"ölümle paslanmış buldum sesimi"

[denizheykeltutmaz]

       Çekmece kuşu, bir avuç bozuk para                                          

                           -tüm varlığı kabuk tarçın ve ağaç bilyesi olan komşuma ithafen-

Geçen mevsimi toplamış annenin naftalin kokusu

Ve bir o kadar üşümüş parmak mahcubiyeti

Yalnız gölgelerin alevde büyüyen aldatmacası

 Biliyorum her kış

Bir battaniye evin tek ve son misafiri

Kaldırıma serilen gözlere selpak gölgesi

Manşet değil 3+1 kombili bir evin ilan metni  de cabası

Putların sesi duyuluyor yüzümün görünmeyen yakasında

Kardiyak arrest

Çekilin ben doktor, hayır, çocukluk hayalimdi

Mütereddit attığım adımın iki ipinde bir cambaz

Nasıldı o hikaye hangimiz eksildik

Işıklı tabelaların nihilist yaklaştığı mahremiyet

Sözlüklere bakmak yasak yoksa siz?

Yoksa ben?

Ben derken bir buz kütlesi, bir beton

Betonarme pencerelerden göğü çağırmak

Hayat kısa demedim,

Şikayetçi değilim fâni olmaktan

Kuşlar

Kuşları gören oldu mu diyecektim toksik nefesliklerinizden dalgın

Dalgın yaşamak solurken siz

Paracelsus’un ruhuna bir Fatiha

Ya da biraz sitem ekleyip ardına

Meşguliyeti âhir ömrümün

Çilesi mürekkeplerde biriken

Sayılı günlerine

Evet böylesi evla ve elzem

Böylesi katiplerimin ellerine merhem

Yazmadan yorulmuş mahzunluğuma kırık fener

Tutma sevgili bekçi

Gözlerim kamaşmakta dünya çok aldatıcı

Siper ettiğin gövdenin nişaneleri avuçlarımda

Oyun onayalım diyorum ey çocuk

Saklanma!

Saklambaç sokaklarında kaç çocuk yittiğine

Aciz elimin parmakları yetmiyor zira

Darılma sözlerim

Yani ki hep demedikleri gibi herkesin

Söylenmeyenler büyütür insanı

Selim bir kalbin eşiğine göm köklerini

Kayıp kum tanelerinin kefareti

Asırlık ağaçlara öykünme vakti.

-affet beni pinokyo,hayatın iplerinden koparırken hayattan kopacağını bilemedim-

[denizheykeltutmaz]

Kı rık  d

                    ö

                               k

                                             ü

                                                                                                              k

cümleler vardı. Kararsız ellerce yazılmış, siyah sayfalara karalanmış. Bir gün aydınlığında, dipsiz gibi görünen koyu bir zamanın sonrasında, bembeyaz karlar altında kaldı. Kar örtüsü altında beklemeyi ve kararlı olmayı öğrenip şifa ismiyle toprağa karışan sularda yıkanacak, güneşin çiçek müjdeleyen baharında doğacak. O vakte kadar söylenmiş sözlerin kaderi kırmak ve kırılmaktan başkası olmayacak. O halde kar suskunluğun mührü gibi sokaklarda kalmış kirli adımlara yağmalı. Sessizliği bozacak kardan adam yapan çocukların sevincinden başkası olmamalı.

[denizheykeltutmaz]

Sadakat taşıyan filleri eksik etmiyorum ellerimden, sağolsunlar.  Kuş olup uçmuş dut yapraklarının beklentisinde sessizce yoldaş olmaya devam ediyorlar. Hiç şikayet etmiyorlar hem de, onlardan öğreneceğim çok şey var. Bazen iyi ki diyorum, iyi ki dediğim şeylerin yokluğunu görmeyelim diye de bir yaprak daha ekliyorum gidenlerin ardına.  İşlemeli mendillerin kundağı olduğu yavru kuşların da bir çiçek gölgesinde büyümesine daha vakit var belki, şimdi her şey durağını bekleyen yolcular misali.  ”yollar bize memleket” demiştin ya, masmavi velespitle düştüğüm yolların şifa vesilesi olmayı dilerken şifamı da bulmayı umut ediyorum.  Şükrümüz daim olsun, yollarımız aydınlık. Yemyeşil yaprakların yerlerini almasına, gölgesinde bilyeli çocukların toplanmasına kadar sabrı başucumuzdan ayırmayalım. Yüreğimizin dayanmadığı sahnelerin kahramanlarını unutmayalım bir de. Kışın örtüsünün üşüttüğü yüzlerin habersiz göçlerine yenileri eklenmesin.  Biraz vicdanımız üşüsün, üşüsün ki eksilmeyelim.

[denizheykeltutmaz]

Saçlarım/na yıldız düşmüş anne.

Bu kadar erken ağırlamak varmış yıldızları. Biraz daha yerinde kalsalardı demek olmaz, ölümü hatırlatan bir kölemiz de olmadığına göre dünyaya sarılan dört elimizden hiç değilse ikisini azat edebiliriz. Böylelikle terazinin kefelerinde denge sağlayabiliriz belki. Yaşam ve ölüm, hiç ölmeyecekmiş ve yarın ölecekmiş gibi, dengeye ulaşabilir. Yarının kaygılarıyla geçip giden şimdinin kıymetini bilebiliriz. Kendimize yakıştıramadığımız sonlara daha yakın durabiliriz. 

Yıldızlar diyorum anne. Koparma/yalım. Geçip giden her şeye inat onlar kalsın. Yaşadığımızın ve zamanın delili olarak, hayal meyal tükenen ömrümüzün çalar saatini duyursun.

[denizheykeltutmaz]

Gözlerim beyaz sayfalarda..altını çizdiğim satırlar tekerrürden ibaret. Sorgulamaksa eskilerde kaldı, trenler derken acı bir sese karışmış vedalara dalıp gitmiyorum artık. Bir ses trenlerin uzunluğunu sorarken isteksiz rakamlar takılıyor kalemin ucuna. İşte diyorum, penceresinde asılı kalmış gölgeleriyle bir tren akıp giderken karanlık tünelin içinden, merak ettiğin rakam bu omalı. Şimdi biraz sessizlik, başka soru istemiyorum. Kuşlar hep kuşlar olarak kalmalı benim için, birds demem neden bu kadar önemli. Hayat kısa dememiş miydi şair, neden kırıyoruz birbirimizi. Biraz da sen dinle beni. “beynimde hep mânâlı bir uçurum”, her geçen gün birini kaybediyorum. Kalanlarsa matemden yorgun, kaskatı bir sükuta sarılmış..Ve fakat çok sesli korolar da eksik değil başka bir köşede. Hep denge ne mümkün bu kaygan zeminde?

“kaldı bu silinmez yaşamak suçu üzerimde”

Çalan şarkı hep aynı,

Kimseye etmem şikayet..

[denizheykeltutmaz]

“Ben konuşmasını bilmem lili”

Dilimiz döndüğünce dönüyorsa dünya, ahengini kaybetmiş bir dönüşten bahsedebilirim sana. Cızırtılı eski zaman radyolarından duyulan anlaşılmaz seslerden. İç sesime saklandığım zamanların çokluğundan. 

Özlediğim şehrin semasında da yağmur var mı bilmiyorum. Bu ses, yağmur damlalarında kaybolmak isterken, bencil nakaratlardan öteye geçmiyor. 

Bu ses,

Ve ben konuşmayı beceremiyorum.

Hayır, ayaklarımı bulamadığım şikayetini en son yüzleştiğim solgun yüzle sonlandırdım. Sadece biraz huzura ihtiyacım var, sonrası nakaratları ardıma bırakarak yağmura karışmak.

[denizheykeltutmaz]

Hareket eden siyah bir noktanın peşine takılıyorum ve siyah noktanın bir karıncaya, karıncanın da o eski eve dönüşmesi çok uzun sürmüyor. Tavanındaki kalın ağaç gövdelerinin yer çekimine inatla nasıl durabildiğini gördükçe, hayranlığımı daha da büyüten ellerin nefes alıp verebildiği zamandayım.  Ağaç gövdelerinin üzerine serilmiş hasırların arasından, karınca adımlarının delilleri kum taneleri dökülüyor halıların çiçek yapraklarına. Sonra saygı duruşuna geçmiş karıncaların sessizliğini fırsat bilip tozlu rafların albümlerinden fotoğraflar göstermeye başlıyor o ellerin sahibi. Neşe ve hüzünle eski zamanlara gidip geliyor biricik yoldaşıyla. Cırcır böceklerinin sesinden başka ses kalmayınca albüm de tozlu raflarda eski yerini alıyor.

Gaz lambalarının kalmadığını söylese biri, sözünü yalanlayacak odanın duvarları ardına dinlenmeye ve aslında gecenin en güzel vakitlerini En Güzel'e ayırmaya gidiyorlar. Ben gecenin uyku vakti olmayacak kadar değerli olduğunu, gaz lambasının loş ışığında, eski radyodan yayılan kuran sesinin doldurduğu o odadan öğrendim.  Pencere önü çiçeklerinin gölgelerinin düştüğü yerde, loş ışığın aydınlığında birbirine sarılarak uyuyan kedilerin neden başka pencerelerden korktuğunu da sormama gerek yoktu.  Neden hala ışığı düşmeyen pencerenin önünden ayrılmadıklarını sormadığım gibi. Sessizce tespihleriyle konuşan iki insanın vuslat dedikleri vaktin, biri için diğerinden önce müjdelendiği günden beri gördüğüm rüyalarla yetiniyorum.  Karıncaların götürdüğü eve özlemim, rüyama giren mütebessim çehrede hayat buluyor.

Çiçekler soldu ama, kediler, karıncalar ve biricik yoldaşıyla bakmaya devam ediyoruz eski fotoğraflara.

[denizheykeltutmaz]

Kuyu

"..kuyu sendedir, içindedir uçurum, çık oradan, onu çıkar içinden, çıkarırsan çıkarsın."

Küçücük parmaklarıyla geceye yakıştırdığı gözlerin gülümsemesi gerekliydi. Eğer o gözlerin bir kez olsun güldüğünü görmezse annesinin kucağında da olsa nasıl güvenle uyuyabilirdi ki. Mümkün değil. Parmaklarının yetişebildiği yere kadar devam eden kocaman bir ağız. Tıpkı otobüs yolunun önünde sonsuzmuşçasına uzanan yolun görünen tek şahidi hilal gibi.

Yol uzun. Yol, her seferinde o küçük ellerin sahibini uyandıran tümsek ve çukurlarla dolu. Bu daha yolun iyi hali, diyor yanımdaki Nur Teyze. Beyaz tülbentinin büyük çiçekleri pırıl pırıl parlayan kara gözlerine eğilmiş su içiyor sanki. Öylece kalıyorum bir süre.

"Kızım sen kimlerdensin, herkesi bilirim ya, seni bilemedim?"  

Sorunun sese bürünmesi, aklımın koridorlarında uygun cevapla karşılaşması asırlar alıyor. Nur Teyze'nin yüzüne yeni izler, yeni yaşanmışlıklar ekleniyor. Yahut ben öyle hissediyorum. Tabii ki bu daha makul. "Ben öğretmenim teyze. Köy okuluna atandım. Adım Elif." diyebiliyorum. Ağzımdan dökülen mekanik birkaç cümlenin tüm samimiyeti yerle bir ettiğinin farkındayım. Fakat elimden fazlası da gelmiyor. Öyle içten gözlerimin içine bakarken bildiklerimi unutmanın eşiğinde, adımı da kaybetmekten korkuyorum. Başımı camdan görünen belirsizliğe yaslayıp uyuyakalıyorum.

İri çakıl taşlarının uykuyla pek anlaşamadığını yeterince tekrarla kalıcı belleğe aktarmış bulunmaktayım. Nur Teyze'nin bu yolculuğa alışık olduğu her halinden belli, mışıl mışıl uyumaya devam ediyor. Mademki uyku göz kapaklarımda asılı kaldı, komşularımı tanımaya karar veriyorum. Görebildiğim son hizadaki koltuklardan başlayıp sürücü koltuğuna kadar herkesi hafızama kaydetmeye çalışıyorum. Kimseyle göz göze gelemediğime göre tek yabancının ben olduğumu düşünüyorum sonra. Bu düşünce gittikçe soğuyan havayla birlikte iliklerime kadar üşütüyor. Annem ve kardeşlerimle vedalaşırken üzerini örttüğüm yalnızlık hissi ortaya çıkıveriyor. Oysa ne güzel ikna etmiştim kendimi. Büyüdüm ben, ağlamak da neymiş demiştim. Annemi de teselli edip, üzülmemesini tembihlemiştim. Meğer sakladığım gözyaşlarının süresi bu kadarmış. Yanaklarımdan süzülen damlaları avuçlarıma hapsedip, büyüdüm diyorum, büyüdüm.

Güneş gecenin heybetini alıp götürürken yolcular köye yaklaştığımızın müjdesini veriyor birbirine. Sabah ezanı vakti  bir köy camisinde mola verdiğimizde aramızdaki buzları erittiğim Nur Teyze'm de gözlerini açıyor. Köyün girişine kadar sohbet ediyoruz biraz. Önce bizde kalırsın sonra öğretmenevini düzenleriz diyor. İtiraz etmeme müsaade etmeden doğruca evinin yolunu tutuyoruz. Nur Teyze (gerçek ismi Hatice imiş, "Nur" öyle yakışıyor ki Nur Teyze olarak kalıyor benim için) titreyen ellerini kapı tokmağına uzatıp ev ahalisine geldiğimizi duyurunca iki çocuk karşılıyor bizi. Küçük olan neşeyle Nur Teyze'nin elindeki çantaları alıyor, "Babaanne ne getirdin bize?" Beraberinde otuz yaşlarında bir kadın güler yüzüyle içeri alıyor bizi. Fırınında kocaman patatesler dizili sobanın en yakınında kendime yer buluyorum. Yanımda da Nur Teyze'm ve çocuklar. Çocukların birinin beş diğerinin sekiz yaşında olduğunu tahmin ediyorum. İlk öğrencimle tanışmış oluyorum böylece. Çocukların annesi taze ıhlamur çayı, peynir, zeytin ve sıcacık patateslerle yer sofrasını kuruyor. Çörekleri her birimize pay edip sessizce çocukları doyurmaya başlıyor. Sofradaki herkes gibi ben de bu sessiz yemeğe ortak oluyorum. Yemek sonrası geç kalmış tanışma faslına geçiyoruz. Sohbet sırasında çocukların yetim olduklarını ve sekiz yaşında olduğunu tahmin ettiğim Yusuf'un babasının ölümünden sonra hiç konuşmadığını öğreniyorum. Babasından bahsedilince odayı terk ediyor Yusuf. Hep böyle yaparmış. Ne zaman babasının ölümü anlatılsa kaçar gidermiş. Mezar ziyaretine de hiç gitmemiş. Ölümü inkar etmenin yolunu kaçmakta ve susmakta bulmuş. Yetişkin insanların bile taşımakta güçlük çektikleri bir yükü Yusuf'un küçük omuzları nasıl taşısın. Koca bir gam bulutu çöküyor içime. Ne diyeceğimi bilemeyip okulu soruyorum. Yeri nerdedir, öğrenciler çok mudur. Onlar da anlatıyor uzun uzun. Sanki tüm dertleri buymuş gibi, evi nasıl düzenleriz, eşya nereden buluruz, telaşa kapılıyorlar. Onların bu hâli yanı başındaki insanı görmezden gelen, komşusunu tanımayan, bencil dünyalarında kederli türküler söyleyen şehir insanının uzağında bir ütopya kadar kıymetli.

Kısa zamanda okulun hemen yanındaki küçük eve yerleşiyorum. Nur Teyze ve gelininin yardımlarıyla köy halkıyla tanışmam da uzun sürmüyor. Ücra bir köy olduğu için öğretmenin gelmediği, kazara yolu düşenin de tez vakitte ayrıldığı köy okulunu el birliğiyle ders işlenebilecek hâle getiriyoruz. Çocuklar kitap, defter özlemiyle her şeyi o kadar çabuk öğreniyorlar ki, onların hevesi beni teşvik ediyor.

Zaman ve emek verdikçe değişen, güzelleşen şeylere inat sadece Yusuf'un suskunluğu aynı kalıyor. İlk derse annesinin zorlamasıyla gelse de, sonraki derslerde kayboluyor. Bir gün ilk dersten sonra öğrencilere tatil olduğunu duyurup Yusuf'u aramaya koyuluyorum. Annesinin götüremediğini söylediği mezarlık düşüyor aklıma. Onu babasının mezar taşını döverken buluyorum. Tek suçlu o mermer taşmış da babası da o taşın içindeymiş gibi, küçük yumruklarıyla kırabilse mermeri babasını kurtarabilecekmiş gibi bir öfke.

Sessizce biraz uzağına gidip oturuyorum. Öfkesi geçip göz göze geldiğimizde mahcup oluyor. Kaçmasını istemediğim için bir hikâye anlatmaya başlıyorum. Başkasının gibi görünen fakat Yusuf'un kendi hikâyesini. İsimsiz bir çocuğun başından geçen bu hikâyeyi öyle dikkatli dinliyor ki. Ona çocuğun annesinin, babaannesinin ne kadar üzüldüğünü ve hatta mezarı başında gözyaşı döktüğü babasının dahi çok üzüldüğünü anlatıyorum. Mezar taşını dövmek yerine toprağına çiçekler ekse, dualar etse babasının ne çok sevineceğini. Bir süre yerdeki karıncaları yuvalarına kadar takip ediyor. Umutsuz yerimden doğrulup gitmeye niyetlenirken inatçı suskunluğun iftarına vesile oluyorum.

"Eğer çiçekler eksem toprağına, dua etsem, gerçekten mutlu olur mu babam?"

Yusuf içindeki kuyudan uzatıyor ellerini. Kuyudan çıkıyorum. Aslında kimin kimi kurtardığını bilmeden evin yolunu tutuyoruz.

[denizheykeltutmaz]

siyah beyaz

Hınçlarımı gömüyorum toprağa

Ellerim beraberinde

Bu sefer ne yetişir bahara bilmiyorum

Babam da söylemiyor beklenenin rengini

Annem astım ataklarından muzdarip sevemiyor çiçekleri

Oysa çiçekler sevilmez mi

Ya bu eller çiçek değilse

Kızım bu ellerden çiçek doğmaz, bak bu ellerden deva umulmaz

Gel, vazgeç de demez ki kimse

Bir fotoğraf var ceketinin iç cebinde, siyah-beyaz, öylece durmuş

Rüzgâra meydan okumuş da zamana vurulmuş iki suret

Varlığını bütünleyeni bulmanın huzuruyla mütebessim

Hep onlarla konuşur ya babam, dedemin TCDD köstekli saati gibi durup durup çıkardığı

Baktıkça susamış hasretine su serptiğini bildiğim, yine de içimden

Öyle işte, bilen bilir, bu bir fotoğrafa dahil olmak isteğini inkar ifadesidir

İbraz etmekten haya edip çeyrek asırlık suskunluğa mühürlenen ah’ın tefsiridir

Yine çok söyledim diye kızıyor annem

Ona da annesi söylermiş

Bilmem ne zaman tamam olur

-ne çok sustun-

[denizheykeltutmaz]

söze nasıl başlamalı bilmiyorum. ben konuşmasını bilmem azize. ondan hep sana yazıyorum. kelimeler boğazımda düğümlendikçe, anlatacak kimseyi bulamayınca. dur. bu doğru değil. anlatmak istemeyince demeliyim. zira kimsem olmasa annem var şükür ki. ama onu da üzmek istemeyince içimde çoğalan kelimelerin hengamesinde boğuluyorum. o beni hâl dilimden anlasa da susup, sahte gülümsemelerin arkasına sığınıyorum.

-anne edi ve büdü’ye bak, ne güzel sohbet ediyorlar.

konuyu değiştirmek istedikçe daha fazla falso verip gözlerimi kaçırıyorum. ağlanacak çok sebep var zaten. önce onlara sonra kıymetsiz dertlerime ağladıkça kelimelerin yükünden de azat oluyorum. yahut birazcık hafiflik hissiyatı.

öyle kalabalık oldum ki azize. bir daha kimsenin sevgisinden yaşaran gözlerini görmeyi nasip etmesin Rabbim.  kimsenin kaybetme üzüntüsüne muhatap kılmasın beni. 

d

  a

    r        ma 

                    d

                         a

                             ğ

                                ı

                                  n

                                                                            ı                  k                bir halde duanı beklerim