sMAAKwerk
UNDER CONSTRUCTION
Aan de lezer: Dit document leest van boven naar beneden. De lopende tekst bevat verwijzingen naar bronnen. Klik op de blauwe woorden in de tekst om de bron of verwerking van de bron in een nieuw venster te openen. Klik hier voor een volledig overzicht van mijn verzamelde materiaal.
Ter voorbereiding op mijn performance assessment neem ik jullie mee in mijn denk, doe en nog TO-DO stappen in periode 3.
De maquette van mijn huis is voorlopig nog een onderzoeksvraag die veranderd is sinds voortgangstoets 1. Eerst was ik vastbesloten om ontwerpgericht te werken, maar gedurende periode 2 kwam ik erachter dat ik mijn onderzoeksmethode aan wilde passen. Door het lezen van Leren van kunst waarin wordt gesteld dat een creatief proces persoonlijk, zintuigelijk en open-ended is kwam ik tot het inzicht dat mijn eigen onderzoek ook open-ended moest zijn. Dit in combinatie met mijn zoektocht naar de rol van mijn beeldende praktijkwerk in mijn onderzoek hebben ervoor gezorgd dat ik de methode van Artistic Research light wil hanteren.
Mijn onderzoeksvraag is: ‘Hoe beïnvloed smaak de manier waarop wij vormgeven?’
Hoe ik in periode 2 tot deze nieuwe onderzoeksvraag en andere onderzoeksmethode ben gekomen leg ik hieronder uit. Uit de verscheidenheid aan bronnen die ik verzameld heb komen veel vormgevers en kunstenaars naar voren die onderzoek doen naar de ervaring van smaak en tonen hiermee allemaal andere manieren om dit vorm te geven.
Marije Vogelzang is een pionier op het gebied van food design. Zelf omschrijft Vogelzang zich als eet-ontwerper. Al ruim 18 jaar ontwikkeld en realiseert Marije projecten in relatie tot het werkwoord eten. Vanuit haar visie tot het vakgebied van eet-ontwerp stelt Marije 8 punten voor die een startpunt of invalshoek kunnen zijn voor andere ontwerpers en creatieven die zich bezig houden met onderwerpen gerelateerd aan voedsel. Dit zijn de volgende uitgangspunten; zintuigen, natuur, cultuur, samenleving, techniek, psychologie, wetenschap, handeling.
Voor mijn onderzoek ben ik bijzonder geïnteresseerd in de invalshoek zintuigen omdat we via onze zintuigen smaak kunnen ervaren en tactiele ervaringen hebben.
Onderstaande kunstenaars en vormgevers werken op hun eigen manier aan de vormgeving van smaak waarbij ze gretig gebruik maken van het potentieel van onze zintuigen. Beyong Taste van Teresa Berger is een prachtig voorbeeld dat gebruik maakt van multi-zintuigelijkheid voor de vormgeving van onze smaakbeleving. Andere manieren waarop vormgevers, koks en kunstenaars bezig zijn met het vormgeven van smaak zijn: Grazing City Scapes, Color food en Dutch national Tapwater Tasting van Marije Vogelzang.
The Chromatic Diner van Mediamatic is een neo-futuritisch diner in de traditie van de futuristen ontwikkeld door kunstenaar Martin Butler en chef Alexander Gershberg waarbij zij een complete eetervaring ontwikkelden voor onze zintuigen. Ook chefkok Jozef Yussef ontwikkeld experimentele diners. Met zijn platform platform The Kitchen Theory draagt hij bij aan de verkenning van onze zintuigelijke ervaringen in een onderzoek naar de domeinen van onze zintuigelijke perceptie en de toekomst van gastronomie. Bekijk hier de aflevering Experience van Teastology waarin Jozef Yussef samenwerkt met gastrofysicus Charles Spence in een onderzoek naar de invloed van onze zintuigen op de beleving van smaak.
De Netflix serie ‘Chef’s Table’ geeft een visuele indruk van de manier waarop vormgeving onze smaak via de zintuigen beïnvloed. Ik ben nog aan het zoeken naar de juiste filmfragmenten en een manier waarop ik filmisch materiaal als bron kan verwerken in mijn onderzoek.
Voor het theoretische deel van mijn onderzoek beperk ik mij tot het beschrijven van dergelijke projecten en het onderbouwen van mijn praktische/artistieke onderzoek aan de hand van bronnen die ik gaandeweg tegen kom.
Artistic research
Ik hanteer de methode van artistic research light omdat de opzet van mijn onderzoek onaf is. Ik onderzoek het potentieel van smaak voor de manier waarop we vormgeven. Dit doe ik door het aangaan van smaak-experimenten binnen mijn eigen artistieke proces, de voorwaarde die ik mijzelf hierbij stel is dat ik het materiaal waarmee ik werk moet kunnen proeven. Experiment wijst uit wat werkt en wat niet. De uitkomsten van mijn onderzoek hebben niet tot doel om cognitieve kennis te vergroten, maar raken aan de fundamenten van mijn- zintuigelijke perceptie en die van anderen. De uitkomsten zijn vormgegeven maar exemplarisch en subjectief.
Periode 2
Twee experimenten die ik gedurende periode 2 uitvoerde zijn belangrijk voor de stappen die ik zet in mijn onderzoek.
Als eerste wil ik aandacht besteden aan een experiment dat ik tijdens de open dag uitvoerde. Het experiment dat ‘Kussentjes bij Co’ als werktitel heeft ontstond vanuit het idee dat een creatief proces persoonlijk, open-ended en zintuigen prikkelend moet zijn. Klik hier voor het volledige voorstel, de uitkomsten en mijn bevindingen van dit experiment.
Als tweede wil ik de smaakchallenge van Férran Adrià en Marres inbrengen. Klik hier voor een verslag van mijn bevingen. De uitkomst van deze smaakchallenge bracht ik in tijdens een ‘Das Arts’ feedback sessie tijdens beeldlab. Klik hier voor de verwerking van deze feedback.
Ferran Adrià en Marres zijn belangrijke referenties binnen mijn onderzoek. Marres heeft een langer lopend zintuigen-programma ontwikkeld waar ‘training the senses’ onderdeel van is. Met dit programma wil Marres een nieuw vocabulaire van de zintuigen ontwerpen vanuit de wereld van de beeldende kunsten. Het onderliggende idee is dat kennis niet per definitie iets is wat we op school leren, op taal gebaseerd is en visueel verworven is. We ontwikkelen ook kennis via onze zintuigen: gehoor, smaak, geur en tastzin. Daarnaast heeft Marres de ambitie om het discours van de kunsten te verbreden en de sensitiviteit in de samenleving te vergroten. Kennis verwerven via de zintuigen en sensitiviteit vergroten zijn interessant in relatie tot mijn onderzoek dat opzoek is naar het potentieel van smaak voor de manier waarop wij vormgeven.
Notes on Creativity
In 2016 programmeerde Marres de expositie ‘Notes on Creativity’ die volledig gewijd was aan het creatieve proces van de chef Ferran Adrià. De publicatie ‘Notes on Creativity’ gaat dieper in op Ferran zijn status als chef en kunstenaar die hij verwierf toen hij als eerste chefkok toe werd gelaten op de beeldende kunst Documenta 12. Klik hier voor ‘Notes’ on Notes on creativity: Ferran Adrià and Brett Littman in Conversation en Thought for Food van Richard Hamilton.
Voortgangstoets 2
Door mijn eigen ervaring met de smaakchallenge en een test met een groep medestudenten. Heb ik voor voortgangstoets 2 een aangepast versie van de smaakchallange van Ferran Adrià ontwikkeld. Hierbij zet ik smaak en de multi-zintuigelijke ervaring van smaak in om de potentie ervan in relatie tot hoe wij vormgeven te onderzoeken. Zowel de multi-zintuigelijke ervaring als het proces en de vorm die dit oplevert zijn exemplarische uitkomsten over de vraag ‘Hoe wij smaak vormgeven?’
WISH! een afstudeerperformance waar de vormgeving van smaak multi-zintuigelijk verkend wordt. Inspiratie Bompas & Parr, een eetbare expositie!
TO-DO list
Als laatste mijn TO-DO list voor periode 3, en de eerstvolgende drie stappen die ik in mijn onderzoek wil ondernemen.
sMAAKwerk voorbereiden voortgangstoets 2
smaakexperimenten
materiaalexperimenten
vorm bepalen
interview over smaak en vormgeving
Sander Overweg en Koos (eigenaar en chefkok Restaurant de Houtloods)
Teresa Berger (food designer Beyond Taste) of andere food designer
iemand spreken van de Food Non Food department (design Academy Eindhoven)
Nogmaals contact opnemen met Marente van der Valk (deelnemer Foodlab Jan van Eyck) gerichte vragen stellen
excursie
Bezoeken De culinaire werkplaats (Amsterdam) en iemand spreken
Bezoeken MediaMatic (Amsterdam) en iemand spreken
verzameld onderzoeksmateriaal ordenen en structuur bepalen
beeldend werk een boost geven n.a.v. voortgangstoets 2
na al het bovenstaande, stand van zaken opmaken en nieuwe TO-DO list maken