Cul

Dit is de blog van een antropologisch tijdschrift dat wordt bestuurd, geschreven en opgemaakt door studenten culturele antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Als het gaat om Cul zijn wij allereerst journalisten en daarna pas antropologen. www.tijdschriftcul.nl

[tijdschriftcul]

De meningloze antropoloog

Door: Romi Biesheuvel

De dag na Koninginnedag bevond ik mij in de trein richting Groningen. Achter mij zaten twee dames druk te kibbelen over de vorige dag: die jurk van Maxima was niet helemaal wat ze van haar gewend waren, het moment van de balkonscène was toch wel ontroerend en Willem-Alexander, sorry, kóning Willem-Alexander, zal het misschien wel beter doen dan zijn moeder. Erg leuk om naar te luisteren, maar hun mening interesseerde me eigenlijk totaal niet. 

De antropologie is een wetenschap waarin wordt uitgegaan van empirisch onderzoek. Als antropoloog moet je je proberen los te weken van je eigen culturele context en vooroordelen om een betrouwbare weergave te geven van het onderzoeksobject. Je kunt niet een argument onderbouwen zonder je eerst verdiept te hebben in het onderwerp. Maar als ik nu aankom in de werkgroep zonder een mening te kunnen geven over een net aangehaald onderwerp kom ik over als een suffe imbeciel, want je hebt toch altijd wel een mening over alles?

Nee, zo werkt dat niet. Ik volg niet elke dag de <i>headlines</i> op nu.nl om maar ‘op de hoogte te zijn’. Ik vind het heerlijk om weken achter elkaar met één essay bezig te zijn en ik haak al snel af in een groep waarbij mijn ‘gesprekspartners’ een wedstrijdje doen wie de pittigste mening heeft. Wordt het niet eens tijd om wat beter na te denken voordat we onze haastig geformuleerde <i>oneliners</i> rondbazuinen? Of is mijn mening niet goed onderbouwd...?

[tijdschriftcul]

Een artikel van Robert R. Sauders over het de golf aan activisme, solidariteit, sympathie en verdriet in de Verenigde Staten na de bomaanslagen in Boston.

[tijdschriftcul]

Plesiran tempo doeloe

Door Carlijn Limburg

Indonesiërs die zich verkleden als Nederlandse ambtenaren, massaal naar de H.E.M.A. (restaurantketen Halal Enak Mutu Artistik, waar ze o.a. stamppot met worst serveren) gaan, of in het kostuum van de gevreesde commandant Raymond Westerling door de straten van Soerabaja paraderen. Verbazingwekkend om te zien!

In opdracht van het Tropenmuseum maakte fotograaf Anoek Steketee een serie over een opmerkelijk fenomeen in Indonesië: ‘plesiran tempo doeloe’. Vijfenzestig jaar na de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd en het vertrek van de Nederlanders, keert het koloniale verleden terug als populair tijdverdrijf. Als vorm van vrijetijdsbesteding laten mannen en vrouwen, jong en oud, de koloniale tijd herleven door rollenspellen en verkleedpartijen. Mensen rijden rond op antieke fietsen, flaneren in koloniale pakken en spelen de politionele acties na.

Wordt dit gedaan vanuit een nostalgische behoefte? Komt het voort vanuit een historisch bewustzijn of is het slechts uiterlijk vertoon zonder enige betekenis? Met foto’s, interviews en onderzoek proberen fotograaf Anoek Steketee en schrijver Arnold van Bruggen antwoord te geven op deze vragen.

Van 26 april tot 1 september is de tentoonstelling ‘Vroeger is een ver land’ te zien in het Tropenmuseum. Voor ons antropologen zeker een bezoekje waard!

De foto's staan ook op de blog.

[tijdschriftcul]

Plesiran tempo doeloe

[tijdschriftcul]

Goodbye Amsterdazzlingdam

Door: Jasmijn Post

Op het moment dat deze blog online komt, heb ik mijn bachelordiploma op zak. Met tevredenheid kan ik terugkijken op drie en een half jaar studeren. Roerige jaren, waarin ik ongelooflijk veel heb meegemaakt, nieuwe vrienden heb gemaakt en kennis heb vergaard over allerlei onderwerpen.

Ik heb dagen in het Bushuis gespendeerd (er waren tijden dat ik er van negen tot negen doorbracht) druk tikkend op mijn laptop. In mijn iTunes staat nog steeds de ‘Bushuislijst’, met daarin Parov Stelar, Trentemøller en andere elektronische muziek, bij voorkeur zonder al te veel tekst, want dat leidt af. Bakken koffie dronk ik er en altijd was er wel iemand die mee wilde voor een kleine pauze.

Ik weet niet wat leuker was; de eerstejaarscolleges waar we met honderd man naar de veldwerkavonturen van Mario Rutten luisterden, of de derdejaars colleges, waar iedereen zijn eigen weg had gevonden en zijn eigen interesses ontwikkelde. Bij de themamodule ‘urban anthropology’ leerde ik over de stad en de gevolgen van het leven in de stad. Men zou ‘blasé’ worden van het leven in de stad, een ongeïnteresseerde houding ontwikkelen en nergens meer van opkijken.

Ik geef toe dat ik niet langer mijn ogen uitkijk als ik aankom op Centraal. Waar ik vroeger, toen ik af en toe een dagje naar Amsterdam ging om te winkelen, vol verbazing keek naar de kakofonie die Amsterdam was, met haar toeristen, straatmuzikanten en kleurrijk geklede locals, denk ik nu slechts ‘ik ben thuis’. Thuis in de stad die een vriendin en ik wel eens liefkozende ‘Amsterdazzlingdam’ noemden. Een goede naam voor een stad waar bijna elke avond van de week wel wat te beleven valt. Ik heb het idee dat ik alles uit de stad gehaald heb wat er te halen viel, ik ken de cafés, de bioscopen, een heleboel stinkende trappenhuizen, zolderkamers en kelders. Op de dagen dat ik niet studeerde, werkte ik in een café en daar hoorde ik de nodige sterke verhalen. Een mooie studietijd, waar Amsterdam een grote rol in speelde.

‘En; het zwarte gat al ervaren?’ vroeg laatst een kennis die ik tegenkwam in de supermarkt. Het is een bekend begrip; de leegte die je ervaart na je afstuderen. Mijn remedie: nieuwe plannen maken! In de zomer ga ik op reis en na de zomer hoop ik te beginnen aan de master journalistiek in Antwerpen. Het begin van iets nieuws. Nieuwe stad, nieuwe avonturen.

Volgende week schrijft redacteur Charlotte een nieuwe blog!

[tijdschriftcul]

Schoonheid voorop in Beirut

Door Rose Doolan

Dat vrouwen in Libanon zich over het algemeen meer vrij gevochten hebben dan in de rest van het Midden Oosten is voor de meeste mensen geen nieuws. Maar toen ik drie weken geleden door de straten van Beirut liep, was het net alsof ik door Amsterdam wandelde. Oké, de mensen, straten, geuren, kleuren en mentaliteit waren anders, maar de hoeveelheid bloot die meisjes toonden lag niet ver van de Nederlandse norm. Hoofddoeken heb ik dan ook nauwelijks gezien.

Maar vrij kan de situatie zich ook niet echt noemen. De druk mooi te zijn in Libanon is immens. Toen ik met mijn Libanese buikdanslerares praatte over mijn ervaringen in Libanon vertelde ze dat ze standaard haar zus belt voor ze naar Beirut gaat en haar vraagt afspraken te maken bij de nagelsalon, kapper en ontharingssalon: “Anders wordt je zo erg nagekeken!” En zo is het. 

De invloed die de blikken op mijn zelfbeeld hadden waren immens. Er ontstond een zelfbewustzijn dat ik niet van mezelf kende. Dat bleek ook uit mijn uiteindelijke keuze er iets aan te doen. Bovendien regende het en dus was hangen in de schoonheidssalon, kapper en ontharingssalon zo’n slecht idee nog niet.

Ik begon met mijn nagels. De studio was knalroze, maar niet alleen de muren, ook de banken, tafels, kassa, stoelen en nagel-attributen. “There are no ugly women, there are only lazy ones”, stond op de muur geschreven Dit moest vrouwen die daar kwamen blijkbaar een goed gevoel geven, want in potentie waren we allemaal mooi maar niet zonder er veel aandacht aan te besteden. De ogen van de nagelstyliste zeiden bij aanblik van mijn nagels precies hetzelfde.        

Goed, ik had er dan misschien niet heel veel aandacht aan besteed de laatste tijd. Laten we zeggen dat mijn benen een half jaar niet onthaard waren omdat de winter nou eenmaal niet vraagt om blote benen. Maar hoe onverzorgd ik ook was, de blik van zowel het nagelvrouwtje, harsvrouwtje én de kapper was toch niet wat ik verdiend had? Toen ik mijn benen liet zien aan het vrouwtje die ze enkele minuten later zou ontharen vroeg ze: “Heb je je wel eens onthaard?” Ik knikte voorzichtig en bevestigend, maar nog harder bulderde ze: “Een jaar geleden ofzo?! Silly girl!” Gelukkig ging het Engelse vocabulaire van de kapper niet veel verder dan “Welcome to Beirut!” en dit herhaalde hij tijdens de knipsessie dan ook om de 10 minuten. Met het grootste enthousiasme halveerde hij de lengte van mijn haar.

Zijn wij vrouwen in Nederland slonzen? Ik dacht dat ik ijdel was. Dat vrouwen in Beirut geen hoofddoek en wel korte rokjes, nagellak en hoge hakken dragen impliceert een zekere mate van vrijheid. Maar het onvermogen je mooi te voelen zonder hier de helft van je tijd in te steken is volgens mij ook geen privilege. Dan ben ik liever wat meer au naturel en eng. 

[tijdschriftcul]

Een documentaire over het leven van Bronislaw Malinowski van BBC in 6 delen. Gewoon te bekijken op YouTube, hier deel 1.

[tijdschriftcul]

Antropoloog als dorpsgek?

[tijdschriftcul]

De Antropoloog als dorpsgek

Door: Sarah van Binsbergen

Het komt niet vaak voor dat een artikel in de krant expliciet over antropologie gaat en nog minder vaak dat zo’n artikel de voorpagina  haalt. Mijn hart maakte dus een klein sprongetje toen ik laatst vanaf de NRC-Wetenschapskatern werd aangestaard door een Indianenmeisje. Niet zomaar één, maar een Yamamamo, lievelingsnative van menig antropoloog. Compleet met beschilderd gezicht, veertjes in de oren, takjespiercings naast de lippen en een tropische vogel in haar hand, kijkt ze intens de camera in. ‘Wat we van haar kunnen leren’ kopt de voorpagina en de lead kondigt dit artikel aan als ANTROPOLOGIE.

Het stuk in NRC is gewijd  aan ornitoloog en geograaf Jared Diamond. Van zijn hand verscheen onlangs De wereld tot gisteren:  wat wij kunnen leren van traditionele samenlevingen. Diamond zelf stak heel wat op van zijn contact met Papoeavolken, zo leerde hij van hun omgang met gevaar om risico realistisch in te schatten: ‘Ik kijk heel goed uit dat ik niet uitglijd onder de douche’.  Ook leerde hij zijn kinderen vrij te laten. Een van zijn zonen, een  jonge reptilofiel, mocht zonder pardon 167 slangen, hagedissen en kikkers in huis nemen. 'Dat vond hij nou eenmaal leuk.'

Antropoloogje framen

Een leuk artikeltje, maar toch is er iets wat mij een beetje dwarszit. Mijn oorspronkelijke enthousiasme (antropologie wordt steeds meer serieus genomen!) maakt al gauw plaats voor teleurstelling en ongemak. Als dit artikel exemplarisch is, worden antropologen in het nieuws vooral neergezet als koddige dorpsgekken die uit de jungle terugkeren met eigenaardige gewoontes en kekke weetjes over 'hun' natives. Geinig wel, leuk voor op verjaardagen, maar toch niets om serieus te nemen. 

Antropologie is natuurlijk veelzijdiger dan dit en kan juist haar licht laten schijnen over relevante kwesties. Over de credietcrisis, zoals David Graeber doet met zijn boek. Of bijvoorbeeld over beeldvorming in de media.

Tijd dus om aan onze eigen beeldvorming te werken, zodat ook buiten de universiteit zichtbaar wordt dat we ons met een ontzettende verscheidenheid aan onderwerpen bezighouden. En dat we daar best iets nieuws over te zeggen hebben. Thomas Hylland Eriksen vindt het in ieder geval een goed idee. En anders Brian McKenna wel.

[tijdschriftcul]

Blijf van ons veldwerk af!

Door: Gosse Vuijk 

Als ik te lang over mijn master doe, zouden toekomstige masterstudenten Antropologie misschien wel helemaal geen veldwerk meer mogen doen. Dat vertelde de studieadviseur mij in ons eerste gesprek over mijn master, nadat ik had aangegeven langer te willen doen over mijn master. Ik wilde er langer over doen omdat mijn onderzoek niet in de zomer uit te voeren is en ik dus pas in de herfst wilde beginnen met mijn veldwerk. Maar langer over je master doen is eigenlijk geen mogelijkheid vertelde de studieadviseur. Antropologen doen namelijk, volgens de UvA, te vaak te lang over hun master, vertelt ze. Daarom staat de opleiding onder druk om haar 'norm' te halen. Mochten er dit jaar weer te veel studenten zijn die langer doen over de master dan zal de UvA de opleiding dwingen de inhoud van de master aan te passen. Onderzoek vormt onze ruggengraat

De echte bom was echter dat het afschaffen van het veldwerk in de master een van de mogelijke aanpassingen zou zijn. Het veldwerk, oftewel antropologie, afschaffen. HET VELDWERK AFSCHAFFEN! Samen met de gelijkwaardige onderzoekscultuur op het Spinhuis vormt dit juist de ruggengraat van de studie. De hele studie word je als student benaderd als zelfstandig onderzoeker, met als climax je eigen masteronderzoek. Deze benadering is enkel mogelijk door de laagdrempeligheid en kleinschaligheid van het Spinhuis en dit leidt er vervolgens toe dat de studenten die afstuderen, zelfstandig, kritisch en analytisch sterk zijn. Precies wat een sociale wetenschapper nodig heeft om de samenleving een spiegel voor te kunnen houden en daar ligt de werkelijke waarde van antropologie.

Daarom zeg ik tegen de UvA, beoordeel antropologie ook op haar maatschappelijk belang en niet enkel op haar (economische) efficiëntie. De UvA is geen bedrijf maar een onderzoeksinstituut dat kritische wetenschappers op moet leiden. Geen kwantiteit maar kwaliteit. Geen plofkippen maar biologische kippen. Als geld een probleem is moet u dat op het bord van de politiek leggen en niet op dat van de studenten. Blijf van ons veldwerk af!

Volgende week schrijft redactiechef Sarah een stukje!

[tijdschriftcul]

Nothing is more wretched than the mind of a man conscious of guilt.

Plautus

[tijdschriftcul]

Schuld is zinloos

“Schuld is het meest zinloze gevoel dat er is!”, roept mijn vader met regelmaat als ik zeg me ergens schuldig over te voelen. Nu roept mijn vader met regelmaat rare dingen, maar hier heeft hij een punt. Ook de vader Najib Amhali zei het al: “Watsh gebeurt, ish gebeurd.” Het is gebeurd, je kan er toch niks meer aan doen en vervolgens ga je met een schuldgevoel rond lopen.

Momenteel wordt ons massaal een plofkippenschuldgevoel aangepraat, daarvoor waren het de kleren van H&M die we niet meer mochten kopen omdat die in elkaar worden gezet door heel zielige kindertjes. Maar laten we nu even eerlijk zijn: wat doen we nu eigenlijk met dat schuldgevoel?

Wat moeten we ermee?

Accepteren we onze schuld, stoppen we het weg of praten we het goed? Ik ben een wegstopper. Terwijl ik hier zit te typen, draag ik 4 kledingstukken van H&M en ik voel me nergens schuldig over. Zolang ik geen plaatjes van overwerkte kindertjes in een fabriek zie, voel ik me prima. En vooral niet toen ik het shirtje wat ik draag voor €7,50 scoorde bij H&M.

Als ik in de stemming ben (lees: wanneer ik in een dronken discussie beland), wil ik het nog wel goed praten. Want wat zouden die arme kinderen  moeten doen als ze geen baan hadden? “Dan zouden ze gewoon omkomen van de honger, die kinderen mogen blij zijn dat wij die spullen kopen daardoor hebben ze werk en kunnen ze geld verdienen!” Goed, ik overdrijf, maar zo gaat het wel.

Dus we kunnen schuld wegstoppen, accepteren of goed praten. M’n vader zou vragen: waar voel je je schuldig over en wat ga je eraan veranderen. Probleem opgelost. Succes met het oplossen van jullie schuldgevoelens, ik ga even m’n H&M kleren opvouwen.

Volgende week schrijft Gosse een stukje over de UvA die het veldwerk in gevaar brengt. Hou Twitter in de gaten voor meer updates.

Door: Sophie

[tijdschriftcul]

Als je 'anthropologist' in Google zoekt, krijg je dit soort plaatjes.