chào Hi Vi, mình cần một lời tư vấn pháp lý nhỏ.
Bố mẹ mình khi trước kết hôn không có giấy đăng kí. Sau này sinh con, vẫn điền đầy đủ thông tin cả cha cả mẹ. Hiện giờ hai người đã ly thân, đã chục năm nay bố mình ở trong nam, mẹ mình ở ngoài bắc. Hiện tại mẹ mình muốn xin giấy chứng nhận độc thân, nhưng ủy ban huyện không cấp cho, họ vin vào cớ không có giấy ly hôn nên từ chối. Nhưng giấy ly hôn cần sự đồng ý của hai bên, mà bố mình thì không chịu ký. Đệ đơn ly hôn đơn phương cũng không được vì bố mẹ mình không có giấy kết hôn.
Trường hợp thế này nhà mình có thể giải quyết thế nào để có giấy chứng nhận độc thân, hay tốt hơn là giấy ly hôn vậy?
Cảm ơn Hi Vi vì đã đọc. Mình rất vui vì thấy cậu vẫn khoẻ, vẫn thật nỗ lực và nhiệt huyết.
Chuẩn bị năm mới rồi, chúc cậu thật nhiều sức khoẻ và bình an nhé.
Chào cậu, thật vui khi biết rằng nơi này vẫn còn người nhớ tớ. Vốn dĩ chiếc ask này đã được trả lời ngay trong đêm tớ nhận được câu hỏi, nhưng rep được một nửa thì máy refresh làm mất hết, nên đến giờ tớ mới có động lực ngồi type lại. Thật sự xin lỗi cậu nhiều.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, trường hợp chưa đăng ký kết hôn thì chưa được coi là vợ chồng hợp pháp và cũng không làm phát sinh quan hệ hôn nhân mà sẽ được gọi là "chung sống như vợ chồng". Trong khi đó, ly hôn lại là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng. Vậy nên, trước tiên cần xác định "quan hệ vợ chồng" đối với trường hợp "chung sống như vợ chồng" của bố mẹ cậu được xử lý như thế nào.
Tớ sẽ nói ngắn gọn một số thông tin cơ bản rồi sau đó sẽ hướng dẫn cậu cách thức thực hiện cụ thể.
Bước 1: Xác định thời điểm bố mẹ cậu bắt đầu chung sống như vợ chồng
Thời điểm này được hiểu là ngày bố mẹ cậu tổ chức lễ cưới khi về chung sống với nhau; được gia đình một hoặc cả hai bên chấp nhận; được hàng xóm hay tổ chức xung quanh chứng kiến, có con chung...
Theo thông tin cậu cung cấp, giấy khai sinh của cậu có thể hiện cả tên bố và mẹ sẽ trở thành 1 bằng chứng trước Tòa để làm cơ sở xác định bố mẹ cậu đã từng chung sống với nhau như vợ chồng.
Ở đây, tớ tạm thời chỉ xét đến trường hợp bố mẹ cậu chung sống như vợ chồng khi cả hai trước đó đều trong tình trạng độc thân
Nếu bố mẹ cậu sống chung trước ngày 03/01/1987 hoặc kể từ 1/1/2001 đến 1/1/2003 mà chưa đăng ký kết hôn thì vẫn được coi là vợ chồng (hôn nhân thực tế).
=> Nếu thuộc 1 trong 2 trường hợp này, mẹ cậu có thể yêu cầu Tòa án thụ lý và áp dụng quy định về ly hôn để giải quyết theo thủ tục chung
+, Trước ngày 03/1/1987 (trước ngày Luật hôn nhân và Gia đình 1986 có hiệu lực): Ở thời điểm này nhà nước không bắt buộc đăng ký kết hôn mà chỉ khuyến khích đăng ký kết hôn, nên nếu bố mẹ cậu chung sống với nhau trước năm 1987 thì dù có đăng ký hay không vẫn được công nhận là vợ chồng.
+, Từ ngày 03/01/1987 đến trước ngày 01/01/2001: Thời điểm này pháp luật quy định thời hạn là 2 năm để nam nữ chung sống với nhau như vợ chồng có thể hợp pháp hóa quan hệ vợ chồng. Cụ thể:
-> Từ ngày 01/01/2001 đến 01/01/2003, nam nữ sống chung như vợ chồng đăng ký kết hôn đúng hạn sẽ được tính thời kỳ hôn nhân hợp pháp từ thời điểm xác lập quan hệ vợ chồng.
-> Kể từ sau ngày 01/01/2003 mới đăng ký kết hôn thì quan hệ vợ chồng chỉ được công nhận là đã xác lập kể từ ngày họ đăng ký kết hôn. Tức là, họ đã tự từ bỏ khả năng công nhận thời kỳ hôn nhân hợp pháp của toàn bộ quá trình chung sống trước đó.
Sau thời điểm này (sau 1/1/2003), việc chung sống với nhau, kể cả có tổ chức đám cưới theo các nghi lễ truyền thống, mà không đăng ký kết hôn thì không được pháp luật công nhận là vợ chồng.
Việc giải quyết ly hôn hay không công nhận tình trạng hôn nhân khác nhau về bản chất, và sẽ ảnh hưởng tới việc xin giấy xác nhận tình trạng hôn nhân hay đơn ly hôn, vậy nên khi cậu thực hiện xong Bước 1 thì tớ sẽ tiếp tục hướng dẫn các bước tiếp theo.
Để đem đến thông tin dễ hiểu và gần gũi nhất cho cậu, tớ đã giản lược đi việc trình bày chi tiết các điều luật. Nếu cậu muốn tự nghiên cứu sâu hơn, cậu có thể tìm đọc những văn bản sau đã được tớ sắp xếp theo trình tự đọc lần lượt:
1. Nghị quyết 35/2000 của Quốc hội về việc Thi hành Luật Hôn nhân và gia đình
2. Thông tư Liên tịch số 01/2001 của Tòa án Nhân dân Tối Cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 35/2000
3. Án lệ số 53/2022/AL về việc Hủy kết hôn trái pháp luật
Note: Thông tin tư vấn phía trên chỉ là thông tin sơ bộ dựa trên các giả thuyết rằng vào thời điểm chung sống, bố mẹ cậu không vi phạm điều cấm của luật. Phương hướng giải quyết có thể thay đổi tùy theo tình tiết cậu cung cấp.
Nếu có bất cứ thắc mắc nào, cậu có thể nhắn tin trực tiếp cho tớ hoặc tiếp tục gửi ask, tớ sẽ cố gắng phản hồi trong 3 ngày đổ lại.
Chúc cậu một đêm an lành.
Hà Nội, 23h46', 23.1.2024.