#patriyarka

[modussoperandi]

erkek şiddeti politiktir.

[modussoperandi]

patriyarka kuramı, sylvia walby

yargı sisteminde tecavüzcülerin, dayak atan kocaların ve çocuk istismarcılarının kaçmasını sağlayan bir dizi boşluk söz konusu. birincisi yukarıda da ifade edildiği üzere bu tür suçların çok küçük bir bölümünün bildirilmesi. ikincisi polisin bu tür şiddet suçlarıyla ciddi biçimde ilgilenmek konusundaki isteksizliği.

[gazetelinkmedya]

Cinayeti Vatan Şaşmaz işledi / Gülfer AKKAYA

Cinayeti Vatan Şaşmaz işledi / Gülfer AKKAYA

Cinayeti Vatan Şaşmaz işledi

“Orta yaşta, güzel, statü sahibi, hali vakti yerinde, güçlü nice kadına adeta koşan nice genç erkek var. Genç erkekler bu kadınlarla evlenmeyi tercih etmezler ama ayrılmazlar da. Onların olanaklarından faydalanmayı sürdürürler. Filiz Aker ve Vatan Şaşmaz hadisesi bu gerçeği bir kez daha riyakâr toplumun yüzüne vurdu.”

Cinayeti Vatan Şaşmaz işledi. Toplum ve onun…

View On WordPress

[red-womans]

1900'lerin başında İngiltere ve ABD'de süfrajet hareketini ve kadınları aşağılamak erkekler arasında modaydı.

[bacilarkiraathanesi]

Patriyarka ve/veya Kapitalizm: Cinsiyet Yansıması 1 - Cinzia Arruzza

Tartışmayı Yeniden Açıyoruz Metinlerde, küçük kitapçıklarda, makalelerde ya da feminist belgelerde patrikarya ve patriyarkal ilişkilere dair referanslara sık rastlanır. Patriyarka terimi cinsiyet eşitsizliği ve baskının münferit veya istisnai olmadığını ifade etmek için kullanılır. Baskı ve eşitsizlik kişiler arası ilişkilerde ortaya çıkan olgular düzeyine indirgenemez, çünkü tam tersine onlar, tüm toplumu saran ve bireysel seviyede kalarak açıklanamayacak mekanizmaların temelinde yeniden üretilirler.

Kısacası, patriyarka terimi cinsiyet üzerine baskının belli bir tutarlılıkla ve sadece bireyler arası değil sosyal bir mahiyetle donatılmış bir olgu olduğunun altını çizmek için kullanılır. Bununla birlikte, eğer patriyarka ve patrikaryal sistemle ne kastedildiği üzerine daha açık olmak istersek işler biraz daha karmaşık bir hale gelir. Ve eğer patriyarka ve kapitalizm arasındaki bağı, aralarındaki ilişkinin ne olduğunu sorgulamaya başlarsak karmaşa içinde bir adım daha demektir bu.

Sorunun güzergahı 1970’lerden 1980’lerin ortalarına kadar olan kısa dönemde, patriyarka ve kapitalizm arasındaki yapısal ilişki, materyalist akımın militanları, teorisyenleri ve marksist feministler arasında gerçekleşen bir tartışmaya konu oldu (Marksist feminizmden, Fransız kökenli materyalist feminizme, sosyalist feminizm olarak adlandırılan, marksist feminizm ya da Afro-amerikan materialist feminizm, lezbiyen materyalist feminizm, vb birçok feminizm). Sorulan temel sorular aşağı yukarı iki eksen etrafında gidip geliyordu: 1: Patriyarka kapitalizmden bağımsız bir sistem midir? 2: Cinsiyet eşitsizliği ve baskıyı adlandırmak için patriyarka terimini kullanmak doğru mudur? Sayesinde büyük ilgiyle metinlerin üretildiği bu tartışma, cinsiyetin yapı sökümü için oldukça başarılı konseptler üreterek (Özellikle 1990’lardaki Queer teori) liberal görüşü sorgulamayan, kadın-erkek ilişkilerini özselleştiren ve böylece toplumsal cinsiyeti tarihi bağlamından çıkaran, sınıf ve kapitalizm sorunundan sıyrılan feminist akımların ortaya çıktığı sırada, kapitalizm eleştirisinin gerilemesiyle gözden düştü. Tabi bu gözden düşme tamamen kaybolma anlamına gelmiyor, devam eden on yıllarda, farklı feminist teorisyenler bazen gerici görülme ve varlığına tahammül edilen biraz rahatsız edici bir savaşın ayak izleri gibi algılanma riskiyle bu sorunlar üzerine çalışmaya devam ettiler. Şüphesiz ki devam etmekte haklılardı. Şu anda ekonomik ve sosyal bir kriz devam ederken, kapitalizm ve cinsiyet baskısı arasındaki yapısal ilişki üzerine kısmi ama anlamlı bir ilginin geri dönüşüne şahitlik ediyoruz. Geçtiğimiz son yıllarda, emeğin feminizasyonu, liberal politikaların kadın emeği ile yaşam koşulları üzerindeki etkisi, cinsiyet, ırk, sınıfla kesişen baskı ya da cinsel kimliğin farklı kurulması ve kapitalist birikim rejimi arasındaki ilişki gibi belirli sorular ya da olgular üzerine ampirik veya tanımlayıcı analizlerden elbette yoksun kalmadık. Bununla birlikte, bir olguyu veya kapitalizm ile cinsiyet baskısı arasındaki az çok kesin olarak görünen bağı içeren sosyal olgular bütününü tasvir etmek bir şeydir, yukarıdaki örneklerden kapitalizm ve cinsiyet baskısı arasındaki bu bağa teorik bir açıklama vermek ve nasıl çalıştığını görmek farklı bir şeydir. O zaman bu bağın temel bir düzenleyicisi var mıdır bunu sorgulamak gerekir. Açık ve kısa olmak gerekirse, şu zamana kadar ortaya çıkan en ilginç hipotezleri incelemeyi deneyeceğim. İkinci “Cinsiyetin Yansıması” yazısında ise, bu farklı hipotezleri ayrı bir biçimde sorgulayıp analiz edeceğim. Entellektüel dürüstlük gereği ve yanlış anlaşılmalardan sakınmak için, farklı bakış açılarını yeniden inşa edişim, şimdiden belirteyim ki tarafsız değildir. Bu konuda benim durduğum nokta, üçüncü hipotezde incelenmiş olacak.

Üç hipotez Birinci hipotez: İkili ve üçlü dünya sistemi teorisi. Bu hipotezin temel görüşünü şöyle değerlendirebiliriz: Toplumsal cinsiyet ilişkisi, sınıfsal ilişkileri yeniden düzenleyerek kapitalizme bağlı ve kapitalizmle iç içe geçmiş ama kendisi de karşılıklı etkileşim içinde değişen bağımsız bir sistem meydana getirir. Bu teorinin en güncel versiyonu aynı zamanda cinsiyet ve sınıf ilişkileriyle birbirine bağlanmış ve kendiliğinden sosyal ilişkiler sistemi olarak görülen ırk ilişkilerini de içerir. Materyal feminizmin içinde bu görüşler, sömürünün yanı sıra baskı ilişkileri olarak da görülen cinsiyet ve ırk ilişkileri üzerinden diğer görüşler ile ayrılırlar. Genel olarak, bu hipotezlerin ekonomik temelde sınıf ilişkileri anlayışı vardır: Patriyarka ve ırk hakimiyeti sistemine ekonomik temelli sömürüyü aşan bir karakter veren etkileşim. Bu hipotezin bir değişkeni, cinsiyet ilişkilerini üretim biçimlerinden, eski ve kapitalizmden bağımsız sosyal yapılardan türeyen kültürel ve ideolojik ilişkiler sistemi olarak gören ve kapitalist ilişkilere cinsiyet boyutu vererek müdahalede bulunan hipotezdir. İkinci hipotez: Etkisiz kapitalizm. Bu hipotez, baskı ve cinsiyet eşitsizliğini sosyal yapıların ve eski üretim biçimlerinin bir sonucu olarak gören hipotezdir. Bu üretim biçimleri ve sosyal yapılar emeğin cinsiyete dayalı sert bölüşümünü belirleyerek üretimi doğrudan organize eden patriyarkanın içindedir. Kapitalizmin kendisi cinsiyet ilişkileriyle alakasız olabilir, cinsiyet ilişkilerinden bağımsız cerayan edebilir, bu noktada gelişmiş kapitalist ülkelerde patriyarkayı yıkan ve aile ilişkilerini radikal biçimde yeniden yapılandıran kapitalizmin kendisi olabilir. Kabaca, kapitalizmin cinsiyet eşitsizliği ile temel olarak yapısal bir ilişkisi vardır: Yararlı olduğunda cinsiyet eşitsizliğini kullanır ve buna karşılık bir engel olarak ortaya çıktığında onu krize sokar. Bu görüşün ise birçok değişkeni vardır. Kadınların çiçeği burnunda kapitalizm içinde diğer toplum tiplerine kıyasla güçlendiklerini, kapitalizmin kadınların özgürleşmesinin önünde yapısal bir engel olmadığını destekleyen argümanlara karşılık, tarihi analiz planını, mantıksal analiz planından layıkıyla ayırmak gerektiğini destekleyen analizlere geçiş yapılabilir. Mantıksal görüş açısından, kapitalizm cinsiyet eşitsizliğinden kolaylıkla çıkabilir, fakat eğer teorik deneyimlerden tarihi gerçekliğe geçersek bile, gerçekleşen de tam olarak bu değildir. Üçüncü hipotez: Tek teori. Bu teoriye göre, kapitalist ülkelerde artık, kapitalizmden bağımsız bir patriyarkal sistem yoktur. Ama bağımsız bir sistem meydana getirmeden devam eden patriyarkal ilişkilerden bahsetmek de farklı bir sorundur. Bununla beraber, kapitalist ülkelerde patriyarkanın bir sistem olduğunu yadsımak, cinsiyet baskısının varlığını ve tamamen sosyal- kişiler arası ilişkilerden doğduğunu inkar etmek demek değildir. Baskıların sadece bir yönünü bile kapitalizmin doğrudan, mekanik bir sonucuna ve hatta sıkı bir şekilde ekonomik olarak açıklamaya indirgemek hiç değildir. Kısacası, bu hipotezde cinsiyet baskılarının merkeziliğini indirgeyici, ekonomikleştirici veya hafife alan bir durum söz konusu değildir. Daha çok baskının tanımlarını ve baskıyı kullanan konseptleri geliştirmek ve doğasında karmaşık olanı basite indirgememek söz konusudur. Daha özel anlamda, tek teoriyi geliştirmeyi deneyen teorisyenler, kendi kendine üretimin mekanizmalarını ve kurallarını yöneten bir sistem olduğu fikrini kabul etmediler. Aynı zamanda, kapitalizmin saf ekonomik mekanizmalardan ve kurallar bütününden değil ama daha çok sömürü, hakimiyet ve yabancılaşma ilişkilerini merkezinde barındıran karmaşık ve eklemli sosyal bir düzen olarak kabul edilmesi gerektiğinde ısrarcı oldular. Bu bakış açısında, eğilim kapitalist birikim dinamiğinin nasıl ürettiğini, yeniden ürettiğini, dönüştürdüğünü, yenilediğini, baskı ve hiyerarşi ilişkilerini nasıl elinde tuttuğunu; bu mekanizmaları katı bir biçimde ekonomik ve otomatik bir şekle dönüştürmeden anlamak yönündedir. (Bu yazı Yeniyol’un Mayıs-Haziran 2014 tarihli 9. sayısında yayınlanmıştır. http://www.yeniyol.org/patriyarka-veveya-kapitalizm-cinsiyet-yansimasi-1/ )

[borasahinkara]

#Sendebisus Erkek!

#SENDEBİSUS ERKEK!

Megafonları kadınların elinden almak niyetinde değilim, benim bu sözlerim kadınlara değil erkeklere olacak. Bir erkeğin sığ bir şekilde bakarak "Ben hiç sözlü veya fiziksel taciz gerçekleştirmedim ki, beni bile tacizci gibi hissettiriyorsunuz, benim gibi 'masum' erkeklere psikolojik baskı yapıyorsunuz. #sendeanlat eylemi bitse iyi olur artık" gibisinden bir serzenişte bulunması beni birkaç kelam ifade etmeye itti, erkekler için.

Böyle bir rahatsızlık, böyle bir serzeniş, " #sendeanlat " eyleminin işe yaradığını gösteriyor öncelikle bence. Tarihsel süreç, erkekleri doğar doğmaz öyle bir iktidar koltuğuna oturtuyor ki, bir erkeğin doğduğu yaşamı boyunca hiç eril bir davranış sergilememiş olması imkansız derim ben. Bir erkek düşünün ki, böylesine ataerkil bir dünyaya doğuyor, doğduğu andan itibaren sosyal yaşamın çoğunluğu tam aksini içerse bile tüm yaşamını kadın gibi düşünmeyi (yani böylesine bir empatiyi) becererek ve bir kadını rahatsız eden hiçbir eylem veya söylem gerçekleştirmeden büyüyor. Ataerkiye hizmet etmek sözlü veya fiziksel tacizden ibaret değil asla. "Benim annem dünyanın en iyi yemek yapan annesidir" sözü bile patriyarkadır. Yemekleri hep anneler mi yapar? Veya baban niye yapamıyor, baban geri zekalı mı acaba?.. Veya bir çekirdek ailenin konuk olduğu televizyon programında, söz ev içi işlerden açılınca kamera kadrajının evin kadınına dönmesi bile patriyarkadır. Kadını köleleştirmeye hizmet eder.

Bütün yaşamı patriyarkadan azade bir erkek yoktur. Erkekler samimiyetle sorguladıkça, feminist bakış açısını iyice oturtabildikçe hem geçmişte neler yaptıklarını keşfedeceklerdir hem de tarihsel sürecin sadece 'erkek' olduğu için kendisini iktidar koltuğuna oturttuğunu ve buna göre davranmasını, oradan inmek için ekstra çaba göstermesi gerektiğinin farkına vararak davranmaya başlayacaktır. Erkeklere kötü haber var. Ataerkinin iktidarda olduğu bir dünyaya doğmuşlar ve pozisyonları 'ezen' tarafında. Doğar doğmaz, gerçek cinsiyet özgürlüğü için iki kat efor sarfederek düşünmeleri ve davranmaları gerekiyor.

İktidar koltuğuna oturtulmuş bir erkek, böyle bir sistemde kadın cinsiyetinin kendisine sadece 'erkek' olduğu için haklı olarak 'çekinebildiği' bir erkek, ekstra çaba sarfetmeyip, 'sıradan' davranırsa iktidarını sürdürme eğilimini devam ettirmiş olur.

Bir erkeğin sığ bir şekilde bakarak "Ben hiç sözlü veya fiziksel taciz gerçekleştirmedim ki, beni bile tacizci gibi hissettiriyorsunuz, benim gibi 'masum' erkeklere psikolojik baskı yapıyorsunuz. #sendeanlat eylemi bitse iyi olur artık" gibisinden bir serzenişte bulunması ataerkil düzeni korumak-kollamaktır.. Böyle bir düzende erkek, utandıkça, ağladıkça insanlığa ve gerçek cinsiyet eşitliğine yaklaşacaktır bence.

Dünyayı kadının ağladığı günlerden kurtaracak olan yol erkeğin ağladığı günlerden geçmektedir ve varılacak olan nokta da kimsenin ağlamadığı günlerdir.

Bu yüzden feminizm herkes içindir. Gerçek bir cinsiyet eşitliği; yani kadının, fiziksel olarak kendisinden üstün olan, şu anki dünyada sayısız koşulu kendinden iyi durumda olan erkeğe karşı özgürlüğünü teminat altına alması hem kadını hem de erkeği özgür kılacaktır.

Bora ŞAHİNKARA 17.02.2015

Not: Yorumumun dilini kendimi herhangi bir cinsiyetin tarafına katmadan kurgulamış oldum. Bunu bilerek yaptım. Çünkü kendi yaşam öykümün de eril hatalardan azade olmadığını kanıtlamak adına verebileceğim örneği dillendirip, bundan da her zaman, yıllardır kesinlikle mutsuzluk ve üzüntü hissettiğimden bahsederek yazıya duygusal ve arabesk bir hava katmak ve düşünsel konudan uzaklaştırmak istemedim okuyacak olanları.