Als ik het vanuit het oogpunt van bepaalde onderwijsexperts bekijk, kan ik me heel goed voorstellen dat ze moeite hebben het vergroten van de in- en uitstroom van studenten bij opleidingen met slechte arbeidsperspectieven. Politieke beslissingen en cijfers spelen namelijk een heel grote rol in het doorvoeren van keuzes als we het hebben over het verbeteren van de kwaliteit in het onderwijs. Het is dan ook niet zo gek dat onze linkerhersenhelft (die grotendeels verantwoordelijk is voor rekenen en andere analytische zaken) meer in gebruik wordt genomen dan onze rechterhersenhelft, die snel creatief vanuit de onderbuik kan werken en verbanden kan zien in een mengelmoes van indrukken.
Deze dominante rationaliserende denkwijze of anders gezegd: linkerhelft denkers, zien we ook terug bij de scores van hbo en wo opleidingen.
Uit recent onderzoek van Elsevier blijkt namelijk dat starters met een bèta technische, of financieel (management) opleidingsachtergrond de meeste kansen maken op een goede baan. Starters met een alfa of gamma studieachtergrond als geschiedenis, taal, literatuur en cultuur, kunst‐ en cultuurstudies, culturele antropologie en kunstgeschiedenis scoren zeer laag, en maken dus weinig kansen op de arbeidsmarkt.
Zo geeft Jan-Willem van den Brandhof (oprichter van BrainStudio International) aan dat we ons moeten realiseren onze linkerhersenhelft over het algemeen (in onze westerse maatschappij), beter is ontwikkeld dan onze rechterhersenhelft (Zie afbeelding hieronder). Eveneens heeft Roger Sperry (Amerikaanse neuropsycholoog en Nobelprijswinnaar voor zijn split-brain onderzoek) in het verleden wel eens aangegeven dat we onze rechterhersenhelft discrimineren.
(Wil je meer weten over je linker en je rechterhersenhelft lees dan het artikel:
Leer jezelf beter kennen...)
Met deze kennis mogen we gerust zeggen dat onze onderwijs en arbeidsmarkt voornamelijk bestaat uit linkerhelft denkende mensen. Daarnaast lijkt het er sterk op dat artificiële aspecten tot op heden veel meer in trek zijn bij studenten en onderwijzers dan de kennis en interesse over de (innerlijke)mens zelf.
Gek genoeg is dit probleem niet van nu, maar een patroon wat zich al jaren afspeelt. Zo concludeert Elsevier dat:
Alfa’s altijd moeilijk aan werk komen, zeker in tijden van crisis. En onder de hbo’ers hebben vooral de gamma’s‐ sociale wetenschappers en dienstverleners‐ een zwakke positie.
Talenstudies is al 30 jaar een probleem
Tevens gaf Jan Veldhuis tijdens de dinerlezing aan dat talenstudies al 30 jaar een probleem is in Nederland. Ik sta dan ook niet meer versteld van het feit dat ‘softe’opleidingen als pedagogiek en cultuurstudies niet meer aantrekkelijk lijken te zijn voor studenten. Vandaar dat technische, bèta of economische (management) studies vrijwel altijd hoog scoren op de instroom van studenten. Tevens worden de arbeidsperspectieven hierdoor ook vele malen groter.
Het lijkt er sterk op dat mensen in het onderwijs moeite hebben met het vinden van balans tussen hun linker en rechter functionaliteiten, waardoor de beperkte instroom van studenten bij sociaal en creatieve opleidingen (rechterkant) zich ook op die manier manifesteren. Het maken van keuzes zijn namelijk ook afhankelijk van hoe wij onze brein stimuleren en gebruiken.
“Toch moet ik er even bij zeggen, dat het niet wil zeggen dat linkerhelftdenkers geen gevoel of emotie hebben. Het uiten van emoties wordt gewoon op een andere manier naar voren gebracht, waarbij emoties vaak gekoppeld worden aan andere waardes in vergelijking met rechterhelftdenkers. Het is dan ook niet zo gek, dat die twee uiterste werelden elkaar soms niet begrijpen.
Overigens moet ik er ook bij zeggen dat het soms niet aan de docenten ligt, dat bepaalde werelden elkaar niet begrijpen als we het hebben over de aanpak van opleidingen met slechte resultaten. De cultuur, filosofie en bestuur van scholen en opleidingen spelen ook een belangrijke factor in het overbrengen van creatieve en herkenbare methodes voor studenten.”
Voor ons is het dus zaak om te kijken hoe we balans kunnen creëren in de in-en uitstroom van opleidingen en tegelijkertijd de rechterhelft meer weten te prikkelen en te stimuleren, in de vorm van eenheid en balans met onze linkerhelft.
Om dat te kunnen bewerkstelligen is het belangrijk om de patronen en verbanden te herkennen bij verkeerde studiekeuzes van studenten.
**BEKIJK OOK HOE ANDERE ONDERWIJSEXPERTS NAAR DIT FENOMEEN KIJKEN: Passend onderwijs infopunt
**GA VERDER MET LEZEN VAN: Universele patronen en verbanden van verkeerde studiekeuzes.
**GA TERUG NAAR HET HOOFDMENU VAN DIT ARTIKEL:
Het geheim achter opleidingen met lage arbeidsperspectieven.
Mindmap staat letterlijk voor ˜kaart van de hersens”.
Mindmappings is een visueel diagram, dat gebruikt wordt om informatie vast te leggen en te organiseren op een manier, die past bij hoe onze hersenen van nature werken (Tony Buzan, Mindmapprofessional).
De Wat, Waarom en Hoe van Mindmapping...
Het volgen van je interesses kan niet zonder tastbaarheid. Als we dingen echt willen geloven, zullen we dingen zelf moeten ervaren en zien. Een van de tools die mij daarbij heeft geholpen is ‘mindmapping’.
In de creatieve sector
Het gebruik van mindmapping komt vaak voor in de creatieve sector tijdens het brainstormen van nieuwe ideeën. Daarnaast wordt het in het onderwijs regelmatig gebruikt met de focus op woordenschatontwikkeling en begrijpend luisteren.
Bij mindmapping ligt de focus op ...
Bij mindmapping ligt de focus op associatief, hiërarchisch (korte en lange termijn) en creatief denken. In het onderwijs noemen ze dit ‘mindmapdenken’.
Bij mindmapping is het dan ook belangrijk dat jij je omgeving erbij betrekt. Dat kan in groepsverband/klassikaal met je collega’s of vrienden.
Je kunt ook alleen je mindmap maken en dan vervolgens bespreken met je familie/vrienden die graag met je meedenken.
Hierdoor krijg je eerder overzicht en leer je sneller verbanden zien, waardoor je interesses beter blijven kleven.
Bovendien zorgt Mindmapping voor het sturen van de r.a.s. (reticulaire activeringssysteem) op positieve elementen, door jezelf stellen vragen te stellen (zelfreflectie) en te werken met doelen.
De r.a.s. is namelijk onderdeel van onze oudste hersens. Ook wel bekend als de reptielenbrein of cerrebellum. Lees hier meer over in het artikel: Stap 6: Ons Denkraam.
Tevens zorgt mindmapping ook voor het beter functioneren van onze linker en rechterhersenhelft. Onze linkerhelft heeft een dominante rol bij rationele en analytische processen, terwijl de rechterhersenhelft voornamelijk de creatieve processen voor zijn rekening neemt.
Deze aanduiding staat ook wel bekend als ‘mind-split’ en kun je op functionaliteit vergelijken met Kanheman’s systeem 1-Fast Thinking (rechterhersenhelft) en systeem 2-Slow Thinking (linkerhersenhelft).
Mijn eigen ervaring
Na dat ik was afgestuurd van de opleiding Human Technology aan de Haagse Hogeschool, dacht ik meteen een baan te scoren die affiniteit had met mijn opleiding. Echter was dat niet het geval. Een van redenen die bij mij in de weg stond was de 'angst om te falen'. Angst om te falen tijdens sollicitatiegesprekken. Ik was namelijk heel zenuwachtig bij gesprekken, moest vaak stotteren en kon daardoor niet goed onthouden en gefocust blijven.
Door het lezen van het boek: Gebruik je hersens van Willem van den Brandhof, kwam ik er snel achter dat het maken van een mindmap niet alleen helpt bij het triggeren van ideeën maar ook helpt bij het onthouden van belangrijke dingen.
Na mijn eerste belangrijke sollicitatiegesprek kwam er snel genoeg achter dat ik de mindmap niet eens had gebruikt. Mensen onderschatten of kennen vaak niet de kracht van de mindmap. Als we gebruik maken van mindmaps zorgen we ervoor dat we onze hersens wel met een factor vijf tot tien beter benutten. En dat is natuurlijk mooi meegenomen.
Hoe maak ik een mindmap?
Na de voordelen van mindmapping te hebben opgepikt, kwam ik op het idee om mijn cv in de vorm van een mindmap te maken. Alles wat ik interessant vond aan de vacature en vaardigheden die ze van mij verwachtte gaf ik visueel aan met verschillende kleuren en steekwoorden aan op een A4. Met de gedachten dat ik tijdens sollicitatiegesprekken vanaf mijn blad kon spieken als ik mijn focus even kwijt was.
Na het maken van de mindmap kwam ik er plotseling achter dat ik onbewust een compleet overzicht had gemaakt van mijn interesses, vaardigheden en persoonlijkheid en toekomstplannen (zie afbeelding hieronder).
De mindmap die ik voorheen gebruikte als geheugensteun voor sollicitaties, werd ook meteen een compleet overzicht van mijn persoonlijke doelen en vaardigheden. Het schrijven van POP (persoonlijke ontwikkelingsplan), wat uit eigen ervaring heel veel tijd kost wordt met een mindmap in één keer duidelijk, zonder al te veel tekst en uitleg. Sindsdien is mindmapping voor mij niet meer weg te denken.
Bekijk hieronder de stappen die je kunt ondernemen om een mindmap te maken.
Maak je eigen Mindmap in 5 stappen!
Bij het maken van een persoonlijke mindmap is belangrijk dat je al je vaardigheden op een positieve manier belicht. Beginnend met de volgende 5 vragen, die hieronder staan opgesomd. Het is hierbij wel belangrijk om te weten dat je tijdens het maken van een mindmap niets fout kunt doen! Zoals je al hebt gezien op de twee bovenstaande foto’s, zijn er meerdere mogelijkheden om een mindmap te maken. Iedereen doet het op zijn eigen manier. De essentie van de mindmap is namelijk om op positieve en creatieve ideeën te komen, en die vervolgens concreet te maken.
Het is jouw eigen kijk op de wereld, dus wees er zo vrij in als je kan!
(Vergeet niet om voor elk onderdeel een ander kleurtje te gebruiken).
Benoem en noteer je droombaan of droombanen. Noteer ze in het midden van je blad.
Als je nog geen droombaan hebt, of je kan je er momenteel niet op komen, noteer dan alleen je interesses in het midden van je blad (Noteer Minimaal 2 ).
Schrijf in steekwoorden jouw projecten/ervaringen/opdrachten die jouw droombaan (interesses) bekrachtigen (Dat mogen dus ook meerdere zijn). Dat kan een blog zijn of een project. Iets waar jij trots op bent. Denk je die nog niet te hebben, laat deze cirkel dan leeg en ga verder met de volgende vraag (2a). Wellicht dat je later op een aantal ideeën komt!
a. Schrijf in steekwoorden ervaringen/cursussen/projecten/ideeën die graag zou willen uitvoeren die op korte en lange termijn je interesses en/of droombaan kunnen bekrachtigen. Of anders gezegd ervaringen die nog niet tastbaar of deels tastbaar zijn, waarvan jij overtuigd bent dat jij ze op korte of lange termijn in de wereld wil brengen. (Dit helpt je namelijk om continu je gedachten open te houden voor nieuwe ideeën en ontdekkingen).
Schrijf onder elk project in steekwoorden wat voor sterke vaardigheden je hebt ingezet of hebt opgedaan tijdens die ervaring/project. Denk bijvoorbeeld aan omgangsvaardigheden (soft skills) of technische vaardigheden (hard skills) of theoretische inzichten die jij hebt opgedaan.
a. Maak ook een subcirkel met: tools/programma’s die je hebt gebruikt, leuk vond en prestaties mee hebt geleverd? (Om het intuïtiever te maken kan je ook gebruik maken van symbolen). Dit mogen ook gewoon boeken of theorieën zijn die jij goed beheerst.
Maak een kopje met Netwerk en voeg de namen toe van mensen die jij direct/indirect kent waarbij jij denkt dat ze van toegevoegde waarde kunnen zijn m.b.t. jouw droomfunctie.
a. Minimaal 2 mensen die jij persoonlijk kent, waarvan jij weet dat je op een golflengte zit en jij die persoon kan vertrouwen, dat jullie elkaar op weg kunnen helpen tijdens het bereiken van je doelen.
a. Probeer vanaf nu de mensen die je indirect kent in je directe kring te krijgen. Als is het maar door middel van een kort gesprek of het schudden van een hand. Gebruik hier je huidige netwerk of boor een nieuw netwerk aan via Linkedin of andere arbeidsgerichte online platforms.
Daarnaast maak je een extra kopje waarin jij je idealen benoemt, mensen die jou inspireren. Dat kunnen natuurlijk ook familieleden, vrienden/kennissen en/of succesvolle mensen zijn binnen/buiten je vakgebied.
Toekomstige vaardigheden
Tijdens het maken van mijn mindmaps gedurende mijn periode als student en werknemer kwam ik erachter dat ik soms een aantal competenties en vaardigheden misten die heel belangrijk konden zijn voor bepaalde functies die ik dat moment op het oog had. Hierdoor wist ik meteen waarin ik me in moest verdiepen om beter kans te maken op die baan die ik graag wilde.
Het is dan ook zeer belangrijk dat je de vaardigheden opschrijft die je op korte termijn nog graag zou willen opdoen (en op een positieve manier belicht). Dit kan je simpel beantwoorden d.m.v. een nieuwe cirkel te plaatsen met: toekomstige vaardigheden die je graag op zou willen doen om je interesses te bekrachtigen? (zie vraag 2a). Dit kan je dan met een ander kleurtje aangeven.
Als je eenmaal de ‘look en feel’ krijgt zul je zien dat je mindmap steeds meer vorm krijgt. Het maakt dan ook niet meer uit in welke volgorde je de vragen beantwoord. Het belangrijkste is dat ze er in staan en dat je tevreden bent met je mindmap.
Nog even kort de voordelen van Mindmapping
¢ Je bent beter voorbereid en onthoud veel beter en kunt makkelijker verbanden leggen.
¢ Je hebt nu een eigen visie gemaakt (je weet wie je bent en waar je voor staat)
¢ Je weet nu wat je sterke vaardigheden zijn.
¢ Je weet nu waarin jij jezelf moet gaan verbeteren
¢ Je kunt beter en sneller verantwoordelijke (win-win) keuzes maken.
¢ Je hebt een korte termijn en lange termijn overzicht van je doelstellingen
¢ Je traint je linker en rechter hersenhelft. Je wordt scherper en ziet dus meer mogelijkheden!
¢ Je stuurt je onderbewustzijn in het specifieker filteren van je doelen
(lees hier meer over in stap 6: Ons Denkraam).
Je kunt heel makkelijk een eigen digitale mindmap maken met de softwareprogramma mindmaple. Je kunt het softwareprogramma gratis downloaden op www.mindmaple.com.
Hierbij sluit ik deze hoofdstuk graag af met een inspirerende quote van TD Jakes (Inspirator).
“These are the clues that are all around you, my friend! Use your instincts to guide you to what you love but may not have allowed yourself to admit.”
- TD Jakes
**GA DOOR MET LEZEN VAN:
Stap 3: Hoe overwin ik mijn Fouten (angsten)?
OF GA TERUG NAAR HET VORIGE HOOFDSTUK:
Stap 1: Jouw interesses als vertrekpunt
AANBEVOLEN ARTIKELEN:
Stap 6: Ons Denkraam
Van Breed naar Concreet: Hoe profileer jij jezelf?
Zelfconditionering: Werken vanuit een vertrekpunt
Veerkracht!
**GA TERUG NAAR HET HOOFDMENU VAN DIT ARTIKEL:
Hoe maken wij de juiste keuzes?
BRONVERMELDING:
Van den Brandthof, J.W. (2008). Gebruik je hersens: Werk slimmer win tijd., p. 36, 172, 221, 229.
Hofma, R. (2013). Mindmappen met kleuters, van www.mindmappenmetkleuters.nl/public/mindmappenmetkleuters.pdf
Kahneman, D.(2012) Thinking, Fast and Slow.
Jakes, T.D. (2014), Instinct: The power to unleash your inborn drive., pp 54-57.
