Daniël Brandsema

Gedichten en korte verhalen. En een fiets.

[danielbrandsema]

Iets

Iets blijft hangen, een beeld, een door merg-en-beengeluid, een over steentjes knisperende band. De zon die zakt na een mooie dag

- als je alle ruis voor even uitsluit, alvast een kijkje neemt over de rand, en je alle pech hebt weggeglimlacht - in een rood doorlopen soort van blauw.

Nu rest niets dan een zwart gat, de willekeur van een kras op een plaat, een gebroken spaak, plat op je bek.

Geen maar of toch, geen gevonden lek, alleen dat iets, vroeg of laat, iets van waarde, zelfs meer dan dat,

blijft hangen in rouw.

"It's better to burn out, than to fade away"

RW (1973-2026)

[danielbrandsema]

Via dolorosa

Loop, vanaf het naakt begin tot aan het einde, als een vreemdeling.

Loop over stranden, door verlaten steegjes.

Loop onder een brandende zon, kom vreemden tegen.

Loop je lijdensweg, ga alle stadia langs.

Loop over vaste grond, door de eb die aan je voeten trekt.

Sta stil, en wacht tot het inzicht niet komt, tot je alleen bent, je iedereen niet kent, niet echt, en loop dan weer door.

Loop met dichtgeknepen ogen, waar je was gebleven.

Loop en zie wat waar is: een verhaal, jij hier, ik daar.

Loop en herhaal, sla over, sta stil, herhaal.

Loop met aandacht en verwijl bij wat niet veel heeft te betekenen.

Loop een beetje schuldig, een beetje gelukkig, net als wij allemaal.

Loop bevoorrecht, loop verloren.

Val 1, 2, 3 keer, en neem je kruis weer op of geef hem aan de overeind geblevenen, zusters, broeders, moeders.

Loop langs de heiligen, doe een handreiking, bid zonder te geloven, laat de beker voorbij gaan.

Loop teder onverschillig, en vergeet niet soms te blijven staan.

"Toen ik me opende voor de milde onverschilligheid van de wereld, voelde ik dat ik zo gelukkig was geweest, en dat ik het nog steeds was." (Albert Camus, De Vreemdeling)

[danielbrandsema]

Buiten/Binnen

Ik ga vandaag niet naar buiten. Ik loop niet door de straat. Ik pak niet de trein om te gaan werken of om ergens een wandeling te maken.

Ik sjouw vandaag niet mijn fiets naar beneden. Ik doe geen boodschappen vandaag. Ik ga niet even koffie drinken ergens, of in mijn eentje naar een film.

Ik verlaat niemand vandaag en ik kom niemand tegen.

Ik vraag vandaag aan niemand de weg, en ik leg niemand uit hoe je ergens komt.

Ik verzamel eindeloos gegevens, beelden, cijfers, namen. Ik rangschik ze zodanig dat de willekeur blijft bestaan.

Het is geen poging om wat onaantastbaar is te grijpen, alleen een momentopname van wat is zoals het is.

Ook al gebeurt vandaag van alles, oneindig veel, daarbuiten,

vandaag onthoud ik en vergeet ik niks van wat was of wat nog komt.

[danielbrandsema]

Waar

Living within the lie can constitute the system only if it is universal. Everyone who steps out of line denies it in principle and threatens it in its entirety. Václav Havel over 'living in truth', in 'The Power of the Powerless'

---

Eens in de zoveel tijd verschuift de aarde, en wankel je waar de grond in grenzen splijt.

De waarheid die je dacht te hebben ontwaard toont naakt haar ware aard. En met een stille lach

zegt ze: je wist toch dat ik op mijn mooist een geest, een verschijning was. Een droom

die je ooit eens had, maar nooit meer is geweest dan een ideaal fantoom.

En nu je wakker schrikt, lig ik naast je, open en bloot. En de deken die je warmte bood heeft je verwikkeld en verstrikt.

Maar neem op de plaats nu pas: bezie alles, hier, liggend op je rug, en zoek dan de weg terug naar waar je nog nooit was.

Zoek geen vaste voet. Sluit de open deuren. Verlaat gebaande wegen.

Verdiep je in de scheuren. Lach licht om zwaar gemoed. Zoek niet, maar kom tegen.

[danielbrandsema]

Verder

Vraag me hoe het gaat, of wat ik laatst nog heb gedaan, en uit de diepte zucht ik, adem in, en uit de hoogte grijp ik naar lucht.

Dan zeg ik niets, kijk ik je even aan, vertel ik dat ik op een bankje zit, ergens heen rijdt, vogeltjes tel, dat een dag begint en eindigt,

dat ik toonladders op- en afloop, dat ik luister naar hun gezang, dat ik gevechten zie tussen landen, mensen, net zo lang

tot ik de piep niet meer hoor, de sirene kan weerstaan, het hoofd me niet zal neerslaan, en ik van het bankje opsta, verder ga.

[danielbrandsema]

Bewaar

Leg je handen op tafel. Raak me, haal me uit elkaar en maak me opnieuw: een gebaar

van toekomst, herinnering. Als een foto of geur. Vertel me van toen, van daar, aan het water, in het gras.

Van toen we nog groeiden, met de wortels nog diep, toen de hemel nog hoog en het uitzicht nog ver was.

Of van hoe, één moment later, het door de takken glipt, de vogels gevlogen, de seizoenen voorbij zijn.

Voel hoe huid op hout – eens jij en ik – verdwijnt, hoe tijd en plaats vergaat in waar elk verhaal

in hier en nu blijft bewaard.

We are nowhere and it's now (Bright Eyes (Conor Oberst) – We Are Nowhere and It's Now)

Geschreven ter gelegenheid van de presentatie op 20 september 2025 in broedplaats Plantage Dok door Ruben van der Scheer en Daan Simons van houten bewaarobjecten, gemaakt van het hout van de rode beuk die op de Amsterdamse begraafplaats De Nieuwe Ooster stond.

[danielbrandsema]

Pech

You’re all caught up inside But you know the way (Big Thief – Mythological Beauty)

Nu ik stil sta langs de weg, zie ik hoe blijkbaar als vanzelf men zich beweegt langs en naast elkaar.

Soms hand in hand, soms vuist op vuist, maar altijd onderweg naar iets of iemand, of ergens juist vandaan.

Als ik goed luister, hoor ik wel hoe af en toe geremd gezegd wordt dat het zo niet langer gaat,

maar niemand heeft een kaart voor hoe je de weg verplaatst.

Straks is het nog mijn geluk door pech dat ik de afslag mis, dat ik nog wakker ben, dat ik, wachtend op hulp, hier in de berm blijf staan.

[danielbrandsema]

Geluk

Met een beetje geluk leef ik met een beetje pijn. Kan ik rustig stilstaan bij mijn onvermogen om in onbekend gezichtsveld te zijn, of te zien in onbekende ogen.

Hand Habits – Jasmine Blossoms

#160

[danielbrandsema]

Behoedzaam

Niemand ziet hoe behoedzaam ik alles voor mij uitleg, uiteenzet, hoe ik zaadjes plant langs deze weg: woorden en leestekens, en lucht.

Straks als de bomen hun takken bewegen, als vogels er uitrusten, als elk verhaal dat nu nog rondgaat, een nest draagt, en iets voorbrengt,

dan zal dit eenmanshoofd rustig zijn, zal niet meer alles erin weerkaatsen, een flard zijn die, hoe goed je ook luistert, de kern mist: grond, een oor, een punt.

Tot die tijd ben ik beter alleen, kijk ik af en toe op tegen een nieuwe dag, zeg ik lang en kronkelig niet genoeg, geef ik alles, blijft niets over, zoals beloofd.

(Rachel Sermanni - Gently I)

[danielbrandsema]

Nul

Het aftellen is begonnen. Ik tel mee, zo traag als ik kan, want hoe dichter het nadert, hoe verder ik weg ga, hoe lichter ik word.

Alsof de voortgang achter me instort, en voor me stil licht de uitgang omkadert. De optelsom van herinnering en plan; bij nul geef ik me gewonnen.

Iedereen telt af, en ziet: terug en vooruit, de ander, iets, iemand, zichzelf. Iedereen ziet klokslag twaalf uur.

Iedereen kust, wenst en omhelst, eeuwig geluk, zo lang als het duurt, voordat de luwte me onzichtbaar omsluit.

[danielbrandsema]

Klaar

Ik ben klaar, alles is gereed, om op weg te gaan, naar een uithoek waar geen mens me kent, waar ik niets te zoeken heb.

Dan loop ik daar zo lang tot al mijn plannen zijn verwaaid. Dan zit ik daar zo lang tot ik niets te zeggen heb.

Soms zal ik eenzaam zijn, maar meestal gewoon alleen.

Ik weet dat dit niet waar kan zijn, dat er altijd iemand is, waar ik niet van loskom, ook als ik niets te geven heb.

En ik weet dat het geen keuze is tussen geliefd zijn of vrij zijn, maar ik weet ook dat hier niemand kan zijn, behalve ik.

Dus we gaan weer door, we komen, gaan, in en door en naast elkaar, we gaan alsof er niets te verliezen valt.

We zeggen, goed genoeg is waar genoeg is waar en goed, en we geloven het echt. We leggen ons bij elkaar neer.

En als we slapen, leven we zoals we dromen, alleen.

[danielbrandsema]

Zoveel hoe

Er is nog zoveel te doen, zoveel te kennen en te zien, dit nieuwe jaar.

Hoe het uitzicht verloopt van verleidelijk zwart tot aan schaduwrijk licht.

Hoe goed doordacht te ogen, hoe bewogen te lijken, hoe niets is wat je gelooft.

Er is nog zoveel te leren, zoveel te vragen, hoe ouder hoe meer.

Hoe je moet buigen, hoe je moet strekken, hoe af te tellen met je ogen dicht.

Hoe zintuigen rondzingen, hoe alleen te zijn inlost wat je niet belooft.

[danielbrandsema]

Terug bij af

Het gaat voorbij, de donkere dagen, de voorjaarszon.

Tranen en glimlachen ook, net als uitzicht op wolkenvelden of grindpaden.

Wat er achter- of overblijft, varieert: van een levendig herbeleven tot een vaag gevoel.

En dan nog vergeet ik wat ik ben vergeten. Dat wat echt voorgoed voorbij is.

Maar dan nog, ik ben daar geweest, nu hier, en straks weer ergens anders, of weer terug bij af.

06/03/2025

[danielbrandsema]

Februarifragmenten

In februari 2025 reisde ik in mijn camper door Spanje en Portugal.

Het was een soort verzameltocht: ik zocht of stuitte op fragmenten, door veel buiten te zijn, te wandelen, te fietsen.

Maar ook door te lezen, o.a. in ‘Faith, Hope and Carnage’ van Seán O'Hagan en Nick Cave, en ‘Heart of Darkness’ van Joseph Conrad.

En door muziek te luisteren, het nieuws te volgen en af en toe te corresponderen met vrienden en geliefden.

En vooral ook door gewoon een maand lang alleen te zijn, van dag tot dag te ‘zijn’.

Elke dag schreef legde ik aan het einde van de dag de verschillende fragmenten vast: enkele foto’s, een nummer dat ik had gehoord, een korte beschrijving of beschouwing.

Ik probeerde het niet te veel te overdenken: ik lette niet op compositie, metrum of andere uitingen van goede smaak en verfijning.

Het zijn, kortom, fragmenten van elke dag van februari 2025.

https://www.komoot.com/nl-nl/collection/3317383/-februari-2025

1 februari

2 februari

3 februari

4 februari

5 februari

6 februari

7 februari

8 februari

9 februari

10 februari

11 februari

12 februari

13 februari

14 februari

15 februari

16 februari

17 februari

18 februari

19 februari

20 februari

21 februari

22 februari

23 februari

24 februari

25 februari

26 februari

27 februari

28 februari

[danielbrandsema]

28/02/2025 - Trépail

Zodra je weer een beetje aarde onder de voeten voelt, zodra je weer een beetje lucht krijgt, zodra het vuur weer een beetje in je opborrelt, zodra je weer een druppeltje water op je lippen voelt,

is het goed en waar genoeg.

En morgen, weer thuis, beeft en blaast, brandt en zinkt de wereld nog, tussen de oren en buiten op straat,

maar dan wachten we weer op het volgend zodra.

#februari

[danielbrandsema]

27/02/2025 - Sadroc

Het is niet veel meer dan een stem*, maar altijd aanwezig. Soms op de achtergrond, niet meer dan een hoge toon, soms de enige werkelijkheid, hoe onwaar ook.

'Het had zo anders, zoveel beter, zoveel meer'

Het ongenoeg, het ongemak als tweede huid.

*'He was very little more than a voice'. Marlow over Kurtz, in "Heart of darkness"

#februari

[danielbrandsema]

26/02/2025 - Aiako Harria

Dat ik niet weet hoe, dat snap ik inmiddels wel.

Dat juist dat een begin is van het ontfutselen van geheimen, ik wil het graag geloven.

Ondertussen loop ik rondjes, Over een bruggetje en door tunnels, kijk ik omhoog en zie ik een gier die een tijdje zweeft en dan landt.

Ik ben weer terug bij af.

#februari