Vervangings uitlaten uitgelegd
Bakker Motors, mijn motor klinkt als een naaimachine, welke uitlaat kan ik het beste kopen?
We krijgen zeer regelmatig de vraag om te adviseren over een andere uitlaat. Iets meer of zwaarder geluid dan de standaard uitlaat en ook weer niet zo hard dat de hele buurt wakker wordt als je ‘s morgens vroeg de straat uit rijdt.
Bij een vervangingsuitlaat spreken we meestal alleen over de einddemper, het laatste stuk van de uitlaat, de zogenaamde slip-on. Zo’n sportuitlaat (sportiever geluid) is relatief makkelijk te vervangen. Er zijn ook volledige uitlaat systemen te verkrijgen, compleet met de bochten vanaf het motorblok. Deze laten we nu buiten beschouwing. Iedere motor zal weer anders klinken met een andere aftermarket demper en er zijn erg veel verschillende merken en types te verkrijgen zodat wij ook geen standaard antwoord kunnen geven. Over 1 merk is iedereen het wel eens: Akrapovic. Dit is dan ook meteen het aller duurste, denk maar in de richting van €1000,- en vaak ver daarboven. Lang niet voor iedereen weggelegd. Uit ervaring weten we dat een motor met een Akra wel beter verkoopt! Een goede kwaliteit einddemper begint bij een paar honderd Euro, afhankelijk van het merk en materiaal. We nemen je hieronder mee in de vele termen en karakteristieken.
Als je je verdiept in de uitlaatdempers valt het op dat alle merken vermogenswinst claimen maar uit diverse tests is gebleken dat dit vaak niet het geval is, sterker nog: mínder pk’s op het achterwiel is veel gebruikelijker. Toch zal iedere motorrijder volmondig claimen dat zijn motor veel sterker is geworden. Soms wijzigt er iets in de vermogens afgifte van de motor maar in verreweg de meeste gevallen is het perceptie. Je oren horen meer lawaai/gebulder en dit associeer je met meer vermogen. Aangezien motoren veel meer pk in huis hebben dan je in dagelijks rijden gebruikt, kun je je ook afvragen of die 1 of 2 pk extra sowieso wel merkbaar zal zijn.
Ook een sterk verkooppunt. Een origineel chroom/metaal uitlaatdempertje weegt al gauw meer dan 5 kilo. De ultra lichte Titanium of Carbon varianten zullen ongeveer 2 kilo wegen. Dat klinkt nog best als winst! Sommige merken bieden nog een katvervanger aan, hiermee verwijder je de katalysator, dat scheelt natuurlijk nog meer gewicht.
Strikt genomen is je motor dan niet meer goedgekeurd voor de openbare weg, dus laten we achterwege. Maar 3 kilo gewicht besparing op een motor van pakweg 250 kilo/100pk ga je ook niet merken.
Met name motoren van pakweg een jaar of 10 oud kunnen opeens weer een stuk moderner ogen met een andere uitlaatdemper (slip-on) gemonteerd. Grote chromen pijpen die vervangen worden door een kortere ovale demper kunnen je motor opeens veel moderner laten lijken. De meeste merken hebben dan ook nog een breed aanbod met ronde, ovale, vierkante en hexagoon varianten, af te werken in chroom, geborsteld aluminium, mat zwart, afdek kapjes in carbon, etc, etc. Een andere uitlaat kan wel precies het verschil maken tussen een motor en jóuw motor.
Kijk, nu komen we bij het punt wat iedereen zal ervaren. Verreweg de meeste vervanginsdempers zullen meer en een dieper/zwaarder geluid geven. Een zwaarder geluid betekent niet altijd MEER geluid! Volledig Carbon uitlaten (vaak is het een carbon schil voor de looks) hebben een dieper geluid, titanium zal over het algemeen iets scheller klinken. Carbon is na een paar minuten ook helemaal afgekoeld, makkelijk als je motor onder een motorhoes woont. Titanium is erg dun en ultra licht, Aluminium is weer wat dikker dus zal minder snel een deukje oplopen. Een krasje in RVS/chroom is in sommige gevallen zelfs nog weg te polijsten dat is bij de andere materialen niet mogelijk. Op een chopper hoort natuurlijk ook gewoon een dikke chromen pijp, maar in mat zwart kan ook erg mooi zijn. Op je kentekenbewijs en VIN plaatje van de motor staat vermeld hoeveel geluid jouw motor mag produceren. Overigens kun je altijd een boete krijgen voor onnodig geluid produceren, zoals aan je gas hengsten voor een stoplicht, zelfs met een standaard uitlaat.
Aanbeland bij het grootste discussiepunt onder motorrijders: de decibel killers, feitelijk de grootste geluid filters in een uitlaat. Bij veel modellen gemakkelijk te verwijderen waardoor een motor opeens veel meer lawaai maakt (soms tot aan tering hard), maar dit kan per merk erg verschillen. Wettelijk verboden en in het buitenland wordt hier vaak streng op gecontroleerd. Alleen uitlaten met een zg e-keur zijn goedgekeurd (gehomologeerd) voor gebruik op de Europese wegen. Een goedgekeurde demper heeft de 'E' met een getal erachter, in de uitlaat geslagen staan. Dat getal geeft alleen aan in welk Europees land de goedkeuring is gedaan. Goedkope (Alibaba) uitlaten hebben dit keurmerk niet! Zonder dB-killer is het e-keur niet geldig. De rijders met een 'open' pijp hebben zowel in Nederland als in het buitenland ervoor gezorgd dat wegen en bergpassen afgesloten zijn voor motorrijders vanwege de geluidsoverlast. Tip: Op een dikke 2 cilinder nooit de dB-killers verwijderen uit Carbon dempers, die kunnen werkelijk barsten door de klappen van de twin! Ons advies: laat de dB-killer er maar lekker in, daar wordt niemand slechter van.
Geluid tuning en vlinderklep
Sinds enkele jaren zijn de motorfabrikanten aan het sound-engineeren (tunen) geslagen, de originele uitlaten klinken niet meer zo zacht en duf als voorheen. De grenzen van de toegestane waarden worden opgezocht en met hulpmiddelen aangepast. Aan de hand van de gashandel-stand wordt een klep in de uitlaat open of dichter gezet, wat de doorstroom van lucht en geluid beïnvloed. Bij de meeste aftermarket dempers is er geen vlinderklep meer aanwezig en zit je dus met losse kabels die je weg moet werken. Zonder deze kunstgreep kan de wettelijke voorschriften voor geluidsdemping nauwelijks nog gehaald worden. Een mooi voorbeeld is de Africa Twin waarbij de behoefte voor een vervangingsdemper niet echt meer noodzakelijk is, die motor klinkt echt subliem. Bij sommige chopper modellen vraag je je af hoe het mogelijk is dat er een goedkeuring voor is gegeven, maar door goed te spelen kunnen ze nét binnen de lijntjes blijven.
Aangezien de slip-on dempers redelijk universeel zijn moet deze nog wel op jouw motor passen. Dit wordt meestal bewerkstelligd door een stukje pijp wat op maat gemaakt is voor jouw type motor. Deze link-pijp past op het laatste stuk uitlaatbocht van je motor en maakt (vaak) een mooie slinger zodat de slip-on precies zo op je motor past dat de bestaande ophangpunten van de originele demper gebruikt kunnen worden voor montage. De link-pipe heeft de juiste diameter en bevestigingsmaterialen om aan beide kanten goed af te dichten.