Pozycjonowanie pacjenta w BNCT - wymagania (part1)
Pierwotnym dążeniem jakie podjęto przy opracowywaniu BNCT była terapia nieoperacyjnych guzów zlokalizowanych przede wszystkim w mózgu. Można by zatem sądzić, że poszukiwanie odpowiednich technik i systemów pozycjonowania skupiało się wokół możliwości ustawiania i unieruchamiania głowy pacjenta. Techniki pozycjonowania głowy są spotykane w konwencjonalnej terapii głównie w przypadku metod radiacyjnych oraz przy operacjach chirurgicznych. Wówczas napromieniany (lub operowany) jest jedynie obszar zainteresowania, bez konieczności wizualizacji reszty ciała pacjenta.
W radioterapii, wiązka promieniowania jest nakierowywana, zgodnie z opracowanym planem leczenia. Głowica lub gantry posiadają możliwość obrotu, zatem napromienianie może być realizowane z różnych kątów, w wielu przypadkach bez konieczności zmiany pozycji pacjenta. Odległość pomiędzy krańcem głowicy a ciałem pacjenta wynosi kilkadziesiąt cm, zatem wolna przestrzeń wokół pacjenta jest relatywnie duża i istnieje do niej swobodny dostęp. Ponieważ elementy wykorzystywane do unieruchomienia pacjenta często znajdują się w polu promieniowania, zabronione jest wykorzystanie stali. Często więc stosuje się maski termoplastyczne, ramy stereotaktyczne, poduszki próżniowe lub utwardzane poliuretanowe pianki.
Również w przypadku BNCT konieczne jest zapewnienie możliwości terapii wielopolowej. Jeśli BNCT prowadzone jest przy reaktorze, wówczas nie ma możliwości zmiany kierunku wiązki i aby umożliwić naświetlenie z wielu kątów należy zapewnić ruchomość pacjenta.
Czas napromieniania może sięgać 40min, zatem niezbędne jest zapewnienie leczonemu komfortowego ułożenia, aby zminimalizować możliwość ruchów w czasie prowadzenia terapii. Elementy wykorzystywane do unieruchomienia oraz powtarzalności ułożenia powinny być tak dobrane aby nie ulegały aktywacji w polu neutronowym.
Opracowanie odpowiedniego systemu pozycjonowania jest bardzo zależne od specyfiki danego ośrodka, co w przeszłości oznaczało specyficzną konfigurację danego ośrodka reaktorowego. Być może wprowadzenie akceleratorów dla terapii BNCT pozwoli na ustandaryzowanie tych wytycznych. Jedno z ciekawych rozwiązań zastosowano w Finlandii (reaktor FIR-1), w którym zaadoptowano 4 pomieszczenia niezbędne do prowadzenia terapii:
- pomieszczenie terapeutyczne
- pomieszczenie symulacji
- pomieszczenie pomiarowe
W pokoju symulacji wyposażonym w system pozycjonowania, wskaźniki laserowe oraz makietę wylotu wiązki, wykonuje się dokładne pozycjonowanie pacjenta. Jest w nim wystarczająca przestrzeń do swobodnego poruszania się personelu, wygodnego ułożenia pacjenta i zabezpieczenia elementów unieruchamiających. Dzięki temu czas przebywania w pomieszczeniu terapeutycznym jest znacznie ograniczony. Następnie stół terapeutyczny jest przeprowadzany do pokoju terapeutycznego, do którego także przesyłane są dokładne informacje współrzędnościowe.
