Mission impossible; studeren zonder lening
Studeren, op kamers gaan, werken, je sociale leven onderhouden en zorgen voor nog wat lichaamsbeweging. Het is allemaal een hoop werk voor studenten om de zaken op orde te houden, en met name financieel. Sinds de basisbeurs is afgeschaft lijkt het hard werken voor je geld, of valt dat wel mee?
Merel Lasschuijt is een uitwonende studente van 19 jaar. Zij is onlangs op zichzelf gaan wonen omdat het reizen vanuit het ouderlijk huis naar haar school niet te doen was. Maar uit huis wonen heeft zo zijn voor- en nadelen. Maar het geld komt helaas niet uit de lucht vallen. Sterker nog; Merel krijgt geen studiefinanciering en leent ook liever niet bij DUO.
‘Ten eerste leen ik momenteel niet omdat ik nog geld heb wat mijn ouders jarenlang gespaard heb. Dit kreeg ik op mijn 18e en het was ook bedoeld voor mijn studie. Hier heb ik geluk mee gehad dat zij dit jarenlang konden opsparen. Ook heb ik zelf geld gespaard met mijn baantje bij Albert Heijn. Voorlopig kom ik dus nog wel even rond met mijn werk maar het is niet gemakkelijk.
De reden waarom ik ook geen lening wil is omdat je het risico loopt een schuld mee te nemen na je studie, en dit kan nadelig zijn als je een huis wilt kopen.’’
Sparen met je geleende geld
In Nederland telt DUO ongeveer 150.000 eerstejaars HBO- en WO-studenten. Deze studenten hebben sinds een jaar te maken met het sociale leenstelsel. Hoe houden jongeren hun financiën in de gaten? De meeste studenten geven namelijk nog steeds meer geld uit dan dat er daadwerkelijk binnenkomt. Wat dan wel weer opvallend is, is dat onze lenende studenten het geleende geld vooral gebruiken voor later.
Merel heeft ook jarenlang gespaard, maar momenteel gebruikt ze haar gespaarde geld om haar studie te financieren. ‘’Na drie jaar zal waarschijnlijk mijn gespaarde geld op zijn, als dat al niet eerder is. Zo gaan we op korte skivakantie met de studentenvereniging maar dit kost toch wel €500 of meer. Als dit zo doorgaat haal ik de drie jaar niet eens. Dan moet ik dus wel gaan lenen, dan zou ik ook wel maximaal gaan lenen, om ook nog een beetje geld over te houden.
Dus ja, ik zou het zeker opzij zetten, want zodra ik stop met studeren en dus niet meer kan lenen heb ik misschien nog wel een klein potje met geld in plaats van dat ik op nul sta en ook nog eens geen baan heb.’’
Sommige van de studenten denken slim te zijn door hun spaarrekening te spekken en hier rente over hun geleende geld te behalen. Gabriëlla Bettonville, economisch woordvoerster van het NIBUD, vertelt dat het mooier kan lijken dan dat het is. ‘’Studenten denken dat zij veel geld voor de toekomst sparen, maar zij zijn afhankelijk van de rente, en hoe zij omgaan met het gespaarde geld. Het onzorgvuldig omgaan met geleend geld kan uiteindelijk grote gevolgen krijgen. We zijn daarentegen verrast door het hoge aantal sparende studenten, ongeacht of zij thuiswonend of uitwonend zijn.’’
Het spaarpercentage ligt inderdaad vrij hoog, zo laat onderzoekvan het NIBUD1 zien dat 92 procent van de thuiswonende studenten spaart en 84 procent van de uitwonende studenten. Het overgrote deel, iets minder dan de helft van de studenten heeft 1000 tot 2500 euro op hun spaarrekening staan en ongeveer twee op de vijf studenten heeft zelfs meer dan 2500 euro aan spaargeld.
Ongeveer een op de zes studenten spaart 100 euro of minder en de voornaamste reden hiervan is dat zij daar simpelweg geen ruimte voor hebben in het budget.
‘Wij zijn daarentegen blij te zien dat de studenten sparen en de meeste studenten financieel gezond zijn. Het is wel duidelijk dat veel ouders van studenten hun steentje bijdragen.
Toch leent een groot deel ook om juist de ouders te ontlasten. We zien dat ouders een belangrijke rol spelen in het financiële leven van studenten. Ze ondersteunen voor een groot deel de studenten maar niet alle ouders kunnen zich dit veroorloven.’’
Fraude
Voor studenten die hier niet genoeg aan hebben, lossen zij het op een andere manier op; frauderen. DUO maakt bekend dat er steeds meer geld wordt teruggehaald bij frauderende studenten.
De meest voorname reden voor het frauderen is het ontvangen van een uitwonende studiebeurs terwijl de studenten nog thuis wonen. Stefan Wisselink, woordvoerder van DUO verteld dat er steeds meer grip komt op het frauderen. ‘’We merken dat door meer controles sinds 2012 er minder frauderende studenten te zien zijn. Dit is vooral te danken aan de regelgeving van 2012, waarin wij werden toegestaan een bestuurlijke boete op te leggen.’’
Onder deze boete verstaat DUO het volgende; de student moet zijn geleende studiefinanciering terugbetalen en kan daarbovenop nu een boete ontvangen van nog vijftig procent van dat bedrag. Wanneer een student al eerder de fout in is gegaan kan dat zelfs oplopen tot 100 procent, wat betekent dat zij tweemaal hun studiefinanciering moeten terug betalen.
Het Parool2 laat uit onderzoek zien dat er afgelopen jaar zo’n vijf miljoen euro is terug gehaald bij studenten. Zij zien dat er een verdubbeling is in verhouding tot de twee jaar ervoor. Er is daarentegen nog steeds een groot gat tussen de geschatte fraude en de realiteit, maar dat wordt steeds kleiner. Het Parool geeft aan dat aan het begin van 2011 het totale misbruik nog op 40 tot 55 miljoen euro per jaar geschat, inmiddels ligt dit bedrag tussen de 12 en 22 miljoen euro per jaar.
‘’Ikzelf zou nooit frauderen, maar ik kan degene die het doen wel begrijpen het is gewoon gratis geld.’’ Aldus Merel. Zij vindt het met name zuur voor de huidige studenten omdat de studiefinanciering gewoon volledig is afgeschaft. ‘’Ik zou het dan puur doen om te laten zien wat voor een impact het ook voor studenten heeft gehad, wij moeten nu gewoon alles zelf proberen te betalen. Ze hebben gewoon in één klap gezegd, nee we geven niks meer en zoek het er maar mee uit.’’
[1] van der Schors, A. e.a. (2015). ‘Studentenonderzoek 2015 Achtergrondstudie bij Handreiking Student & Financiën’. Utrecht: NIBUD. http://www.nibud.nl (12 januari 2017).
[2] Tienkamp, P. ‘DUO haalt steeds meer geld terug bij frauderende studenten’. In: Parool, 16 juli 2016. https://www.parool.nl/ (12 januari 2017).
2087
turnnoffyourmind
ellievsbear
annaxmalina
izzy806
baratheonpilled
titsay
prguitarman
romaincrisis
