#peride celal

[yorgunherakles]

yani bütün hikayenin aslı şu: insan zayıf, istanbul zifiri karanlıktı.

ömer obuz - ölüme tutulmak

[kanunacikmaviylealakali]

Ada (1988) / Süreyya Duru

[kitapfestivali]

8.8.2017 İzmir/Selçuk/Efes

[yorgunherakles]

"ayrılık yok" demiştin beyaz deniz fenerinin altında. şimdi  artık her şey gece. sonuna kadar gece. sonsuz gece. sonsuz karanlık.

selim ileri - cumartesi yalnızlığı

[edebiyatsoylesileri]

Peride Celâl / Daha iyi yazmak istediğimden gittikçe güç yazıyorum

Aşk ve serüven romanlarıyla tanınsa da, zamanla gözlem ve çözümlemeye ağırlık vererek, Türk romanının gelişim çizgisinde yer alan etkili yapıtlara imza attı Peride Celâl. Öykü kitabı Pay Kavgası yayınlandığında ise Türkiye'nin karanlık yıllarını yansıtan Kurtlar'ı yazıyordu.

Pay Kavgası adlı öykü kitabı geçtiğimiz günlerde yayımlanan Peride Celâl, yeni bir roman üzerinde çalışıyor. Kurt Salgını adlı yeni romanında Celâl, 1970'li yıllardaki anarşik ortamı konu ediniyor. Yazar, bu son çalışması hakkında şöyle diyor:

"Kurt Salgını'nda 1970'leri, korkuyu, pencerelerin önüne oturamadığımız yılları, anarşiyi yazıyorum. Kitabın otobiyografik özelliği de var. Bu romanı 1980 - 1981'lerde bitirmiştim. Ama ben ilk çalışmamı eskiz olarak kabul ediyorum, esas çalışmam ikincisi oluyor. Ondan sonra da bir didişmedir başlıyor."

Çukur, Don Juan, Düşten de Öte ve kitaba adını veren Pay Kavgası adlı dört öykünün yer aldığı son yapıtı hakkında arka kapakta şunları söylüyor: "Aslında ben ne yazar, ne edebiyatçı, ne de şu ya da bu akıma bağıntısı olan biriyim. Önemli yapıtlar yaptığımı, edebiyat tarihine geçeğimi düşünmedim hiç ve sanmıyorum da. Gene de (Jean - Michel) Folon'un dediği gibi: Her şeyi yaşama ve insanlara borçluyum."

Celâl, Çukur adlı kitabın ilk öyküsünde 1979'da taşındığı yeni mahallesinin bir çukurundan yola çıkarak, Aşağı Valikonağı'nın bir yüzü ışıltılı caddelere, bir yüzü gecekondulara bakan iki yüzünü anlatıyor.  

Don Juan için ise şöyle diyor: "Çok çapkın erkeklerin gerçekten cinsel isteklerinin çok fazla mı olduğunu, yoksa iktidarsız mı olduklarını hep düşünmüşümdür."

Düşten de Öte ölü bir erkeğin gözlemleri, maddi temeli gerçeğe dayanan bir fantazi. Pay Kavgası adlı son öykü adından da anlaşılacağı gibi: Pay kavgası.

Peride Celâl ile öyküleri üzerine bir söyleşi yaptık...

Gittikçe daha güç yazıyorum

Genelde hikâyeyi, özelde hikâyelerinizi nasıl değerlendiriyorsunuz?

- Hikâye yazmak kanımca roman yazmakdan daha güç. Çünkü hikâyede yayılamazsınız, sınırlısınızdır. Pay Kavgası'nı okuyan bir arkadaşım "Sanki bir solukta yazmışsın" dedi. Oysa beş yılda toparlayabildim bu dört öyküyü. Her birini kâğıda dökmem bir, bir buçuk yıl sürdü. Örneğin Çukur'da hâlâ karaborsa vardır, 1978 - 1979'da taşındığım bu mahallede yazmaya başlamıştım çünkü.

Ötesi, Pay Kavgası ve Çukur aslında salt hikâye değil, öykü ile roman arasındadır. Şimdi neredeyse gittikçe daha iyi yazmak istediğimden gittikçe daha güç yazıyorum... Ne yazık ki zamanım az kaldı.

Öykülerimde ayrı tipler seçip, yaşamlarına giriyorum

Öykülerinizdeki temel esin kaynağı?

- Bir Hanımefendinin Ölümü, Jaguar ile bu üçüncü öykü kitabım oluyor. Hepsinde temel esin kaynağım yaşam ve insan. Tüm öykülerimde ayrı ayrı tipler seçiyorum, onların yaşamlarına giriyorum, sevinçlerini, üzüntülerini paylaşıyorum. Bazılarına tiplerim karamsar geliyor... Belki ben gerçekten böyle tipleri seçiyorum.

Kadın romancılar hakkında ne düşünüyorsunuz?

- Çağdaş bir insan olarak romancıyı kadın ve erkek olarak ayırmıyorum. Kadın romancılar arasında da erkek romancılarda olduğu gibi çok sevdiklerim var. Ama tüm kadın romancıları okumadığım için bu en sevdiklerimin adını vermek istemiyorum.

(Milliyet / 5 Şubat 1985)

[57banu]

15 Haziran 2013 - Peride Celal hayatını kaybetti

[57banu]

PERİDE CELAL (10 HAZİRAN 1916 - 15 HAZİRAN 2013)

Gerçek adı Emine Peride Yonsel

Yazı hayatına Yedi Gün dergisinde yayınladığı “Ak Kız’ın Hikâyesi” adlı öyküsüyle başladı.Son Posta, Cumhuriyet, Tan, Milliyet gazetelerindeki öykü, röportaj ve romanları yayınlandı. İlk romanı Sönen Alev.Yaz Yağmuru (1940), Ana Kız (1941), Kızıl Vazo (1941), Ben Vurmadım (1942), Atmaca (1944), Dar Yol (1949) vardır. Nazım Hikmet ile dostluğu dolayısıyla siyasal baskılara uğradı ve 1944 yılında İsviçre’ye gitti. 1954 yılından itibaren roman anlayışı değişti, daha gerçekçi ve toplumcu eserler yazdı. Üç Kadının Romanı (1954) Kırkıncı Oda (1958), Gecenin Ucunda (1963), Üç Yirmi Dört Saat (1971), Jaguar (1978, öykü),Pay Davası (1985, öykü), Kurtlar (1991), Mektup (1994, öykü), Melahat Hanım’ın Düzenli Yaşamı (1999), Deli Aşk (2002). Bunlardan bir kaçıdır.

Peride Celal, Üç Yirmi Dört Saat adlı romanıyla “1977 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü, Kurtlar adlı romanıyla da “1991 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı. 15. İstanbul Kitap Fuarı’nda TÜYAP’ın “Onur Yazarı” seçildi.

[cemiyetinkusuru]

“Herkes kendi yolunda koşuyor. Ben yalnızım. Benim yolum yok…”