[năm thứ mười một của bản nguyên] Tôi luôn nghĩ dự án Bản Nguyên là một thực thể sống. Nó có một nhịp đập và một dòng chảy rất sinh học, nuôi dưỡng các tế bào nghệ thuật và liên tục sản sinh ra thêm cảm hứng. Có người gọi nó là một hành trình, có người lại bảo nó là phép thử. Nhưng sau mười năm thai nghén, ắt lúc sinh ra, nó phải có một sự sống. Có những phôi thai không bao giờ chào đời, có khi đẻ non, có khi chết yểu, nhưng cũng có khi sớm bùng nổ và tỏa sáng. Dự án Bản Nguyên là một sự sống phát triển chậm. Hạ sinh sau mười năm mang thai, ở năm thứ mười một, nó vẫn là một dòng chảy ngầm riêng biệt dưới bề mặt của thị trường. Bắt đầu với âm nhạc, dự án vươn ra và kết nối với các ngành nhánh khác của nghệ thuật, từ thiết kế, nhiếp ảnh, mỹ thuật cho đến báo chí, thời trang, công nghệ. Chẳng ai nói ai, nhưng ai cũng hiểu ngầm là Bản Nguyên đã kết nối rất nhiều trái tim mộ điệu một cách vô thức. Ở đó họ tìm thấy một điểm chung, hay đúng hơn, họ tìm thấy Bản Nguyên của chính mình. Cái ý niệm "nghệ thuật vị nghệ thuật" hay "nghệ thuật vị nhân sinh" đang trở thành thứ yếu khi mà thị trường thì luôn bị chi phối bởi tiền tệ. Chẳng ai nhịn đói mà làm nghệ thuật được. Nên những người làm nghệ thuật, có "vị" nghệ thuật hay nhân sinh thì tiên quyết vẫn phải chạy theo thị trường mà kiếm đồng tiền nuôi nghệ thuật. Dần dần, họ phần nào đánh mất cái "chất" thô ráp ở xuất phát điểm của mình. Cái Bản Nguyên trong người, cái dòng máu nóng trong tim, cái lửa của một tâm hồn khởi điểm, dần dần cũng sẽ biến chất nếu phải thỏa hiệp với cuộc sống thương mại. Điều này chưa hẳn là xấu và cái gốc chưa hẳn đã đẹp. Nhưng dự án Bản Nguyên dường như đã đánh thức được cái phần thô trong mỗi con người làm nghệ thuật ấy, mang một "quy trình ngược" từ thực hành đến ý niệm. Tôi thấy điều ấy từ những đóng góp hồn nhiên, không toan tính, từ những người hâm mộ Bản Nguyên như mình. Tôi thấy cái nhiệt thành ấy từ sự hết mình của anh chị em nghệ sĩ trong MV Thăng Hoa, từ những shoot hình của Stop Team, từ những thiết kế của Dzũng Yoko, từ những bộ váy của Võ Công Khanh, và từ những chi tiết nhỏ nhất trong MV hoạt hình Đêm của B.R.O. và game Bản Nguyên của GOYA Studio. Một dự án tầm thường sẽ không thể khơi gợi được một nguồn cảm hứng dồi dào như thế. Tôi thấy cái hay nhất của Bản Nguyên là ở tính gợi mở. Khi tôi mới biết về Bản Nguyên, tôi rất thích thú với những câu chuyện đằng sau và bên trong, những hành trình của các thành viên, những thay đổi và củng cố của tác phẩm, những trăn trở và hoàn thiện sau cùng. Nhưng qua năm thứ mười một, câu hỏi mà Bản Nguyên gợi mở cho tôi sau tất cả, và chắc không chỉ có mình tôi, đó là "Mình thì sao?". Cứ gọi nôm na là sự truyền cảm hứng đi. Ừ thì đấy, cái cô Hà Trần đã tìm thấy cái Bản Nguyên của mình sau cuộc hành trình mang hơi hướng Phật pháp mà tác giả đã đặt để từ sự tiến triển của các bài hát trong album. Vậy còn mình? "Đêm" đã qua, thời "Hoan Ca" đã khép, cũng hết rồi cái tuổi ngồi vương vấn với "Bồ Công Anh", đắn đo chua chát với "Mặt Nạ", chẳng còn ngân nga "Trầm Khúc", vậy còn mãi hoang mang "Không Tưởng" và đơn độc "Solo" đến bao giờ mới được "Rũ Cánh" để "Mở Mắt" mà "Thăng Hoa"? Tôi chắc rằng mỗi người fan của Bản Nguyên sẽ tìm thấy bản thân của họ ở trong một giai đoạn khác với tôi. Cuộc sống có nhiều con đường, và ngay cả trên một con đường thì cũng còn vô số chặng. Nhưng bước đi của những tâm hồn nghệ thuật thường song hành. Bản Nguyên đập lên nhịp ấy. Tìm trở về cái gốc, là tinh thần của Bản Nguyên, nhưng không phải chỉ một hành trình hướng nội sẽ là câu trả lời. Năm thứ mười một của Bản Nguyên đã cho thấy, sự khám phá phát triển hướng ngoại cũng dẫn tới nhiều sự mở mắt trần trụi. Nó cũng như mối lương duyên giữa âm nhạc hoang dại và lời ca sâu lắng của Bản Nguyên, ngỡ sẽ đánh nhau mà lại quyện với nhau không tưởng. Tôi cứ hay nói với mình, "Sometimes, I found myself in the middle of nowhere; and sometimes in the middle of nowhere, I found myself". Có nhiều cách để một tâm hồn đánh mất nghệ thuật, và cũng có nhiều cách để nghệ thuật lại tìm thấy tâm hồn. Cái sự phát triển chậm của dự án Bản Nguyên, cái thực thể sống âm ỉ này, rất có thể sẽ là dai dẳng. Tôi vẫn luôn tìm thấy mình bật lên thứ âm nhạc khó phân chia thể loại của Bản Nguyên mỗi ngày, có lúc hát vu vơ cho bản thân nghe, có lúc lại bung tỏa trong ô tô mỗi chuyến đi dài. Cái thứ nhạc này, nghe một mình cũng được, chia sẻ cũng dễ, mà bật để social cũng không bị lạc lõng. Tôi chờ đợi những phát triển tiếp theo ở những năm thứ mười hai, mười ba, hai mươi, ba mươi, một trăm. Liệu nó có sống lâu đến thế được không? Tôi không biết. Tôi chỉ biết rằng, chặng đường cho dự án dài hơi này vẫn còn dài lắm. Viet Dam
