Czyli moja ukochana dziedzina nauki🧬 oczywiscie like & reblog pls
Ludzki układ nerwowy to chyba najbardziej złożone dzieło natury, dzięki niemu możemy myśleć, odczuwać emocje, zapamiętywać wspomnienia, ruszać się i odbierać świat właściwie wszystkimi zmysłami. W jego centrum znajduje się oczywiście mózg, narząd który od wieków fascynuje naukowców, mnie i mam nadzieję że po tym poście również was :3
Mimo ogromnego postępu neurobiologii nadal nie rozumiemy w pełni jak miliardy impulsów elektrycznych i reakcji chemicznych rodzi się w świadomość, osobowość czy marzenia senne, każde nowe odkrycie pokazuje jak ludzki układ nerwowy jest krejzi!! Jest dynamiczny oraz plastyczny, na dole pisze względnie ciekawe informacje o mózgu i układzie nerwowym które może sprawią że zaczniecie patrzyć na własny organizm z jeszcze większym zdziwieniem
Ale może zanim przejdę do ciekawostek to jeszcze omówimy samą budowę i funkcje mózgu?
Mózg to najważniejszy narząd układu nerwowego i jednocześnie jedną z najbardziej skomplikowanych struktur znanych nauce. Składa się z około 86 miliardów neuronów które nieustannie komunikują się ze sobą za pomocą impulsów elektrycznych i neuroprzekaźników tworząc setki bilionów połączeń zwanych synapsami. Choć waży przeciętnie zaledwie 1.3-1.4kg i stanowi około 2% masy ciała zużywa blisko 20% całego tlenu i energii dostarczanych organizmowi. To właśnie mózg odpowiada za świadomość, pamięć, emocje, język, wyobraźnię i podejmowanie decyzji. Co ciekawe sama tkanka mózgowa nie posiada receptorów bólowych (Ból pochodzi z opon mózgowych naczyń krwionośnych i innych tkanek otaczających mózg) dlatego sam mózg nie odczuwa bólu mimo że przetwarza informacje o bólu z całego ciała (masło maślane wiem)
Każda część mózgu specjalnizuje się w innych zadaniach, choć większość czynności wymaga współpracy wielu obszarów
Płat czołowy odpowiada za planowanie, logiczne myślenie, kontrolę emocji oraz podejmowanie decyzji i jest on szczególnie rozwinięty u czlowieka w porównaniu do innych gatunków
Płat ciemieniowy przetwarza informacje dotykowe, temperaturę, ból oraz pomaga orientować się w przestrzeni
Płat skroniowy bierze udział w rozumieniu mowy, rozpoznawaniu dźwięków i tworzeniu wspomnień
Płat potyliczny natomiast niemal w całości odpowiada za analizę bodźców wzrokowych
Pod korą mózgowa znajdują się struktury takie jak hipokamp niezbędny do tworzenia nowych wspomnień oraz ciało migdałowate które odgrywa kluczową rolę w odczuwaniu strachu i innych emocji.
Jest jeszcze móżdżek który pomimo że zajmuje tylko 10% objętości całego mózgu zawiera ponad połowę jego neuronów i odpowiada za koordynację ruchów, równowagę oraz precyzje wykonywanych czynności!
No ale przecież mózg nie działa sam, informacje są bezzmiennie przekazywane między nim a resztą organizmu przez rdzeń kręgowy i rozgałęzioną sieć nerwów obwodowych. Impulsy nerwowe w najszybszych włóknach mogą osiągać prędkość nawet 120 metrów na sekundę, dzięki czemu reakcje organizmu wydają się natychmiastowe.
Co ciekawe nie wszystkie decyzje wymagają udziału mózg. Odruch cofnięcia ręki po dotknięciu gorącego przedmiotu zachodzi już na poziomie rdzenia kręgowego, organizm reaguje zanim świadomie odczujemy ból. W ludzkim ciele znajduje się 43 par nerwów (12 czaszkowych i 31 rdzeniowych) które kontrolują pracę mięśni, narządów wewnętrznych i wszystkich zmysłów!
Neuroplastyczność, czyli mózg który nieustannie się zmienia. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu sądzono że dorosły mózg jest strukturą niemal niezmienną, dziś wiadomo że mózg przez całe życie przechodzi przez zjawisko neuroplastyczności, czyli zdolności do tworzenia nowych połączeń między neuronami i reorganizacji istniejących sieci. Dzięki temu uczymy się nowych języków, zdobywamy kolejne umiejętności, odzyskujemy sprawność po urazach a nawet częściowo kompensujemy uszkodzenia niektórych obszarów mózgu. Podczas snu mózg odpoczywa biernie, utrwala wspomnienia, porządkuje zdobyte informacje i usuwa produkty przemiany materii za pomocą układu glimfatycznego, usuwa między innymi amyloid i inne metabolity których nagromadzenie wiąże się z chorobami neurodegeneracyjnymi (mogę się o tym kiedyś szerzej wypowiedzieć) Nawet pamięć nie jest stałym zapisem, za kazdym razem gdy przywołujemy jakieś wspomnienie mozg zapisuje je na nowo dlatego z biegiem czasu może ono ulec zmianie
Układ nerwowy kryje wiele zaskakujących ciekawostek. Najdłuższe neurony w organizmie mogą mieć ponad metr długości i biegną od dolnej części rdzenia aż do stopy. W jelitach znajduje się około 500 milionów neuronów, tworzących jelitowy układ nerwowy często nazywany „drugim mozgiem” który potrafi częściowo działać niezależnie od ośrodkowego układu nerwowego. Mózg NIE magazynuje znaczących zapasów tlenu ani glukozy!! Dlatego wymaga nieprzerwanego dopływu krwi. Podczas snu REM mięśnie ciała ulegają niemal całkowitemu porażeniu co zapobiega wykonywania ruchów odpowiadających treści snów.
Mimo dziesięcioleci intensywnych badań wiele zagadek pozostaje nierozwiązanych. Naukowcy nadal próbują wyjaśnić w jaki sposób aktywność miliardów neuronów prowadzi do powstania świadomości kreatywności czy poczucia tego kim i że w ogóle jesteśmy
No kurde ale ten Gabryś jest głupi!! Pisał o REM a nawet nie wytłumaczył co to jest, cały post wyszedł mocno przeciętny i ma informacje według mnie podstawowe więc opowiem jeszcze troszkę o śnie.
Każdej nocy nasz mózg tworzy obrazy, dźwięki, emocje i całe historie które nazywamy snami. Większość najbardziej żywych i realistycznych snów pojawia się właśnie w fazie REM (rapid eye movement) kiedy gałki oczne wykonują szybkie ruchy pod zamkniętymi powiekami a aktywność mózgu jest zaskakująco podobna do tej podczas czuwania. W tym samym czasie mięśnie szkieletowe są niemal całkowicie wyłączone z działania, jest to naturalny mechanizm ochronny który zapobiega ruchów odpowiadających treści snu.
Do dziś w sumie nie istnieje jedna powszechnie zaakceptowana teoria wyjaśniająca dlaczego śnimy, jedną z hipotez zakłada że sny pomagają utrwalać wspomnienia i porządkować informacje zdobyte w ciągu dnia, inne sugerują że umożliwiają mózgowi „trenowanie” reakcji na potencjalnie niebezpieczne sytuacje lub pomagają regulować emocje poprzez bezpieczeństwo przeżywania trudnych doświadczeń w świecie wyobraźni, możliwe również ze sny są poprostu efektem spontanicznej aktywności neuronów której mózg próbuje nadać sens tworząc spójną historię
Co ciekawe większość ludzi śni kilka razy każdej nocy choć zazwyczaj pamięta jedynie niewielki ułamek swoich snów, jeśli się obudzimy podczas fazy REM istnieje znacznie większa szansa że będziemy pamiętać ich treści. W ciągu całego życia człowiek spędza średnio aż 6 lat śniąc. Naukowcy również odkryli że podczas snów aktywność niektórych części mózgu wyraźnie się zmienia. Struktury odpowiedzialne za emocje takie jak ciało migdałowate często pracują bardzo intensywnie, natomiast kora przedczołowa odpowiedzialna za logiczne myślenie i ocenę sytuacji działa słabiej. Być może właśnie dlatego we śnie akceptujemy najbardziej absurdalne wydarzenia jako całkowicie normalne
Równie ciekawym tematem według mnie są świadome sny oraz paraliż senny.
Świadomy sen to zjawisko podczas którego śniącą osoba zdaje sobie sprawę że śni (wow) u części ludzi pojawia się wtedy również możliwość wpływania na przebieg snu, można świadomie zmieniac otoczenie, rozmawiać z postaciami a nawet latać czy tworzyć całe światy. Badania pokazują że podczas świadomego snu mózg nadal znajduje się w głównej fazie REM, jednak większą aktywność wykazują obszary kory przedczolowej odpowiedzialne za samoświadomość, logiczne myślenie i podejmowanie decyzji. To prawdopodobnie dlatego śniący potrafi rozpoznać że wydarzenia wokół niego nie dzieją się naprawdę.
Paraliż senny natomiast występuje wtedy gdy mózg zaczyna się wybudzać z REM ale naturalne porażenie mięśni (które normalnie chroni nas przed wykonywaniem ruchów ze snu) utrzymuje się jeszcze przez kilka sekund lub minut. Osoba jest świadoma otoczenia i często ma otwarte oczy, jednak nie może poruszać ciałem ani mówić. Choć doświadczenie bywa bardzo nieprzyjemne samo w sobie nie jest groźne i zazwyczaj ustaje samo, to co sprawia że paraliż senny wydaje się tak przerażający to halucynacje. Ponieważ część mózgu nadal funkcjonuje jak podczas REM może „nakładać” elementy snu na rzeczywisty obraz otoczenia. Wiele osób opisuje obecność tajemniczej postaci stojącej przy łóżku, uczucie czyjejs obecności w pokoju, nacisk na klatkę piersiową szepty czy cienie. Z neurologicznego punktu widzenia to bardzo realistyczne omamy powstające w momencie gdy mechanizmy snu i czuwania działają jednocześnie
Co ciekawe paraliż senny jak i świadome sny są ze sobą powiązane, oba zjawiska zachodzą podczas REM i wynikają z częściowego przenikania się stanu snu oraz czuwania. Niektóre osoby potrafią wykorzystać paraliż senny jako punkt wyjścia do świadomego snu, zamiast walczyć z niemożliwością poruszania się pozwalają mózgowi ponownie „zanurzyć się” w śnie zachowując przy tym świadomość
Mimo to pozostaje wiele pytań takich jak dlaczego jedni ludzie regularnie doświadczają świadomych snów lub paraliżu sennego a inni nigdy. Wiadomo jednak że oba zjawiska są naturalną częścią funkcjonowania mózgu i pokazują jak cienka granica oddziela sen od rzeczywistości
Jako że post wydaje mi się sraki to w najbliższym czasie możecie spodziewać się kolejnego
