#p.64

[commetombeunarbre]

ons vermogen om een ander te vernietigen is even groot als ons vermogen om de ander te helpen genezen

[commetombeunarbre]

Daar, in dat lied, mocht je jezelf ongegeneerd verliezen.

[commetombeunarbre]

Lezen en schrijven verandert mensen, samenlevingen. Het is niet altijd makkelijk om te zien hoe dat gebeurt, noch om de subtiele plattegrond van oorzaak en gevolg uit te tekenen die zulke veranderingen aan hun context verbindt. Maar we moeten wel een poging wagen. Hier dient zich een belangrijke, onbeantwoorde vraag aan. ... : inperking van grotere structureren tot kleinere eenheden, focus op de afbakening van die eenheden. Het verschijnsels alfabetisering en het begin van de verspreiding van de geletterdheid door de Griekse samenleving was wellicht de meest dramatische van de vernieuwingen waarmee zevende - en achtste-eeuwse Grieken moesten leren omgaan.

[commetombeunarbre]

Wat gaat er precies verloren wanneer woorden worden verkwist? Kan het zijn dat woorden een van de laatst overgebleven economieën ter wereld vormen waarin voor weelde - overdaad, zelfs - geen prijs hoeft te worden betaald.

[commetombeunarbre]

Wetenschappers van de universiteit van Southern California, Los Angeles, hebben een videocamera geïmplanteerd in de ogen van enkele blinden die zich voor het experiment hadden opgegeven, en nu kunnen ze zien. De resolutie van hun nieuwe zicht is 16 pixels, voldoende om een auto, een lantaarn of een prullenbak te kunnen onderscheiden. Aanvankelijk dacht men dat er minimaal 1000 pixels nodig zouden zijn, zodat toen de blinden zeiden dat ze met slechts 16 pixels al redelijk konden zien de verbazing dan ook zeer groot was. De wetenschappers hadden één ding over het hoofd gezien: we hebben allemaal een 'blinde vlek' in het oog, een punt waarmee we niet daadwerkelijk zien maar dat door de hersenen onbewust wordt ingevuld met beeld dat er vermoedelijk is; we verzinnen dus dingen, en meestal klopt het. Dat is wat ons in staat stelt stelt een huis in zijn geheel te zien hoewel het deels aan het zicht onttrokken wordt door de takken van een paar bomen, of het traject te volgen dat iemand door een menigte aflegt, hoewel die menigte ons dat bij vlagen onmogelijk maakt. Daarom hadden de blinden genoeg aan 16 pixels: de rest van de pixels werd aangevuld door hun verbeelding. In ons oog zit een plek waar alles wordt verzonnnen, een plek die bewijst dat metaforen een wezenlijk onderdeel uitmaken van ons brein, de plek waar dingen van poëtische aard uit voortkomen. Die 'blinde vlek' zou eigenlijk 'poëtische vlek' moeten heten. Op dezelfde manier zitten er duistere punten in al onze levens, punten die we niet zien en die we via de verbeelding reconstrueren met iets wat we doorgaans 'geheugen' noemen. Misschien dat in werkelijkheid daar andere dimensies in verborgen zitten, spoken en schimmen die we niet waarnemen en die ronddolen over de aarde, wachtend om zich te kunnen manifesteren zodra iemand op die blinde vlek een metafoor bouwt.

[commetombeunarbre]

een meesterwerkje van vergezochte metaforen

[commetombeunarbre]

Een troostrijke erectie

[commetombeunarbre]

Begrijp je niet dat de algemene moeilijkheden veel te groot zijn om erover te steunen? Ik kan verdriet hebben als mijn Mimi ziek wordt of wanneer jou iets scheelt. Maar wanneer de hele wereld uit haar voegen raakt, dan probeer ik alleen maar te begrijpen wat en waarom het gebeurd is en als ik mij plicht gedaan heb, ben ik weer rustig en goed geluimd. En dan heb ik nog alles wat me altijd al vreugde verschafte: muziek en schilderkunst en wolken en het botaniseren in het voorjaar en goede boeken en Mimi en jou en nog veel meer. Kortom, ik ben schatrijk en ben van plan dat tot het eind te blijven. Dit volledig opgaan in de ellende van de dag is voor mij volkomen onbegrijpelijk en onverdraaglijk. Zie bijvoorbeeld hoe Goethe met koele gelatenheid boven de dingen stond. Denk je eens in wat hij allemaal moest doormaken: de grote Franse revolutie, die toch van nabij gezien een bloedige en volstrekt doelloze farce moest lijken en dan van 1793 tot 1815 een ononderbroken keten van oorlog, waarin de wereld er weer als een losgeslagen gekkenhuis uitzag. En hoe rustig, en met welk een geestelijke sereniteit, verdiepte hij zich tegelijkertijd in zijn studies over de metamorfose van planten, over kleurenkleer, over duizenden dingen ... En als je soms zou zeggen: Goethe was geen politiek strijder, dan vind ik: een strijder moet eerst recht proberen boven de dingen te staan, anders blijft hij met zijn neus in iedere futiliteit klem zitten.