#regio38

[vsvlimburg]

Samen Sterk: een netwerk voor maatwerktrajecten

In het nieuwe schooljaar startten diverse Samen Sterk pilots. Deze maatwerktrajecten zorgen voor expertise vanuit andere (speciale) scholen en externen, waardoor meer flexibiliteit en maatwerk binnen de reguliere school ontstaat. Het doel: het binnenboord houden van de leerling en zijn kans op het behalen van een startkwalificatie vergroten.

Stel: een middelbare school of een mbo loopt vast met een leerling. De jongere bezit voldoende kwaliteiten om een startkwalificatie te halen, maar de school heeft onvoldoende expertise of middelen in huis om hem te begeleiden. Dan kan de maatregel Samen Sterk uitkomst bieden. Jan Raedts, coördinator VSV-beleid Werkgroep Noord, coördineert de aanvragen die binnenkomen, wijst scholen op de mogelijkheden en legt verbindingen tussen diverse betrokkenen en instanties. “Er zijn twee varianten van aanspraak maken op de Samen Sterk maatregel. Variant één: een school heeft al het mogelijke aan begeleiding gedaan en dient op basis van een handelingsplan een aanvraag bij het ondersteuningsloket van het samenwerkingsverband passend onderwijs in. Variant twee: een school brengt alle risicoleerlingen in kaart en vraagt preventief een maatwerktraject aan.”

‘Expertise en middelen komen in de school zelf’

Expertise in huis halen Voorheen werd extra hulp vertaald naar plusvoorzieningen, zoals: extra voorzieningen in de vorm van Gilde Praktijkopleidingen of Bovenschoolse Zorg Voorziening. Jan: “Samen Sterk brengt de expertise naar de school toe. Een leerling wordt zoveel mogelijk begeleid op de school waar hij onderwijs volgt. Dit vergroot de kans op het behalen van een startkwalificatie. Lukt dit niet, dan vindt Samen Sterk een andere passende vorm van onderwijs of arbeid voor de leerling. Regulier als het kan, speciaal als het moet.”

Pilots gedraaid en dan? Voorbeelden van pilots die vanaf september 2015 draaien zijn coaches voor risicoleerlingen in het vierde jaar van het vmbo, in verband met de doorstroom naar het mbo, en het stimuleren en bewerkstelligen van de overstap van speciaal naar regulier onderwijs. Deze trajecten hebben naar verwachting een positief effect op de vsv-cijfers. “Vanaf september 2016 is het de bedoeling dat scholen de trajecten zelf oppakken en faciliteren”, vertelt Jan. “Wij lobbyen voor steun bij samenwerkingsverbanden, vo en gemeenten, zodat we successen blijven boeken. En we hebben ook ambities. We willen de samenwerking tussen voortgezet onderwijs (met name vmbo), mbo en passend onderwijs versterken en we willen nóg beter anticiperen op de risicoleerlingen binnen het vo en het mbo. Werk aan de winkel dus.”

[vsvlimburg]

VSV na de zomer van 2016

Terwijl de lichtjes in de kerstbomen branden en de dagen op hun kortst zijn, kijken wij alvast vooruit naar de vsv-plannen voor na de zomer van 2016. Wat verandert er? En wat blijft hetzelfde?

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap presenteerde eind november in ‘s-Hertogenbosch de vsv-plannen voor de toekomst. Wiel Cals, Projectleider vsv en Plusvoorzieningen: “In grote lijnen gaan we verder zoals voorgaande jaren. Zo blijven de drie geldstromen bestaan: een pot met programmamiddelen, de plusvoorziening voor overbelaste jongeren en de prestatiemiddelen voor scholen en instellingen die de normen halen. Wel verandert wie er voor welke geldstroom verantwoordelijk is. Momenteel ontvangt en beheert de contactschool de eerste twee geldstromen. Na de zomer van 2016 beheren de RMC’s de programmamiddelen. De contactscholen blijven wel verantwoordelijk voor de plusmiddelen. Omdat sommige maatregelen niet precies binnen de kaders van één geldstroom passen, wordt het nog belangrijker om goed samen te werken en prioriteiten te bepalen.”

Kwetsbare jongeren Daarnaast wordt de doelgroep uitgebreid. “Kwetsbare jongeren uit het praktijkonderwijs en het passend onderwijs krijgen expliciet de aandacht. Dit betekent dat vertegenwoordigers vanuit deze onderwijsvormen officieel aanschuiven bij het samenwerkingsoverleg. Een goede zaak, want door deze nieuwe opzet kunnen we nog beter samenwerken voor deze jongeren. Dat is belangrijk omdat er vaak sprake is van meerdere problemen tegelijk. Kwetsbare jongeren hebben maatwerk nodig. Denk bijvoorbeeld aan het succesvolle Buddyproject.”

Sterke samenwerking Cals kijkt met vertrouwen naar de toekomst. “De bestaande samenwerking staat en is sterk. Het opgebouwde netwerk biedt een goede basis om verder te gaan. Door steeds te evalueren is het helder waar de schoen wringt en ligt de focus op de werkelijke problematiek. Dus ja, ik ben optimistisch. We moeten nieuwe maatregelen handen en voeten geven. Ook verdienen de prestatienormen voor het mbo onze agenda. Er ligt dus nog werk genoeg.”

[vsvlimburg]

Cijfers 2013-2014 op een rijtje

De vsv-cijfers van het schooljaar 2013-2014 zijn officieel bekend. Hoe hebben RMC38 en 39 het over het algemeen gedaan? En wat zijn de resultaten voor de grote steden? Over de gehele linie is een lichte daling te zien. RMC 38 scoort onder het landelijk gemiddelde. RMC 39 scoort er net iets boven. Opvallend is wel de stijging in vsv’ers op niveau 1. Dit is vaak boven de door het ministerie gestelde norm.

Algemene conclusie voor RMC 38 Daling van 725 vsv’ers in 2012-2013 naar 643 in 2013-2014; 1,8 % wordt 1,6 % (landelijk 1,9% ) Totaal vo blijft vrijwel gelijk van 131 naar 128 in 2013-2014: 0,5 % (landelijk 0,5 %) Totaal mbo neemt af, daling van 595 naar 515; van 4,9 % naar 4,2 % ( landelijk 5,3 % ), met stijging mbo niveau 1 en daling mbo niveau 2,3 en 4

Venlo: daling van 2,6 % naar 2.2 % Totaal vo: blijft 0,7 % Totaal mbo: daling van 6,8 % naar 5,4 % > stijging niveau 1 en daling niveau 2,3 en 4

Venray: daling van 1,6 % naar 1,4 % Totaal vo: van 0,3 % naar 0,4 % Totaal mbo: daling van 4,4% naar 3,6 % > daling niveau 1, lichte stijging niveau 2 en daling niveau 3 + 4

Roermond: daling van 3,2 % naar 2,7 % Totaal vo: daling van 0.8 % naar 0,6 Totaal mbo: daling van 8,2 % naar 7,2 % > sterke stijging niveau 1, stijging niveau 3 en 4, daling niveau 2.

Weert: lichte stijging van 1,4 % naar 1,5 %. Totaal vo: gelijk gebleven op 0,3 % Totaal mbo: lichte stijging van 3,8 % naar 4,0 %. Sterke stijging niveau 1, lichte stijging niveau 2, daling niveau 3 en 4.

Algemene conclusie voor RMC 39 Daling van 866 in 2012-2013 naar 792 in 2013-2014 > 2,2 % wordt 2 % (landelijk 1,9 %) Totaal vo blijft gelijk Totaal mbo neemt af > daling van 704 naar 638 > 6,1 % wordt 5,7 % (landelijk 5,3 %) met lichte stijging mbo niveau 1 + 2 en daling mbo niveau 3 + 4.

Parkstad: daling van 2,3 % naar 2,2% Totaal vo: daling van 0,6 % naar 0,5% > stijging vo onderbouw en H/V bovenbouw, daling vmbo bovenbouw Totaal mbo: daling van 6,0 naar 5,8 > stijging niveau 1 + 2 en daling niveau 3 + 4

Westelijke Mijnstreek: daling van 2,0 % naar 1,9% Totaal vo: daling van 0,5 % naar 0,4 % > stijging vo onderbouw en H/V bovenbouw, daling vmbo bovenbouw Totaal mbo: daling van 6,2 %  naar 5,9 % > stijging niveau 1 + 2 en daling niveau 3 + 4

Maastricht Heuvelland: daling van 2.2 % naar 1.9 % Totaal vo: stijging van 0.6 % naar 0.7% > stijging vmbo bovenbouw, daling vo onderbouw en H/V bovenbouw Totaal mbo: daling van 6.4 % naar 5.4 % > daling in alle niveaus

Details op school-, gemeente- of regioniveau bekijken? Kijk dan hier.

[vsvlimburg]

‘Eerlijk kijken naar wat werkt’

“Er is veel bereikt met de middelen die we hebben ingezet de laatste jaren. Nu is het moment om kritisch te kijken naar wat we gedaan hebben en naar de middelen op zich. Wat werkt? Wat kan beter? En wat is er geborgd in organisaties en in de hoofden van mensen?”

Aan het woord is Monaïm Benrida, accountmanager van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap voor onder meer de regio’s Noord- en Zuid-Limburg. “Het is tijd om een pas op de plaats te maken. Wat werkt goed en wat niet? Wat kan er nog beter en waar kunnen we beter mee stoppen?

Noord- en Zuid-Limburg moeten doorgaan met VSV, nieuwe middelen ontwikkelen, bestaande verbreden en versterken of anders inzetten. Mijn devies: wees eerlijk tijdens het reflecteren en durf stappen te zetten. Regio’s bepalen zelf welke maatregelen blijven, welke niet en welke nieuwe noodzakelijk zijn.”

Intergrip en warme overdracht “Neem bijvoorbeeld het nieuwe Intergrip-systeem. De eerste resultaten zijn zeer positief. Maar het is goed om kritisch te kijken naar de verdere ontwikkeling om het nog succesvoller in te zetten. Ook de overstap van een eerste naar een andere mbo-instelling is een belangrijk onderwerp. De eerste mbo-instelling krijgt via Intergrip alle benodigde informatie. Bij een verandering van studiekeuze en van instelling, krijgt de tweede dit echter niet. Terwijl zij daar wel recht op hebben. Welke stappen zijn noodzakelijk? De sleutel zit in het maken van goede afspraken. We moeten niet bang zijn om zaken anders te organiseren wanneer dat nodig is. Maar ook uitbreiden kan een conclusie zijn.”

Verdeling gelden Bovendien is het zaak om kritisch te kijken naar het verdelen van de gelden. “Wat kunnen scholen en instellingen zelf bekostigen en wat niet? En als een aanpak goed werkt, kan het dan misschien ook anders of scherper? Belangrijk hierbij is dat bestaande bovenschoolse afspraken niet moeten komen te vervallen. Die moeten blijven bestaan. Hoe kunnen regio’s daarvoor zorgen?”

Jongeren in een kwetsbare positie Nog een vraag is de aandacht voor jongeren in een kwetsbare positie. Die wordt nog belangrijker. “Hoe kunnen we deze jongeren beter bedienen? Het doel is om maatwerk te bieden. Dat kan via onderwijs, werk of een combinatie van beide. Nu is het tijd om te inventariseren wat er tot nu toe gedaan is, wat beter kan en welke maatregelen succesvol zijn. Door de veranderingen binnen het onderwijs zijn bovendien misschien nieuwe kwetsbare groepen ontstaan. Bereiken we die jongeren al via bestaande kanalen of is een andere aanpak noodzakelijk? Allemaal vragen waar de regio’s de komende tijd een antwoord op moeten vinden.”

Nieuwe accountmanager Monaïm Benrida praat zelf na 1 februari niet meer mee over de bestaande en nieuwe koers. Hij wordt projectleider bij de directie kennis binnen het ministerie van OCW. “Na acht jaar is het tijd voor een nieuwe stap. De reden is tweeledig: in de eerste plaats vind ik dat wanneer je van anderen verwacht dat zij zich continu verbeteren en ontwikkelen, je dat ook zelf moet (blijven) doen. Ik heb de kans gehad om mezelf te ontwikkelen. Een nieuwe functie is een logische volgende stap. Daarnaast denk ik dat het voor de regio’s zelf goed is om een frisse, nieuwe blik te krijgen in de gedaante van een nieuwe accountmanager. Een nieuw persoon kan duidelijk in kaart brengen wat werkt en wat niet. Ik heb er het volste vertrouwen in dat mijn opvolger in RMC 38 en 39 kan helpen met het bereiken van nieuwe doelen en successen.”

[vsvlimburg]

De VSV-makelaar als spin in het web

In 2002 stond de teller voortijdig schoolverlaters in Nederland op een schokkende 71.000 uitvallers. Het Ministerie van OCW wil dit aantal in 2016 terug zien dringen naar maximaal 25.000. Wilbert Hendriks is sinds 2009 VSV-makelaar in Regio 38. Van pioniersfunctie naar onmisbare kracht: de VSV-makelaar als spil tussen de leerling, vmbo- of mbo-school en de gemeente.

Wilbert Hendriks (54) werkte jarenlang als docent techniek op een middelbare school in Venlo. Naast zijn didactische plicht, was hij zeer begaan met zijn leerlingen. Wilbert: “In 2009 startte OGVO, Onderwijsgemeenschap Venlo & Omstreken, in samenwerking met het mbo Gilde Opleidingen en de gemeente Venlo, het Schoolverlatersproject. Het doel van het project: de vsv-aantallen aanpakken. Ik werd de eerste vsv-makelaar in de regio en kleurde de functie geheel naar eigen overtuiging en ervaring in. Door de jaren heen kreeg mijn baan steeds meer vorm. Inmiddels leveren we waardevol werk én zijn we enorm uitgebreid. Zo is er een vsv-team voor regio 38 en een vsv-kenniskring waar iedereen die beroepsmatig gelinkt is aan risicoleerlingen, informatie komt halen en brengen. En niet onbelangrijk: het landelijke vsv-cijfer ligt op 1,9%, ten opzichte van 5,5% in 2002, en het VSV-cijfer in regio 38 ligt op 1,6%.”

‘Volhouden is wat telt nu’

Het geheim van de makelaar Daar waar andere professionals, zoals decanen, mentoren of zorgcoördinatoren er niet aan toekomen binnen hun huidige facilitering risicovolle jongeren te begeleiden, gaat een vsv-makelaar verder. Wilbert: “Wij filteren alle kwetsbare jongeren aan de hand van vier opvallende zaken:

• Studieresultaten

• De gezinssituatie

• Het verzuim

• LOB en bewustwording

Dit filtersysteem geeft ons een honderd procent dekkend beeld van de jongeren zonder startkwalificatie. Wanneer we een risicoleerling in beeld hebben, blijven we hem monitoren. Er formeert zich een keten aan natuurlijke partners rondom de vsv’er en van daaruit komt een plan van aanpak. Maar dat betekent niet dat wij zaken, zoals een inschrijving, voor hem regelen. De leerling neemt de verantwoordelijkheid voor zijn eigen keuzes. Van ons mag een jongere verwachten dat we eerlijk zijn en proactief handelen. En een gemaakte belofte, lossen we in. Want na de minste teleurstelling, loop je het risico dat ze weg zijn.”

Borging Het Schoolverlatersproject staat en draait. “Het is nu zaak om de huidige vsv-structuur te borgen, zodat de werkzaamheden van de vsv-makelaar binnen een school een basisondersteuning wordt”, vertelt Wilbert. We merken dat scholen dit lastig vinden om praktische redenen. Dat is het staartje waar we nog mee stoeien. Maar dat een proactief vsv-beleid effect heeft, is bewezen. Volhouden is wat telt nu.”

[vsvlimburg]

Definitieve vsv-cijfers 2012-2013 en voorlopige cijfers 2013-2014

Onlangs publiceerde het ministerie van O.C. en W. de nieuwe vsv-cijfers van 2013-2014. De definitieve cijfers worden in november a.s. beschikbaar gesteld.

Landelijk is er een verdere afname van de cijfers. In het overzicht treft men de defintieve cijfers van het schooljaar 2012-2013 en de voorlopige cijfers van het schooljaar 2013-2014.

Op de website van het ministerie “Aanval op de schooluitval” vindt men de vsv-verkenner. Dit instrument herbergt alle mogelijke gegevens op het gebied van vsv. Zo kan men de vsv-cijfers per school, per gemeente en per regio selecteren.

Scholen en gemeenten kunnen deze gegevens goed gebruiken om eventueel het beleid m.b.t. voortijdige schooluitval nog verder aan te passen.

Wiel Cals

[vsvlimburg]

Maatwerk voor elke jongere

Het creëren van werk voor jongeren is een probleem van ons allemaal; onderwijs, overheid en werkgevers. We moeten het samen oplossen”, aldus Ger Roncken, beleidsmedewerker arbeidsmarktbeleid Heerlen.   Grofweg één op de zeventien jongeren in de regio Zuid-Limburg is werkeloos. Jeugdwerkloosheid is een probleem dat Europees, landelijk, provinciaal en regionaal flink wordt aangepakt. Roncken: “Jongeren zijn de toekomst. We willen voorkomen dat ze een valse start maken op de arbeidsmarkt. Het is niet voor niets een speerpunt van de gemeente Heerlen en het staat hoog op de landelijke agenda.”

Waar de schoen wringt De gemeente pakt de regierol op en zit bij diverse overleggen aan tafel. “Wij komen in beeld wanneer een jongere uitvalt op school en zich meldt bij het Jongerenloket. Maar al eerder kijken we mee wanneer er signalen zijn dat het niet goed gaat. Het liefst al voor aanmelding bij het loket bespreken we hem of haar in een casusoverleg met partners als jongerenwerk, woningbouw,  onderwijs en maatschappelijk werk. We kijken waar de schoen wringt en bepalen samen met de partners wie hoofdverantwoordelijk voor de jongere is zodat die niet van het kastje naar de muur gestuurd wordt. Er is niet één sjabloon dat we kunnen toepassen op alle jongeren die uitvallen. We hebben diverse bouwstenen en leveren voor elke jongere maatwerk.” 

Smeermiddel Ook beschikt de gemeente over een functionaris ‘Werkend Leren’. “Die leidt leerlingen die buiten de boot vallen richting opleiding, werk of een passend voortraject. Hij kijkt per leerling naar wat het probleem is en is het smeermiddel tussen onderwijs, bureau VSV, gemeente en werkgevers.” De gemeente werkt nauw samen met instanties, scholen en werkgevers. “We zien elkaar in diverse overleggen, van de aanpak van VSV tot de Participatiewet. Daarmee kijken we over de drempel van onze eigen organisaties heen. Dat geeft een goed gevoel.”

Onderwijs belangrijker Een jongere zonder startkwalificatie die jonger is dan 27 jaar wordt in eerste instantie terug geleid naar school. “Op die leeftijd vinden wij onderwijs belangrijker dan werk. Pas wanneer een jongere echt niet te handhaven is op school, kijken we naar andere mogelijkheden. Niet iedere student past in de reguliere schoolse aanpak. We zoeken dan bijvoorbeeld naar een leer-werktraject zodat de student in de praktijk een vak kan leren. Dit geldt met name voor de groep jongeren die uitvalt in het speciaal of het praktijkonderwijs. Uitgangspunt zijn dan de talenten van de jongeren. Ze zijn misschien niet zo goed in taal en rekenen, maar kunnen misschien fantastisch schilderen. Dan zoeken we naar een praktijkplek om het vak van schilder te leren. Hopelijk mét diploma, maar anders met certificaten.” 

‘Tot 27 jaar vinden we onderwijs belangrijker dan werk’

Kans op werk Kijken jullie ook naar hoe relevant een diploma is? “In eerste instantie is dat de verantwoordelijkheid van de scholen”, antwoordt Roncken. “Zij pakken de kansen op de arbeidsmarkt mee in het lob-programma. Wanneer een jongere uitvalt en de gemeente meekijkt, zullen wij altijd aansturen op een opleiding die kans biedt op een baan. Datzelfde geldt in gesprekken met werkgevers. We weten dat er meer werk is in de techniek en zoeken naar samenwerkingen voor leer-werkplekken in die branche. Dat gebeurt overigens op regionaal niveau in het Regionale Arbeidsmarkt Netwerk (RAN). Ook kijken we met een schuin oog naar de arbeidsmarkt in Duitsland en België, maar dat staat nog in de kinderschoenen.” Inzet en enthousiasme Dat is nog niet zo gemakkelijk, weet Roncken. “Het is een ‘hell of a job’ om strategisch alle zaken aan elkaar te knopen. Het valt of staat bij de betrokkenheid, inzet en het enthousiasme van mensen. We moeten niet kijken vanuit wat we binnen onze eigen organisaties mogen en moeten, maar de leerling centraal zetten en samen op zoek gaan naar een oplossing.” Naast jeugdwerkeloosheid onder jongeren in Zuid-Limburg is ook het vertrek van jongeren met een mbo- of hbo-diploma uit de regio een onderwerp voor de gemeente. “We willen deze jongeren binden aan de regio en zo de expertise binnenboord houden.” 

[vsvlimburg]

Jezelf presenteren hoe doe je dat?

Een slappe hand geven, een petje hoog op het hoofd, geen oogcontact maken, het geluid van de telefoon niet uitgezet en geen helder antwoord kunnen geven op vragen. Weten jongeren wel hoe dat moet, jezelf presenteren? Om die reden start er begin april een pilot met een presentatietraining. 

De presentatietrainingen zijn voor leerlingen van vmbo 3 en 4. Zij krijgen 100 minuten lang les in hoe je jezelf presenteert tijdens een sollicitatie of intakegesprek. Geen overbodige luxe, vindt Patrick Boggan van Deviante Communicatie & Ontwikkeling, bedenker en leverancier van de trainingen. “Veel jongeren realiseren zich niet dat ze geen goede indruk maken. Ze begrijpen oprecht niet waarom ze bijvoorbeeld niet worden aangenomen voor dat ene bijbaantje. Met deze training willen wij hen op weg helpen.” Echte sollicitatiesfeer Er starten begin april twee pilots in het kader van loopbaanoriëntatie en -begeleiding binnen het vmbo. Het Dendron College in Horst geeft 160 leerlingen de kans om hun presentatievaardigheden te verbeteren, het Sint-Maartenscollege geeft de training aan 65 leerlingen. Deze vmbo leerlingen zijn van alle niveaus. Boggan: “We starten de workshop met een vacaturekrant. Hierin staan fictieve vacatures voor bijbaantjes uit de regio. De leerlingen schrijven een sollicitatiebrief die we vervolgens bekijken. We werken met groepjes van veertien leerlingen, een coach en een HR-professional uit het bedrijfsleven. De trainers gaan allemaal netjes gekleed om een echte sollicitatiesfeer neer te zetten. Een aantal leerlingen voert een sollicitatiegesprek, de anderen geven commentaar.”

Basisvaardigheden De training gaat vooral in op basisvaardigheden. “Denk aan hoe je ergens binnenkomt, het geven van een goede hand, het stellen van vragen en het netjes en duidelijk beantwoorden van vragen. Maar ook het kauwen op kauwgom, de juiste lichaamshouding tijdens een gesprek en het uitzetten van de telefoon.” Tips en tops Het doel is bewustwording. “Omdat ze elkaar observeren, zien ze beter waar het misgaat. We willen ze aan het denken zetten. Na afloop vertelt de trainer ook wat er goed ging en wat beter kan. Zo krijgen ze vanuit verschillende hoeken feedback. Ook maken we opnames. Dit om leerlingen hun eigen gedrag te tonen én om na afloop de tips en tops te bundelen. De scholen die meedoen ontvangen een video die weer kan dienen als lesmateriaal.”  

Meer informatie of benieuwd naar de resultaten? Mail naar [email protected]