Dünyanın Manyetik Kuzeyi Kanada'dan Rusya'ya Kayıyor!
Dünyanın manyetik alanının nasıl yer değiştirdiğini, hangi kıta ve kısımlara yönelik kaydığını, ne kadar zaman içerisinde direğin yönünü değiştirip güçlenip zayıfladığını, hangi yıl içerisinde keşfolup hâlâ bir gizem söz konusu olan dünyanın manyetik alanını konu alan içerik.
Gezegenimiz manyetik alanını, üzerine rahatça oturmayacak kadar büyük bir ceket gibi giyiyor. Tüm bu kayma, kuzey manyetik kutbun önümüzdeki on yıl boyunca Sibirya kıyı şeridine yaklaşmaya hazır olduğu anlamına geliyor. Arkasında bir komplo yok ama manyetik alandan sorumlu jeolojik kuvvetler bir gizemdi. Şimdi, neler olduğunu anlamaya biraz daha yakın olabiliriz.
Birleşik Krallık'taki Leeds Üniversitesi'nden ve Danimarka Teknik Üniversitesi'nden araştırmacılar, çekirdeğin yakınında bulunan farklı manyetik kuvvetli iki lob arasındaki monolitik bir rekabetin, direğin yol tutuşunun arkasında olacağını tespit etti. Dünya'nın manyetik kuzeyinin kesin konumu 1831'de ilk kez bulunduğunda, Kanada'nın kuzey köşesinde, Nunavu bölgesindeki Boothia Yarımadası’nda yer alıyordu. O zamandan beri, yeni ölçüm setleri bu noktanın kuzeye her yıl ortalama 15 kilometre (yaklaşık 9 mil) kaymasını kaydetti.
Gelişen teknoloji, direğin konumuna daha önce benzeri görülmemiş bir doğrulukla dikkatle bakabileceğimiz anlamına geliyor. 1970'lerden önce, kuzey manyetik kutbunun konumu düz giden bir araç gibiydi. O zamandan beri, düz bir çizgide yürüyen, bina hızı olan bir misyonu vardı.
1990'lardan bu yana, hareketi yılda dört kat hızla, yılda 50 ila 60 kilometre (yaklaşık 30 ila 37 mil) mevcut bir hıza ulaştı. 2017'nin sonlarında, direğin sprinti coğrafi kuzey kutbunun 390 kilometre (240 mil) içine getirdi. Manyetik kuzey kutbunun Sibirya'ya doğru kaymasının izlenmesi (Livermore ve diğerleri, Nature Geoscience , 2020)
Mevcut yörüngesinde, on yıldaki yolculuğu boyunca 390 ila 660 kilometre (240 ve 410 mil) arasında herhangi bir yerde olmasını bekleyebiliriz ve Doğu Sibirya Denizi'nin kuzey sınırlarının kıyılarına getirir.
Hızlı yer değiştirme, direğin konumunun kesin hesaplamalarına dayanan ve ABD Ulusal Jeofizik Veri Merkezi'ni geçen yıl Dünya Manyetik Modeli ile ilgili olağan güncellemelerini hızlı bir şekilde takip etmeye zorlayan navigasyon sistemleri için bir endişe kaynağıdır.
Dünyanın gerçekten ihtiyacı olan şey nedir?
Dünyanın gerçekten ihtiyacı olan şey, bu yer değiştirmenin arkasındaki fiziksel mekanizmalar hakkında sağlam bir fikir olup, gezegenin manyetik hareketleri hakkında doğru tahminler yapılmasını sağlamaktır.
Bu nedenle, İngiltere'deki Leeds Üniversitesi'nden dünya bilim adamları Philip Livermore ve Matthew Bayliff ve Danimarka Teknik Üniversitesi'nden Christopher Finlay, ESA'nın sürü misyonundan 20 yıllık jeomanyetik verileri inceledi .Direğin yönü, biri Kanada'nın altında diğeri Sibirya'nın altında olmak üzere negatif manyetik akım adı verilen iki anomali ile düzgün bir şekilde sıralanıyor.Araştırmacıların, yakın zamanda yayınlanan raporlarında; "Bu iki yamanın kuzey manyetik kutbuna yakın alanın yapısının belirlenmesindeki önemi birkaç yüzyıl boyunca iyi bilinmektedir."
Bu büyük manyetizma lobları zamanla büyür ve küçülür, yüzeyde algıladığımız manyetik alan üzerinde derin bir etkiye sahiptir.1970 ve 1999 arasında, akan manto ile gezegenin yoğun, dönen çekirdeği arasındaki etkileşimlerde yapılan değişiklikler, Kanada'nın altındaki yamanın uzamasına neden oldu ve karşılık gelen manyetik alanın gücünün düşmesine neden oldu.
BBC, Radio 4'ün Today programına verdiği son demeçte, "Şimdi tarihsel olarak, Kanada yaması savaşı kazanıyor ve bu yüzden direk Kanada üzerinde yoğunlaştı," dedi.
"Ancak son birkaç on yılda, Kanada yaması zayıfladı ve Sibirya yaması biraz güçlendi ve bu, kutbun neden aniden tarihsel konumundan hızlandığını açıklıyor."Bu, direğin biraz daha uzun süre yarışmaya devam etmesini bekleyebileceğimiz anlamına gelse de, bize tam olarak nerede duracağını, ne kadar süre duracağını veya ne zaman dönebileceğini söylemiyor.
Sonuç olarak
Gezegenimizin bağırsaklarının içinde dönen motor hakkında bilmediğimiz inanılmaz bir enerji var.Kapsamlı jeolojik kayıtların koruyucu manyetik alanında önemli dalgalanmalara işaret ettiği düşünüldüğünde, gerçekten çok daha fazlasını bilmemiz gerekir.Gelecekte gezegenimizin kutuplarının nerede olacağını tahmin edeceğimiz umudumuz varsa, bunun gibi daha fazla modele ihtiyacımız olacak.
KAYNAK: Nature Geoscience
Read the full article
