#dewetenschap

[dewetenschap-blog-blog]

2012 uitgeroepen tot ‘Jezusjaar’

Jubileumjaar moet centraal figuur Christendom uit vergetelheid halen

2012 wordt Jezusjaar. Dat heeft de Katholieke kerk afgelopen woensdag bij monde van Kardinaal Figlio van Milaan bekendgemaakt. “In 2012 vieren wij de geboorte van Jezus Christus, onze heer en verlosser, die de mens heeft verlost van de erfzonde door deze op zich te nemen”, zo staat te lezen in het persbericht. 2012 is een jubeljaar voor de Rooms-Katholieke kerk, omdat Jezus’ geboortejaar precies tweeduizendentwaalf jaar geleden is: net als het begin van de jaartelling. Het jaar zal opgeluisterd worden met onder andere een uitgebreide herdenking van Jezus’ sterfdag, rondom de paasvakantie, en een extra feestdag kort voor de jaarwisseling die Zijn geboortedag viert.

Het voornemen van de Kerk blijkt echter niet te kloppen. Dit beweert althans het Nederlands Meetinstituut (NMI, beter bekend als Public NMI). Pol van Boekel van het NMI licht toe: “Wanneer Jezus 2012 jaar geleden geboren is, er dan sprake is van overlap van één jaar. Immers: bij het vieren van de overgang van het tweede naar het derde millennium, zijn we er van uitgegaan dat onze jaartelling begon bij het jaar 0. Anders hadden we de millenniumovergang pas bij het Nieuwjaar in 2001 kunnen vieren. En dit betekent dan op zijn plaats weer dat Jezus in 2012 zijn 2013e geboortedag zou vieren, als hij nog onder ons was geweest.” Naast de kritiek van het NMI, spreken ook enkele classici van ‘beginnersfouten’. “Zoals in ons pamflet ‘Julius Caesar=Jezus Christus (?)’ duidelijk beschreven staat, was de heer Christus waarschijnlijk een amalgaam van enkele historische figuren. Hij was waarschijnlijk ofwel een prins uit Judea, ofwel een verbastering van de welbekende romeinse keizer Julius Caesar - zoals uitvoerig bewezen door Francesco Carotta in zijn onderzoeken in 2002 en 2005. Dit laatste verband wordt onder andere kraakhelder wanneer we kijken naar hun eetgewoonten: In ‘De bello Gallico’ van Caesar verklapt de keizer dat hij dol is op brassica [kool, red.]; Jezus roept in zijn bergrede op om de kool en de geit te sparen. Terwijl iedereen met gezond verstand de kool aan de geit zou voeren. Hoe dan ook is hij op zijn laatst in het jaar 6 à 7 voor Christus geboren”, aldus Teunis Klamer van het Verbond der Klassiesie. De Rooms-Katholieke Kerk heeft onthutst gereageerd op het nieuws, en in een poging Jezus’ woorden ter harte te nemen, Zijn geboortedag officieel verplaatst naar 1 juli(us Caesar) in het jaar 1 voor Christus. Het jubeljaar blijft onveranderd staan, aangezien hij dan dit jaar 2012 en een half zou zijn geworden - ofwel tweeduizend jaar na Zijn begin van de puberteit. De meest waarschijnlijke kandidaten voor het volgende jubeljaar zijn 2020 (2000 jaar nadat Jezus in de meeste staten in Amerika legaal alcohol mocht kopen), en 2024 of 2025 (2025 jaar na zijn geboorte ofwel 2025 jaar na het begin van de jaartelling). Klamer en Van Boekel hebben zich als respectievelijk kool en geit tevreden verklaard met deze oplossing.

[dewetenschap-blog-blog]

Wetenschappelijk jaaroverzicht: juli en augustus

Naast alle doden, die ook in juli weer bij bosjes vielen, was er één gebeurtenis die in juli 2011 ver boven het overige nieuws uitstak. Op 15 juli stortte namelijk de 300 meter hoge zendmast van het Drentse dorpje Hoogersmilde in. Radiozenders waren in grote delen van het land uit de ether. Zeker omdat in dezelfde nacht ook in Lopik, Wezep, Terwolde en Doetinchem radiozendmasten in brand stonden, zijn de complottheorieën niet van de lucht. Volgens de Telegraaf zou de AIVD achter deze lage aanslagen zitten. Een woordvoerder laat echter weten dat ‘De Telegraaf weer eens met haar hoofd in de wolken loopt. De Veiligheidsdienst houdt beide benen stevig op de grond.’ Hoewel het onduidelijk is of er een verband is tussen de gebeurtenissen, is het op zijn minst  opmerkelijk dat de rampen zich na de vrijlating van Dominique Straus-Kahn opstapelden. Stortte eerst het dak van het FC Twente-stadion in (‘óók de AIVD’, bron: Telegraaf), niet veel later overleden Johnny Kraaijkamp en Amy Winehouse. Volgens hardnekkige geruchten lagen Johnny en Amy bij elkaar in bed op de ochtend dat ze gevonden werden, maar dit is nooit officieel bevestigd. De zomer eindigde abrupt door de schietpartij op een eilandje bij Oslo. Om hij-die-niet-genoemd-mag-worden geen onverdiende aandacht te geven, laten we de complottheorieën bij dit onderwerp verder aan De Telegraaf over. Augustus was voor de psychologische wetenschap een boeiende maand. Dat er na de dood van Johnny Kraaijkamp rellen zouden uitbreken was misschien te verwachten, maar dat in Engeland hele steden in vlammen op zouden gaan hadden weinig kenners van de Britse psyche kunnen voorspellen. Overlevenden die uit de puinhopen van Londen, Manchester en Liverpool gered zijn, worden door psychologen van over de hele wereld onderzocht. De eerste case studies van wat inmiddels the British lunatic genoemd wordt verschijnen naar verwachting in januari 2012. Graag benadrukken wij hier nog even dat Mark Rutte in augustus zijn excuses aan de Kamer aanbood, nadat hij de Europese Unie een briefje van vijftig had toegeschoven als reactie op de vraag of Nederland ‘ook vijftig wilde bijdragen’. In de Kamer legde hij uit hoe hij negen nullen over het hoofd kon zien. Lees morgen hoe de wereld zich in september en oktober verder ontwikkelde.

[dewetenschap-blog-blog]

Wetenschappelijk Jaaroverzicht: Maart en April

Ook in 2011 was maart weer een beduidend succesvoller maand dan april. Waar april in vroeger jaren nog wel eens probeerde de aandacht van haar status als ‘faalmaand’ af te leiden met goed weer, lukte zelfs dat niet in 2011.

Wetenschappelijke metingen hebben aangetoond dat in 2011 maart 87% succesvoller was dan april (gemeten over 31, resp. 30 dagen). Enkele feiten op een rijtje: - In maart waren de Provinciale Statenverkiezingen. In april werd er nog steeds afgewacht wat de uitslag voor het land zou betekenen. - In april was er de ramp met de Japanse reactor bij Fukushima. Maart roerde slechts zijn staart. - In maart bestond het CDA niet meer, terwijl ze in april een nieuwe voorzitter kozen. - In maart vochten dappere soldaten in Libië de strijd der strijden: die van goed tegen kwaad. In april werd een drager van de Militaire Willems-Orde voor het gerecht gedaagd omdat hij wellicht cocaïne had gebruikt.

De verdere teloorgang van de maand april (enigszins suf vernoemd naar het Latijnse woord voor openen, dit in tegenstelling tot maart, die vernoemd is naar wellicht de tofste god van de oudheid: Mars) heeft er toe geleid dat de PVV een initiatiefvoorstel voorbereidt in de Tweede Kamer om de maand op te heffen en te verdelen over maart en mei “om de pijn te verzachten”, aldus Dion Graus, woordvoerder Astrologie. VVD en CDA staan in eerste instantie welwillend tegenover het voorstel, terwijl GroenLinks zich bij monde van woordvoerder Allochtonen Tofik Dibi afvraagt of het de PVV niet gaat om het ‘open’ karakter van de maand april, en stelt voor de maand om te dopen in ‘clausil’. Graus beraadt zich nog op dat voorstel.

Lees morgen verder over wat er allemaal gebeurde in Mei en Juni!

[dewetenschap-blog-blog]

Wetenschappelijk jaaroverzicht deel I

Periode van oorlog, overstromingen, illegale abortus en geboren zeehondjes

26 gewapende conflicten, vijf overstromingen, perioden van extreme droogte en 243 mijnongelukken in januari en februari: 2011 ging enerverend van start met 4.682.122 doden. Dit valt te lezen in het rapport 2011. Tweeduizendelf in cijfers. van het CBS. ‘Het aantal doden kent een daling van 0.6 procentpunt ten opzichte van 2010, maar dit is nog steeds een heel respectabel aantal, vooral als je bedenkt dat er meer rampdoden en minder natuurlijke sterfgevallen waren.’, zo concludeert het CBS in het hoofdstuk ‘Ontwikkeling overbevolking’. Het Geboortecijfer Zeehondjes steeg bovendien, waardoor we januari en februari absoluut een geslaagde periode mogen noemen. De Nederlandse wetenschappelijke wereld werd aan het begin van het jaar vooral opgeschrikt door het bericht dat Bas Haring, opvarende voor de VPRO op de Beagle, tamelijk bruut verkracht werd door Redmond O’Hanlon. Haring blikt terug: ‘Ik werd door O’Hanlon uitgenodigd vanwege mijn bijdragen aan de ontwikkeling van de evolutieleer. In zichzelf niet onjuist, zo wijs ik mensen er vaak op dat je niet ‘evolutietheorie’, maar ‘evolutieleer’ hoort te zeggen. Toen ik op de boot aankwam bleek dat het beeld dat er op televisie van het schip geschetst wordt veel minder met de waarheid strookt dan je zou verwachten. O’Hanlon regeert het schip met ijzeren hand en laat elke ochtend iemand naar zijn hut dragen om te verkrachten. Hij beweert dat Darwin dat op de Beagle ook deed en dat ik dit in naam der wetenschap moest ondergaan. ‘Daarnaast,’ aldus Haring, ‘ging een deel van de bemanning regelmatig van boord om diersoorten uit te roeien waar volgens O’Hanlon geen plek voor was binnen de evolutieleer. De soort die ons bezoek niet kan overleven, is duidelijk niet geschikt, zei hij dan. De veelal exotische diersoorten werden vervolgens bij het avondeten opgegeten om ze te beoordelen op hun zogenaamde evolutionaire kwaliteiten. Volgens mij een beetje onzinnig, hij vond alles naar kip smaken.’ Daarnaast zou de Beagle volgens Haring dienst doen als abortusboot, waarbij O’Hanlon zelf de abortussen uitvoert om de evolutie ‘een handje te helpen’. Hoewel de zaak in januari enige aandacht kreeg in de pers, lijkt de zaak inmiddels in de evolutionaire doofpot te zijn gestopt. Januari en februari waren verder de maanden van: de hoop dat Hugo Borst af zou treden als TV-persoonlijkheid, de ontdekking dat de piramiden inderdaad door buitenaardse wezens zijn gebouwd, een terugblik op de terugblik van 2010 en een correctie op de weervoorspellingen van november 2010. Morgen antwoord op de vraag: hoe ging het eigenlijk verder met de wetenschap, in 2011?

[dewetenschap-blog-blog]

Almere oudste stad van Nederland

Nu het einde van het jaar nadert, is het ook alweer tijd voor de onvermijdelijke lijstjes. Archeologen van de Universiteiten van Amsterdam zijn net op tijd om hoge ogen te gooien in de lijst "Opzienbarende Ontdekkingen". Zij hebben namelijk aanwijzingen gevonden dat Almere de oudste stad van Nederland is. Tot voor kort werd Nijmegen, gesticht door Trajanus in de 1e eeuw na Christus en toen beter bekend onder de naam Noviomagus, gezien als de oudste stad van Nederland. Teamleider dr. Bouali, zelf afkomstig uit de sloppenwijken van Almere, vertelt over het magische moment van de ontdekking: "We waren door burgemeester Jorritsma gevraagd om de restauratiewerkzaamheden van de oude stadsmuren van Almere in goede banen te leiden toen we opeens een straatbordje met Vicus Musicus vonden. En vlak daarnaast lag de Via Apollo! Na grondig onderzoek op basis van koolstofdatering bleken deze gewoon meer dan 2000 jaar oud te zijn. Je kan de vreugde in ons kamp voorstellen. Ik heb altijd een speciale band met Almere gehad, maar ik had zelfs in mijn stoutste dromen - en die zijn behoorlijk stout kan ik je vertellen - niet durven dromen dat Almere de oudste stad van Nederland zou zijn." Archeologen van de Radboud Universiteit in Nijmegen zijn echter sceptisch. "Die Bouali kwam dus op ons jaarlijkse archeologencongres tijdens zijn presentatie aanzetten met het bewijs, waarna het de bedoeling was dat iedereen twee vingers in de lucht stak voor Almere. Wij uit Nijmegen staken wel twee vingers op, maar van verschillende handen, als je begrijpt wat ik bedoel. Dit hele onderzoek klopt natuurlijk van geen kant. 2000 jaar geleden kon je over de hoofden van zeehondjes wandelen op de plek waar nu Almere ligt. Dat een of andere Lena Cordis het nodig vond om daar een tentenkamp op te richten betekent nog niet dat het een stad is!", aldus professor Smit van de Nijmeegse universiteit. Volgens Bouali is dit allemaal geneuzel in de marge en "moet Smit gewoon accepteren dat Almerus de oudste stad van Nederland is. Maar als hij mijn artikelen voor wetenschappelijke tijdschriften blijft weigeren zonder duidelijke opgaaf van redenen ga ik er misschien een website voor oprichten."

[dewetenschap-blog-blog]

Dyslectici blijken dom

Onderzoek toont ‘minder begrip taal en slechtere algemene ontwikkeling’ aan   Dyslectici zijn dom. Dat word althans gesteld door Bart Brentjens, als hoogleraar Nederlandse Taal verbonden aan de UvA. Uit zijn onderzoek, gehouden onder 100 dislectici en 100 mensen die C1 of C2 scoren op Nederlandse taal, blijkt dat dyslectici niet alleen slechter kunnen schrijven, maar zich ook minder inspannen om een tekst te lezen of schrijven. Daarnaast begrijpen ze minder goed dan normale mensen wat er bedoelt word in de tekst, ook wanneer de dislectici aanzienlijk meer tijd krijgen om alsnog hun best te doen. “Een schokkende, maar tegelijkertijd ook weinig verrassende uitslag”, aldus Brentjens. “Iedereen onder de 25 is tegenwoordig dislectisch, of hoogbegaafd, of allebij. Wat mij betreft zetten we in ieder geval een rode streep door de laatste optie.” Wim Dingemans van belangevereniging ‘Ben ik nou dyslectisch of ben jij nou zo slim’ reageert furieus: “Dit is nou precies de tendentieuze verslaggeving waar we al jaren mee te maken hebben. We zijn lui en dom en we hebben nergens zin in. Terwijl wij last hebben van een aangeboren syndroom waar we niets aan kunnen doen!” De vaak gehoorde tegenwerping dat domme mensen ook vaak dom geboren worden wijst Dingemans van de hand: “dom is dom en dyslectisch is dyslectisch, en wie dat niet begrijpt is pas echt dom.” Brentjens is niet verrast door de reactie van Dingemans. “Volgens mij heeft de heer Dingemans niet eens de moeite genomen om mijn onderzoek door te lezen, maar heeft hij alleen even snel het persbericht gescant. Ik zou graag de uitdaging aangaan om een keer in een mondeling debat mijn uitspraken en onderzoek toe te lichten, maar ik vrees dat dat er niet echt inzit met deze doelgroep: die blijft lekker thuis bij de open haard.” De heer Dingemans was niet bereikbaar voor verder commentaar.

[dewetenschap-blog-blog]

Geen gebroken harten meer.

Een van de grootste hartkwalen van de moderne mens behoort binnenkort tot de verleden tijd. De Nederlandse Hartstichting heeft een medicijn ontwikkeld tegen Gebroken Hart. Het medicijn, bestaande uit een gebalanceerde mix van naastenliefde, opgewektheid, realiteitszin en zoete popmuziek, moet een einde maken aan de fatale gevolgen voor het hart die liefdesverdriet kan veroorzaken.   Volgens de Stichting ondervinden alleen in Nederland al  jaarlijks meer dan 547.000 mensen de nadelige gevolgen van een gebroken hart. Traditionele methoden zoals meer bewegen, stoppen met roken en het volgen van een gezonder dieet, bleken voor deze mensen niet effectief. ‘Het is een misverstand dat alleen zwaarlijvigen Gebroken Hart ondervinden. Wat dat betreft hebben we het jarenlang echt in de verkeerde hoek gezocht. Het is een ziekte die iedereen zonder aanzien des persoons kan treffen. Dat maakt haar ook zo verschrikkelijk.’, aldus Dr. Liebhabst, die leiding gaf aan de zoektocht naar een medicijn. ‘Het is een ziekte die levens letterlijk kan verwoesten. Apathie, onzekerheid, eindeloos naar Coldplay luisteren, het is echt verschrikkelijk wat deze ziekte aanricht. Het nieuwe middel heeft zowel een genezende als preventieve werking. Enerzijds sterkt ze het hart op verschillende fronten (door met name de hoge dosis opgewektheid en realiteitszin), waardoor het weerbaar wordt en daarnaast beschermt het het hart tegen uiteenbarsten door met name de zoete popmuziek (waarvoor Celine Dion speciaal enkele nummers inzong) en een groot bestanddeel clichés als ‘Er zwemmen nog meer vissen in de zee’, ‘Van het concert des levens heeft niemand het program’, ‘Op ieder potje past een deksel’ en ‘Het huis van de liefde mag dan nu onbewoonbaar zijn verklaard, na een flinke verbouwing krijg je wel weer een vergunning.” Het medicijn bestaat uit een sonde die rectaal ingebracht dient te worden, maar is volgens Dr. Liebhast zeker niet exclusief voor homofielen. ‘We zijn blij dat we dit medicijn nog net voor de kerst op de markt kunnen brengen. Hopelijk valt het normaal gesproken zo hoge zelfmoordcijfer van de kerstdagen dit jaar iets lager uit.’

[dewetenschap-blog-blog]

Vrouwen niet meer nodig

Verrassende conclusies langlopend genderonderzoek

De genderdiscussie heeft een nieuw hoofdstuk gekregen met de publicatie van een interdisciplinaire studie (Van der Liere, Maagdenburg & Karzynski, 2011) van het Onderzoekscentrum voor Gender en Seksualiteit, verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat ‘[vrouwen]  onnodig zullen worden, op biologisch-procreationeel vlak, maar zeker ook maatschappelijk gezien.’ Deze bewering geeft een heel nieuwe draai aan de discussie over genderrollen in onze hedendaagse samenleving. Regelmatig werd beweerd dat traditionele mannelijke eigenschappen niet meer als positief werden gezien, terwijl traditioneel vrouwelijke eigenschappen belangrijker werden. Dr. Annemieke van der Liere laat in haar onderzoek op meerdere terreinen het tegenovergestelde zien. ‘Het moment nadert dat wij van lichamelijke fertilisatie over stappen naar in vitro,’ stelt de sociologe. ‘De kunstmatige baarmoeder is er al, aan eicellen wordt gewerkt.’ Het punt van Van der Liere en haar collegae is dan ook, dat het vrouwelijke deel van de voortplanting voortaan zonder vrouwen zal kunnen verlopen. Zaadcellen zijn echter nog altijd het makkelijkst biologisch te produceren - of, zoals tweede auteur Margriet Maagdenburg (MSc) het verwoordt: ‘er zal altijd genetische variatie nodig zijn; de goedkoopste manier om die te verkrijgen is uit mannelijk zaad.’ Bovenstaande conclusie is natuurlijk nog toekomstmuziek, maar de genderwetenschapsters gaan verder. Zij hebben ook de huidige maatschappij onderzocht, specifiek het vermogen tot multitasken. Multitasken wordt alom gezien als de belangrijkste menselijke eigenschap in de Westerse wereld. In relevante literatuur wordt deze eigenschap voornamelijk aan vrouwen toegewezen: ‘Vrouwen kunnen beter multitasken dan mannen’ (Maandblad Opzij, nummer 1, 2, 4, 5*, 7, 9* en 10 van de huidige jaargang). Het onderzoek van Van der Liere et al. (2011) laat echter zien dat dit beslist niet het geval is. In een landelijke steekproef onderzochten zij 238 vrouwen uit Hoogkarspel, Nunspeet en Etten-Leur. De resultaten werden vergeleken met die van een groep van 229 mannelijke psychologiestudenten. Op de gebieden Multimedia, Elektronica en Consumptiegedrag bleken de mannen veel beter te kunnen multitasken dan de vrouwen uit deze studie. Alleen op het gebied Werkzaamheden binnenshuis deed de groep vrouwen het beter. ‘Niet alleen presteerden de mannen beter op dubbeltaken waarbij websites, smartphone-applicaties en digitale televisie betrokken waren, ook als het ging om snelle voedselbereiding en drinkcontinuïteit scoorden zij veel hoger.’ Voor Van der Liere is het duidelijk: ‘De man heeft de toekomst.’ Op de vraag of haar onderzoek niet beter door een man uitgevoerd had kunnen worden weigerde de onderzoekster te reageren. *: in deze uitgaven wordt respectievelijk gesproken van ‘veel beter’ en ‘toch echt beter’.