Met welke religie ben je opgevoed? (Bijv. alleen met Kerst naar de kerk gaan telt ook!)
Christendom (Katholiek)
Christendom (Protestant)
Islam
Jodendom
Boeddhisme
Hindoeïsme
Een andere religie
Meerdere religies naast elkaar
Atheïstisch/niet met religie opgevoed
Met welke religie ben je opgevoed? (Bijv. alleen met Kerst naar de kerk gaan telt ook!)
Een docu gevuld met meditatie, humor, vreugde en rust. We volgen de beroemde boeddhistische leermeester Thich Nhat Hanh. Hij woont samen met andere monniken en nonnen in Plum village, een gemeenschap in Zuid-Frankrijk. Drie jaar lang werden hun levens gevolgd.
Ik ging op 2 oktober samen met mijn mama naar de vertoning van Walk with Me in de Cartoon’s. De film werd vertoont voor het tiendaagse event voor ‘Werelddag Geestelijke Gezondheid’.
Een van de voorlopers van basisscholengroep Zonova is de oecomenische scholengroep Bijzonderwijs. Indertijd had ik contact met verschillende leerkrachten van Bijzonderwijs. Van een kreeg ik het schoolboek “Wereldwijd Geloven”. In de lessen werd indertijd actief gebruik gemaakt van dit boek.
De diversiteit aan godsdiensten, geloofsovertuigingen in Amsterdam-ZuidOost is al langer net zo groot als…
De Basisverzen van het middenpad van Nagarjuna: boekbespreking
Vorige zomer schafte ik een exemplaar aan van Michiel Leezenbergs Nederlandse vertaling van de klassieke boeddhistische filosofische tekst Basisverzen van het middenpad door Nagarjuna (circa 150-circa 250). Ik stopte het boek in een zak met m'n boodschappen, waar een fles zeep bij zat.
Toen ik ontdekte dat deze fles zeep uitgelopen was over het gloednieuwe boek, was ik eerst natuurlijk nogal boos hierover. Nadat ik de zeep wat opgepoetst had en het boek opgedroogd had, zag het er meteen uit als een oud tweedehands exemplaar, hoewel het boek toen pas verschenen was.
Al snel kon ik deze onverwachtse wending echter appreciëren. Het was alsof het boek tegen mij zei: 'neem mij niet te serieus, ik ben maar een boek. Het gaat om de wijsheid in mij, niet om de woorden.'
Dat het niet om de woorden en de gedachten gaat, maar om het leven zelf, dat zou meteen ook een inzicht kunnen zijn dat we uit de Basisverzen zouden kunnen halen.
De nieuwe Nederlandse vertaling door Leezenberg (Boom uitgeverij) is voorzien van een uitvoerige inleiding en commentaren die deze tekst een stuk inzichtelijker maken. In deze boekbespreking citeer ik uit Leezenbergs vertaling.
Van de Basisverzen zou men kunnen zeggen dat de eerste en de laatste verzen het inzicht ervan samenvatten, en dat het midden van het werk een verdere uiteenzetting en argumentatie daarvan is.
De eerste vers luidt:
Niet uit zichzelf of uit iets anders, niet uit beide en niet zonder oorzaak: Nergens zijn überhaupt entiteiten voorhanden die zijn ontstaan.
Terwijl de laatste vers van het overgeleverde werk als volgt gaat:
Ik buig voor Gautama Boeddha, die gedreven door medelijden
De ware leer heeft onderwezen van het loslaten van alle dogma's.
Ietwat vereenvoudigd kan men zeggen dat de eerste vers Nagarjuna's inzicht in leegte (śūnyatā) meedeelt terwijl de laatste vers het doel daarvan (medelijden) weergeeft.
Śūnyatā
Het eerste vers is een van de vele uit de Basisverzen die het concept van leegte (śūnyatā) weergeeft. In het mahayanaboeddhisme (de traditie waarin Nagarjuna te situeren is) is śūnyatā een eigenschap van alle dingen. Anders gezegd, volgens het mahayanaboeddhisme is alles leeg.
Vaak wordt śūnyatā uitgelegd aan de hand van het gelijkaardige boeddhistische concept 'onstaan in afhankelijkheid' (pratītyasamutpāda). Dit laatste betekent dat niets 'op zichzelf' bestaat (svabhava), maar dat alles ontstaat uit of door iets anders.
In de eerste vers van de Basisverzen gaat Nagarjuna echter nog verder. Daar schrijft hij dat dingen noch uit zichzelf, noch uit iets anders, noch uit zichzelf én iets anders, noch uit niets zijn ontstaan. Elk van de vier opties (het tetralemma) wordt ontkend.
In het laatste vers van hoofdstuk 25, het laatste algemeen als authentiek erkende hoofdstuk van de Basisverzen, schrijft Nagarjuna een al even enigmatische zin:
Nergens is voor wie dan ook enige leer door de Boeddha onderwezen.
Medelijden
Ik moet toegeven dat het mij enige tijd heeft gekost om de Basisverzen ten volle te appreciëren. De tekst is moeilijk en tegenstrijdig, soms op het komische af.
Hoe moeten we echter, zoals ook Leezenberg zich afvraagt in zijn inleiding (p. 43), medelijden of verlichting halen uit de Basisverzen? Leezenberg geeft alvast een hint: de Basisverzen zouden kunnen bedoeld zijn om de lezers 'uit hun gangbare manieren van denken' los te maken. Maar hoe moet dit tot leiden tot verlichting en medelijden?
Dit werd me voor het eerst duidelijk toen ik naar de wolken keek (ik vind wolken bijzonder fascinerend) kort na het uitlezen van dit boek.
Van op een grote afstand lijken wolken vaak gigantisch en zwaar. Als we echter naar de wolk zouden gaan, dan zien we slechts mist. We kunnen de wolk niet vastpakken. Keren we echter terug naar de grond, dan zien we de wolk weer opnieuw.
Eindelijk voelde ik me alsof ik snapte wat Nagarjuna bedoelde: onze opvattingen over de wereld zijn net als die wolken. Als we ons eraan proberen vast te klampen, dan zijn we net als piloten die naar een wolk vliegen in de hoop om hem te kunnen vastpakken.
Hieruit volgt echter niet dat wolken niet bestaan of er niet toe doen. Ze kunnen het verschil maken tussen een zonnige en een regenachtige dag. En als er te veel wolken zijn, dan zien we de zon niet meer, net zoals een overdaad aan denken de realiteit onzichtbaar kan maken. Hoe dan ook is het zinloos om je proberen vast te klampen aan die wolken.
Nagarjuna als poetshulp
Volgens de cognitieve gedragstherapie, de norm voor psychotherapie tegenwoordig, moeten slechte gedachten vervangen moeten worden door goede. Het doel van de therapie is dan om deze vervanging te doen gebeuren.
Wat als het echter nog effectiever is om het aantal gedachten gewoonweg te verminderen? Onze geest kan ongemerkt worden als een zolder 'volgepropt met oude rommel', zoals Jon Kabat-Zinn ooit schreef. Nagarjuna is dan als het ware onze poetshulp die helpt om deze zolder op te ruimen om weer lichter door het leven te gaan.
De gedachten die dan nog overblijven, zullen we dan minder hard vasthouden.
Wie gedachten minder hardt vasthoudt, wordt er ook minder door tegengehouden. Zo'n persoon heeft zijn handen letterlijk en figuurlijk vrij en zal zo beter in staat zijn de juiste actie te ondernemen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Nagarjuna ook andere teksten (zoals de Kostbare Krans) schreef waarin hij adviseerde om juist te handelen (p. 39 in Leezenbergs inleiding).
De Dalai Lama: Een Leven van Compassie en Wijsheid
De Dalai Lama is een van de meest invloedrijke spirituele leiders ter wereld. Zijn naam roept beelden op van vrede, compassie en onverzettelijke veerkracht. Maar wie is hij precies, en waarom heeft hij zo’n enorme impact op miljoenen mensen wereldwijd? In deze blog duiken we in het leven, de filosofie en de nalatenschap van de Dalai Lama.
Wie is de Dalai Lama?
De Dalai Lama is de spirituele leider van het Tibetaans boeddhisme en wordt beschouwd als de belichaming van Avalokiteshvara, de bodhisattva van mededogen. De huidige Dalai Lama, Tenzin Gyatso, werd geboren op 6 juli 1935 in een klein dorpje in Tibet. Op slechts tweejarige leeftijd werd hij erkend als de reïncarnatie van de vorige Dalai Lama en begon zijn spirituele opleiding.
Een Leven in Ballingschap
In 1950 viel China Tibet binnen, en in 1959, na een mislukte opstand tegen de Chinese overheersing, werd de Dalai Lama gedwongen te vluchten naar India. Sindsdien woont hij in Dharamsala, waar hij de Tibetaanse regering in ballingschap leidt. Ondanks zijn gedwongen ballingschap is hij altijd een voorstander gebleven van geweldloosheid en dialoog. Zijn aanpak van het Tibetaanse conflict heeft hem wereldwijd respect en bewondering opgeleverd.
Filosofie en Leer
De Dalai Lama predikt een filosofie van compassie, tolerantie en interreligieuze harmonie. Enkele kernpunten van zijn leer zijn:
Compassie als Kernwaarde: Hij gelooft dat echte innerlijke vrede voortkomt uit compassie en empathie voor anderen.
Geweldloosheid (Ahimsa): Net als Gandhi gelooft hij in het bereiken van verandering zonder geweld.
Interreligieuze Dialoog: Hij benadrukt dat verschillende religies dezelfde kernwaarden delen en pleit voor harmonie tussen geloofsgemeenschappen.
Wetenschap en Boeddhisme: De Dalai Lama heeft een open houding ten opzichte van wetenschap en gelooft dat spirituele tradities kunnen profiteren van wetenschappelijke inzichten.
De Dalai Lama en de Wereld
De Dalai Lama heeft wereldwijd erkenning gekregen voor zijn inzet voor vrede en mensenrechten. In 1989 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede vanwege zijn geweldloze strijd voor Tibet. Hij reist de wereld rond om lezingen te geven over geluk, mindfulness en compassie. Veel mensen – boeddhistisch of niet – vinden inspiratie in zijn woorden.
Zijn Nalatenschap en Toekomst
Met zijn hoge leeftijd rijst de vraag wat er gebeurt na de huidige Dalai Lama. De Chinese regering beweert controle te willen hebben over zijn opvolging, maar de Dalai Lama zelf heeft aangegeven dat hij mogelijk geen reïncarnatie zal kiezen, of dat de volgende Dalai Lama buiten Tibet herboren zal worden. Dit blijft een gevoelig en politiek beladen onderwerp.
Conclusie
De Dalai Lama is niet alleen een spiritueel leider, maar ook een symbool van hoop, vrede en mededogen. Zijn levensverhaal en leer blijven mensen inspireren, ongeacht religieuze of culturele achtergrond. In een wereld die vaak verscheurd wordt door conflict en haat, is zijn boodschap relevanter dan ooit: "Mijn religie is heel simpel. Mijn religie is vriendelijkheid."
Wil je meer leren over de Dalai Lama en zijn wijsheid? Zijn boeken zoals The Art of Happiness en The Book of Joy zijn een goed startpunt!
Elke mens heeft alle eigenschappen in zich. We kunnen er niet een paar uithalen en de rest onderdrukken. Doen we dat wel, dan vormt zich een schaduw die krachtig gaat spoken onder onze keurig opgerichte facade, en dan treedt die schaduw naar buiten in de vorm van stiekem wangedrag, gekonkel, gesjoemel met belastingen of elegant geformuleerde haat, villain intellectualisme en dergelijke.
(...) Binnen het boeddhisme wordt je vijand beschouwd als je grootste leermeester.
– Peter De graef (Wie ben ik? En gij?) p.59-60
