#op drift

[commetombeunarbre]

een meesterwerkje van vergezochte metaforen

[commetombeunarbre]

: nauwelijks is de held opgekrabbeld van een valpartij of hij krijgt alweer een taart in het gezicht gesmeten.

[commetombeunarbre]

Hoewel hij in geen twintig jaar aan haar had gedacht, was de dood van deze vrouw toch een zware slag voor hem:

[commetombeunarbre]

Dat hij in die onweersnachten, waarin je zweet als in een Turks bad, waarin je ligt te woelen tussen plakkerige lakens, alléén in bed lag, deed hem ook deugd. Ik beklaagd de mensen die met hun tweeën zijn, dacht hij, en hij draaide zich nog eens om, op zoek naar een koeler plekje. Op zulke ogenblikken scheen het lot hem welgezinder en minder onverbiddelijk.

[commetombeunarbre]

Hij dook onder in het warme water en vermaakte zich door het met zijn vingers te laten stormen en draaikolkjes te maken. Zachtjes soesde hij weg bij de zilveren klank van de druppels die van de kranen vielen en grote cirkels vormden die braken tegen de wanden van de kuipen, en schrok pas op als er een razend belgelui losbarstte in de gangen, gevolgd door het lawaai van stappen en dichtslaande deuren. Daaran viel de stilte weer in, met het zachte getik van de kranen, en al zijn verdriet vloeide weg. In de cabine zat hij wat te dromen, in een nevel van stoom; zijn gedachten werden wazig en verstrooid. Eigenlijk ging alles uitstekend, hij maakte zich zelf nodeloos moeilijk. God, iedereen heeft toch zijn portie ellende? In ieder geval had hij het allerergste en pijnlijkste vermeden: het huwelijk. Ik moet er wel slecht aan toe zijn geweest, die avond dat ik het zo erg vond om vrijgezel te zijn, dacht hij. Stel je voor, ik die zo graag languit lig, ik zou opgerold tussen de lakens moeten liggen en niet mogen bewegen, op alle mogelijke momenten de aanraking van ene vrouw moeten verdragen en haar moeten gerieven als ik gewoon zou willen slapen.

[commetombeunarbre]

Hoe dan ook, het is geen pretje om alleen te zijn, dacht hij nu, terwijl hij de kolen een voor een op het rooster schikte, en hij haalde zich zijn oude vrienden voor de geest. Wat maakte het huwelijk toch alles kapot! ze hadden elkaar getutoyeerd, ze hadden op dezelfde manier geleefd, ze hadden niet buiten elkaar gekund, en nu groetten ze nauwelijks nog als ze je tegenkwamen. Een vriend die getrouwd is, geneert zich eerst altijd een beetje, omdat hij het is die het contact heeft verbroken, daarna gaat hij zich verbeelden dat er wordt gespot met het leven dat hij leidt, en tenslotte raakt hij er heilig van overtuigd dat hij in de wereld een eervollere plaats inneemt dan een vrijgezel, dacht Folatin, en hij herinnerde zich hoe gegeneerd en uit de hoogte zijn oude vrienden hem aankeken als hij hen na hun huwelijk nog wel eens zag. Wat kinderachtig allemaal! en hij glimlachte, want het denken aan zijn jeugdvrienden riep sterke herinneringen op aan de tijd waarin hij met hen omging.

[jurjenkvanderhoek]

OP DRIFT GERAAKTE MENSEN GEPORTRETTEERD

Beter zal ik mijn mond houden. Best om niet te schrijven. Wel, dan verzand ik algauw in het beoordelen van techniek, werkwijze en compositie. Gebruik van kleur, indeling van het vlak en gekozen stijl. Maar dat zakelijke systeem is in Kunstlokaal No.8 op dit moment ondergeschikt aan het verhaal. De tekeningen van Nour-Eddine Jarram zeggen genoeg. De verfvlekken en kraslijnen in de aquarellen spreken van zichzelf al boekdelen. Nog zelden heb ik dergelijke indringende kunst gezien. Met een onderwerp dat meest schril afsteekt tegen onze pandemie, daardoor zelfs raakt ondergesneeuwd. Wij hier zijn zo bezig met onze vrijheden, dat we de ingeperkte speelruimte van de vluchteling over het hoofd zien. Want dat is het onderwerp dat Jarram duidt en verbeeldt.

Ons is afstand houden opgelegd, tegen wil en dank. Mensen op de vlucht kunnen geen afstand houden. Ze zijn op elkaar aangewezen. Want ze hebben niets meer dan dat, die intimiteit, dat schuilen bij elkaar. Alle bezittingen zijn noodgedwongen achter gelaten. Enkel hebben ze kleren aan hun lijf en de hoop op een betere toekomst is hun rijkdom. Ik zie verweesde ogen, lege blikken. Terneergeslagen mensen, moedeloos, ontheemd. Maar krachtig genoeg om elkaar te dragen, fysiek en emotioneel. The most valuable things in the world, dat zijn je naasten, je kinderen.

Kunstlokaal No.8 stapt met deze expositie voor de duur ervan af van de vertrouwde formule. In het verleden hebben ze dat een enkele keer eerder gedaan met bijvoorbeeld de Jeroen Bosch figuren van Marcel Prins. Maar deze tekeningen en dit onderwerp lenen zich niet voor een duo-tentoonstelling. Het werk kan autonoom spreken en solistisch zichzelf meer dan duidelijk maken. Daarvoor is geen tegenspeler of medestander nodig.

In de aquarellen gaat Jarram over grenzen van de kunst, zoals zijn onderwerp dwaalt van land tot land. De kunst van zijn geboortestreek, het sierlijk ornamenteren, is gemengd met de harde werkelijkheid. In een woud van gebogen inktlijnen zit het bange kind verscholen. Angstig voor de wereld buiten de eigen veiligheid. Maar in de Exodus pakt vader het kind bij de hand, of draagt moeder de baby in de armen, of hijst de zoon zijn oude moeder op de rug. Op weg naar Home. De ogen kijken weg, in de blikken staat het hele trieste verhaal.

De figuren als van Jozef en Maria komen op me toe, want ook zij waren ooit eens op de vlucht. Ze steken hier de grens van de religie over. Dragen een kind in doeken gewikkeld. Zo mengt Jarram culturen in zijn werk. Soms als in een karikatuur, wanneer de vrouw een zwemband om de middel draagt – hoe somber wil je het hebben. Mensen pakken als schapen ter slachting samen in de laadruimte van een vrachtwagen, lopen manmachtig samen in hun ellende. Dit beeld doet dan denken aan de deportatie van Joden. Want het zeulen met mensen is van alle tijden en iedere plek. Dat kunstenaars dit aan de kaak stellen kent ook geen grenzen. Het is een aanklacht, die door Jarram rauw emotioneel in beeld is gebracht. Het drama van verwoesting, uittocht en vlucht is expressief in uitbeelding. We kunnen er niet omheen, het ziet ons aan en maakt onzeker. Punt.

Expositie “Op drift”, werken van Nour-Eddine Jarram bij Kunstlokaal No.8, Schoterlandseweg 55 in Jubbega-Schurega. Tot en met 20 december 2020.

[commetombeunarbre]

Het leven van de mens gaat als een slinger heen en weer tussen verdriet en verveling.