LHDTC+ : Acronym heb Q / LHDTC+ : Acronym without Q
P'nawn da pawb, Mae'r post hwn yw'r post cyntaf yn fy system ddwyeithog newydd. Mae'r Cymraeg sy'n dod yn gyntaf a Saesneg yn ail. Afternoon pawb, This post is the first post using my new bilingual system. Welsh is first and English is second.
[Fersiwn pinc o'r ddraig yn y faner hon/Pink version of the dragon on this flag]
Mae'r acronym Saesneg LGBT fel arfer yn cael ei sgwennu fel LHDT yn Gymraeg. Ond beth am y Q+?
Fi'n gweld 'LHDTQ+' yn aml - ond does dim llythren Q yn yr alffabet Gymraeg. Felly beth am C+?
Mae'n amhosib siarad am yr acronym heb sôn am yr hanes yr acronym yn Gymraeg. Ar hyn o bryd, mae'r sôn cyntaf am yr acronym yn Gymraeg yn "Storïau sy'n rhoi siâp ar fywyd" gan West Rhyl Young People’s Project yn 1994. Ar dudalen 4 mae'n dweud "LHD" ar gyfer LGB. Ar ôl LHD, mae LHDT yn cyrraedd yn "Canllaw Cryno i Gymunedau LHDT: Ar Herio Adroddiadau Negyddol Yn Y Cyfryngau" gan y Comisiynydd Plant Cymru yn 2015.
Hefyd, mae'n amhosib siarad am yr acronym heb sôn am Q am 'Queer' neu Q am 'questioning'. Mae'r ddau, y ddau yn dda iawn. Ond yn y Gymraeg mae trydedd ongl: C am 'Cwiar' neu Cadi'?
Siaradodd Mihangel Morgan ar 'theori Cadi' yn Queer Wales (2016). Mae Morgan yn hoffi gwell Cadi na Cwiar fel term cymunedol ac mae yna rai sy'n cytuno ag e. Ar y llaw arall, mae rhai pobl yn hoffi Cwiar. Ac mae rhai pobl yn hoffi'r ddau. Fi'n hoffi'r ddau yn bersonol. Ond fi'n meddwl ei fod yn bwysig dangos y sgwrs o gwmpas y pethau 'ma.
Beth yw eich barn chi? Atebwch isod neu mewn neges neu drwy fy mocs gofyn!
/
The English acronym LGBT is usually written as LHDT in Welsh. But what about the Q+?
I see 'LHDTQ+' often - but there is no letter Q in the Welsh alphabet. So what about C+?
It is impossible to talk about the acronym without also mentioning the history of the acronym in Welsh. Currently, the first (known) mention of the acronym in Welsh is in "Stories which give shape to lives" by West Rhyl Young People's Project in 1994. On page 4 it has "LHD" for LGB. After LGB makes a debut, the acronym LGBT arrives in "A Brief Guide for LGBT Communities: Challenging Negative Media Reports" (tr.) by the Children's Commissioner for Wales in 2015.
It is also impossible to talk about the acronym without mentioning whether it is Q for 'Queer' or Q for 'questioning'. Both, both are good. But in Welsh there exists a third angle: Q for 'Cwiar' or Cadi'?
Mihangel Morgan has spoken about 'Cadi theory' in Queer Wales (2016). Morgan has established that he prefers Cadi to Cwiar as a community term and there are some who agree with him. On the other hand, other people prefer Cwiar. And some people just like both. I like both personally. But I do think it is important to show the conversation around these things on here.
What do you think? Reply below or in a message or an ask!