Adding (much-needed) little sparkle to my day. | @vondelingwines winemaker, Matthew Copeland has gone old school with a hand-written note, and Vondeling’s Rurale Blanc de Noir 2015. Made from whole-bunch pressed, organic (uncertified) pinotage grapes. Because of its labour intensively, only 1200 bottles of this method ancestrale were produced. Alongside Vondeling Rose 2018, from Voor Paardeberg. | #tasteletssee #vondeling #vondelingwines #voorpaardeberg #methodancestrale #rose #vondelingrose #southafrica #vondelingrurale #sparklingwine #vino #vin #winelover #winelovers #pinotage #blancdenoir https://www.instagram.com/p/BnX3Cs7AnGi/?utm_source=ig_tumblr_share&igshid=13g4osqdat6b0
“Het is een vloek dat het moet, maar een zegen dat het kan”
Door: Jousha Brouwers
Een doodgewone buurt met een doodgewoon huis en een doodgewoon schuurtje. Op het eerste gezicht lijkt er niets bijzonders te zijn aan dit lichthouten blokhutje in het Rotterdamse Hoogvliet. Toch is dat het wel. Bewaren de meesten hier fietsen, gereedschap en een doos oud servies, Xellisia Juliana (18) gebruikt haar schuurtje voor heel iets anders. In oktober is zij hier namelijk op initiatief van Stichting Beschermde Wieg een vondelingenkamer gestart. Een veilig plekje waar moeders – mogelijk anoniem – hun pasgeboren baby’tje kunnen achterlaten.
Met een glimlach opent Xellisia haar voordeur; enkele meters van het schuurtje verwijderd. Ze is gedreven, jong en bescheiden en ze mag dan nog maar achttien jaar oud zijn, ze weet heel goed wat ze wil. En dat is het redden van babylevens. Naast de deur hangt een bordje met ‘gastouder’, Xellisia heeft haar babyliefde dus niet van een vreemde. Bij binnenkomst is het meteen een gezellige boel. Haar moeder zit aan de eettafel en in de woonkamer dartelen twee kleine dametjes rond, vrolijk dansend op een muziekje. “Dat is mijn kleine zusje”, vertelt Xellisia terwijl ze op de witte bank gaat zitten. Het andere meisje is een oppaskindje.
“Dit kan ik ook”
“Ik heb eigenlijk altijd al iets met baby’s gehad”, zegt Xellisia terwijl ze haar tweejarige zusje op haar schoot zet. “Het was altijd mijn grote droom om moeders en kinderen te helpen en op deze manier probeer ik mijn steentje hieraan bij te dragen.” Toen ze vorig jaar hoorde over de vondelingenkamer in het Isala ziekenhuis in Zwolle, wist ze het zeker: dit was iets dat zij ook kon doen. “Dit was het nieuws waar ik op zat te wachten,” vertelt ze met een twinkeling in haar ogen. “Ik ben meteen gaan googelen naar Stichting Beschermde Wieg om me te verdiepen in hun visie en standpunten.” Dat Xellisia zich kon vinden in hun visie, bleek al gauw. Het mailtje werd verstuurd en zo kwam ze in contact met Kitty Nusteling, één van de medewerkers van de stichting. “Dit schuurtje stond hier toch”, zegt Xellisia terwijl ze haar schouders ophaalt en naar het hutje in de achtertuin wijst. “Het enige wat er in stond, was mijn fiets. Maar ja, ik fietste toch nooit, dus die heb ik maar weggedaan.” Plek genoeg dus voor een vondelingenkamer, dacht de achttienjarige studente Maatschappelijk Werk. Toen ze van Kitty Nusteling hoorde dat er in principe vooral een focus lag op het openen van kamers in ziekenhuizen, liet ze zich niet kennen. “Ik kwam met een hele lijst aan argumenten waarom hier een vondelingenkamer nodig was”, vertelt ze. “Ik zei dat het heel centraal was, vlakbij de metro, maar toch ook weer afgelegen. Je kunt hier gerust rondlopen zonder dat de hele straat dat ziet.” Een ander groot argument was dat vrouwen uit Rotterdam en omgeving eigenlijk helemaal geen kamer in de buurt hadden: “Het is toch weer een hele drempel als je vanuit Hoogvliet helemaal naar Papendrecht moet.” Uiteindelijk wist de gemotiveerde studente de stichting enthousiast te maken en twee maanden geleden mocht zij haar eigen kamer openen. Toch gaven een aantal partijen, zoals de Raad voor de Kinderbescherming en het Fiom aan geen voorstander te zijn van de kamer. Zo zou het moeders alleen maar aanmoedigen hun baby in de kamer te vondeling te leggen zonder hun persoonlijke gegevens achter te hoeven laten. Een stelling waar de jonge studente het absoluut niet mee eens is: “Moeders laten niet zomaar hun kind achter. Wij zijn echt hun laatste redding.”
Altijd bereikbaar
Wanneer iemand het schuurtje betreedt krijgt Xellisia meteen een melding op haar telefoon. “Ik krijg een berichtje en er gaat een alarm af op mijn telefoon”, legt ze uit terwijl ze door de achterdeur de tuin in loopt. “Het is daarom belangrijk dat m’n telefoon én het geluid daarvan altijd aanstaan.” En ja, soms zorgt dat wel eens voor situaties. Zo waren er kwajongens uit de buurt die voor de grap de deur van het hutje openden. Toen Xellisia op zondagochtend in de kerk zat, ging opeens het alarm heel hard af. Dat was wel even schrikken, maar toch snapt ze die nieuwsgierigheid wel. “Het is niet iets wat je elke dag ziet, dat begrijp ik wel”, zegt ze terwijl ze de deur van het schuurtje opent. “Maar bel dan gewoon bij ons aan om het een en ander te vragen, nu geef je vijf mensen een vals alarm én blokkeer je bovendien een half uur de kamer. Stel dat net in die tijd een moeder naar binnen wilde komen…” Naast Xellisia, krijgen namelijk ook haar moeder en vier andere buurtbewoners een berichtje op hun telefoon. Zo is er altijd iemand in de buurt die binnen vijf minuten klaar kan staan. Komt er een moeder binnen, dan wordt de deur van buitenaf een half uur lang geblokkeerd. De moeder kan er wel gewoon uit. Dat is om te voorkomen dat iemand de moeder achtervolgt en de baby afpakt, legt Xellisia uit. Eenmaal binnen in het schuurtje wijst ze naar een knop. “Hier kan de moeder op drukken als ze hulp wil”, vertelt ze. Dit is haar eigen keuze, het hoeft dus niet. Wil de moeder geen contact met de vrijwilligers van Stichting Beschermde Wieg, dan kan zij binnen vijf minuten weer weggaan. Daarna komt er iemand binnen om de baby op te vangen. Het kindje is dus nooit langer dan vijf minuten alleen in de kamer. Het schuurtje is vrij koud, dus in de wintermaanden geen warm plekje. Daarom legt Xellisia iedere ochtend en avond een warm kruikje in de wieg, want je weet maar nooit. “Voel maar, het kruikje van vanochtend is nog warm.”
Lieve mama….
Over het algemeen krijgt Xellisia positieve reacties op haar kamer. Toch komt het soms wel eens voor dat mensen haar niet snappen. ‘Je stimuleert het achterlaten van een baby’, wordt er dan gezegd. Zelf ziet ze dit niet zo: “Mocht hier ooit een baby liggen, dan heb ik die kunnen redden. Anders was hij misschien ergens anders terechtgekomen, op een veel minder fijne plek.” Ook veel mensen bewonderen haar. Zo liet een buurvrouw weten dat Xellisia haar keer op keer weer verbaasde. Ook Xellisia’s moeder, Nadic Hellburg is trots op haar dochter: “Ik vond het meteen een goed idee en ben blij dat ze het heeft doorgezet”, zegt zij. Xellisia loopt verder het schuurtje in. ‘Schuurtje’ is de goede benaming, want het is niet veel groter dan een gemiddeld toilet; met twee stapjes ben je zo weer aan de andere kant. Links staan twee kleine krukjes en rechts staat een ledikantje. Daarin liggen een enveloppe en twee puzzelstukjes. In de enveloppe, waar ‘lieve mama’ op geschreven staat, zit een brief met alle informatie voor de moeder. Deze kan zij meenemen. Er is ook gedacht aan buitenlandse mama’s: de brief is geschreven in zeven verschillende talen. De puzzelstukjes zijn er om moeder en kind later eventueel met elkaar te kunnen herenigen. Het is de bedoeling dat de moeder er één meeneemt; de ander wordt bewaard in een kluis van Stichting Beschermde Wieg. Het is niet zo dat de moeder na jaren opeens haar kind weer terug kan eisen. Na het te vondeling leggen heeft de moeder drie maanden bedenktijd. Tijdens deze maanden wordt de baby ondergebracht in een pleeggezin. Bedenkt de moeder zich niet, dan wordt er een adoptieprocedure gestart.
“Mocht ik nodig zijn, dan ben ik er”
In het hutje ruikt het nieuw. “Het hele schuurtje is opgeknapt en verbouwd”, verklaart Xellisia. “Zodra bekend werd dat ik hier een kamer ging openen, is er een heel vrijwilligersteam komen helpen.” Er werd een mooie vloer gelegd, het alarm werd geïnstalleerd, de muren kregen een likje verf en er werd een muurschildering gemaakt. Volgens Xellisia kreeg ze hulp uit alle hoeken. “Iedereen wilde iets doen”, zegt ze glimlachend. Om zoveel mogelijk moeders te bereiken, probeert Xellisia veel op Facebook te zetten. Ook geeft ze op school presentaties over haar kamer. Hopelijk komt zo, mogelijk via mond-tot-mond reclame, de informatie bij de juiste persoon terecht. Toch vindt ze het wel spannend, om te bedenken dat hier ieder moment een moeder in nood kan staan. “Ondanks dat ik er niet vanuit ga dat er hier een baby wordt achtergelaten, denk ik er toch iedere dag wel aan”, zegt ze. “Wie weet gebeurt het wel in het nieuwe jaar. Hoe dan ook; ik wil gewoon dat moeders in nood weten dat ik er ben, mocht ik nodig zijn.”
Een vloek en een zegen
Dit is niet de enige manier waarop Xellisia zich inzet voor moeders met problemen. Sinds kort is ze ook vrijwilliger in het babyhuis in Dordrecht. Een plek, ook op initiatief van Stichting Beschermde Wieg, waar moeders en hun kinderen tijdelijk kunnen wonen. Xellisia helpt hier met schoonmaken, koken en het verzorgen van de kinderen. Wat ze wel raar vindt is dat sommige moeders daar even oud zijn als zijzelf. Zelf is ze nog lang niet toe aan het moederschap. Na haar opleiding tot maatschappelijk werkster wil ze doorstuderen tot gynaecoloog. “Maar goed, dat duurt nog wel even”, lacht ze. Ze sluit het kleine deurtje achter zich en loopt weer terug naar haar eigen huis. “Weet je wat het is met de vondelingenkamer?” zegt ze dan. “Het is een vloek dat het nodig is, maar een zegen dat het er kan zijn.”
DIENSTBODEN ALS RISICOGROEP
Aan het begin van de 19de eeuw werd kindermoord, in het ‘Wetboek van Strafregt’ van 1811 gedefinieerd als ‘de doodslag van een jonggeboren kind’, nog met de doodstraf vervolgd. Voorbehoedmiddelen waren nog niet beschikbaar en abortus was een nauwelijks toegankelijke, strafbare en levensgevaarlijke ingreep. Vrouwen die ongewenst zwanger raakten,…
Toen ik met de vondelingkamer begon, had ik nog geen flauw idee dat een moeder ook strafbaar is op het moment dat ze haar kind op een veilige plek achterlaat. Dat is toch te zot voor woorden? Kijk bijvoorbeeld wat er gebeurt als je abortus verbiedt. Dan gaan vrouwen het met breinaalden doen, met alle ellende die daar dan bij komt kijken. Zo ook als je dit verbiedt. Iedere baby heeft recht op leven.
