicia bajo la bota de Franco. Edición clandestina de 1938, editora Alvarellos.

[spanishcivilwar]

O mestre de Nigrán

O mestre da escola de Nigrán fora socialista, pero tralos acontecementos revolucionarios de outubro, tivo medo e se afastou resoltamente das loitas revolucionarias. Dise, ultimamente, que incluso se afiliou a un partido de dereita. Un dos seus antigos correlixionarios políticos que lle reprochou a súa actitude recibiu textualmente a seguinte resposta:

- Que queres? Teño medo. Renuncio á loita e retírome á miña casa. Non me fales máis de socialismo nin de revolución.

Este home estaba casado, tiña fillos, xa non era novo, non era un loitador e o único que quería era vivir en paz.

Pechouse na súa casa e na súa escola. Estaba dando a lección aos nenos cando a Garda Civil veu buscalo. Sacárono e levárono á calzada. No camiño, o mestre e os gardas que o conducían cruzáronse cun campesiño que volvía de traballar. A penas camiñara douscentos metros cando o campesiño escoitou o son dunhas detonacións. Deixou transcorrer uns minutos e volveu cara o lugar onde escoitara as detonacións. Alí atopou o cadáver abandonado do profesor. Os gardas marcharan. Á entrada da vila, o campesiño atopou a muller do mestre que, chea de inquietude, estaba na súa procura. 

- Non terá visto ao meu home? Os nenos agárdano na escola...

O campesiño fíxoa voltar a casa cunha mentira piadosa. Un quilómetro máis alá, a desafortunada tería atopado morto ao seu home "cara o chan", como acostumaban a dici-los feixistas cando falaban das súas fazañas.

Galicia bajo la bota de Franco. Edición clandestina de 1938, editora Alvarellos.

[spanishcivilwar]

O Proxecto de Investigación "Nomes e Voces" naceu no 2006, a través dun convenio das tres universidades galegas coa Consellaría de Cultura da Xunta de Galicia, co obxectivo de estudar a represión en Galicia durante a guerra civil e o franquismo, recompilar información e ofrecer datos relativos ás vítimas. Abórdase, pois, unha investigación histórica que parte do golpe de estado de 1936, a guerra e os inicios da ditadura, e pretende un estudo profundo e completo deses procesos.

________________________________________________________

The research project "Names and Voices" began in 2006, thanks to an agreement signed by the three Galician Universities with the Galician Ministry for Culture, in order to study repression in Galicia during the Civil War and Franco's dictatorship, to compile information and supply data relevant to the victims. It is therefore an historical research starting with the coup d'état of 1936, the war and the beginning of dictatorship, which aims at an in depth and complete study of these processes.

Páxina do proxecto interuniversitario Nomes e Voces

[spanishcivilwar]

Mapa integrado de todo o territorio español no que constan os terreos nos que se localizaron restos de persoas desaparecidas violentamente durante a Guerra Civil ou na represión política posterior.

_________________________________

An integrated map of the entire national territory showing the areas where the remains of people who disappeared under violent circumstances during the Civil War and the subsequent political repression.