Het tragische verlies van de tragiek
Tragedie, het gaat over een lijdende mens, zijn lijden is niet zijn eigen schuld en hij zal er alles aan doen om de oorzaak van zijn lijden aan te pakken. Toch blijft zijn tragiek duren en de gevolgen lijken niet langer in evenwicht met de oorzaak. Dat is is echte tragiek, ik hou ervan.
Hier en nu is er nog weinig plaats voor het treurspel. We leven met het idee dat als iemand miserie heeft het zijn eigen schuld is, dat die persoon er zelf iets aan kan doen. Als iemand aan de drugs zit, of in de criminaliteit zit dan is dat zijn eigen schuld. Het is maar zo netjes dat die ook gestraft wordt. Of met de woorden van de N-VA: "lik op stuk straffen is de oplossing".
We leven allemaal op ons eigen eilandje. Op straat lopen we elkaar voorbij en het samenspel van alles ontgaat ons. Als iemand zit te bedelen hebben we een snel oordeel klaar over die persoon.
Het is dat instant-oordeel dat ons toelaat weer zonder emotionele kleerscheuren terug te keren naar ons eilandje met eigen zorgen.
Waar is die massale voorkeur voor tragedie dan verloren gegaan? De Grieken hadden anders de smaak wel goed te pakken. Er kunnen veel oorzaken zijn en ik zal niet menen ze te weten. Je kan het wel proberen steken op de sensatielust van de media maar dat is op zich een goed voorbeeld zijn van een instant-oordeel.
Het heeft vast meer te maken met de verhalen die erbij komen kijken, ze hebben geen vat in onze moderne cultuur. Jammer, want een goed treurspel laat ons toe onze mooiste eigenschappen naar de oppervlakte te laten komen. Empathie, compassie, ons inlevingsvermogen, het zal floreren. Meer nog, de moed die de protagonist in ons opwekt, de kracht waarmee we samen zijn lot te lijf gaan. We zullen erbij blijven tot het (meestal) bittere eind.
Met andere woorden, het leert ons nuanceren en zet ons aan een ander te helpen. Straffen is op dat moment niet langer aan de orde.
Een beetje meer treurspel zou iedereen goed doen. We moeten niet wachten op Hollywood om het terug naar de massa te brengen. Ook moeten we niet duiken in het culturele circuit als we dat niet willen.
Tragedie, we vinden het met een beetje moeite overal: In het nieuws, op Facebook en op straat.
Soms zie je wel eens iemand huilen of lachen. Ga niet naar het snelle oordeel, het is soms interessanter je af te vragen waarom die persoon aan het lachen of huilen is. Het kan geen kwaad, in het ene geval lach je mee, in het andere relativeer je je eigen kwaad.
De ene zou het fantasie noemen, de andere empathie, ik noem het een gezonde goesting voor tragedie.