Soms is zelfmoord de conclusie van iemand met een groot verstand die ziet dat voor hem een muur is, een afgrond, een moeras: die dat ziet terwijl degenen die kortzichtig zijn en weinig verstand hebben voortscharrelen in een moerasland van hoop en optimisme. Soms is zelfmoord een uiting van blindheid, van beperktheid: iemand ziet alleen de muur, wordt wanhopig en merkt in zijn kortzichtigheid niet op dat daarnaast een weg is, of een deur. Maar vaak is zelfmoord een gevolg van een geestelijke ziekte van drankzuchtige lieden, van morfineverslaafden, van mensen voor het wie groen van het gras en de zee en de zon allemaal bedekt zijn door een korst van verdriet en pijn. Die mensen sterven vrijwillig omdat de wereld waarin zij leven zijn zin heeft verloren, omdat zij hem zelf hebben gedood. Soms is zelfmoord trouw aan een zaak: wat betekent mijn leven nog als de verheven zaak die ik diende te gronde is gegaan? Soms is zelfmoord verraad van een zaak: wat betekent die verheven zaak voor mij als mijn geliefde, mijn aanbedene me heeft verlaten? Maar één ding is duidelijk: zelfmoord is niet zomaar een daad, het is de uiterste daad van sterke mensen of van zwakke. Slechts weinigen, zeer weinigen, sterk of zwak, zijn in staat tot die verschrikkelijke en angstwekkende vrijwillige laatste stap...
















