Herman de Ruyter, een Geuzenleider geboren in 1540, besloot om op 9 december 1570 slot Loevestein in te nemen die op dat moment bezet was door de Spanjaarden. Wie Herman de Ruyter precies was is onbekend, hij is niet familie van de latere beroemde Michiel de Ruyter. Het enige wat we echt verder over hem weten is dat hij zich voordeed als een ossenkoper.
Zijn motieven om het slot in te nemen zijn ook niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk had hij een soort denkbeeld dat hij Loevestein moest innemen voor Willem van Oranje, Willem had echter hier geen opdracht voor gegeven en kwam pas op 31 december erachter wat Herman had gedaan.
Met een list besloot Herman om het kasteel in te nemen. Hij verkleedde zich als een monnik samen met zijn medestanders en vroegen om onderdak in het slot. Volgens de overleveringen werd hem de toegang tot het slot geweigerd door de slotvoogd, waarop Herman de slotvoogd doodschoot voor de ogen van zijn vrouw. Ze braken het kasteel binnen en doodden bijna al het personeel aanwezig.
Het nieuws over deze inname verspreidde zich snel rond en al een paar dagen later werd er een regiment Spaanse soldaten naar Loevestein gestuurd onder bevel van Lorenzo Perera. Ondanks dat er maar rond de 30 mannen, inclusief Herman de Ruyter, het slot verdedigden, was hun verzet fel genoeg om de Spanjaarden te dwingen over te gaan tot een beleg. Het beleg heeft maar 6 dagen geduurd voordat Herman's zijn soldaten zich overgaven. Herman zelf stierf tijdens de belegering maar zijn hoofd werd afgehakt en tentoongesteld in Den Bosch.
Dit waren de gebeurtenissen rondom de inname en uiteindelijke overgave van Loevestein. Wat dit verhaal nog het meest interessant maakt, is de legende die erna is gevormd. Deze legende kwam vooral in stand tijdens de Franse bezetting van Nederland (1795-1813) en de Belgische opstand (1830-1831). Hendrik Tollens besloot om een gedicht te schrijven over Herman de Ruyter in 1812. Jaren later na de Belgische opstand besloot Jan Frederik Oltmans om er een roman over te schrijven, waarmee hij ook inspiratie haalde uit het verhaal van Jan van Speijk die zichzelf en zijn schip opblies om zo niet in de handen van de Belgen te vallen.
Hierdoor werd het hele verhaal rond de inname van Loevestein steeds fantasievoller. Men begon Herman de Ruyter te vergelijken met Michiel de Ruyter, vanwege dezelfde achternaam en wilde verhalen sprongen op waarin Herman zogenaamd het kasteel met buskruit heeft bestrooid en in brand gestoken om zo de Spanjaarden te verslaan, Dit komt regelrecht uit het verhaal over van Speijk. Ook zou volgens deze sterk bewerkte versies Herman heroïsch gestorven zijn tijdens een zwaardgevecht, hij zou een groot slagzwaard hebben gehad en tientallen Spanjaarden hebben gedood voordat hij zelf een slachtoffer werd.
Natuurlijk zijn al deze latere overleveringen ware onzin aangedikt door de conflicten van de tijd waarin ze werden opgeschreven. Vooral het verhaal dat Herman Loevestein zou hebben opgeblazen is simpelweg niet waar aangezien het kasteel tot de dag van vandaag nog steeds intact is en er geen rapporten zijn van schade of wederopbouw uit de tijd van Herman. Alhoewel dit verhaal zou best, zonder de latere aangedikte versies, zeer geschikt zijn voor een verfilming.
Hier zijn afbeeldingen van:
De inname van Loevestein door Herman de Ruyter, maker onbekend.
De zogenaamde ontploffing van Loevestein door Herman de Ruyter, door J.Kuyper.
Het sneuvelen van Herman de Ruyter door Johann Wilhelm Kaiser I.
