chính phủ thủ tướng người dân khủng hoảng gia chất lượng sống nền kinh tế thời hạn kinh tế
QĐND - Ngày 28-2, Tổng thống Bun-ga-ri Rô-xen Plép-nê-li-ép (Rosen Plevneliev) tuyên bố nước này sẽ tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn, dự kiến vào ngày 12-5 tới. Kế hoạch bầu cử sớm nhằm mục đích tìm kiếm một lối thoát cho cuộc khủng hoảng chính trị đang đe dọa nghiêm trọng sự ổn định kinh tế của quốc gia Ban-căng này.
Danh sách các chính phủ ở châu âu bị các biện pháp chi tiêu khắc khổ quật ngã đã được nối dài thêm khi cuối tuần trước, chính phủ của Thủ tướng Bôi-cô Bô-ri-xốp (Boiko Brisov) đệ đơn từ chức, chỉ vài ngày sau khi các cuộc biểu tình bạo lực bùng phát trên khắp nước này, nhằm phản đối việc tăng giá điện và yêu cầu giảm giá, rút giấy phép hoạt động của tập đoàn điện lực CH Séc CEZ - một trong 3 doanh nghiệp kiểm soát hệ thống phân phối điện của Bun-ga-ri. Giới quan sát nhận định, với những diễn biến này, vương quốc hoa hồng đang nổi lên trở thành một điểm nóng mới giữa lòng châu âu - nơi hiện đang phải đối mặt với những cơn sóng dữ từ cuộc khủng hoảng nợ công chưa tìm ra lối thoát.
Bun-ga-ri được xem là nước nghèo nhất trong Liên minh châu âu (EU) với tỷ lệ người nghèo chiếm tới 49%. Việc tăng giá điện lên gấp đôi là một trong những biện pháp khắc khổ mà chính phủ cánh hữu bất đắc dĩ phải thực thi nhằm cải thiện cán cân thu - chi ngân sách. Tuy nhiên, tiền điện chiếm một phần không nhỏ trong mức lương hạn hẹp 400 ơ-rô/tháng của người dân, đã và đang trở thành vấn đề nhạy cảm chính trị ở nước này, nguyên nhân gây ra hàng loạt các vụ biểu tình bạo lực trong suốt những tuần qua. Các cuộc biểu tình đã bùng lên tại thủ đô Xô-phi-a và nhiều khu vực trên khắp đất nước khiến 1 người chết, 28 người bị thương, trong đó có 5 cảnh sát.
Người dân Bun-ga-ri xuống đường biểu tình phản đối giá điện tăng cao. Ảnh: Roi-tơ
Đánh giá một cách tổng thể, giới phân tích cho rằng, những diễn biến tại Bun-ga-ri không phải là quá bất ngờ và đây là một chấm đen mới trên bức tranh u ám của nền kinh tế châu âu. Cùng với nhiều chính phủ khác ở châu âu, chính quyền của Thủ tướng Bô-ri-xốp cũng phải đối mặt với những khoản nợ công chồng chất, khiến mức lương trung bình trong cơ quan công quyền luôn ở mức khiêm tốn trong suốt ba năm qua. Thêm vào đó, với tỷ lệ thất nghiệp thuộc hàng cao nhất châu âu, cuộc sống của người dân nước này càng trở nên khó khăn hơn. Trong bối cảnh như vậy, quyết định tăng giá điện của chính phủ chính là giọt nước tràn ly.
Trên nguyên tắc, bầu cử Quốc hội chỉ diễn ra vào tháng 7 năm nay. Nhưng sau khi chính phủ của Thủ tướng Bô-ri-xốp từ chức, bầu cử buộc phải diễn ra sớm hơn. Phát biểu tại Quốc hội Bun-ga-ri hôm 28-2, ông Plép-nê-li-ép cho rằng việc tổ chức tổng tuyển cử trước thời hạn vào trung tuần tháng 5 như vậy là cần thiết để ủy ban bầu cử trung ương có đủ thời gian chuẩn bị.
Theo các nhà phân tích, bầu cử trước thời hạn sẽ có lợi cho đảng cầm quyền Công dân vì sự phát triển châu âu của Bun-ga-ri (GERB). Bởi nếu để đến tháng 7, uy tín của đảng này được dự báo sẽ sụt giảm nghiêm trọng hơn. Hiện giờ, tỷ lệ ủng hộ đảng cầm quyền chỉ còn ngang bằng với đảng Xã hội đối lập (22%). Tuy nhiên, chính phủ mới sẽ khó mà trụ lại hơn 2 năm, vì cũng sẽ buộc phải thực thi những giải pháp cần thiết - mà đảng cầm quyền hiện nay mới chỉ dám thực hiện từng bước - để thoát khỏi vực thẳm thâm thủng ngân sách. Nhưng điều này chắc chắn sẽ làm dân chúng thêm bất bình vì nền kinh tế đang lâm vào khó khăn.
Từ sau cuộc khủng hoảng 1997, Bun-ga-ri đã thi hành chính sách khắc khổ rất nghiêm ngặt. Nhờ vậy, nợ công quốc gia của Bun-ga-ri đã giảm xuống ở mức 17% và thâm thủng ngân sách chỉ còn 1,4% trong năm 2012. Thế nhưng, nợ của các doanh nghiệp lại tăng cao, chiếm đến 22% GDP năm 2011. Đây chính là "lực lượng" đã phong tỏa tăng trưởng kinh tế của đất nước. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp đã lên tới 11,9% trong tháng 1-2013.
Theo các chuyên gia phân tích kinh tế, khủng hoảng nợ công trong Khu vực đồng tiền chung châu âu (Eurozone) sẽ vẫn tiếp tục tác động mạnh đến nền kinh tế Bun-ga-ri thời gian tới. Do đó, giới phân tích cho rằng, bất kỳ ai giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới đều phải đối mặt với những áp lực lớn khi phải tìm kiếm các biện pháp cải thiện tình hình' chi tiêu của nhà nước, cũng như chất lượng sống của người dân, hiện đang ở mức thấp, chỉ bằng một nửa so với tiêu chuẩn trung bình của EU.
chất lượng sống thủ tướng kinh tế khủng hoảng chính phủ gia thời hạn người dân nền kinh tế