Türk Dil Kurumu’nun Regl ve Cinsiyetçilikle İmtihanı
Sözlükler anlamını verdikleri sözcüklerden ötürü eleştirilebilirler mi? Eğer objektif ve bilimsel bir yaklaşımları varsa, kullanımda olan her sözcüğü içeriklerine ekliyor ve gerekli bilgilendirmeyi yapıyorlarsa eleştiriye zaten gerek kalmaz. Peki Türk Dil Kurumu sitesinde sürekli güncellemekte olduğu Güncel Sözlük konusunda böyle bir yol mu izliyor? Maalesef hayır.
Daha önce “müsait” sözcüğünün karşısına “Flört etmeye hazır olan, kolayca flört edebilen (kadın)” yazdığının fark edilmesiyle eleştirilen TDK, bu kez de “kirli” sözcüğüne getirmeyi tercih ettiği açıklamayla cinsiyetçilik saçıyor.
Kirli: “Aybaşı durumunda bulunan (kadın)”
Regl olan herkesin kadın olmak zorunda olmadığını, trans erkeklerin de regl olduğunu ve parantez içindeki kadın vurgusunun gereksizliği ve hatta yanlışlığını da belirtmek gerek aslında, ama anlaşılacağından hiç umudum yok.
Peki, diyelim ki TDK çok profesyonel çalıştı ve gerçekten de bazı insanların regl olduklarında “kirli” sıfatını kullandığını son derece objektif olarak okura verme yükümlülüğü duydu. Öyle ya, sonuçta kullanımda olan bir anlam. O halde hemen olayın kaynağına, yani reglin kendisine bir göz atalım mı?
Fakat o da ne, regl sözcüğü Güncel Sözlük’te yok! “Kirli” derken regli kastetme ihtimalimizi düşünen sevgili TDK, reglin kendisini sözlüğe eklemeyi uygun görmemiş. Yeterince kirli mi gelmedi acaba? Yoksa TDK hiç regl olmadı mı? Regl olan insanlar TDK’da ne kadar söz sahibi?
Bu noktada merak edip regl olunca kullandığımız aparatları aradım.
Deliği kapamaya yarayan tıkaç, tamam, kanı silmek için kullanılan pamuklu parça, tamam, ama bunlar regl için kullanılan tamponları karşılamıyor. Regl olan insanlar da eczaneden ameliyat tamponu almadığına göre, hani bizim aradığımız anlam?
Diyeceksiniz ki memlekette tamponu zaten kim bulmuş ki sözlüğe koysunlar, gerçekten de üniversitede okurken aceleyle girdiğim kampüse yakın markette tampon bulamamıştım, sorduğum çalışan ise “Bizde öyle şeyler yok” diyerek yanımdan kaçmıştı. “Öyle şeyler” markette bile zor bulunurken, sözlüğe girmesini beklemek çok mu ütopikti? O zaman hepimizin kullandığı, Türkiye’nin en yaygın regl ürünü, boy boy beyaz pantolonlu reklamlarını izlediğimiz pedleri aratayım dedim.
Ped sözü TDK’nın sözlüğünde bulunamıyordu. Tampon yoktu, ped yoktu, e ne kullanıyorduk biz? Lise boyunca utanarak elden ele geçirilen, görülmemesi için eciş bücüş hallere girilen, çantaların en dibinde saklanan pedler neredeydi? Toplumun yarısının evinde ve çantasında mutlaka bulunan, bulunmak zorunda olan bu eşyalar bu kadar görünmezken, “kirli” sözcüğünün regl olma anlamı nasıl acilen sözlüğe giriyordu?
Pes etmedim, önceki jenerasyonlardan duyduğum, artık kullanılmayan “kadın bağı” sözcüğünü bile arattım, bulunamadı. Bu ülkede kadınlar asla regl olmamıştı, sadece kirlenmiş olsalar gerekti.
Elim değmişken mereti az daha kurcaladım, bakalım daha neler çıkacaktı (ya da çıkmayacaktı). Eşcinsel kelimesini bulamayınca önce yok artık dedim, ama ansızın şöyle çıktı karşıma:
Eş ve cinsel, ayrı ayrı. Eşcinsel değil, eş cinsel. Neden? Bilmiyorum. Halbuki yine TDK’nın Büyük Sözlük’ünde “eşcinsel” olarak geçiyor. (Bu arada aynı Büyük Sözlük’te regl sözcüğünün biyoloji sözlüğünden referansla yer aldığını, fakat bu yazıdaki aramaların anasayfada yer alan ve en çok kullanılan, “kirli” ve “müsait” gibi sözcüklere cinsiyetçi ifadelerin yapıştırıldığı Güncel Sözlük olduğunu belirteyim.)
Elde ne kalmıştı, mesela “homofobik” sözcüğüne bakalım mı?
Maalesef, TDK homofobi ve homofobikliğin ne olduğunu bilmiyor, hiç duymamış. Peki acaba kendi yaptığı şeyin adını biliyor mudur?
Ah, fakat suç bende, ne güzel cinsiyetçilik diye bir kelimemiz varken frenkçe seksizm sözcüğünü aratıyorum! Cinsiyetçilik yaygın olarak kullandığımız bir sözcük ne de olsa.
Cinsiyetçilik sözü bulunamadı. Koskoca sözlük, gazetelerde yazılan, kitaplarda kullanılan, sokakta konuşulan cinsiyetçiliği göremedi. Öyle bir şey yokmuş gibi davranırsak ne kadar cinsiyetçi olduğumuzu anlamazlar diye düşünmüş olabilirler miydi?
Benzer şekilde yok saymak isteyecekleri neler olabilir diye düşündüm, “tecavüz” kelimesini aradım.
Oh neyse kelime en azından mevcuttu, yok sayılmamıştı diyecektim ki, cinsel şiddet olan tecavüzün anlamlar arasında olmadığını fark ettim. Ona en yakın olarak “Namusuna saldırma, sarkıntılık” yer alıyordu. Namus? Sarkıntılık? Bir insana cinsel saldırıda bulunmak üzeri örtülerek azımsanmış, “namus” denerek de bilimsellikten uzak, kahvehaneden rastgele bir amcaya sormuşuz gibi bir cevap verilmişti. Tecavüz bir cinsel şiddettir, bunu namus gibi subjektif bir baskı aracıyla açıklamak iyi niyetli olamaz.
Peki ya tecavüz eyleminin faili, onlar TDK tarafından tanınıyor muydu?
Tecavüzcü sözü bulunamadı. Tecavüzcülerin kendileri de bulunamıyor. Tecavüzler rapor edilmiyor, cesaret edip dile getirenler türlü baskı ve şiddete maruz bırakılıyor, mahkemelerden tecavüzlerin tecavüz olmadığı, tecavüzcülerin tecavüzcü olmadıkları kararları çıkıyor. Tecavüzcü diye bir şey yok, o sizin hüsnü kuruntunuz yahu!
Ama tecavüzcü gibi erkeği suçlayan, hedef gösteren değil de şöyle daha kabul edilebilir, şakalı bir terim arayalım mı?
Fortçunun anlamını ince ince verebilir, taşıtlardan, kalabalıktan, sürtünmekten bahsedebiliriz. Tacizci değil, yanlış anlaşılma olmasın, fortçu sonuçta. Ehi ehi. Erkeklik çok güzel.
Bonus olarak Güncel Sözlük’te yer almayan bazı kelimeleri bulabildiğimiz Büyük Sözlük’te ped arayalım, belki çıkar.
Pat, pet, pıt, pit, pot, pud, put, püt? Size hangisini verelim?
gummygunk
vaporwave
theartofmadeline
izzy806
kaledo-art
blakekathryn
jacobvanloon
