Tekstanalyse, de geniale treurnis van Nick Cave
Bekijk de video of luister hier naar de albumversie van de song. De albumversie is iets langer en onderstaande analyse is ook op die versie gebaseerd.
>> Muzikaal intro. De dreigende klanken van de cello verklappen al dat er een zekere ‘storm’ op komst is.... As I sat sadly by her side At the window, through the glass She stroked a kitten in her lap And we watched the world as it fell past Softly she spoke these words to me And with brand new eyes, open wide We pressed our faces to the glass As I sat sadly by her side De eerste zin van een song is vaak heel belangrijk. In deze zin schep je direct een beeld of een kader voor de luisteraar waardoor hij of zij geboeid moet raken om de rest van de song te gaan beluisteren. Cave schept hier een beeld van twee mensen die aan een raam zitten, in dit geval hij en zijn vrouw. De twee beschouwen de wereld vanuit een haast bovenmenselijke objectiviteit en er heerst een spanning tussen de twee. Waar komt deze spanning vandaan? Wat zien deze mensen door dat raam waar ze aan zitten? Waarom is hij zo verdrietig? Het beeld roept veel vragen op waar we hopelijk verder in de song een antwoord op gaan krijgen. Een leuk detail in deze eerste strofe is in ieder geval de kat. Wat doet die kat daar? Gebruikt Cave het beestje als metafoor voor de rust en warmte en zorgzaamheid van de (zijn) vrouw? Er is hier in ieder geval nu al een groot contrast tussen zijn verdrietigheid en de kalmte van zijn kat-aaiende geliefde. Een ander ding dat op valt is dat je aan de wijze van fraseren (hoe time je de tekst over de muziek) kunt op maken dat deze tekst er waarschijnlijk eerder was dan de muziek. Het is natuurlijk altijd de vraag waarmee je een song begint en elke wijze van beginnen levert een type song op. Deze song is duidelijk voornamelijk gebaseerd op de tekst en de muziek dient als ondersteuning van de boodschap die hierin verholen ligt. Ten minste dat is wat ik op maak uit de wat hoekige en niet direct voor de hand liggende manier waarop Cave de eerste zin timet. She said, "Father, mother, sister, brother, Uncle, aunt, nephew, niece, Soldier, sailor, physician, labourer, Actor, scientist, mechanic, priest Earth and moon and sun and stars Planets and comets with tails blazing All are there forever falling Falling lovely and amazing" Dit is wat zij ziet. Een wereld of zelfs universum dat is opgebouwd uit verbondenheid (Uncle, aunt...) plichtsbesef (soldier) zorgzaamheid (physician) kunst (actor) wetenschap (scientist) religie (priest) etc... Een construct vol samenhang en deugdelijkheid. Een haast naïeve overtuiging van de zin van het bestaan. Aan het einde van deze strofe wordt het vallen van al die planeten en sterren ontroerend mooi gereflecteerd in de dalende melodie lijnen van de cello (of is het een alt viool?..). Then she smiled and turned to me And waited for me to reply Her hair was falling down her shoulders As I sat sadly by her side Ik zie het voor me. Het is een lief beeld van die vrouw dat hij schept. Het licht zal waarschijnlijk ook zacht zijn geweest en voorzichtig langs haar gelaat hebben gestreken. Ze is een soort baken van onschuld wachtend op Cave’s, ongetwijfeld bittere, respons. As I sat sadly by her side The kitten she did gently pass Over to me and again we pressed Our different faces to the glass "That may be very well", I said "But watch the one falling in the street See him gesture to his neighbours See him trampled beneath their feet All outward motion connects to nothing For each is concerned with their immediate need Witness the man reaching up from the gutter See the other one stumbling on who can not see" Haha daar heb je die kat weer! Het beestje lijkt te fungeren als een soort praat stokje zoals men in groepstherapie wel gebruikt. Hij die het stokje vast heeft mag aan het woord zijn. En zo is nu de beurt aan Cave om zijn wereldbeeld te verkondigen dat een stuk zwartgalliger is dan die van zijn wederhelft. Hij ziet een samenleving opgebouwd uit egocentrische individuen die hun eigen falen en tekortkomingen het liefste op andere afschuiven. Mensen bestempelt hij als pragmatische - driften bevredigende organismen zonder enig moreel besef. De spanning die we in de eerste strofe al voelde wordt hier pijnlijk duidelijk. Dit kan geen goed huwelijk op leveren zou je haast denken. Met twee mensen die zo paradoxaal verschillend in het leven staan. De ruzie wordt hier volgens mij echter opgevoerd als symbool of analogie voor de discussie of de mens in wezen ‘goed’ of ‘slecht’ is. With trembling hand I turned toward her And pushed the hair out of her eyes The kitten jumped back to her lap As I sat sadly by her side Zo. Cave heeft zijn betoog gedaan en is er merkbaar trots op. Heeft hij zijn vrouw uit haar naïeve droom geholpen? Heeft hij zogezegd het ‘verblindende’ haar uit haar ogen verwijderd en haar de bittere realiteit getoond? Het woord is duidelijk weer aan haar want de kat bevind zich weer op haar schoot... Then she drew the curtains down And said, "When will you ever learn That what happens there beyond the glass Is simply none of your concern? God has given you but one heart You are not a home for the hearts of your brothers And God does not care for your benevolence Anymore than he cares for the lack of it in others Nor does he care for you to sit At windows in judgement of the world He created While sorrows pile up around you Ugly, useless and over-inflated" Poe... hier wordt het wel even ingewikkeld! Het eerste dat op valt is dat zijn vrouw de gordijnen sluit en zo schijnbaar de blik lijkt te verschuiven naar een innerlijke dynamiek ofwel ‘binnenwereld’. Die ‘binnenwereld’ kan ook hun huis zijn in dat geval is de blik in deze strofe gericht op de dynamiek tussen hen twee en hun onenigheid over de goedheid van de mens. Zijn vrouw wijst Cave op de arrogantie van zijn betoog en de wijze waarop hij zichzelf op die manier boven de schepping plaatst. Vervolgens raakt ze aan de aloude vraag of er iemand is die zich van ‘boven’ bekommert over het wel en wee van ons mensen (volgens haar wel). Daarbij is het natuurlijk ook de vraag of die ‘God’ consequenties zal verbinden aan de al dan niet deugdelijkheid van ons gedrag. Deze strofe lijkt wel een verhandeling over het Fatalisme tegenover het Vitalisme. In hoeverre hebben we als mens beschikking over ons eigen lot? De vrouw van Cave vindt in ieder geval dat hij met al die kritiek op - en weemoed over de ellende in de wereld geen enkele bijdrage levert. At which she turned her head away Great tears leaping from her eyes I could not wipe the smile from my face As I sat sadly by her side Zijn de rollen hier opeens omgedraaid? Hij lacht en bij haar rollen de tranen over haar wangen! Waar is hij nu zo blij over? Is hij trots dat hij haar heeft meegesleept in zijn eigen bitterheid? Of is hun ruzie en haar laatste betoog voor hem het bewijs van zijn standpunt en waant hij zich op die manier ‘gewonnen’. Zij heeft zich ertoe laten verleiden hem te vertellen dat hij zich niets aan moet trekken van de ellende om hem heen en zich moet concentreren op zijn eigen geluk of deugdelijkheid. Paradoxaal genoeg is dat natuurlijk precies het soort egocentrisme waardoor Cave zo treurig aan het raam zat. Al met al bevat deze songtekst een duizelingwekkende hoeveelheid aan prachtige metaforen en theorieën. Ik heb geprobeerd een aantal van de dingen neer te schrijven die er door mij heen gaan bij het luisteren naar deze song die mij altijd weer ontroert en inspireert. Ik zou er nog veel meer over kunnen schrijven, maar je zou natuurlijk ook een hele andere interpretatie aan de tekst kunnen geven. Als je het dus niet met me eens bent of je vindt dat ik dingen over het hoofd heb gezien laat het dan vooral weten en zoek zo samen met me mee naar de verschillende verklaringen voor dit tot de verbeelding sprekende verhaal. Liefs Daniel.