Fourteen year old Louis XIV dancing in Lally’s twelve-hour “Ballet de la nuit,” 1653. Louis was a serious dance aficionado who worked to help establish the standards of modern ballet.

Product Placement
todays bird
Acquired Stardust
No title available
dirt enthusiast

Love Begins
Game of Thrones Daily

shark vs the universe
h

⁂
YOU ARE THE REASON
trying on a metaphor
TVSTRANGERTHINGS
ojovivo

roma★
Monterey Bay Aquarium
"I'm Dorothy Gale from Kansas"
No title available
I'd rather be in outer space 🛸
d e v o n
seen from Türkiye
seen from United States

seen from United States

seen from United Kingdom
seen from Singapore
seen from United States

seen from Canada

seen from South Africa

seen from Canada

seen from Malaysia

seen from India

seen from South Korea

seen from United Kingdom
seen from United States
seen from Spain

seen from United States
seen from Romania

seen from United States

seen from Türkiye
seen from Germany
@toennaarnu
Fourteen year old Louis XIV dancing in Lally’s twelve-hour “Ballet de la nuit,” 1653. Louis was a serious dance aficionado who worked to help establish the standards of modern ballet.
History in motion.
World War II: Crash Course World History #38
De Verenigde Staten kennen eigenlijk maar 2 grote politieke partijen: de Democraten en de Republikeinen. En dat terwijl het land zelf gewoon al een democratische republiek is. Dat begint al goed. Makkelijk gezegd zijn de Democraten links, en de Republikeinen rechts. De Republikeinen zijn meestal voorstanders van vrij wapenbezit, terwijl de Democraten liever zien dat er alleen geschoten wordt op de kermis. De democraten zijn dan weer voorstanders van het recht op abortus, terwijl de Republikeinen juist blij zijn met elk ongewenst kind. De Republikeinen (rechts) worden ook wel conservatives genoemd, en de Democraten (links) liberals, wat dan weer anders is bij dan bij ons, want hier zijn de liberalen juist weer rechts. Vroeger was dat in Amerika trouwens ook andersom: zo werd de Republikeinse partij ooit opgericht om de slavernij af te schaffen lekker progressief, terwijl de Democraten die slavernij wel best vonden. In de loop der tijd verschoven de Democraten naar links, en de Republikeinen juist naar rechts. Jaren later kwam de Democraat Barack Obama aan de macht, en die is echt links. Dat kan je zien als-ie iemand een hand geeft.
Geschiedenis van de Amerikaanse politiek
De Verenigde Staten van Amerika zijn gevormd na afscheiding van het Verenigd Koninkrijk in 1783. De grondleggers van de Amerikaanse politiek zijn de 'founding fathers': George Washington, James Madison, Thomas Jefferson, John Adams, Benjamin Franklin, John Hancock en Alexander Hamilton. Zij speelden een belangrijke rol in de Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783), bij het tekenen van de onafhanklijkheidsverklaring en bij het samenstellen van de grondwet.
(De huidige grondwet van de Verenigde Staten van Amerika is al van kracht sinds 1789 en zij is daarmee de oudste nog functionerende geschreven grondwet ter wereld.)
De Grondwet (Constitution) werd op gesteld na de Onafhankelijkheidverklaring uit 1776. Zowel de Onafhankelijkheidsverklaring (Declaration of Independence) als de Grondwet zijn opgesteld door onder andere George Washington (de eerste president van de VS, er waren toen nog maar 13 staten) en Thomas Jefferson. De Verenigde Staten was een van de eerste landen waarbij er algemeen kiesrecht voor mannen werd ingevoerd, dit gebeurde al in 1830. Wat echter opmerkelijk is, is dat zwarte mannen en vrouwen pas in 1960 volledig kiesrecht krijgen. Op dit gebied liep Amerika sterk achter op Europa. Het enigste land waar het vrouwenkiesrecht ook achterbleef was Zwitserland. Na de Eerste Wereldoorlog is Amerika een steeds grotere rol gaan spelen in de politiek van Europa. Ze bleken vaak een bepalende rol te spelen in het beslissen van oorlogen en internationale conflicten.
Arena-democratie
De geschiedenis van de Verenigde Staten heeft er toe geleid dat Amerika een aantal kenmerken heeft op politiek gebied die afwijken van de normen in Europa. Zo is er in Amerika sprake van een 'arena-democratie' waarbij het politieke domein wordt gezien als een arena van vreedzame belangenstrijd. De mensen met de beste ideeen winnen: 'survival of the fittest'. Politiek wordt als een wedstrijd, een strijd gezien waarbij senatoren strijden om politieke overwinningen. Kenmerkend is het gebruik van 'think tanks', het ontbreken van gestructureerde politieke partijen en de vrijheid waarmee de democratie bedreven wordt: er worden standaard geen begrotingen gemaakt. Al vanaf de middelbare school worden kinderen getraind in het democratisch verdelen van macht. Zo strijden leerlingen binnen de klas om klassenvertegenwoordiger te worden.
Dualisme
Het dualisme bij de Verenigde Staten houdt in dat er bij verkiezingen twee partijen strijden om de macht: de democraten en de republikeinen. Uit de samenleving kan iedereen zich kandidaat stellen om president te worden. In de praktijk zijn het vaak mensen uit de economie die zich kandidaat stellen als president. Ook bekendheden stellen zich vaak kandidaat voor politieke functies. Een kandidaat bepaalt zelf of hij zichzelf als republikein of democraat beschouwd, hij of zij hoeft niet lid te zijn geweest van een partij. Op deze manier wordt er vrij pragmatisch omgegaan met het presidentschap. De kandidaat hoeft geen ervaring in de politiek te hebben. Een presidentskandidaat vergaart steun door grote campagnes die gefinancieert moeten worden met grote ladingen met geld. Dit geld sprokkelen ze bijeen bij mensen die hun presidentschap steunen. Ook investeren ze vaak eigen geld, vergaard met eigen bedrijven, in hun politieke campagnes. Deze werkwijze past bij het 'liberaal individualisme'.
Checks & Balances
Het Amerikaanse politieke systeem is gebaseerd op zogenaamde 'checks & balances'. Dit houdt in dat er drie politieke machten zijn die elkaar in het gareel houden. De wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht houden elkaar in de gaten en corrigeren elkaar waar nodig. Op deze manier worden dwalingen voorkomen. De wetgevende macht mag zich nooit bemoeien met de rechterlijke macht en vica versa andersom.
Parlement en regering opereren naar West-Europese begrippen behoorlijk onafhankelijk van elkaar. Zo heeft de Amerikaanse regering niet het vertrouwen van het parlement nodig. De president stelt zijn regering naar eigen goeddunken samen: hij kan de ministers zelf benoemen en ontslaan. De president kan niet door het parlement naar huis worden gestuurd, hij wordt namelijk door de Amerikaanse bevolking gekozen en heeft dus een eigen mandaat van de kiezer. Daar staat tegenover dat de president het parlement niet kan ontbinden, dat kan het parlement overigens zelf ook niet. Voor de president is geen zitplaats gereserveerd in het parlement. Hij spreekt de geachte afgevaardigden slechts één maal per jaar toe in de zogeheten State of the Union. Dit is enigszins vergelijkbaar met de Troonrede die de koningin in Nederland uitspreekt op Prinsjesdag. In de State of the Union geeft de president aan wat zijn plannen zijn voor het komend jaar. Na zijn toespraak dient de president de zaal direct te verlaten. In Amerika kunnen ministers niet tegelijkertijd lid zijn van het parlement.
Een ander kenmerk van een presidentieel stelsel is dat de president veel macht heeft, vooral als het gaat om het buitenlandse en veiligheidsbeleid van de VS. Op het gebied van binnenlands beleid wordt de macht van de president en zijn ministers beperkt door het feit dat Amerika een federatie is. De Verenigde Staten bestaan namelijk uit vijftig staten (plus het District of Columbia met de hoofdstad Washington), die allemaal een grote mate van financiële en bestuurlijke autonomie bezitten. Zaken die binnen de grenzen van de staten vallen, zijn zaak van deze staten zelf. Daarbij valt te denken aan eigendomsregels, arbeidsvoorwaarden, onderwijs, verkeer en vervoer, maar ook aan het strafrecht (sommige staten kennen nog steeds de doodstraf). Om de doelmatigheid van beleid te bevorderen, heeft de federale overheid in de loop van vele jaren wel meer aan kaderstelling gedaan: binnen bepaalde kaders kunnen de vijftig staten hun beleid bepalen en uitvoeren. Daardoor is meer samenwerking ontstaan tussen de federale overheid en de staten. De Amerikaanse grondwet en de federale wetten staan overigens boven de wetten van de afzonderlijke staten.
Bestuursorganen
In Amerika heet het federale parlement het Congres. Het Congres bestaat uit twee kamers, het Huis van Afgevaardigden (vergelijkbaar met de Tweede Kamer) met 435 leden en de Senaat (vergelijkbaar met de Eerste Kamer) met 100 leden. Het Huis wordt om de twee jaar gekozen door de inwoners van de vijftig staten. Het aantal leden per staat is afhankelijk van het aantal inwoners, maar elke staat heeft ten minste één zetel in het Huis. Elke staat levert twee senatoren, onafhankelijk van het aantal inwoners. Ook zij worden direct gekozen door de inwoners van de staten. Om de twee jaar wordt een derde van de zetels vernieuwd.
De federale uitvoerende macht wordt gevormd door de president, die eens in de vier jaar wordt gekozen. Hij is herkiesbaar voor een tweede termijn. De president stelt de regering samen.
Liberaal individualisme
Behorende bij de Amerikaanse politieke cultuur is het 'liberaal individualisme'. De economische zelfstandigheid van burgers staat voorop. Het is aan jezelf om het te maken of niet. De 'american dream' is voor iedereen haalbaar, als je maar hard genoeg werkt. Op de 'high schools' zitten alle niveau's door elkaar heen, iedereen heeft gelijke kansen om zich aan anderen op te trekken. Als gevolg van deze instelling is er weinig draagvlak in de Amerikaanse samenleving om het op te nemen voor de armen. Er is dan ook weinig herverdeling van publieke goederen. De Amerikanen betalen weinig belasting en de uitkeringen zijn schaars en gering. De sociale voorzieningen zijn slecht. Dit creert een maatschappij van winnaars en verliezers. Vooral de verliezers, de grote massa, komt vaak niet opdagen tijdens verkiezingen en representeert een vrij passieve eenheid.
Verbondenheid van economie en politiek
De Amerikaanse politiek is onlosmakelijk verbonden met de economie. Amerikaanse bedrijven hebben grote belangen in de Amerikaanse politiek. Zij besteden veel geld aan politieke lobby's: zij proberen via lobbyisten invloed uit te oefenen op de politiek. Ook zijn presidentskandidaten vaak zelf succesvolle ondernemers die zichzelf bewezen hebben als leider in de bedrijfskunde. Zij proberen actief de politiek gunstig te stellen ten opzichte van hun ondernemingen. Op deze manier gaat er veel geld in politiek om. Ondernemingen doen grote donaties aan politici waarvan zij denken dat zij beslissingen zullen nemen die in hun voordeel zullen werken (lage belastingen, weinig regels en beperkingen etc.). Op deze manier heeft de politiek een zwakker normatief gehalte dan bijvoorbeeld in Nederland waar vooral ideologie een rol speelt.
Jan Carel Josephus van Speijk (Amsterdam, 31 januari 1802 - Antwerpen, 5 februari 1831) was een Nederlands kanonneerbootcommandant tijdens de Belgische opstand.
Van Speijk belandde, toen zijn ouders kort na zijn geboorte waren komen te overlijden, in het Burgerweeshuis in zijn geboortestad Amsterdam. Hij werd opgeleid om kleermaker te worden, maar werd een autodidact zeevaarder. Tussen 1823 en 1825 kreeg hij door zijn optreden in Nederlands-Indië de bijnaam Schrik der Roovers.
Tijdens de Belgische opstand was hij commandant van 's lands kanonneerboot nº 2, een zeilschip bewapend met 1 kanon. Hij had de opdracht alle schepen van en naar Antwerpen te controleren sinds die stad vanaf begin oktober 1830 zich bij de opstand had aangesloten. Van Speijk nam deel aan het bombardement op Antwerpen op 27 oktober, waarvoor hij werd onderscheiden met het ridderkruis der vierde klasse van de Militaire Willems-Orde.
Op 5 februari 1831 kreeg Van Speijk de opdracht om naar Oosterweel te varen om scheepsladingen te controleren, zoals al vele malen eerder die winter. Maar toen dreef zijn schip op de Schelde, door een harde noordenwestenwind en een slecht functionerend anker, naar de kant waar een woedende menigte van Antwerpse arbeiders op zijn schip sprong en de vlag bemachtigde. Hierop zou Van Speijk de historische laatste woorden hebben gesproken: "...en een infame Brabander worden? Dan liever de lucht in". Door zijn sigaar in het buskruit te steken bracht hij het schip tot ontploffing. Een scheepsjongen die bij hem stond en zijn intenties begreep, waarschuwde nog enkele maten en sprong overboord.[3] Bij de ontploffing kwamen 28 van de 31 bemanningsleden, onder wie Van Speijk zelf, en een onbekend aantal Antwerpenaars om het leven.
Het stoffelijk overschot van Van Speijk is op 4 mei 1832 bijgezet in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. De vuurtoren J.C.J. van Speijk bij Egmond aan Zee is zijn officiële monument.
De zelfopoffering van Jan van Speijk zorgde voor grote bewondering in het prille Koninkrijk der Nederlanden. Aan het front werd voor alle troepen een dagorder voorgelezen, waarin de daad van Van Speijk wordt geroemd. In het koninkrijk werd een rouwperiode van drie dagen afgekondigd. Koning Willem I besloot dat er altijd een schip bij de Koninklijke Marine (Koninklijk Besluit nº 81, den 11den februari 1831) zal varen dat Van Speyk heet. De overblijfselen van zijn schip worden sindsdien gekoesterd en de legende luidt dat de mast nog altijd bij het Koninklijk Instituut voor de Marine zou staan.
Van Speijk eindigde in 2004 op nr. 128 tijdens de verkiezing van De grootste Nederlander.
Koning Willem I is de eerste Nederlandse koning uit het huis Oranje Nassau. Tijdens zijn regering valt het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden uiteen. België scheidt zich af. Hij kan dit verlies maar moeilijk verkroppen. Gedesillusioneerd treedt hij af en wordt opgevolgd door zijn zoon Koning Willem II In 1844 luistert men vol verwachting naar de troonrede van de nieuwe koning. Vooral de liberale kamerleden zijn benieuwd. Zij hopen dat het parlement meer inspraak te krijgen in het bestuur van Nederland. Maar Koning Willem II rept met geen woord over bestuurlijke vernieuwing. Hij wil alle macht bij zichzelf houden, net zo als zijn vader dat deed. Veel politici zijn teleurgesteld. Ook de vooraanstaande liberaal Johan Rudolph Thorbecke. Hij vindt dat de vertegenwoordigers van het volk rechtstreeks invloed moeten kunnen uitoefenen op de regering. De koning moet zijn macht delen.En daarvoor moet de grondwet worden veranderd. Hij dient een wetsvoorstel in, maar die wordt door zijn collega’s niet eens aanvaard. Veel kamerleden vinden het veel te ver gaan. Ze hebben hun positie te danken aan de koning. Ze willen hem niet afvallen. Rond 1845 is het onrustig in Europa. In veel landen voltrekt zich een humanitaire ramp. De aardappelziekte verwoest de aardappeloogst Door strenge winters valt ook de graanoogst tegen. Cholera en malaria teisteren Europa. Mensen zijn ziek, hebben geen eten, er heerst hongersnood en armoede. Ze zijn radeloos en keren zich tegen de gevestigde orde. Overal breken rellen uit. In grote Europese steden vechten mensen met het leger op straat. In Frankrijk wordt de Koning zelfs uit zijn paleis gezet. Koning Willem wordt nerveus. Hij ziet wat er in Frankrijk gebeurt met de koning.Hij moet het morrende volk wel tegemoetkomen. In 1848 geeft hij Thorbecke de opdracht een commissie te leiden die de grondwet moet wijzigen. Thorbecke gaat meteen aan de slag. Dit is zijn kans. Binnen een week ligt er een nieuwe, moderne grondwet op het bureau van Willem II. En de grondwet wordt aangenomen... Deze nieuwe grondwet is dan misschien een dun boekje maar tot op de dag van vandaag wel het belangrijkste politieke document van ons land. Er staan een aantal revolutionaire veranderingen in: De Tweede Kamer en de Provinciale Staten worden voortaan direct gekozen door de burgers. Tenminste... Alle welgestelde mannen van boven de 25 jaar. De leden van de Provinciale Staten kiezen op hun beurt de leden van de Eerste kamer. De ministers worden nog steeds door de koning benoemd, maar moeten wel verantwoording afleggen aan het parlement. Als het parlement de minister niet steunt, kan hij niet aanblijven. Daar staat de koning buiten. De ministers zelf zijn verantwoordelijk voor hun beleid… en niet langer de koning. Ook op sociaal vlak verandert er veel met de nieuwe grondwet: de mensen krijgen meer vrijheid. Die wordt vastgelegd in grondrechten; ze krijgen vrijheid van onderwijs, drukpers, vereniging en vergadering. Koning Willem II is zijn politieke macht grotendeels kwijt geraakt. Zijn gezondheid laat hem in de steek en hij sterft een jaar na de grondwetswijziging.
Aletta Jacobs werd geboren te Sappemeer, als achtste kind van elf kinderen. Zij was een dochter van Abraham Jacobs, heel- en hoedmeester en Anna de Jongh. Jacobs maakte zich al vroeg sterk voor het recht op hoger onderwijs voor vrouwen. In 1870 was ze de eerste Nederlandse vrouw die als toehoorster officieel werd toegelaten aan een hbs. Ze bezocht hiervoor de Rijks Hogere Burgerschool in haar geboorteplaats. Een jaar later vroeg ze de liberale minister Thorbecke toestemming om aan de universiteit te studeren. Het briefje waarmee zij dat deed is nog te zien in het Algemeen Rijksarchief, evenals het antwoord van de minister, dat niet aan haarzelf is gericht maar aan haar vader. Ze werd in 1871 toegelaten als studente medicijnen aan de Rijksuniversiteit Groningen, aanvankelijk voor een proefperiode van één jaar.
Op zijn sterfbed gaf Thorbecke Jacobs toestemming om ook examens af te leggen. Aletta Jacobs was niet de eerste vrouwelijke studente - dat was enkele eeuwen eerder Anna Maria van Schurman - maar wel de eerste die een universitaire studie succesvol afrondde. Ze legde in 1877 en 1878 haar artsexamen af, waarmee ze de eerste vrouwelijke Nederlandse arts werd, en ging na haar promotie (1879) als huisarts werken in Amsterdam, waar ze gratis spreekuren hield, cursussen gaf en het pessarium als voorbehoedmiddel introduceerde (voorheen werd het pessarium gebruikt om verzakte baarmoeders te ondersteunen). Ze was lid van de Nieuw-Malthusiaanse Bond.
Aletta Jacobs was de beroemdste Nederlandse vertegenwoordigster van de eerste feministische golf. Dat er gestreden moest worden voor vrouwenkiesrecht komt ook door Aletta Jacobs. Oorspronkelijk stelde de wet alleen een loongrens om te mogen stemmen. Doordat zij arts was, voldeed ze aan deze loongrens, en wilde ze gebruikmaken van haar stemrecht. Pas daarna werd het verbod voor vrouwen om te stemmen expliciet in de wet opgenomen.
Jacobs trouwde met politicus Carel Victor Gerritsen (1850-1905) in 1884, in een vrij huwelijk. In 1892 huwden zij om praktische redenen voor de wet. Daarbij moest Aletta de gelofte van gehoorzaamheid aan haar wettige echtgenoot afleggen, die destijds in de wet stond. Zij deed het, maar onder protest.
Tijdens de Tweede Boerenoorlog trok Jacobs zich het lot van de Afrikaners aan, en klaagde zij in felle bewoordingen over de concentratiekampen die de Britten daar voor de kinderen en vrouwen van de strijdende Boeren hadden ingericht. Gedurende de Eerste Wereldoorlog ijverde zij zowel in Nederland als daarbuiten voor vrede.
Een paar eeuwen geleden zijn er nog geen fabrieken, geen machines en al helemaal geen computers. Als je iets nodig hebt, dan moet je het zelf maken. Of het laten doen door een vakman. Alles wordt met de hand gemaakt. Met behulp van eenvoudig gereedschap. Wij zouden nu zeggen dit is pas vakwerk. Want het kostte heel veel tijd om zo’n ton te maken. Hier, neem nou deze. Daar was je toch al snel zo’n 7 uur mee bezig. De meeste mensen woonden toen op het platteland. Ze moesten toen vaak hard werken. En voor het zware werk gebruikten ze paarden. Of wind. In deze molen werd bijvoorbeeld het graan gemalen. Hier, en wat dacht je van die boor daar? Allemaal maken ze gebruik van de kracht van de wind. Paardenkracht, windkracht… okay. Maar de mensen moesten nog wel steeds zelf het werk doen. Niks ging vanzelf. En er was heel wat te doen. Het hele gezin hielp mee. Mannen werken meestal op het land. Veel vrouwen werken thuis. Ze verdienen hun geld met spinnen. Van wol of katoen spinnen ze bijvoorbeeld draden. Daar worden lappen stof van geweven. Er komt steeds meer vraag naar kleding, lakens en ander textiel. Want de bevolking groeit. Dat kan ook omdat de technieken in de landbouw steeds beter worden en er daardoor meer voedsel komt. Al die mensen hebben kleding nodig. Dat moet door de thuiswerkers worden gemaakt. En dat terwijl die al heel lange dagen maken. Tot diep in de nacht zijn ze aan het werk. Er moet dus een slimmere en snellere manier worden bedacht om stoffen te maken. Uitvinders gingen aan de slag en zij bedachten machines om sneller mee te kunnen spinnen en weven. En dit hier was de eerste uitvinding: de schietspoel. En daar mee kon je twee keer zo snel weven. Eén rukje aan dit touw en die spoel die schoot tussen de draden door van de ene naar de andere kant. Een andere goede uitvinding is de Spinning Jenny. Met deze spinmachine kan je niet één maar acht draden tegelijk spinnen. Later wordt het apparaat steeds verder verbeterd en uiteindelijk kan je wel honderden draden tegelijk maken. Met deze machines gaat het spinnen en weven dus wel een stuk sneller, maar ze moeten nog steeds met de hand bediend worden. Dat verandert als iemand bedenkt dat je die nieuwe machines ook op waterkracht kunt laten draaien. Ze worden aangesloten op een groot waterrad. De machines zijn nu zo groot geworden dat ze niet meer in een huis passen. Er wordt een fabriek omheen gebouwd, aan de rivier natuurlijk!
De Gouden Eeuw â Een dertiendelige documentaire serie met Hans Goedkoop. Kijk de afleveringen en volg elke dag het laatste nieuws uit de Gouden Eeuw.
Wie leidt het nieuwe land – en hoe? Centraal in deze aflevering staan Maurits van Oranje en Johan van Oldenbarnevelt. Maurits de briljante strateeg en veldheer, Oldenbarnevelt zijn leermeester en geniaal organisator van een voor die tijd uniek bestuur, waarin burgers zelf het voortouw krijgen. Aanvankelijk een harmonieuze relatie, maar in de loop der tijd ontstaat een machtstrijd die voor van Oldenbarnevelt tragisch eindigt op het schavot op het Binnenhof. Hans Goedkoop zoekt uit waar het mis ging tussen de twee en wat dat zegt over het landsbestuur. Wat heeft ons land het meeste nodig en wanneer? Een polderende achter de schermen, zoals Oldenbarnevelt, of de symboolfiguur van een sterke man? Terloops ontstaat nog een verrassende parallel tussen de Nederlandse Republiek van toen, verdeeld in gewesten die vooral toch eigen baas willen blijven, en de Europese Unie van vandaag de dag.
De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt, 1619, Claes Jansz. Visscher (II), 1619
Nederland is een Koninkrijk, maar dat is niet altijd zo geweest. Vanaf 1588 is Nederland ruim twee eeuwen lang een Republiek. De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Heel ongewoon in die tijd. Hoe is dit zo gekomen? Bart ontdekt dat de Oranjes ook toen al een belangrijke rol speelden
Prins Maurits in de Slag bij Nieuwpoort, 2 juli 1600, Pauwels van Hillegaert, ca. 1632 - ca. 1640
De zielenvisserij: allegorie op de ijverzucht van de verschillende religies tijdens het Twaalfjarig Bestand tussen de Nederlandse Republiek en Spanje, Adriaen Pietersz. van de Venne, 1614
Links staan de protestantse Noord-Nederlanders, rechts de rooms-katholieke zuiderlingen. In de brede rivier die hen scheidt, vissen beide partijen naar zielen. De vangst van de protestanten overtreft die van de katholieken. Bovendien schijnt links de zon en staan de bomen in blad. Het is een verwijzing naar een psalmtekst: de ware gelovige is als een boom die vrucht draagt en waarvan de bladeren niet verdorren.
Vanaf 1588 werd de opstand van de Nederlanden tegen de Spaanse overheersers steeds succesvoller. Prins Maurits wist een leger op te zetten dat de ene na de andere overwinning boekte. Johan van Oldenbarnevelt organiseerde de opstandige gewesten intussen tot een Republiek met een in die tijd uniek burgerlijk bestuur. Aanvankelijk werkten de twee samen, maar na 1600 bleken hun belangen tegenstrijdig en in 1619 liep die spanning uit op een drama Shakespeare waardig. Maurits liet Oldenbarnevelt arresteren en onthoofden, zonder er uiteindelijk in te slagen een leiderschap te vestigen dat het burgerlijk bestuur inperkte. Hoofdpersoon van de uitzending is Oldenbarnevelt. Door zijn bescheiden afkomst een uitzonderlijke leider voor die tijd en door zijn diplomatieke gaven een fascinerend toonbeeld van de Nederlandse compromiscultuur.
De Gouden Eeuw :Een dertiendelige documentaire serie met Hans Goedkoop. Kijk de afleveringen en volg elke dag het laatste nieuws uit de Gouden Eeuw.
Welkom in de Gouden Eeuw - Een historische comedy voor alle leeftijden, met Plien van Bennekom als Dorine Goudsmit. Kijk de afleveringen, lees de glossy en speel de games!
Dorine Goudsmit blikt samen met stadhouder Maurits van Nassau en raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt terug op hun Gouden Eeuw, de macht en de ruzies.