#ethiek

[moorsvital]

Misschien is de kern van moraliteit uiteindelijk eenvoudig: leef zo dat ook anderen de kans krijgen mens te worden. #Menswording #GoedLeven #Ethiek

View On WordPress

[wjjh]

Er zijn maar weinig uitvindingen die de mensheid zo ingrijpend hebben veranderd als het internet. Het verbindt ons over grenzen heen, democratiseert kennis en verandert de manier waarop we werken en leren. Maar het verdeelt ons ook, leidt ons af en stelt ons bloot aan manipulatie. Deze reflectie onderzoekt hoe de digitale revolutie – geboren uit idealisme en gedreven door winst – zowel de belofte als het gevaar van de menselijke vooruitgang weerspiegelt.

Het Internet en de mensheid

[peterpauldoodkorte]

Er is geen mama

Er is geen mama

[maximvandaele]

De gulden regel anders bekeken

De meeste mensen beseffen gelukkig dat het welzijn van een ander even belangrijk is als je eigen welzijn.

Daarom bestaat er in bijna elke spirituele en religieuze traditie zoiets als de 'gulden regel'. Deze betekent dat je anderen behandelt zoals je zelf behandeld wil worden.

Wat we daarbij soms dreigen te vergeten, is dat dit ook betekent dat je jezelf moet behandelen zoals je wil dat anderen je behandelen.

Logisch gezien is dit hetzelfde, maar in de praktijk is het anders.

Twee verschillende perspectieven op hetzelfde principe

'Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden': dit zou men 'de gulden regel in derde persoon' kunnen noemen.

'Behandel jezelf zoals je wil dat anderen je behandelen': dit is dan 'de gulden regel in eerste persoon'.

Het verschil tussen de twee is dus niet het principe, maar wel het perspectief: gaat het over hoe ik anderen behandel (derde persoon) of mezelf behandel (eerste persoon)?

Doe niets wat je een ander niet toewenst

In onze omgang met andere mensen passen de meesten onder ons de gulden regel gelukkig vrij goed toe (gulden regel in derde persoon).

Tegen de gulden regel in eerste persoon dreigen we al vaker te zondigen.

Mensen doen namelijk vaak het omgekeerde van wat ze anderen toewensen. Ze verliezen zich in piekergedachten, terwijl ze hopen dat hun dierbaren rust en geluk ervaren. Ze houden er slechte gewoontes op na (verslavingen in stand houden, tijd verspillen, zeuren, ...) terwijl ze toosten op de gezondheid van anderen. Het valt nochtans moeilijk te ontkennen dat goede gewoontes onmisbaar zijn voor een goede gezondheid.

Daarom is dit een goede vraag om van tijd tot tijd te stellen:

Heb ik vandaag dingen gedaan die mij ervaringen geven die ik een ander niet zou toewensen?

Deze sluit goed aan bij een andere zelfreflectievraag die ik behulpzaam vind, namelijk:

Wil ik echt dat dit (iets in mijn leven waar ik min of meer invloed op heb) zo blijft voor de rest van mijn leven?

Als je vaststelt dat je dingen doet die je een ander niet eens zou toewensen, of dat er dingen zijn die je liever niet de rest van je leven hetzelfde ziet blijven, dan is het hoog tijd voor positieve veranderingen.

Ontzeg jezelf niet het geluk dat je je dierbaren toewenst. Dat is de gulden regel, maar dan vanuit een ander perspectief.

[peterpauldoodkorte]

De wrede schoonheid van de natuur

Pieters’ Daglicht over Denkdingen Ik stond laatst in mijn tuin, gewapend met een bakkie koffie en het vaste voornemen om de dag zonder trauma’s door te komen. De zon deed wat zonnen doen: schijnen alsof het een sollicitatiegesprek had bij de zomer. Vogeltjes floten melodietjes die in een andere context perfect als ringtone hadden gekund. Kortom: het leven lachte mij toe. Totdat ik mijn blik op…

De wrede schoonheid van de natuur

[maximvandaele]

De Basisverzen van het middenpad van Nagarjuna: boekbespreking

Vorige zomer schafte ik een exemplaar aan van Michiel Leezenbergs Nederlandse vertaling van de klassieke boeddhistische filosofische tekst Basisverzen van het middenpad door Nagarjuna (circa 150-circa 250). Ik stopte het boek in een zak met m'n boodschappen, waar een fles zeep bij zat.

Toen ik ontdekte dat deze fles zeep uitgelopen was over het gloednieuwe boek, was ik eerst natuurlijk nogal boos hierover. Nadat ik de zeep wat opgepoetst had en het boek opgedroogd had, zag het er meteen uit als een oud tweedehands exemplaar, hoewel het boek toen pas verschenen was.

Al snel kon ik deze onverwachtse wending echter appreciëren. Het was alsof het boek tegen mij zei: 'neem mij niet te serieus, ik ben maar een boek. Het gaat om de wijsheid in mij, niet om de woorden.'

Dat het niet om de woorden en de gedachten gaat, maar om het leven zelf, dat zou meteen ook een inzicht kunnen zijn dat we uit de Basisverzen zouden kunnen halen.

De nieuwe Nederlandse vertaling door Leezenberg (Boom uitgeverij) is voorzien van een uitvoerige inleiding en commentaren die deze tekst een stuk inzichtelijker maken. In deze boekbespreking citeer ik uit Leezenbergs vertaling.

Van de Basisverzen zou men kunnen zeggen dat de eerste en de laatste verzen het inzicht ervan samenvatten, en dat het midden van het werk een verdere uiteenzetting en argumentatie daarvan is.

De eerste vers luidt:

Niet uit zichzelf of uit iets anders, niet uit beide en niet zonder oorzaak: Nergens zijn überhaupt entiteiten voorhanden die zijn ontstaan.

Terwijl de laatste vers van het overgeleverde werk als volgt gaat:

Ik buig voor Gautama Boeddha, die gedreven door medelijden De ware leer heeft onderwezen van het loslaten van alle dogma's.

Ietwat vereenvoudigd kan men zeggen dat de eerste vers Nagarjuna's inzicht in leegte (śūnyatā) meedeelt terwijl de laatste vers het doel daarvan (medelijden) weergeeft.

Śūnyatā

Het eerste vers is een van de vele uit de Basisverzen die het concept van leegte (śūnyatā) weergeeft. In het mahayanaboeddhisme (de traditie waarin Nagarjuna te situeren is) is śūnyatā een eigenschap van alle dingen. Anders gezegd, volgens het mahayanaboeddhisme is alles leeg.

Vaak wordt śūnyatā uitgelegd aan de hand van het gelijkaardige boeddhistische concept 'onstaan in afhankelijkheid' (pratītyasamutpāda). Dit laatste betekent dat niets 'op zichzelf' bestaat (svabhava), maar dat alles ontstaat uit of door iets anders.

In de eerste vers van de Basisverzen gaat Nagarjuna echter nog verder. Daar schrijft hij dat dingen noch uit zichzelf, noch uit iets anders, noch uit zichzelf én iets anders, noch uit niets zijn ontstaan. Elk van de vier opties (het tetralemma) wordt ontkend.

In het laatste vers van hoofdstuk 25, het laatste algemeen als authentiek erkende hoofdstuk van de Basisverzen, schrijft Nagarjuna een al even enigmatische zin:

Nergens is voor wie dan ook enige leer door de Boeddha onderwezen.

Medelijden

Ik moet toegeven dat het mij enige tijd heeft gekost om de Basisverzen ten volle te appreciëren. De tekst is moeilijk en tegenstrijdig, soms op het komische af.

Hoe moeten we echter, zoals ook Leezenberg zich afvraagt in zijn inleiding (p. 43), medelijden of verlichting halen uit de Basisverzen? Leezenberg geeft alvast een hint: de Basisverzen zouden kunnen bedoeld zijn om de lezers 'uit hun gangbare manieren van denken' los te maken. Maar hoe moet dit tot leiden tot verlichting en medelijden?

Dit werd me voor het eerst duidelijk toen ik naar de wolken keek (ik vind wolken bijzonder fascinerend) kort na het uitlezen van dit boek.

Van op een grote afstand lijken wolken vaak gigantisch en zwaar. Als we echter naar de wolk zouden gaan, dan zien we slechts mist. We kunnen de wolk niet vastpakken. Keren we echter terug naar de grond, dan zien we de wolk weer opnieuw.

Eindelijk voelde ik me alsof ik snapte wat Nagarjuna bedoelde: onze opvattingen over de wereld zijn net als die wolken. Als we ons eraan proberen vast te klampen, dan zijn we net als piloten die naar een wolk vliegen in de hoop om hem te kunnen vastpakken.

Hieruit volgt echter niet dat wolken niet bestaan of er niet toe doen. Ze kunnen het verschil maken tussen een zonnige en een regenachtige dag. En als er te veel wolken zijn, dan zien we de zon niet meer, net zoals een overdaad aan denken de realiteit onzichtbaar kan maken. Hoe dan ook is het zinloos om je proberen vast te klampen aan die wolken.

Nagarjuna als poetshulp

Volgens de cognitieve gedragstherapie, de norm voor psychotherapie tegenwoordig, moeten slechte gedachten vervangen moeten worden door goede. Het doel van de therapie is dan om deze vervanging te doen gebeuren.

Wat als het echter nog effectiever is om het aantal gedachten gewoonweg te verminderen? Onze geest kan ongemerkt worden als een zolder 'volgepropt met oude rommel', zoals Jon Kabat-Zinn ooit schreef. Nagarjuna is dan als het ware onze poetshulp die helpt om deze zolder op te ruimen om weer lichter door het leven te gaan.

De gedachten die dan nog overblijven, zullen we dan minder hard vasthouden.

Wie gedachten minder hardt vasthoudt, wordt er ook minder door tegengehouden. Zo'n persoon heeft zijn handen letterlijk en figuurlijk vrij en zal zo beter in staat zijn de juiste actie te ondernemen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Nagarjuna ook andere teksten (zoals de Kostbare Krans) schreef waarin hij adviseerde om juist te handelen (p. 39 in Leezenbergs inleiding).

[strafrechtadvocaateindhoven]

📢 Nieuw op onze podcast! In deze aflevering duiken we in de ethiek van strafrechtadvocatuur. Hoe ver mag een strafrechtadvocaat gaan om zijn cliënt te verdedigen? Wat zijn de morele grenzen binnen het strafrecht? We bespreken praktijkvoorbeelden, dilemma’s en de verantwoordelijkheden van de advocaat. Luister nu via Mixcloud en krijg inzicht in de complexe wereld van ethiek binnen de strafrechtspraktijk. Volg ons voor meer afleveringen over strafrecht en juridische inzichten. 🎧 Beluister hier: https://www.mixcloud.com/strafrechtadvocaateindhoven/de-ethiek-van-strafrechtadvocatuur/ Strafrecht Advocaat Eindhoven

[robbertadrianusveen]

De Messiaanse interpretatie van de Thora

Jezus’ interpretatie van de Thora heeft een diepgaande invloed gehad op de christelijke ethiek en een kader gevormd dat draait om liefde voor God en de naaste. Dit principe dient niet alleen als basis voor het christelijke morele begrip, maar ook als leidraad voor de interpretatie van de Thora in zijn geheel. Deze interpretatie, die vaak de messiaanse Thora wordt genoemd, vraagt om een hogere…

View On WordPress