Takiyüddin er-Râsıd “Zamanı ölçmek, evreni anlamaktır.”
• Kalbe: “Bir yıldızın hareketi, bir insanın kaderidir.” Takiyüddin, sadece astronom değil; gökyüzüne gönül veren bir bilgeydi. Onun kalbi, düzen ve hikmetle doluydu.
• Gönülle: “Bir saat, bir medeniyetin nabzıdır.” Şam’da doğdu, Mısır’da yetişti, İstanbul’da zirveye ulaştı. Gönül gözüyle bakıldığında, onun çalışmaları bir zaman ve anlam yolculuğudur.
• Akla: “Gözlem, bilimin en sessiz duasıdır.” 1577’de III. Murad’ın desteğiyle İstanbul Rasathanesi’ni kurdu. “Cerîdetü’d-Dürer ve Harîdetü’l-Fiker” adlı eserinde gözlem yöntemlerini detaylandırdı. “Kitâbü’l-Fethiyye” adlı eserinde astronomi tabloları hazırladı. Mekanik saatler üzerine yazdığı “Kitâbü’l-Kurretü’z-Zamân”, Avrupa’daki saat teknolojisini etkiledi. Optik, fizik, matematik, mühendislik ve doğa felsefesi üzerine 90’dan fazla eser kaleme aldı.
• Bilime: • Gözlem araçları geliştirdi. • Trigonometrik hesaplamalarla gezegen hareketlerini yorumladı. • Mekanik saatler tasarladı, zaman ölçümünü hassaslaştırdı. • Batlamyus ve Uluğ Bey’in çalışmalarını ileri taşıdı. • Rasathanesi, siyasi sebeplerle yıkılsa da bilimsel mirası yüzyıllarca yaşadı.
• Bilgiye: Takiyüddin’in mirası bize şunu öğretir: Gerçek bilgi, hem zamanı hem gökyüzünü hem de insanı anlamaktır. Onun kalemi, sadece yazmadı; zamanı ölçtü, evreni yorumladı.
