Η ημερομηνία για την έναρξη του 6ου ICTVC πλησιάζει, ενώ αυξημένο παρουσιάζεται και το ενδιαφέρον από πλευράς όχι μόνο των επαγγελματιών του χώρου αλλά και των φοιτητών των αντίστοιχων σχολών του κλάδου. Ποιος είναι ο «οδικός χάρτης» του συνεδρίου που θα πρέπει να γνωρίζουμε;
Το πρόγραμμα «Γραφικής Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Λευκωσίας» βρίσκεται πίσω από το συνέδριο αυτό καθώς και από δεκάδες ανάλογες δραστηριότητες –εργαστήρια, σεμινάρια, εκθέσεις και εκδηλώσεις– που υλοποιήθηκαν από το 2007 ως σήμερα με στόχο την καλλιέργεια των σχετικών σπουδών και την ανάπτυξη του χώρου του graphic design στην Κύπρο. Ενός χώρου που πλήττεται από την καλπάζουσα κρίση κυρίως λόγω της μη ύπαρξης ισχυρής παράδοσης και της άγνοιας της κοινότητας σχετικά με το περιεχόμενο και τη σημαντική συμβολή του στην καθημερινή ζωή και τον πολιτισμό του (κάθε) τόπου. Έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε για να καταφέρουμε να προσδώσουμε στοιχειώδη ποιοτικά χαρακτηριστικά στο design για την οπτική επικοινωνία. Και ο δρόμος αυτός περνά από την εκπαίδευση, το ανέβασμα του γενικότερου μορφωτικού επίπεδου αλλά και την εγκατάλειψη της κυρίαρχης νοοτροπίας «τα ξέρουμε όλα, είμαστε καλύτεροι από τους άλλους». Η συμμετοχή αρκετών Κυπρίων στο φετινό συνέδριο, από τη θέση του ομιλητή ή του συνέδρου, είναι ενθαρρυντική.
Το 6o ICTVC πραγματοποιείται από το «Ινστιτούτο Μελέτης και Έρευνας της Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας», που εδρεύει στη Λευκωσία, με συνδιοργανωτές το «Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης» και το πρόγραμμα Graphic Communication του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Για ακόμη μια φορά σημαντικοί φορείς υποστηρίζουν το συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως και τις 9 Ιουλίου στη Θεσσαλονίκη, στο συνεδριακό κέντρο «Νικόλαος Γερμανός» της Helexpo. Πανεπιστημιακά ιδρύματα, όπως το Τμήμα Τυπογραφίας και Γραφικής Επικοινωνίας του βρετανικού πανεπιστημίου Reading καθώς και το Τμήμα Γραφιστικής της Σχολής Γραφικών Τεχνών και Καλλιτεχνικών Σπουδών του ΤΕΙ Αθηνών, αλλά και ακαδημαϊκές και επαγγελματικές ενώσεις όπως η ISTD (International Society of Typographic Designers), η ATypI (Association Typographique Internationale), το IP3 (Institute of Paper, Printing & Publishing), το IIID (International Institute for Information Design), η ΕΓΕ (Ένωση Γραφιστών Ελλάδας), η Πανελλήνια Ένωση Πτυχιούχων Τεχνολογίας Γραφικών Τεχνών, το Αρχείο Οπτικής Επικοινωνίας Ελλάδας, το Μουσείο Τυπογραφίας Χανίων, το Δημοτικό Μουσείο Χαρακτικής Χαμπή, και το Μουσείο Design Θεσσαλονίκης.
Θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για το τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα του συνεδρίου καθώς και για τις περιφερειακές εκδηλώσεις που το συνοδεύουν.
Δέκα διήμερα και μικρότερης διάρκειας πρακτικά εργαστήρια θα πραγματοποιηθούν σε διάφορα σημεία της πόλης. Μεταξύ άλλων, υψιτυπίας, μεταξοτυπίας, καλλιγραφίας, UX design, σχεδιασμού αλφαβήτων και stop motion typography. Με περισσότερους από 100 ομιλητές, συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας και μεγάλο αριθμό εκθέσεων και εκδηλώσεων, το συνέδριο αποτελεί ήδη σημαντικό γεγονός για τη διεθνή κοινότητα του τυπογραφικού σχεδιασμού και της οπτικής επικοινωνίας. Στον κεντρικό πυρήνα του βρίσκεται ο διάλογος για περαιτέρω ανάπτυξη του χώρου, κάτι που γίνεται φανερό από τον τίτλο «Συζητάμε προτεραιότητες, αναπτύσσουμε τον κλάδο» αλλά και από την περιγραφή των στόχων του: «Η οπτική επικοινωνία αποτελεί πλέον καθιερωμένο γνωστικό αντικείμενο με ποικίλα εκπαιδευτικά συστήματα, κριτική έρευνα, συνέδρια και διαγωνισμούς, περιοδικά και ακαδημαϊκή βιβλιογραφία. Καθώς εισέρχεται σε περίοδο δυναμικής ανάπτυξης απαιτούνται στρατηγικές αποφάσεις, καθορισμός προτεραιοτήτων για δράση και αποσαφήνιση των σχέσεων με συγγενικούς χώρους απασχόλησης». Την εναρκτήρια ομιλία θα κάνει μία εξέχουσα προσωπικότητα, ο Ομότιμος Καθηγητής Τυπογραφίας και Γραφικής Επικοινωνίας Michael Twyman και το κλείσιμο ο Καθηγητής και παγκοσμίου φήμης designer Neville Brody.
Ιδιαίτερου χαρακτήρα περιφερειακές εκδηλώσεις συνοδεύουν το ICTVC, όπως η μουσική περφόρμανς της May Roosevelt το βράδυ της έναρξης. Σημαντική στιγμή αναμένεται ν’ αποτελέσει η έκθεση–αφιέρωμα στον Στέργιο Δελιαλή και το Μουσείο Design Θεσσαλονίκης ενώ ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Καμπούρογλου θα συζητήσει με το κοινό για το φιλμ του «Πώς να κλέψετε μία καρέκλα», με θέμα το Δελιαλή και το Μουσείο. Ο Viktor Koen θα εκθέσει το νέο του αλφάβητο «Sciphabet», ο Ori Elisar το project με εβραϊκούς χαρακτήρες δημιουργημένους από βακτήρια, ο Κωνσταντίνος Τρίχας θα παρουσιάσει την παρούσα φάση του διαρκώς εξελισσόμενου project «2 Pages» και ο Andreas Tomblin μια σειρά έργων του με τίτλο «Embracing the unknown». Μικρότερες εκθέσεις και παρουσιάσεις έργων σπουδαστών γραφιστικής των ΤΕΙ θα πλαισιώνουν το συνέδριο. Τέλος, η γνωστή εταιρία σχεδιασμού ψηφιακών αλφαβήτων «Type Together», αργυρός χορηγός του 6ου ICTVC, θα διοργανώσει το αποχαιρετιστήριο party για να γιορτάσει τα δέκα χρόνια επαγγελματικής ζωής!
Η φετινή διοργάνωση φαίνεται ιδιαίτερα φιλόδοξη, σίγουρα ένα εγχείρημα αυτού του μεγέθους θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα ενδελεχούς σχεδιασμού αλλά και εμπειρίας. Τι άλλαξε στην προετοιμασία του, σε σχέση με τις προηγούμενες διοργανώσεις;
Το 2013 ξεκίνησα την εναρκτήρια ομιλία στη Λευκωσία λέγοντας: “επιτέλους είμαστε εδώ μετά τις προετοιμασίες ενός ολόκληρου χρόνου, με ομιλητές και συμμετέχοντες από δεκαοκτώ διαφορετικές χώρες και τέσσερις ηπείρους”. Αυτήν τη φορά οι εργασίες για το ICTVC του 2016 ξεκίνησαν πολύ νωρίτερα, αφού το συνέδριο έπρεπε να οργανωθεί εκτός Κύπρου και όλα τα ζητήματα που θα προέκυπταν –κι ως τώρα δεν ήταν λίγα– έπρεπε να αντιμετωπιστούν εκ του μακρόθεν! Βέβαια, η εμπειρία θα χρησιμεύσει στα μελλοντικά σχέδιά μας, που θέλουν το συνέδριο από δω και πέρα να φιλοξενείται κάθε φορά σε διαφορετική χώρα και πόλη. Η διεθνής καταξίωση, η αναγνώριση της σημασίας του και η πετυχημένη πορεία του στο χρόνο αποτελούν την καλύτερη εγγύηση για τις διοργανώσεις που θα ακολουθήσουν. Αποφασίσαμε, λοιπόν, να ξεκινήσουμε τη νέα αυτή διαδρομή από τη Θεσσαλονίκη, την πόλη όπου το ICTVC γεννήθηκε το 2002.
Ποια είναι η «φιλοσοφία» του ICTVC, ποιους αφορά και τι στόχους έχετε θέσει;
Ένα από τα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του ICTVC είναι η συμμετοχή ανθρώπων που έχουν να παρουσιάσουν κάτι ουσιαστικό από την εμπειρία τους στα πεδία έρευνας, εκπαίδευσης και πρακτικής της γραφικής οπτικής επικοινωνίας και των συναφών πεδίων. Αυτό υπήρξε απ’ την αρχή και παραμένει κεντρικό μέλημά μας σε αντίθεση με τον εύκολο και εφήμερο εντυπωσιασμό. Στο συνέδριο δεν έχει θέση το lifestyle ή εκδηλώσεις που προβάλλουν την επιφανειακή πλευρά του design. Αγωνιζόμαστε να επικοινωνήσουμε και να αναδείξουμε αυτά που πιστεύουμε ότι αξίζουν στις νέες γενιές τυπογραφικών σχεδιαστών. Έχω πει αρκετές φορές στο παρελθόν πως τη λογική «ελάτε να δείτε τη δουλειά του τάδε ή του δείνα ‘αστέρα’» δεν την αντιμετωπίζω ως εκπαιδευτικό εργαλείο. Είναι επόμενο αρκετά από όσα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του συνεδρίου να θεωρούνται από πολλούς ‘δύσκολα’, κάτι που έγινε ιδιαίτερα αισθητό στις δύο διοργανώσεις στην Κύπρο. Πάραυτα, δε μ’ ενδιαφέρει να παρουσιάσουμε στον κόσμο εικόνες ή συμπεριφορές προς μίμηση αλλά να προσπαθήσουμε να τον εφοδιάσουμε με εργαλεία που θα χρησιμοποιήσει για ν’ αρθρώσει το δικό του λόγο και ν’ αναπτύξει τη δική του σχεδιαστική γλώσσα. Προσωπικά, η καλύτερη επιβεβαίωση για την ορθότητα αυτής της επιλογής είναι όταν μετά από χρόνια συναντώ ανθρώπους που υποστηρίζουν ότι αντιλαμβάνονται το συνέδριο ως σημαντικό σταθμό της δημιουργικής πορείας τους, μια στιγμή στο χρόνο που καθόρισε τον τρόπο σκέψης τους. Πιστεύω πως κι αυτήν τη φορά το ICTVC θα πετύχει τους στόχους του.
Το συνέδριο αφορά εκείνους που σχεδιάζουν για να μεταδώσουν αλλά και όσους προσλαμβάνουν μηνύματα μέσω ενός συγκεκριμένου καναλιού, όπως είναι το μάτι. Με λίγα λόγια αφορά όλους, αφού όλοι, λίγο-πολύ, ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή με την τυπογραφία και το γραφικό σχεδιασμό: στα βιβλία μα και στα αεροπανό, στα πακέτα των προϊόντων στο super market αλλά και στις πινακίδες σήμανσης στις εθνικές οδούς, στις οθόνες των κινητών τηλεφώνων αλλά και στην εφημερίδα. Σε μια εποχή διαρκών αλλαγών στις εργασιακές σχέσεις και τις καθημερινές πρακτικές, το συνέδριο θα ανιχνεύσει και –όπου αυτό είναι εφικτό– θα απαντήσει στα ερωτήματα του τυπογραφικού σχεδιαστή. Ερωτήματα όχι μόνο για πρακτικά σχεδιαστικά ζητήματα αλλά και για θέματα ιδεολογίας, αυτοπροσδιορισμού του επαγγελματία της οπτικής επικοινωνίας, καθορισμού της σχέσης με τους συναδέλφους και τους πελάτες του, αλλά και με το ίδιο το αντικείμενό του: την τυπογραφία και την οπτική επικοινωνία.
Περισσότερες πληροφορίες για το 6ο ICTVC στον διαδικτυακό τόπο του συνεδρίου: www.ictvc.org
