Discover Top Posts Tagged with #tanovic

WYWIAD: Danis Tanovic o "Senadzie": "Jakimi staliśmy się ludźmi?"

Na polskie ekrany po dlugim oczekiwaniu wchodzi film skromny, ale niezwykły. "Senada" zdobyła już uznanie międzynarodowych publiczności i krytyków, triumfując m.in. w Berlinie. Nakręcona za maleńkie pieniądze opowieśc o dwójce bośniackich Romów borykających się z niesprawiedliwością systemu zdrowotnego to film, który porusza do głębi. Poniżej fragmenty wywiadu, jaki przeprowadziłam z reżyserem, Danisem Tanovicem, laureatem Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego za "Ziemię niczyją".

Anna Tatarska: Na trop historii Senady i Nazifa wpadłeś w nietypowych okolicznościach. Możesz o tym opowiedzieć?

Danis Tanovic: Spędzam życie na lotniskach, w samochodach, w hotelach. Ludzie myślą, że takie życie na walizkach jest ekscytujące, ale jestem tym już bardzo zmęczony. Dlatego kiedy jestem w domu, codziennie rano staram spotykać się ze znajomymi w pobliskiej kawiarni. To taki nasz rytuał. Czasami rozmawiamy, kiedy indziej po prostu siedzimy obok siebie milcząc, każdy z nosem w swojej gazecie. I to był jeden z tych cichych dni - na zewnątrz zima w pełni, trzaskający mróz... Nagle zacząłem przeklinać pod nosem, mówić rzeczy w stylu "Co się z nami stało! Gdzie zdąża ludzkość!". Moi znajomi nie rozumieli, co się ze mną dzieje. A ja zobaczyłem w gazecie artykuł [o historii, którą rekonstruuje w filmie] i coś we mnie pękło. Nie mogłem przejść obok tego obojętnie, jako ojciec, jako człowiek.

Przeczytałeś o parze bośniackich Romów, którzy z powodu braku ubezpieczenia nie mogli wykonać zabiegu aborcji, mimo że obumarły płód zagrażał życiu kobiety. Poruszyła cię ta sytuacja. I postanowiłeś zrobić z tym coś więcej, niż tylko przeklinać pod nosem system...

Kilka dni później zadzwoniłem do mojej producentki, Amry, i zaproponowałem, żebyśmy dokładniej zbadali tę sytuacje, sprawdzili czy jest prawdziwa. Bo na papierze wyglądała jak jak jakieś szaleństwo! Amra wysłała młodego dziennikarza do wioski Senady i Nazifa. Chłopak potwierdził, że sytuacja opisana w artykule rzeczywiście miała miejsce, dodał też, że wioska, w której mieszkają jej bohaterowie, jest w przerażającym stanie. Postanowiłem, że muszę tam pojechać, towarzyszył mi przyjaciel, fotograf pracujący dla Reutersa. Wtedy poznałem Senadę i Nazifa. Potem pojechałem tam po raz drugi, trzeci... To za trzecim razem powiedziałem im, że chcę nakręcić o nich film.

(...)

Podczas realizacji tego projektu miałeś szansę bliżej poznać Romską społeczność. Jak zmieniło się Twojej jej postrzeganie?

Romowie to w naszym życiu codziennym ludzie niewidzialni, na których zwracamy uwagę tylko, kiedy proszą o pieniądze lub myją nam szyby w samochodzie, gdy stoimy na światłach. Nie wiedziałem o nich wiele przed rozpoczęciem zdjęć. Dla mnie to było odkrycie. Moi bohaterowie zaprosili mnie do swojego domu, poczułem niezwykłe ciepło tego miejsca, i energię Senady, która zajmuje się wszystkimi dokoła. To niezwykła kobieta.

(...)

Kierunek w jakim zdąża kultura, odpowiada kierunkowi, w jakim zdąża cywilizacja. Jak go oceniasz?

Kręcę teraz kolejny film, o wielkich korporacjach. Są na świecie ludzie, dla których zysk jest wszystkim, ale wciąż są też tacy, którzy maja zasady, a to, co robią, ma znaczenie. Zresztą podobnie jest teraz z dziennikarstwem, gdzie w natłoku newsów zapomina się o tym, co naprawdę się liczy. Kiedyś dziennikarze jechali na drugi koniec świata, zbierali wrażenia, informacje i trzy miesiące później opisywali je starannie w formie artykułu. Opowiadali historie! Teraz nie ma już historii - są informacje. A informacja nic nie znaczy, to pusty komunikat, nie dający narzędzi do obsługi taczającego nas świata. Dorastałem w latach osiemdziesiątych i wiem, że świat może być lepszym miejscem jeśli tylko tego chcemy. A otacza mnie skrajny pesymizm. Tak długo uczyliśmy się, co właściwie oznacza być człowiekiem, a teraz pozwalamy sobie o tym zapomnieć? Nie czuję się związany z mentalnością dwudziestego pierwszego wieku.

Dlaczego?

Żyjemy w bardzo dziwnym momencie. Nagle, na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat, świat zmienił się bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Zobacz: ja siedzę na lotnisku, rozmawiamy przez telefon za darmo, a ja jednocześnie sprawdzam twojego Twittera i googluję informacje o Tobie. Ta nagle dana nam możliwość wywołała chaos. Kakofonia mediów, nieustanny atak informacji - można się w tym zagubić. Kiedy byłem młody, świat wyglądał inaczej. A może po prostu się starzeje?

Cały wywiad z reżyserem "Senady" znajdziecie w listopadowym numerze magazynu KINO!

[Anna Tatarska]