Wat? Sisters of the Moon, Diana (1932), Sisters of the Moon, Iris (1932) en Artes, 110 (1944) door Leonora Carrington, Retrato di Leonora Carrington (1947) door Kati Horna, Double Portrait (Self-Portrait with Max Ernst), Fenêtre à Saint-Martin-d’Ardèche (1938), The Elements (1946), Sans titre (Noah’s Ark) (1962), Composition (Ur of the Chaldees) (1950) en Goddess (2008) door Leonora Carrington
Waar? Tentoonstelling Leonora Carrington in Musée du Luxembourg, Parijs
Leonora Carrington (1917-2011) werd geboren in Lancashire in een welgestelde industriële familie. Al jong verzette ze zich tegen de conventionele rol die van haar werd verwacht. In de jaren dertig studeerde zij kunst in Londen en Parijs. Daar kwam zij in contact met de surrealistische kring rond André Breton. Een belangrijke wending in haar leven was haar relatie met de Duitse kunstenaar Max Ernst, met wie zij in Frankrijk samenleefde tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Na Ernst’ arrestatie door de Franse autoriteiten vluchtte Carrington naar Spanje, waar zij een ernstige zenuwinzinking kreeg en tegen haar wil werd opgenomen in een psychiatrische inrichting in Santander.
In 1942 wist zij via Portugal naar Mexico te emigreren, waar zij zich definitief vestigde en deel ging uitmaken van een levendige kring van kunstenaars en intellectuelen. In Mexico ontwikkelde Carrington haar karakteristieke beeldtaal: droomachtige scènes bevolkt door hybride wezens, dieren en alchemistische symboliek. Haar werk combineert elementen uit mythologie, esoterie, feministische ideeën en persoonlijke fantasie. Naast schilderijen maakte zij ook sculpturen en schreef zij surrealistische verhalen en romans. Carrington groeide uit tot een van de belangrijkste vrouwelijke stemmen binnen het - lange tijd door mannen gedomineerde - surrealisme.
Leonora was vijftien jaar oud toen ze tijdens een vakantie in Venetië de serie Sisters of the Moon schilderde. In deze serie zien we al een voorafspiegeling van haar latere werk. Mythische figuren en fabeldieren (die mij soms doen denken aan werk van Jeroen Bosch) bevolken haar aquarellen.
Het olieverfschilderij Artes, 110 is een sleutelwerk in het oeuvre van Carrington. Artes, 110 is het adres van het eerste huis waar Leonora woonde in Mexico Stad. Het werk is een symbolisch zelfportret. Het geeft de wedergeboorte van de kunstenaar weer na een traumatische periode in een Spaanse psychiatrische inrichting. De kunstenares zweeft tussen een mythisch eilandenrijk en een windroos. Paarden komen regelmatig terug in Carringtons werk als symbool van zelfstandigheid kracht.
Kati Horna was een goede vriendin van Carrington. Als geschenk voor haar dertigste verjaardag maakte Horna een collage waarin Leonora werd weergegeven in de stijl van Leonardo da Vinci. Horna zet haar vriendin neer als een renaissancistische ‘uomo universale’. De expositie toont een foto van deze collage. Wellicht is het oorspronkelijke werk verloren gegaan, maar hiervan wordt geen melding gemaakt.
Een van mijn favoriete werken op deze tentoonstelling is het (onafgemaakte) dubbelportret van Leonora Carrington en Max Ernst. Ernst is in veren gehuld als verwijzing naar zijn alter ego de vogel Lolop. Ernst schrijft in zijn dagboek dat hij geboren is uit een ei. In zijn werk staan vogels voor onbewuste gevoelens en lusten.
Het dubbelportret van Leonora Carrington verwijst naar het vroegtijdige einde van het verblijf van het paar in Saint-Martin-d’Ardèche door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Een merkwaardig beschilderd raam versierde het huis in het zuiden van Frankrijk waar Leonora met Max Ernst woonde. De schildering is direct op het raam aangebracht.
The Elements is ook wel bekend onder de titel The Emigrants. Het werk gaat over ballingschap, transformatie en toevlucht. De centrale figuur lijkt het vuur van het leven naar een kluizenaar te brengen. Het is een enigmatisch schilderij, waar je steeds nieuwe details op ontdekt. Dat is ook het geval bij andere werken van de kunstenaar, zoals een geheel eigen weergave van de ark van Noach of het bijzondere schilderij Composition (Ur of the Chaldees). Dit werk is geheel geschilderd in bronsachtige tinten. Op het eerste gezicht is het een abstract werk. Als je wat langer kijkt duiken er echter gezichten op uit de compositie en blijken zich overal (zelfs in de zon) kleine zwarte wezentjes te bevinden.
Hierboven meldde ik al dat Leonora Carrington ook actief was als beeldhouwster. Een voorbeeld hiervan op de tentoonstelling in het Musée de Luxembourg is Goddess.
kianamaiart
turnnoffyourmind
dailybridgerton
ellievsbear
blakekathryn
