Totoro Designs

Thoughts on design @ Trọng Nguyễn.

[totorodesigns]

Những bài học về thiết kế và cộng tác

Qua những bài viết có sức ảnh hưởng nhất đối với tôi năm 2015.

2015, tôi tốt nghiệp đại học và được là một designer tại Code Engine Studio. Mới tập tễnh vào cái ngành này nên tôi được chị đồng sáng lập chỉ cho tôi rất nhiều về design cũng như những bài học cuộc sống. Ngoài những lúc trên công ty, tôi còn đọc rất nhiều bài viết về thiết kế và sáng tạo ở medium, thenextweb hay idesign hay rgb.vn. Và có một số bài viết mà tôi đọc đi đọc lại nhiều lần để có thể thẩm thấu và áp dụng nó vào công việc, và đó là…

Thiết kế

“22 quy luật của UX”, đây là một bài tôi đọc được nhờ vào đăng ký letter từ trang heydesigner và đây cũng là bài viết giúp tôi biết đến Medium. Bài viết nói về những quy luật trong thiết kế UX được viết bởi ThoughtWorks, lấy cảm hứng từ 22 quy luật của việc kể chuyện, được viết bởi Emma Coats của Pixar. Bài viết có rất nhiều thông tin bổ ích cho một người thiết kế UX, đặc biệt là lúc mới bước vào nghề. Nói giúp tôi viết rằng, kể chuyện là một trong những cách tốt nhất để có một thiết kế tốt và nhiều lời khuyên bổ ích khác để trở thành một nhà thiết kế tốt hơn.

“Năm nguyên tắc thiết kế”. Nơi tô học được rằng thiết kế không phải là nghệ thuật — đó là những diễn tả của cá nhân, về cuộc sống, cảm xúc, ý tưởng của một người nghệ sỹ. Còn design, nó giúp giải quyết vấn đề của con người. và phần thưởng cao nhất trong một thiết kế không phải là vẻ đẹp giống như trong nghệ thuật, mà đó là việc được sử dụng tốt. Rằng trãi nghiệm thuộc về người dùng, không phải là do nhà thiết kế tạo ra. Và điều đặc biệt, đơn giản là đỉnh cao tột cùng của sự tinh tế, biết nên giữ những gì và vứt đi gì. Đấy là những bài học rất đắt dành cho những nhà thiết kế trãi nghiệm người dùng.

Với bài biết này của Julie Zhuo, cách Facebook tuyển designer, tôi biết được một cuộc phỏng vấn tuyển dụng một designer sẽ như thế nào và nên trả lời như sao. Đó là bài chia sẽ kinh nghiệm của một nhà tuyển dụng cho những nhà tuyển dụng khác, chính vì thế nên tôi, một designer, có thể biết được những nhà tuyển dụng muốn gì, đồng thời cũng giúp tôi rèn luyện những kỹ năng cần thiết cho những cuộc phỏng vấn sau này. Một bài biết khá dài, và tôi thường xuyên đọc lại khi làm CV hay chuẩn bị tìm một cơ hội khác.

Đọc những câu chuyện về sự hình thành, phát triển, cách thức và quy trình xây dựng những của những start-up thành công luôn mang lại những cảm hứng thôi thúc mạnh mẽ. Đó là câu chuyện của Airbnb, từ việc giải quyết những nhu cầu rất nhỏ của hai anh chàng sinh viên, qua nhiều năm tháng vất vả, lăn lội và rồi thành công rực rỡ. Hay quy trình thiết kế app của Foursquare, bài báo mà tôi học được rất nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc thiết kế sản phẩm và UX, quy trình tiến hành từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc.

Đi sâu hơn về thiết kế, bài viết về menu hamburger giúp tôi hiểu hơn vì sao việc sử dụng menu hamburger là một trãi nghiệm tồi và các ứng dụng phổ biến như facebook, linkedin, twitter đã giải quyết vấn đề này như thế nào. Hay bài viết về việc sử dụng màu sắc của chữ và layout như thế nào để hiệu quả, những kiến thức cơ bản nhưng đôi lúc người ta quên mất và cần nhắc lại.

Cộng tác

Là một designer trong một công ty công nghệ thì việc khó khăn nhất là gì bạn biết không? Đó là làm sao làm việc với những kỹ sư khác, là những người biến những ý tưởng thành thực tiễn. Có thể bạn vừa hoàn thành một thiết kế hoàn hảo, chuyển giao cho những kỹ sư và sẽ có một sản phẩm hoàn hảo, perfect pixel. Nhưng câu chuyện đời thực không phải như vậy. Qua bài viết Làm sao làm việc với kỹ sư của Julie Zhou giúp mình biết được rằng, phần lớn những kỹ sư quan tâm tới trải nghiệm người dùng hơn là sự chi tiết trong thiết kế, và muốn làm những trải nghiệm đó trở nên tốt hơn. Vậy nên, để làm việc dễ dàng hơn với những anh bạn này, bạn, một designer, nên làm cho họ hiểu thiết kế đó nó tốt như thế nào, hiểu những ràng buộc mà những anh bạn của chúng ta sẽ phải đối mặt. Và nhiều kinh nghiệm bổ ích khác nữa của một director từng là kỹ sư trong 7 năm trời được truyền lại một cách chi tiết trong bài viết đó.

Biết cách làm việc với kỹ sư là một điều cần phải có đối với một designer, nhưng hiểu chính mình còn quan trọng hơn. Đó là một bài viết khác chủa Julie Zhou về Cách làm việc với designer. Đối tượng của bài viết là PM hoặc kỹ sư, những người làm việc với designer. Nhưng bạn cũng nên đọc để phải vừa đọc, vừa gật đầu đồng ý rằng mình là như vậy mà trước giờ mình không nhận ra, ví dụ như cách dễ dàng nhất để đi vào trái tim của một designer là quan tâm tới những chi tiết nhỏ của sản phẩm (Gật gù đồng ý).

Và đây là một nguồn dồi dào về cái bài viết và sách về quản lý dự án. Mình chỉ đọc được một ít trong số này, vì tầm của mình chưa đủ để hiểu những điều viết cho những PM vĩ đại.

Đây là một bài viết rất cũ mà ình đã bỏ quên, tự nhiên nhớ lại lên post lên đây để không uổng phí!

-- Trọng 2019, Singapore

[totorodesigns]

Cách tư duy của designer ở Facebook - Phần 3: Đo lường kết quả

Ngoài việc xác định được vấn đề và có những ý tưởng hay để giải quyết vấn đề đó, một việc quan trong trong xây dựng sản phẩm là đo lường kết quả: Làm sao chúng ta biết được mình đã thành công hay chưa?

Lần trước chúng ta đã trả lời hai câu hỏi:

“Vấn đề của NGƯỜI DÙNG mà chúng ta đang cố gắng giải quyết là gì?” và “Làm sao biết được đó là một vấn đề THẬT SỰ?”

Vậy là chúng ta đã biết được làm thế nào để xác định đúng vấn đề và trong rất nhiều vấn đề chúng ta có, cái nào nên được lựu chọn để giải quyết khi tất cả chúng ta đều có nguồn lực, thời gian và tài chính giới hạn.

Câu hỏi cuối cùng cần trả lời là:

“Làm sao chúng ta biết được mình đã giải quyết thành công vấn đề?”

Hãy tưởng tượng khi release một chức năng thì chúng ta mong đợi điều gì mà sẽ khiến cho mình cảm thấy phấn khích, hạnh phúc?

Một điều rất quan trọng là chúng ta cần xác định điều này sớm, từ khi ý tưởng được lóe lên và khi bắt tay vào xây dựng ý tưởng đó. Vì quá thường xuyên, chúng ta release ý tưởng đó cho người sử dụng và kết quả tràn về. Chúng ta nhìn vào dashboard, xem có bao nhiêu lượt download, người ta đang nói gì và hàng loạt dữ liệu khác chúng ta muốn xem xét.

Nhưng điều khó khăn lúc này là sự khách quan trong việc xác định chúng ta đã giải quyết vấn đề hay chưa. Bởi vì xu hướng tự nhiên của chúng ta là đọc những bình luận tốt để cho rằng tất cả những nổ lực của mình đã được đền đáp xứng đáng.

Đó là một cái bẫy mà chúng ta nên đề phòng. Tốt hơn hết nên xác định thành công là như thế nào trước. Và với tất cả sự hiểu biểu đó, sau khi release, kết quả trả về, chúng ta sẽ căn cứ vào những tiêu chí đó để biết được chúng ta thành công hay không.

Điều mà chúng ta cần làm ở đây là xác định những mục tiêu và số liệu có thể đo lường.

Đo lường ở đây không phải luôn luôn là những con số và dữ liệu. Nhưng nó còn có nghĩa là có một tiêu chí mà nếu tôi làm việc này và thu được kết quả như kia thì tôi biết được điều gì tạo nên kết quả đó.

Hãy xem xét một vài ví dụ của Julie để hiểu rõ hơn.

Chức năng Group Discover

Vấn đề mà người dùng đang gặp phải là:

“Tôi muốn nói về một sở thích với người khác mà họ cũng quan tâm, nhưng tôi không biết tìm những người này ở đâu.”

Vậy là Facebook xây dựng Group Discover. Trước khi launch, Facebok đã xác định rằng nếu họ thành công trong việc giúp người dùng giải quyết vấn đề này, họ sẽ thấy nhiều người dùng khám phá những group mà mình quan tâm hơn và tham gia vào đó. Nhưng không chỉ là tham gia, vì chúng ta có thể làm một button khổng lồ màu đỏ và chắc chắn rằng sẽ có người click! Điều quan trọng ở đây là họ tham gia những group đó và nó thật sự hữu ích đối với họ.

Điều đó có nghĩa là sau vài tháng sử dụng, chúng ta nhìn lại và thấy rằng người ta vẫn đang sử dụng những group kia và vẫn thấy hấp dẫn (engaging), nghĩa là họ đang nói chuyện với người khác, đọc, bình luận, like.

Đó là những số liệu quan trọng, không chỉ tham gia mà còn là sự tham gia có ý nghĩa.

Chức năng Reaction

Một chức năng mà chúng đã nhắt tới trong phần 2:

“Không phải tất cả những gì tôi thấy trên News Feed đều đáng để thích (likable). Tôi muốn nhiều cách hơn để thể hiện tôi thật sự cảm thấy như thế nào.”

Trước khi launch, Facebook xác định rằng nếu thành công, họ sẽ thấy người dùng sử dụng chức năng này, nhưng không chỉ là sử dụng vì nó không đủ tốt. Nếu Reaction thật sự tốt, họ sẽ thấy nhiều người sử dụng chức năng này hơn nhóm những người sử dụng sticker, emoji hay bình luận ngắn. Đó là cái đầu tiên họ xem xét.

Điều thứ hai mà họ muốn là mỗi reaction được sử dụng với tỉ lệ tương đương cho mỗi thị trường khác nhau. Điều này có nghĩa là họ sẽ chọn những cảm xúc phổ biến và chung nhất cho tất cả thị trường hay nhóm người sử dụng. Thay vì sử dụng 20 biểu cảm thì họ chọn 6 vì họ muốn nó được sử dụng một cách dễ dàng nhất.

Điều cuối cùng là họ muốn trãi nghiệm đó tốt cho người nhận. Nếu bạn post một điều gì đó và nhận được rất nhiều reaction, nó có làm bạn cảm thấy tồi tệ, nó có làm bạn cảm thấy bối rối, nó có làm bạn cảm thấy tiêu cực và sẽ chia sẽ ít hơn trong tương lai? Điều này thật sự rất quan trọng, và đó cũng là một trong những lý do Facebook không bao giờ sử dụng nút dislike.

Và đó là ba điều mà chúng ta có thể học hỏi từ team Facebook khi nói chuyện về thiết kế sản phẩm.

Thứ nhất, chắc chắn rằng vấn đề của chúng ta đang giải quyết là vấn đề mà người dùng của chúng ta gặp phải, chứ không phải là vấn đề của chính chúng ta, hay team hay công ty.

Thứ hai, chắc chắn rằng chúng ta biết được đó là vấn đề thật sự, thông qua số liệu hay trò chuyện với người dùng hay bất kỳ cách thức nào, biết được vấn đề này đáng để sử dụng thời gian và nguồn lực.

Cuối cùng là hãy chính xác trong việc xác định thành công là như thế nào, làm sao biết được chúng ta đã giải quyết được vấn đề.

Video trình bày đầy đủ của Juie Zhou ở đây

HẾT.

Nhận bài viết qua email

UX, Design, Creativity & Product Design

Email Đăng Ký

Bài liên quan:

Cách tư duy của designer ở Facebook - Phần 1: Xác định vấn đề

Cách tư duy của designer ở Facebook - Phần 2: Phần 2: Chọn vấn đề xứng đáng

[totorodesigns]

Cách tư duy của designer ở Facebook - Phần 2: Chọn vấn đề xứng đáng

Lần trước chúng ta trả lời câu hỏi: “Vấn đề của người dùng mà chúng ta đang cố gắng giải quyết là gì?” Câu hỏi tiếp theo chúng ta cần suy nghĩ là: “Làm sao biết được đó là một vấn đề THẬT SỰ?”

Và từ cần nhấn mạnh ở đây là “thật sự”.

Một cách phát biểu khác của câu hỏi này là tại sao đó là vấn đề xứng đáng để giải quyết.

Chúng ta đều có những giới hạn về nguồn lực, thời gian và tài chính. Chúng ta không thể giải quyết tất cả. Vậy tại sao vấn đề này được chọn thay vì hàng trăm vấn đề khác?

Mục đích của câu hỏi này cũng là nhắt nhở rằng chúng ta đang giải quyết vấn đề của người dùng chứ không phải chỉ vấn đề của chính mình (designer, developer hay business).

Để biết được điều này, chúng ta cần nói chuyện nhiều với người dùng của mình và đồng thời nhìn vào những dữ liệu chúng ta có.

Hãy xem một ví dụ của Julie để hiểu rõ hơn.

Nút Like

Vấn đề của người dùng: “Không phải tất cả những gì tôi thấy trên News Feed đều đáng để thích (likable). Tôi muốn nhiều cách hơn để thể hiện cảm xúc của mình.”

Để biết được vấn đề này có xứng đáng để giải quyết không. Team Facebook trò chuyện với rất nhiều người dùng của mình, xem họ lướt trên News Feed, những phản ứng và cách thể hiện cảm xúc của họ đối với các câu chuyện trên News Feed.

Điều Facebook học được về nút Like là người dùng rất thích nó vì nó rất đơn giản. Họ chỉ cần với một tay và nói rằng tôi thích nó một cách nhanh chóng. Nhưng tất cả những gì họ có thể làm là like. Nên có nhiều cách hơn để thể hiện cảm xúc của mình về những thứ trên News Feed.

Ngoài ra, Facebook còn nhìn vào những comment mà họ có trong data, để xem người dùng thể hiện như thế nào về những điều mà họ không thích. Họ xem những sticker, emoji, những comment ngắn với một vài từ được sử dụng thường xuyên như thế nào.

Và sau đó, họ thống kê lại những cảm xúc phổ biến nhất được sử dụng để quyết định những cảm xúc nào nên có cho chức năng reaction.

Đó là cách Facebook chọn ra được chức năng Reaction để xây dựng thay vì một chức năng khác.

Chúng ta sẽ đến với phần cuối cùng: Làm sao để biết được chúng ta đã giải quyết được vấn đề này hay chưa? sẽ được tiếp tục vào tuần sau.” vào tuần sau.

Nhận bài viết qua email

UX, Design, Creativity & Product Design

Email Đăng Ký

Bài liên quan:

How designer ở Facebook  suy nghĩ? - Phần 1: Xác định vấn đề

We believe in this, fuck what the data says!

Mình làm UX Design - Hả? Là làm gì?

[totorodesigns]

Cách tư duy của designer ở Facebook - Phần 1: Xác định vấn đề

Julie Zhou, VP of Product Design Facebook, một người mà mình vô cùng ngưỡng mộ. Một tư duy tuyệt vời về thiết kế sản phẩm. Xuất phát là một Software Engineer và đến với Product Design như một cơ duyên khi thực tập ở Facebook.

Tháng 10/2016, Julie trình bày ở trước các sinh viên ở Standford với chủ đề “How a Facebook designer thinks”. Có thể nói đây là bài nói chuyện bổ ích nhất từ trước tới giờ đối với mình. Nội dung chính của bài nói trả lời một câu hỏi luôn có trong đầu chúng khi xây dựng một sản phẩm:

“Làm sao để quyết định feature nào sẽ được xây dựng?”

Và đây là những tổng kết của mình cho buổi nói chuyện này.

Product Designer ở Facebook tư duy như thế nào? Đây là ba câu hỏi mà những designer ở Facebook luôn luôn suy nghĩ khi xây dựng sản phẩm:

1. Vấn đề của người dùng/khách hàng mà chúng ta đang cố gắng giải quyết là gì?

2. Làm sao biết được đó là một vấn đề THẬT SỰ?

3. Làm sao để biết được chúng ta đã giải quyết được vấn đề này hay chưa?

Hãy xem chi tiết từng phần như thế nào.

1. Vấn đề của người dùng/khách hàng mà chúng ta đang cố gắng giải quyết là gì?

Hay nói cách khác, đó là xác định đúng nhu cầu thật sự của người dùng.

Từ khóa thật sự ở đây là “người dùng”, chứ không phải là “vấn đề”. Bởi vì, một điều chắc chắn là khi chúng ta xây dựng bất kì thứ gì, chúng ta đều đang cố gắng giải quyết một vấn đề.

Nhưng khi chúng ta bắt đầu xây dựng, chúng ta thường hay nghe “Vấn đề chúng ta cần giải quyết là tối ưu hóa (optimize) tỉ lệ click ở trang của chúng ta.”

Nghe quen không? Nhưng đó không phải là vấn đề của người dùng.

Vấn đề của người dùng là khi chúng ta ra ngoài và nói chuyện với họ, những người ngày diễn đạt một cách rõ ràng vấn đề mà họ đang gặp phải.

Có một số thứ chúng ta cần xem xét để chắc chắn rằng đó là một phát biểu chính xác về vấn đề của người dùng:

Human, đơn giản và thẳng thắn

Chúng ta không nên dùng những từ như: CTR (Click-Through Rate), tối ưu hóa (optimize) hay intergrate… Đó không phải là những từ mà những người không thuộc giới công nghệ hay dùng khi nói về vấn đề của họ.

Không bao gồm giải pháp

Người ta hay nói “Tôi sẽ xây dựng một website giúp” hay “Tôi sẽ thiết kết một app giúp ”. Chính cách phát biểu này đã giới hạn chúng ta vào một giải pháp mà bỏ đi cơ hội tìm những giải pháp khác tốt hơn. Nếu đó không cần phải là một website thì sao?

Không phải dành phần thắng cho công ty/team

Ví dụ tiêu biểu về việc này là “Công ty của chúng ta sẽ trở thành số một trong mãng ”. Người ta không có quan tâm đến công ty của bạn tốt như thế nào. Điều mà người ta quan tâm “Hey, đây là vấn đề của tôi, giải pháp tốt nhất là gì?”

Biết được lý do tại sao

Chúng ta thường hay gặp việc như thế này “Người ta không xem trang này. Đó là vấn đề chúng ta cần giải quyết”. Và chỉ dừng lại như thế và không đi sâu hơn, tìm hiểu về vấn đề cốt lõi. Tại sao người ta không xem trang này? Nó bị ẩn hay nó gây lúng túng cho người khác? Chúng ta phải biết được không chỉ là chuyện gì đang xảy ra mà tại sao nó lại như vậy.

Không chỉ là chức năng, mà còn là cảm xúc và tính xã hội

Đó không chỉ là về chức năng. Đôi khi người ta chỉ muốn cảm thấy họ quan trọng hay có ích cho người khác.

Dài quá, sẽ tiếp tục hai phần tiếp theo vào tuần sau

Phần 2: Làm sao biết được đó là một vấn đề THẬT SỰ?

Phần 3; Làm sao để biết được chúng ta đã giải quyết được vấn đề này hay chưa?

Nhận bài viết qua email

UX, Design, Creativity & Product Design

Email Đăng Ký

[totorodesigns]

We believe in this, fuck what the data says!

Dưới ánh đèn, nhà toán học đang lay hoay tìm thứ gì đó trên mặt đường. “Anh đang tìm gì đấy?”, một người đi đường hỏi.

“Chìa khóa, tôi làm rớt khi rời quán bar.” nhà toán học trả lời. Người đi đường nhìn qua vai và nói “Nhưng quán bar ở đằng sau này mà?”. “Vâng tôi biết chứ, nhưng đèn ở đây sáng hơn.” nhà toán học trả lời.

Đây là một câu chuyện cười nhưng chắc không có nhiều người thấy gì là vui vẻ. Điều mà câu chuyện muốn truyền tải là sự rõ ràng chỉ hữu ích khi chúng ta áp dụng đúng phương pháp. Đây là điều làm mình khá khó chịu mỗi khi trình bày một thiết kế mới, nhất là từ đội marketing, những người rất giỏi về việc dùng dữ liệu. Dường như công việc hằng ngày đã khiến cho các bạn ấy trở thành nô lệ của số liệu mà bỏ qua những thấu hiểu từ khách hàng.

Data-driven và data-informed

Chắc hẵn mọi người đều biết data-driven design là gì. Một thuật ngữ khá phổ biến trong thời gian gần đây.

Trong Data-driven design (ví dụ: A/B Test), data được sử dụng trong mỗi bước để quyết định hướng đi của thiết kế. Nó khá là hữu ích trong việc tối ưu hóa landing page hoặc những sản phẩm có ít feature vì việc xác định metric khá dễ và rõ ràng.

Nhưng với một feature mới, có khá nhiều thay đổi thì việc thực thi trở nên khó khăn hơn nhiều. Chúng ta còn chưa nói đến phương pháp này có phù hợp hay không.

Hãy xem một ví dụ của Atlassian trong việc sử dụng data để cải thiện sản phẩm của mình.

“Chúng tôi làm một thử nghiệm để cải thiện quy trình onboarding cho khách hàng mới. Nếu chỉ xét về khía cạnh data thì đó là một thất bại lớn. Engagement (thời gian sử dụng app) giảm 12%, conversion rate thì không đổi. Chúng tôi sẽ bỏ nó và làm một thứ khác? Không, chúng tôi tin vào thử nghiệm đó, và những thông tin từ nghiên cứu chất lượng (qualitative researches - user interview, usability testing) nói rằng chúng tôi đang đi đúng hướng. Chúng tôi rút ra bài học từ cuộc thử nghiệm, áp dụng sự thấu hiểu (insight) từ nghiên cứu và một số tinh chỉnh trong thiết kế. Và kết quả là conversion rate tăng +22%, engagement thì giữ nguyên.”

Đó gọi là data-informed, chứ không phải data-driven.

Data chỉ là một khía cạnh

Chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của data. Nhưng đó chỉ là một phần. Khách hàng đang nói gì và cảm nhận như thế nào về sản phẩm là một khía cạnh khác. Những gì bạn tin nên là như thế là một phần khác nữa.

Tôi xin mượn hình vẽ từ Simpson trong bài viết của anh ấy để miêu tả về phần này:

Data - Dữ liệu

Data có thể là tỉ lệ chuyển đổi (conversion rate), thời gian sử dụng app, việc sử dụng feature (sử dụng bao nhiêu lần), Net Promoter Scores (NPS),…

Bất cứ khi nào xây dựng một feature mới, mình cần phải biết được metric nào mình đang muốn tối ưu hóa. Chúng ta chỉ nên tối ưu hóa cho một metric, đồng thời cũng nên theo dõi các metric phụ khác.

Mục đích của việc này rút ra những hiểu biết về khách hàng từ data.

Data cho chúng ta biết “cái gì”.

Empathy - Sự đồng cảm

Sự đồng cảm là một kỹ năng vô cùng quan trọng cho một người thiết kế sản phẩm.

Sự đồng cảm có thể được xây dựng dựa trên những feedback trong form NPS, từ những câu hỏi mở khi làm khảo sát, trong phỏng vấn khách hàng, từ usability testing, từ cuộc trò chuyện với đội tư vấn khách hàng.

Tuy nhiên, sự đồng cảm sẽ không có ích gì khi chúng ta không thể rút ra được sự thấu hiểu - những lý do tại sao người ta như vậy.

Sự đồng cảm cung cấp cho chúng ta biết “tại sao’.

Trực giác - Gut feeling

Nếu dựa trên trực giác thì có lẽ bạn sẽ nghĩ nó hơi chủ quan. Nhưng khi là một designer, trực giác là món quà mà chúng ta được ban thưởng sau một thời gian dài luyện tập và làm việc.

Đây là một đoạn trích từ bài viết của Julie Zhuo, product design director từ Facebook mà mình rất thích:

“Data và A/B Test là những đồng minh quý giá, nó giúp chúng ta hiểu, phát triển và tối ưu hóa, nhưng nó không phải là một sự thay thế trong việc đưa ra quyết định nhạy bén và quyết đoán. Đừng trở nên phụ thuộc vào những hào quang đó, đôi khi một chút bản năng sẽ đi được một chặng đường dài.”

Trực giác cho ta biết “thế nào”

Vấn đề cốt lõi để thiết kế được một sản phẩm tốt là tìm được sự cân bằng giữa dữ liệu, đồng cảm và trực giác.

Chúng ta cần kiên nhẫn và kiên trì để hiểu được những thông tin từ dữ liệu và những cuộc nghiên cứu khách hàng, và trực giác trong việc biết được đúng hay sai. Dữ liệu không nên làm tê liệt desginer và ngăn chặn sự tự do sáng tạo của họ.

Tuy nhiên, mình muốn chốt lại bài với ý này: đôi khi mọi thứ trở nên không rõ ràng, chúng ta phải tự tin mà nói “We believe in this, fuck what the data says”. Phần thưởng lớn nhất dành cho những người mạo hiểm. Và lúc này, công việc sẽ hấp dẫn hơn nhiều.

Hey! Mình đang xây dựng email list để gửi bài viết mới nhất qua email. Đăng ký nhận bài viết nếu bạn quan tâm nhé!

Bài liên quan:

Thế mày đã A/B test cái này chưa?

Nỗi sợ tờ giấy trắng

Steal like an artist - Austin Cleon

Image credit: Sven Scheuermeier

[totorodesigns]

Làm thế nào để bớt nghiện Facebook?

Một phương pháp cực kì hữu ích giúp mình giảm đáng kể thời gian sử dụng Facebook.

Có hàng trăm điều cần nêu ra về lợi ích của Facebook. Nhưng đã bao giờ bạn nghĩ một ngày mình dành bao nhiêu thời gian cho Facebook chưa? Bạn hãy track thử và sẽ bất ngờ đấy!

Một nghiên cứu mới ở Việt Nam chỉ ra rằng mỗi ngày, người trẻ dành 4h-6h/ngày cho Facebook.

Có thể bạn là một trong những người ý thức được mình đang dùng khá nhiều và muốn hạn chế lại. Đây là việc nói thì dễ dàng, nhưng làm lại cực kỳ khó. Mình đã thử rất nhiều lần nhưng cũng chỉ được vài ngày đầu, rồi mọi chuyện đâu cũng vào đó.

Thật khó để không vào facebook khi chỉ gần gõ chữ ”fa” vào trình duyệt là nó ra www.facebook.com cho mình rồi. Cách tốt nhất là không dùng máy tính nữa. Nhưng sếp bạn không cho đâu!

Trên điện thoại còn dễ dàng hơn. Mở điện thoại lên là đã thấy icon Facebook thật đẹp đẽ và như muốn nói là “Ấn vào em đi anh ơi!”.

Có lúc mình giấu icon của Facebook ở màn hình cuối cùng, để khi mở điện thoại thì không thấy nó nữa, và tìm nó khó hơn. Nhưng giấu ở đâu thì cũng mò ra, mò hoài nên quen chổ đó rồi.

Thử thách lắm các bạn!

Quyết định dứt khoát với app Facebook trên điện thoại.

Sau một thời gian suy nghĩ, mình đến với quyết định gỡ app facebook khỏi điện thoại. Một quyết định khó khăn khi mình là một UX Designer và Facebook đã là nguồn cảm hứng của nhiều ý tưởng.

Nhưng té ra, đó là một giải pháp tuyệt vời.

Mình thấy thời gian sử dụng Facebook chênh lệch rõ rệt trước và sau khi gỡ app. Không còn một con đường nào dễ dàng để sử dụng facebook. Thay vì chỉ cần click vào icon để dùng với app mượt mà, mình phải vào trình duyệt và gõ facebook và sử dụng giao diện web trên điện thoại. Trãi nghiệm giữu web và app trên điện thoại rất khác nhau đấy.

Chính vì sự khó khăn đó nên vô tình đã giảm bớt thời gian sử dụng facebook của mình nhiều lần. Nếu bình thường mình dành tầm 1h lên facebook thì khi gỡ, thời gian của mình chỉ còn 5-10 phút mỗi ngày. Và mình đã làm như vậy hơn một năm rồi đấy!

Vậy còn trên máy tính thì sao?

Ban đầu mình cũng không tìm được giải pháp nào. Nhưng vô tình một hôm đọc được một bài viết của Tobias van Schneider mình đã phát hiện ra plugin News Feed Eradicator for Facebook

Và mỗi lần mở Facebook trên máy tính, nó sẽ như thế này:

Tất cả những điều mình thấy là thanh tiêu đề và những dòng quote đầy cảm hứng.

Mình vẫn có thể theo dõi những notification mới hoặc những tin nhắn mới từ bạn bè. Nhưng với việc loại bỏ những nội dung khác trên Facebook như video hay status từ mạng lưới của mình, việc dùng Facebook của bạn cũng giảm hẵn.

Không biết bạn có để ý hay không nhưng Facebook không muốn bạn rời nó. Những nội dung hiển thị trên trang của bạn đều như muốn thôi miên bạn vào với nó, đừng từ bỏ nó, hãy tiếp tục đến cuối đường cùng nó. Vậy nên khi những nội dung đó không còn, bạn tự nhiên sẽ không bị dụ nữa.

Những điều cần làm khác.

Ngoài hai việc trên, thì thoát khỏi những group không thích hoặc không liên quan, unlike những page mà mình không theo giõi sẽ giúp ta dọn sạch sẽ phần notification của mình. Chỉ để báo những thứ quan trọng.

Chắc bạn cũng không để ý một ngày mình dành bao nhiêu thời gian cho Facebook đâu. Nếu không hạn chế nó lại thì nó sẽ trở thành thói quen và trở thành những điều mình bắt buộc sẽ làm hằng ngày đấy. Và khi đã như vậy thì thời gian dành cho nó bao dài như thế nào thì cũng không còn quan trọng nữa.

Nhớ nha!

Hey! Mình đang xây dựng email list để gửi bài viết mới nhất qua email. Đăng ký nhận bài viết nếu bạn quan tâm nhé!

Bài liên quan:

Cuộc sống sẽ rất khó khăn nếu không có những Chrome Extension này 

Steal like an artist - Austin Cleon 

Mình làm UX Design - Hả? Là làm gì?

[totorodesigns]

Một năm vừa rồi có tiến bộ được gì không?

Cảm giác như một năm vừa rồi mình không tiến bộ được gì.

Làm cho một công ty product thì được làm sâu hơn, nhưng hiện tại, sự sáng tạo của mình không được rèn luyện nhiều. Đa số những vấn đề cần giải quyết chỉ cần suy nghĩ về logic và làm là ra. Những ý tưởng khác biệt thì sao?

Hồi làm ở Code Engine, có cơ hội được làm rất nhiều project khác nhau, Sakura (UX Director ở Code Engine Studio) luôn thử thách mình, đưa ra nhiều giải pháp khác nhau rồi chọn.

Rồi khi vào đây, những giải pháp của mình chi mang chính giải quyết cho xong vấn đề. Vì mình đang bám quá chặt vào ý tưởng ban đầu, không có đường cho những ý tưởng khác.

Làm việc trong một công ty về sản phẩm là như vậy hay mình đang gặp vấn đề về tư duy? Sẽ dễ dàng nếu đổ lỗi cho công ty hơn. Nhưng mà để giải quyết được thì nên thay đổi bản thân.

“Side projects should be Stupid”.

Tobias van  Schneider nói vậy.

Và đó cũng là lời khuyên cho sáng tạo. Mình nhớ Sakura có nói:

“All greate art directors I know are very crazy.”

Đừng học cách yêu ý tưởng ban đầu của mình. Không có khái niệm chung thủy ở đây. Hãy mở lòng cho những ý tưởng khác. Rồi bạn sẽ được thưởng thức con mưa rào tươi mát của những ý tưởng mới.

Bài liên quan:

Steal like an artist - Austin Cleon

Gửi đến những người mà bức thư này có thể truyền cảm hứng

Nỗi sợ tờ giấy trắng

[totorodesigns]

Tại sao cần một Design System?

Design System là một thuật ngữ nghe rất nhiều trong thời gian gần đây. Người ta bàn tán rất nhiều về nó, nhiều công ty lớn xây dựng Design System của mình rồi chia sẽ với cộng đồng. Mọi người đua nhau viết về How to tạo Design System.

Vậy Design System là gì vậy?

Trước hết hãy coi Design System là gì đã. Đơn giản đây là tập hợp các quy tắt và thành phần cơ bản được sử dụng chung cho những sản phẩm digital, bao gồm web và app: màu sắc, font, size, button, input, brand voice & tone…

Đây là một ví dụ về Design System:

Vậy lợi ích của Design System?

Tạo sự đồng nhất

Hãy tưởng tượng bạn làm trong một công ty lớn, luôn luôn có những quy tắt bạn phải tuân theo. Sở dỹ có những điều đó là những người lãnh đạo lập ra những quy tắt để mọi người tuân theo, giúp cho việc điều hành dễ dàng hơn.

Trong thiết kế sản phẩm cũng vậy. Chúng ta có nhiều người khác nhau tham gia vào xây dựng sản phẩm: Sếp bự, marketing, project manager, developers, designer. Để có được tiếng nói chung và tạo sự thống nhất cho toàn bộ sản phẩm, nhất là ở phương diện người dùng nhìn vào sản phẩm của mình, một quy chuẩn chung để mọi người làm theo là điều cần thiết.

Giúp designer và dev mới hiểu và bắt đầu nhanh công việc nhanh hơn.

Hãy tưởng tượng bạn là một designer lâu năm trong nhóm product. Hôm nay có một bạn designer mới và team, làm thế nào bạn có thể giúp bạn đó hiểu được những gì mà team đã xây dựng trong thời gian qua?

Bạn có thể giới thiệu với bạn ấy bằng việc lướt qua website hoặc file design đã được làm trước đó. Nhưng việc này thì tự bạn ấy tìm hiểu cũng được rồi. Bạn ấy cần biết chi tiết hơn và những lý do đằng sau những thiết kế của team. Một Design System sẽ là cách nhanh và hiệu quả nhất để giúp bạn đó hiểu và bắt tay ngay vào việc.

Mới một developer mới cũng vậy, nhất là front-end dev. Có thể chúng ta nghĩ chỉ cần đưa bản design và anh dev chỉ làm theo là đủ. Nhưng nếu biết được Design System, những gì chúng ta đã có và đang sử dụng, anh ấy sẽ làm nhanh và suông sẻ hơn rất nhiều. Vì anh ấy biết được những thành phần nào đã được tạo ra và có thể tái sử dụng.

Design System của một số các công ty lớn

Shoptify Polaris

IBM Carbon Design System

Material Design

Trello Nachos

Không thể phụ nhận lợi ích của Design System, tuy nhiên, để Design System được hiệu quả rất khó. Chúng ta cần có sự tham gia của nhiều bộ phận khác nhau, và thực hiện trong một thời gian dài. Design System là một dự án lớn, để cho nó thật sự hiệu quả, đòi hỏi rất nhiều thời gian và sức lực. Và nên liên tục được cập nhật.

Vì đó là một dự án lớn, nên cầm phải quan tâm đến nguồn lực của mình như thế nào để xem có nên đầu tư thời gian vào không. Nếu là một team nhỏ, thay vì xây dựng một Design System, chúng ta có thể chỉ cần tạo ra một Style guide là được, một phiên bản đơn giản hơn của Design System, nhưng vô cùng hữu icxhs cho design và dev.

Và cũng đừng quá áp đặt về việc dùng Design System. Chúng ta biết rằng không có một giải pháp nào giải quyết được tất cả các vấn đề. (Nó giống như việc dùng Excel vậy, có thể dùng cho nhiều mục đích nhưng cuối cùng thì chúng ta có một đống mess và không thể kiểm soát được).

“Nhất quán” rất khác với “y chang nhau”.

Hey! Mình đang xây dựng email list để gửi bài viết mới nhất qua email. Đăng ký nhận bài viết nếu bạn quan tâm nhé!

Bài liên quan:

Những công cụ đã thay đổi quy trình làm việc của mình

Thế mày đã A/B test cái này chưa? 

Khởi đầu công việc thiết kế UX

[totorodesigns]

Cuộc sống sẽ rất khó khăn nếu không có những Chrome Extension này

Nói gì thì nói chứ nhờ vào sự tiến bộ của công nghệ mà cuộc sống của chúng ta dễ dàng hơn rất nhiều. Nếu không có những extension dưới đây chắc mình khó sống.

Grammarly - Check chính tả và ngữ pháp tiếng Anh

Nếu bạn đang đấu tranh để xử lý lỗi chính tả và ngữ pháp tiếng anh thì hãy nên dùng Grammarly ngay bây giờ. Nhất là những đứa có tiếng anh tàm tạm như mình.

Grammarly sẽ giúp bạn sửa chữa ngay khi bạn đang gõ: email, facebook post, comment, bài luận… ở tất cả những nơi mà bạn phải gõ chữ.

Ngay cả khi bạn đã master tiếng Anh thì cũng nên dùng, vì con người mà, chắc chắc sẽ có lỗi. Hơi đâu mà ngồi rà từng từ.

Đây là phát hiện vỹ đại nhất của mình trong vài năm trở lại đây! :D

Mình chỉ tiết một cái là Grammarly không hỗ trợ tiếng Việt. Nên mình toàn sai lỗi chính tả. Đọc một đoạn ngắn mà chắc bạn cũng tìm ra vài tử sai chính tả của mình đó!

Pocket - Bỏ túi tất cả những link hay

Khi đọc một bài hay thì bạn sẽ làm gì? Bookmark để lưa lại sau này đọc tiếp, hoặc như một người bạn của mình, tạo một file Google Sheet rồi lưu tất cả link vào.

Nhưng rồi một ngày nào đó bookmark trên trình duyệt của bạn sẽ tràn đầy link và không biết làm thế nào để tìm lại bài báo xưa cũ.

Hãy dùng Pocket để có cuộc sống dễ dàng hơn. Lưu bất cứ thứ gì bạn thấy hay ho theo từng chủ đề riêng và tìm lại link cũ dễ như ăn bánh.

What Font - What Font?

Mấy đứa làm thiết kế như mình mỗi lần vào một trang web mới mà thấy font đẹp đẹp là luôn tự hỏi “Font gì vậy ta?”.

What Font ra đời để trả lời câu hỏi đó. Click một phát là biết được font đang đọc là font gì. Từ khi phát hiện ra cách đây ba năm, nó đã trở thành công cụ không thể thiếu.

Lastpass - Tạo password và lưu thông tin đăng nhập

Thú nhận với mình đi, có phải bạn chỉ dùng một password cho tất cả tài khoản bạn đăng ký online không?

Rồi bạn có sợ một ngày nào đó password mình vô tình bị lộ và một ai đó sẽ vào được tất cả các tài khoản của bạn?

Hãy dùng mật khẩu khác nhau cho từng tài khoản nhé. Nhưng ko có nghĩa là bạn cần phải nhớ. Lastpass sẽ giúp chúng ta tạo mật khẩu và lưu lại thông tin cho những lần đăng nhập sau.

Chỉ một điều mình e ngại là liệu Lastpass có đánh cắp thông tin của mình hay không. Nhưng rất nhiều người đang dùng và Apple cũng tin tưởng Lastpass (Chúng ta có thể đăng nhập Lastpass trên iPhone bằng TouchID), nên cứ dùng thoải mái nha!

AdBlock - Giết quảng cáo

Đơn giản là một extension chặn quảng cáo. Nếu bạn khó chịu với những quảng cáo trên Youtube khi đang nghe nhạc thì AdBlock có thể giúp bạn chặn những quảng cáo đó.

Mình hay vào 24h.com.vn để đọc tin bóng đá. Một ngày mình vào và quên kích hoạt AdBlock, mình không tin vào những gì mình thấy trước mắt, một rừng quảng cáo! Đây là 24h trước vào sau khi kích hoạt AdBlock:

Đẹp đẽ hơn chưa!

Unsplash Instant - Hình đẹp mỗi khi mở tab mới

Mình rất thích photography, đó là lý do mình thích Unsplash Instant. Mỗi lần mình mở một tab mới sẽ là một tấm hình đẹp khác.

Source hình là từ Unsplash - Một cộng đồng của các Photographer nổi tiếng và chúng ta có thể dùng hình của họ chất bất kì mục đích nào, kể các thương mại.

Bạn có những extension khác thú vị hơn? Chia sẽ cho mọi người cùng biết nào.

Hey! Mình đang xây dựng email list để gửi bài viết mới qua email. Đăng ký nhận bài viết nếu bạn quan tâm nhé!

Bài liên quan:

Những công cụ đã thay đổi quy trình làm việc của mình

Tạo một website cho riêng mình với chỉ 10 phút

[totorodesigns]

2017 - Bước ngoặt của những thay đổi lớn

Mình muốn dành một ít thời gian để chia sẻ những điều mới mẻ mình đã làm năm vừa qua, một năm có rất nhiều thay đổi của mình.

1. Chuyển vào Sài Gòn làm việc.

Để yêu xa, chia tay anh chị sếp và nơi đã khởi nguyên con đường công việc hiện tại của mình.

Đã gần tròn một năm mình chuyển vào Sài Gòn làm việc. Suy nghĩ này đã nhen nhóm từ đại học, sau một nữa thập kỷ mình mới quyết định thực hiện.

Đây là một quyết định khó khăn, vì Đà Nẵng quá chi là đẹp và trong lành. Là nơi đa số bạn bè mình ở đó, cuối tuần là đi cafe. Và người yêu cũng ở đây nữa. Nhưng nếu mình không thực hiện lúc đó thì chắc là quá trễ. Khi mình còn chưa có ràng buộc gì, và sức trẻ thì vẫn dồi dào, đi lúc này là thích hợp nhất. Và quan trọng hơn là để sau này mình không phải hối hận về những việc mình đã không làm.

Sau một năm làm việc thì mình rất hài lòng với quyết định này. Vô làm việc trong một công ty ecommerce trẻ, được đi sâu vào cải thiện nhưng chi tiết nhỏ nhưng lại cải thiện được trãi nghiệm cho khách hàng, tăng sale cho công ty. Đấy là niềm hạnh phúc của một designer như mình.

Vẫn còn nhiều việc khác mình vẫn chưa làm được nhưng đó là những thử thách khá thú vị trong năm này.

Một điều thú vị khác nữa từ việc mình chuyển vào Sài Gòn của mình nữa là con nhỏ người yêu cũng quyết định bay vào Sài Gòn làm luôn. Có điều chiếc máy bay đó bay nhanh quá nên không kịp dừng ở Sài Gòn mà vọt thẳng qua Singapore. Mình vui cho nó và nó cũng vui vì thử thách mới với chuyến đi xa nhà lần đầu.

2. Lần đầu tiên đi khỏi Việt Nam, đến với Singapore.

25 tuổi đầu rồi mà việc ra khỏi Việt Nam đối với mình dường như một việc rất khó khăn và mạo hiểm. Lỡ hết tiền giữa chừng thì sao? Lỡ mất passport thì làm sao mà về? Lỡ người ta lừa mình?… Còn rất nhiều câu hỏi nữa trước chuyến đi đầu tiên.

Cuối cùng cũng lập được nhóm 4 đứa mua vé đi Singapore chơi. Sợ nhất là thủ tục nhập cảnh ở đây, trong nhóm có một đứa con gái, mà theo thông tin biết được thì con gái rất khó nhập cảnh bên Singapore. Nhưng việc làm thủ tục nhanh và dễ đến bất ngờ, đến nỗi mình “thất vọng” nữa! (đùa á!).

Và đó là một chuyến đi thật sự rất vui vẻ với nhiều trãi nghiệm.

Giống như Seneca nói về nỗi sợ trong tưởng tượng:

“We suffer more often in imagination than in reality.”

Mọi việc trong thực tế đơn giản hơn suy nghĩ của mình rất nhiều.

3. Đã tự xây dựng được blog và portfolio của mình.

Totorodesigns.com là ngôi nhà mình tự xây dựng lên từ những kiến thức của mình. Mà đáng lẽ nó nên được xây dựng từ lâu lắm rồi. Để làm được một trang web cho riêng mình thì không khó, chỉ là mình sợ làm những điều mình nghĩ nó phức tạp nhưng thực chất rất dễ, có cái là mình không chịu tìm hiểu.

Mình cũng rất hài lòng với Portfolio của mình, một trang mình xây dựng từ đầu đến cuối. Từ content đến design và code.

Đây là động lực của mình cho những trang web khác mình muốn xây dựng trong tương lai.

Code giờ đã không còn là nỗi sợ to lớn nữa, mặc dù tất cả những cái mình thành thạo chỉ là CSS và HTML, nhưng đấy là nền tảng, là suối nguồn.

4. Chưa bao giờ đi du lịch nhiều như vậy trong đời.

Yahoooo! Đây chính là điều vui nhất trong năm nay. Một năm đầy ắp những chuyến đi: Singapore, Gia Lai, Đà Lạt mấy lần, Vũng Tàu nhiều lần,… và Sài Gòn - Đà Nẵng nữa.

Năm này dự định sẽ có những chuyến đi lớn hơn. Hãy chuẩn bị thật nhiều coin để đi.

Trong măm tới, hai trong những mục tiêu của mình trong 2018 là viết nhiều hơn và làm những dự án nhỏ bên lề cho những sở thích cá nhân.

It would be awesome!

Hey! Mình đang xây dựng email list để gửi bài viết mới qua email. Đăng ký nhận bài viết nếu bạn quan tâm nhé!

[totorodesigns]

Thế mày đã A/B test cái này chưa?

A/B test có phải là một cách duy nhất để quyết định xây dựng một feature mới hay không?

Đó là câu hỏi từ đồng nghiệp hay hỏi mỗi lần team làm một feature mới cho web. Và đi theo đó là những cái nhíu mày vì sợ feature sẽ làm giảm conversion rate, doanh thu sẽ bị tụt.

Vâng, A/B test là một phương pháp nghiên cứu rất phổ biến và minh bạch. Nhưng hãy biết rằng đó không phải là một phương pháp duy nhất, cũng không thể áp dụng vào tất cả các trường hợp.

Vậy vấn đề ở A/B Test là gì?

Hãy xem quy trình để làm được A/B Test:

Bạn có ý tưởng một feature mới.

Design và code feature này

Bạn chạy A/B test để chứng minh ý tưởng này thật tuyệt vời.

Khui bia và party.

Nghe có vẻ có lý nhưng có một số vấn đề như thế này:

Metric nào để so sánh?

Điểm  chính của A/B test là chọn một metric để so sánh và xác định phiên bản nào sẽ chiến thắng. Bản năng của chính ta có thể mách bảo ta dựa vào thông số trong việc sử dụng feature đó, nhưng thông số này lại không có ở phiên bản cũ. Bài test đã thất bại khi nó còn chưa bắt đầu.

Một thông số khác có thể lựa chọn là doanh thu. Nhưng con số này quá tổng quát, vì có rất nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến doanh thu của một dịch vụ.

Nếu nó thất bại thì sao?

Thì tất nhiên sẽ không thể khui bia và party được.

Nhưng điểm chính ở đây là chúng ta đã bỏ rất nhiều thời gian vào việc xây dựng feature đó, hàng tuần, thậm chí hàng tháng, hàng năm. Không chỉ của một người mà là cả của nhóm.

Căn bản, A/B Test rất thích hợp cho việc cải thiện những thay đổi nhỏ. Có thể so sánh A/B Test với việc leo núi. Mỗi lần test là một bước để leo lên đỉnh.

Xây dựng một feature giống như việc khám phá một ngọn núi mới, một chổ mình chưa biết đến bao giờ. Bạn đưa cho người dùng một thứ mà họ chưa bao giờ làm trước đó.

Bạn thấy chưa, việc leo một ngọn núi đã có và việc khám phá một ngọn núi mới rất khác nhau. A/B test cũng không phù hợp để so sánh ngọn núi này với núi kia.

Nói nhiều vậy thì túm lại là tôi nên làm gì đây?

Xem lại quy trình xây dựng sản phẩm.

Điều mà đồng nghiệp của chúng ta thật sự muốn biết khi họ đặt câu hỏi trên là họ muốn biết rằng chúng ta có dữ liệu nào để quyết định feature có đáng để xây dựng hay không. Đối với họ, A/B Test là cách duy nhất. Nhưng với một người làm UX, chúng ta biết có rất nhiều phương pháp khác để thu thập dữ liệu.

Hãy thay đổi quy trình xây dựng sản phẩm mới như thế này:

Bạn có một ý tưởng mới.

Bạn kiểm nghiệm giả thuyết của mình có thiết thực hay không dựa vào việc phỏng vấn người dùng, survey và một số phương pháp nghiên cứu khác.

Bạn tạo một prototype và đưa cho người dùng sử dụng.

Bạn nhận feedback từ họ và điều chỉnh prototype.

Bạn lặp lại bước 3 và 4 cho đến khi bạn thấy tự tin với giải pháp của mình.

Bạn làm việc với developer để build feature này.

Bạn tiến hành usability test và update những vấn đề về usability.

Một khi bạn tin rằng feature này hoạt động tốt giống như mong đợi, phát hành nó cho tất cả mọi người.

Giờ thì khui bia được rồi.

Tối ưu feature bằng những A/B Test khác.

Quy trình này được gọi là user-centered design, chúng ta thu thập dữ liệu từ người dùng qua mỗi bước.

Một quy trình dài hơn? Đúng. Thành phẩm chất lượng hơn? Đúng. Ít rủi ro hơn? Đúng luôn.

Và giờ khi đồng nghiệp của bạn hỏi mình đã làm A/B test chưa, bạn có thể trả lời rằng: “Chưa, nhưng mỗi quyết định của chúng tôi đều dự trên data, và nó nói rằng người dùng thật sự rất thích feature này, hãy để tôi chỉ cho bạn những data chúng tôi có”.

Tuy nhiên, cũng có những công ty dùng A/B Test rất tốt. Một case study rất thú vị từ Etsy về việc dùng A/B Test để xây dựng một feature mới: Design for Continuous Experimentation

Các bạn tham khảo nhé!

Bài liên quan:

Khởi đầu công việc thiết kế UX

Mình làm UX Design - Hả? Là làm gì?

Sự đơn giản trong UX. Phần 1: Hiểu và đồng cảm

[totorodesigns]

Delivery Happiness - Tony Hseih

Đặt khách hàng là trọng tâm trong việc phát triển công ty - Nói thì dễ, làm lại rất khó. Nhưng Zappos là một công ty làm xuất sắc trong việc này.

Bạn có biết, khi bắt đầu công việc ở Zappos (được mua lại bởi Amazon năm 2005 với giá 1 tỉ USD), bất kì người nào cũng phải dành 2 tháng làm việc trong phòng chăm sóc khách hàng nhưng một nhân viên chăm sóc khách hàng thật sự?

Vì vị CEO của họ đặt dịch vụ khách hàng là ưu tiên hàng đầu, luôn đòi hỏi tất cả nhân viên của Zappos phải hiểu khách hàng của mình.

Mình vừa đọc cuốn sách rất hay về văn hóa Zappos - Delivery Happiness của Tony Hseih (CEO của Zappos) và những lời khuyên rất bố ích. Mình muốn tóm tắt lại cuốn sách từ những gì còn đọng lại trong đầu.

Lấy dịch vụ khách hàng làm trọng tâm cho dịch vụ của mình. Có khi, chúng ta không cần khách hàng mới, nhưng với lượng khách hàng cũ, nếu họ cảm thấy ấn tượng với những gì mình đã mang đến cho họ, họ sẽ mua lại.

Luôn luôn nghĩ mình có thể làm điều để làm cho đồng nghiệp, bạn bè, người thân, khác hàng của mình BẤT NGỜ. Đây là điều mình thích nhất, những điều bất ngờ sẽ mang lại những phút giây thật mới mẻ và đọng lại mãi trong người chúng ta. Gây BẤT NGỜ, hãy suy nghĩ về điều này nha!

Văn hóa công ty là cần có cho một công ty phát triễn bền vững. Tuy mình là người không có kinh nghiệm về việc lãnh đạo, sáng lập, điều hành công ty nào, nhưng, dưới góc độ của một người trẻ-muốn-lãnh-đạo trong tương lai, thì điều này là cần thiết để mỗi người đều biết mình phải làm gì và tại sao mình đang làm điều mình đang làm. Tuy nhiên, những giá trị văn hóa này phải thật rõ ràng và dễ hiểu. Lấy ý kiến từ nhân viên sẽ giúp mình hiểu hơn những người mình đang làm việc cùng. Đấy, phải xuất phát từ dân.

Mình là chuyên gia trong lĩnh vực của mình, người khác chỉ là cố vấn, kể cả đó là sếp. Vậy nên hãy tự tin đưa ra những quyết định mà mình cho là đúng.

Luôn luôn đổi mới, đóng góp vào sự phát triển mỗi ngày. Hãy chỉ cần cải thiện 1% mỗi ngày và tích luỹ sự cải thiện ấy hằng ngày. Như vậy thì tính đến cuối năm, chúng ta sẽ cải thiện gấp 37 lần chứ không phải là 365% (3.65 lần). Hãy duy trì 1% tiến bộ mỗi ngày.

Bài liên quan:

Tại sao chúng ta nên chia sẻ những điều mình biết?

Nỗi sợ tờ giấy trắng

[totorodesigns]

Mình làm UX Design - Hả? Là làm gì?

Khi là UX Designer, bạn giải thích công việc của mình cho người khác như thế nào? Khó không? Quá khó đối với mình.

Khi người ta hỏi về công việc của mình, mình luôn trả lời khá hời hợt vì mình nghĩ người ta sẽ không hiểu, vì nó khá lạ lẫm. Nhưng phải biết là người ta không hiểu là do mình truyền đạt không tốt. Là một UX designer mà để như vậy thì thật tệ!

Vậy nên mấy hôm nay mình suy nghĩ khá nhiều để giải thích công việc của mình thật dễ hiểu. Đây cũng là một cách để luyện tập kỹ năng truyền đạt.

Hai tháng trước, mình có post một câu hỏi tương tự trong group Vietnam UX/UI designers, và phát hiện ra rằng đây không phải là vấn đề của riêng mình. Nhiều anh chị khác cũng như vậy, rất khó giải thích với người khác. Có một vài comment buồn cười:

Remove friction and enhance experience - "Bôi trơn & tăng khoái cảm"

Khi mình nói mình là designer: Cái này dễ ấy mà, thằng abc nó làm có tý là xong.

Ồ vậy hả (* gật gù gật gù), hôm nào rảnh qua xem giúp anh cái máy nhé. Vi rút quá.

Mỗi người vào một website hay dùng một app đều có một mục đích nhất định. Bạn dùng Messenger để trò chuyện với những đứa bạn thân, bạn vào Leflair để mua một chiếc đồng hồ DW với giá ưu đãi để tặng cho người yêu, bạn dùng Gmail để gửi CV tới nhà tuyển dụng cho một công việc mới.

Mỗi người đến với một website với mục đích cụ thể. Công việc của mình là xây dựng website đó sao cho bạn đạt được mục đích của mình dễ dàng nhất.

Nếu là một UX designer của Messenger, làm bạn hài lòng khi chat với bạn bè công việc mình. Đó là mục đích của các emoji, hình gif, cái vãy tay ✋ cho lần đầu tiên chat.

Là một app chat khá mở nhưng quyền riêng tư của bạn trước người lạ là một vấn đề thực tế, không thể bất cứ ai cũng có thể chạy tới nói chuyện với bạn được, trừ khi bạn muốn nói chuyện với người đó. Đó là lý do tin nhắn từ những người lạ trên Messenger được cho vào một trang riêng, và cuộc trò chuyện chỉ bắt đầu khi bạn cho phép. Hiểu được những nhu cầu như vậy là công việc của những người làm UX.

Nếu là Leflair, mình sẽ thiết kế trang này sao cho bạn tìm được một chiếc đồng hồ DW ưng ý nhất, bạn mua hàng dễ dàng mặc dù không quá rành về thanh toán online. Và khi nhận kiện hàng từ Leflair giao đến, bạn mỉm cười khi chiếc WD bạn mua được bọc trong một chiếc hộp đẹp kèm một thông điệp tâm huyết. Đó là trải nghiệm của bạn với Leflair.

Nếu là một UX designer của Gmail, thì… bạn hiểu ý mình rồi đó.

Tuy nhiên, để có một trải nghiệm tốt thì việc này không thể do một người làm, đó là công việc của cả team, thậm chí cả công ty. Đó là công việc từ những phòng ban khác nhau, phòng chăm sóc khách hàng, nhà kho, nhóm chuyển hàng, đội sale, marketing, tech, design,… mỗi nhóm đều có một tác động cụ thể đến trải nghiệm của người dùng.

Vì lý do đó nên UX Designer có rất nhiều xuất thân khác nhau, trước đây họ có thể là một người làm marketing, chăm sóc khách hàng, người bán hàng, một kỹ sư,… Nhưng họ đều đến với công việc này với cùng một quan niệm, rằng hiểu người dùng là chìa khóa để có một sản phẩm tốt.

Trải nghiệm đến từ rất nhiều khía cạnh khác nhau.

À mà mình nghe khi xưa một đứa nói mình làm lập trình viên thì ai cũng nghĩ một lúc rồi hỏi lại “là nghề gì” thì phải. Giờ chắc ai cũng biết mấy người đó làm gì nhỉ. Vậy thì thời gian sẽ trả lời tất cả đúng không!

Bài liên quan:

User Experience (UX) là cái gì vạ? Có ăn được… | Totoro Designs

Khởi đầu công việc thiết kế UX | Totoro Designs

Sự đơn giản trong UX. Phần 1: Hiểu và đồng cảm | Totoro Designs

[totorodesigns]

Gửi đến những người mà bức thư này có thể truyền cảm hứng

Một lá thư đầy cảm hứng từ một người làm trong lĩnh vực sáng tạo, animators Austin Madisoncho, trích trong cuốn sách Creative, Inc. - Ed Catmull

Giống như các họa sỹ khác, tôi thường thay đổi giữa hai trạng thái. Đầu tiên (và được tôi yêu thích nhiều hơn) là trạng thái bùng cháy, quên hết tất cả, hoàn toàn dựa vào trực giác, và mọi công tắt sáng tạo đều bật. Đó là khi bạn đặt bút xuống và những ý tưởng tràn ra từ ngòi bút giống như rượi vang đổ ra từ chén thánh vậy! Điều này xảy ra trong khoảng 3% thời gian. 97% còn lại tôi luôn trong trạng thái thất vọng, đấu tranh, chìm nghỉm trong góc văn phòng với một đống giấy tờ bừa bộn. Điều quan trong là bạn phải nổ lực để vượt qua vũng lầy của sự chán nản và tuyệt vọng. Hãy lắng nghe một số lời bình luận và các câu chuyện của các chuyên gia, những người đã gắn bó với việc sản xuất phim hàng thập kỷ và từng trãi qua những cảm xúc tương tự khi đối mặt với những khó khăn trong sản xuất. Chỉ một từ: KIÊN TRÌ. KIÊN TRÌ kể câu chuyện của bạn. KIÊN TRÌ tiếp cận khán giả của bạn. KIÊN TRÌ theo đuổi tầm nhìn của bạn…

Bạn có thấy bóng dáng của mình trong đó không?! Mình vừa đọc vừa gật đầu, “Hmm, y chang mình”. Kiên trì nhé!

Bài liên quan:

Steal like an artist - Austin Cleon: Lời khuyên về sáng tạo 

Nỗi sợ tờ giấy trắng

[totorodesigns]

Nỗi sợ tờ giấy trắng

Cảm giác của bạn lúc bắt đầu một dự án mới như thế nào? Đó là lúc mình hay sợ nhất. Mình sợ sẽ không có ý tưởng, sợ ý tưởng của mình sẽ không hay, sợ những cái mình rạo ra sẽ quá bình thường,... vò đầu bức tóc cả ngày, nhìn lại tờ giấy vẫn trắng xoá màu sương, và nghĩ “mình méo có ý tưởng gì hay ho cả”.

Nếu bạn là người thiết kế, hoặc bất kể cái title là gì nhưng công việc là làm ra cái gì đó (creator): nhiếp ảnh, viết bài, vẽ, làm phim, viết app,... thì mình nghĩ bạn đã từng trải qua cảm giác này, người ta gọi nó là “nỗi sợ tờ giấy trắng” -  Fear of white paper. Đó không phải là việc bạn không có ý tưởng, mà ngược lại, có rất nhiều suy nghĩ đang chạy trong đầu bạn. Chỉ là bạn cứ để cho nó chạy quanh quẩn trong đầu và cho rằng, nếu mình suy nghĩ kỹ hơn, ý tưởng tốt sẽ xuất hiện. Việc chuyển ý tưởng trong đầu bạn ra tờ giấy là sự bắt đầu của quá trình tạo ra “cái gì đấy”. Giống như bất cứ những bước đầu tiên nào, nó cần một điểm bắt đầu để lan rộng ra. Nên nếu bạn không bắt đầu, bạn sẽ không đi tới đâu cả.

Mình đã rất nhiều lần rơi vào tình trạng này nhưng mình đã không biết, chỉ vò đầu bứt tóc. Chỉ sau khi đọc một cuốn sách thì mình mới chợt nhận ra được điều này. Có một câu nói trong một cuốn "Whatever you think, think as the opposite" mà mình sẽ không bao giờ quên. Một lời khuyên súc tích:

“Do it and fix it as you go. Too many people spend too much time trying to perfect something before they actually do it.  Instead of waiting for perfection, run with what you got, then fix it as you go” -Paul Aden

Lần tới, để tránh rơi vào tình trạng này, hãy cầm cây bút lên và nguệch ngoạc gì đó trên giấy, vẽ bất kỳ cái gì có trong đầu bạn ra, các ý tưởng khác sẽ lần lượt kéo đến, một cách trôi chảy và dễ dàng hơn.

Nếu bạn chuẩn bị thiết kế một trang landing page cho khách hàng, thay vì ngồi trước màn hình, hãy sử dụng bút và giấy phát thảo ý tưởng trước, suy nghĩ của bạn sẽ tự do hơn khi sử dụng Photoshop.

Nếu chuẩn bị viết một bài review về iPhone X, đừng quan tâm đến câu cú và ngữ pháp, viết ra tất cả những gì có trong đầu bạn, rồi sửa sau.

Bạn không cần phải đợi cho đến khi mình có một chiếc máy ảnh DSLR ngon rồi mới bắt đầu chụp phong cảnh ở Đà Lạt, chiếc điện thoại bạn đang cầm là đủ rồi.

Có thể bạn sẽ nói “Chất lượng hơn số lượng”. Nhưng trong việc “tạo ra cái gì đó”(mình không muốn dùng từ "sáng tạo" ở đây vì mình nghĩ từ này nó hơi khoai trương), hãy coi số lượng là ưu tiên hàng đầu, chất lượng sẽ đến sau.

Bài liên quan:

Steal like an artist - Austin Cleon: Lời khuyên về sáng tạo

Khởi đầu công việc thiết kế UX

[totorodesigns]

Tạo một website cho riêng mình với chỉ 10 phút - Phần 2

Có một điều mà mình quên nói là lý do tại sao mình lại chọn Tumblr. Mặc dù thời buổi công nghệ này, có rất rất nhiều dịch vụ cho phép chúng ta tạo một trang web nhanh chóng. Nhưng mình chọn Tumblr vì:

Luôn miễn phí và không giới hạn. Sẽ có nhiều dịch vụ giúp mình dễ dàng tạo web site, có một list ở đây, nhưng có cái thì giới hạn dung lượng (tối đa 500Mb), giới hạn dung lượng mỗi file (<5Mb), thời gian dùng trong 30 ngày, nếu muốn custom tên miền thì phải trả cho nó một cái phí + phí mình mua tên miền. Vậy đó, miễn phí và không giới hạn. Còn gì bằng?

Một phút có ngay blog riêng của mình. Không phải đăng ký nhiều thông tin, thiết lập các thứ, email và mật khẩu là đủ.

Đó là lý do mình chọn tumblr, thay vì wordpress hay các dịch vụ khác. Còn bây giờ, nếu bạn muốn web mình đẹp hơn và dần dần xuất hiện trong các kết quả tìm kiếm của google (SEO) thì sẽ tốn nhiều hơn một phút đó nha.

1. Tùy chỉnh giao diện

Bài trước mình có so sánh mẫu gốc và mẫu mình custom lại, trông khá hơn nhiều đúng không, ít nhất là đối với mình.

Theme gốc là Oscar ( link cài đặt ), nó có khá đầy đủ, ngoài các chức năng cơ bản của một blog (like, tag, responsive,...) nó còn có phần comment (sử dụng Disqus.com), sử dụng nguồn font miễn phí từ google, thêm Google Analytic để track người dùng vào site của mình. Nó có khá đầy đủ những cái mình cần.

Tùy chỉnh những thành phần căn bản. Các bạn vào phần Edit Apperance để thay đổi. Ở đây, khi bạn cài Oscar, mình có thể thay đổi logo, màu chủ đạo, font cho title và body với Google Font,... và nhiều thứ khác.

Riêng với font, bạn có thể vào https://fonts.google.com/?subset=vietnamese để xem danh sách font có hỗ trợ tiếng Việt, bạn chỉ cần copy tên font và past vào là được.

Ngoài ra, bạn có thể thêm những trang con với chức năng "Add a page". Đó có thể là trang About - thông tin cá nhân bạn muốn chia sẽ, hoặc những category của bạn (ở trên trang của mình là UX, Design, Creativity,...)

Tùy chỉnh nâng cao. Nếu bạn biết về CSS và HTML căn bản, bạn có thể thoải mái tùy chỉnh web của mình thành gì cũng được. Click vào phần "Advance Options" ở phía dưới cùng rồi nó có một khung có tiêu đề "Add Custom CSS", bỏ CSS của bạn vào đây nhé. Mình dùng khá nhiều CSS để thay đổi nó theo ý mình (thành quả của 5 năm học IT đó :D).

Lưu lại và mở web của mình lên xem thành quả. Bạn hài lòng chứ? Nếu CSS khó quá thì bạn có thể thuê mình, mình làm CSS giỏi lắm 🤣

2. Báo với Google là website của mình tồn tại.

Thật thì ban đầu mình nghĩ, khi mình đã có trang web rồi thì nếu mình google thì web mình sẽ xuất hiện thôi, nếu không ở trang đầu thì cũng ở trang cuối. Nhưng chúng ta phải báo với Google các bạn ơi, bắt buộc đó. Không đăng ký thì mình không bao giờ xuất hiện trong danh sách tìm kiếm.

Để đăng ký, vào link này http://www.google.com/webmasters/tools/ và điền đường dẫn của web vào form, sau đó submit sitemap của mình (tất cả các trang tạo từ tumblr để trang site map ở http://site.tumblr.com/sitemap.xml. ). Vậy là từ giờ, bạn có cơ hội xuất hiện trong kết quả tìm kiếm của google rồi đó.

3. SEO

Đứng đầu trang một khi người ta tìm kiếm những từ khóa liên quan đến site của bạn là mục tiêu tối cao của SEO.

Mình không phải là một chuyên gia về SEO, nhưng theo như mình được biết, làm SEO cần thời gian, xây dựng dựa vào nội dung những bài viết, và một vài tip cơ bản như sau.

Thêm Post Summary Ở phần Edit Html, bạn nhấn Ctr + F để tìm từ {title}, thay dòng code này bằng: <title>{block:PostSummary}{PostSummary} - {/block:PostSummary}{Title}</title>

Điều chỉnh meta tag cho titile và description Bạn tiếp tục search từ name=“title” và name=“description” để điều chỉnh nó thành như sau: <meta name=“title” content=“{block:PostSummary}{PostSummary} - {/block:PostSummary}{Title}” /> <meta name=“description” content=“{block:PostSummary}{PostSummary} - {/block:PostSummary}{Title} - {Description}” />

Thêm keywords thích hợp vào meta tag keywords Bạn tiếp tục Ctr + F tìm "<meta", past dòng này ngay trước dòng bạn vừa tìm ra (nếu bạn biết về Html thì sẽ biết những meta tag nằm ở phần Head) <meta name=“keywords” content=“{block:Permalink}{block:Posts}{block:Tags}{Tag}, {/block:Tags}{/block:Posts}{/block:Permalink}” />

Vậy là xong, giờ là việc của bạn, xây dựng nội dung cho web của mình, post bài thường xuyên để thứ hạng trong google càng ngày càng cao nha. Bạn có thể tìm những người là SEO chuyên nghiệp giúp bạn phần này, nhưng bạn cũng có thể làm như những chỉ dẫn của mình.

Chúc bạn may mắn.

Bài liên quan:

Tạo một website cho riêng mình với chỉ 10 phút - Phần 1

[totorodesigns]

Tạo một website cho riêng mình với chỉ 10 phút - Phần 1

Tuần trước, chỉ một thoáng xuất thần, mình đã có một website cho riêng mình, điều mà trước giờ mình nghĩ nó khá phức tạp và tốn nhiều thời gian.

Mà cũng không giấu gì mọi người, mình cũng tốn ít nhất một ngày trời để có một website như ý. Vì vừa làm vừa tìm hiểu, vừa chỉnh từng chi tiết một cho hợp với gu của mình.

Nhưng chỉ mình mình tốn thời gian trước là được rồi, mình sẽ chỉ cho các bạn cách làm thế nào để tạo một blog cho riêng mình chỉ với ít hơn 10 phút. Bắt đầu nhé.

1. Tạo một blog trên Tumblr.

Vào tumblr.com tạo cho mình một tài khoản, ngay khi bạn tạo xong, bạn sẽ có một tên miền với đuôi *.tumblr.com.

Đây là giao diện khi bạn mới tạo xong tài khoản của mình:

Hãy up một vài ảnh hoặc chữ gì đó cho nó có nội dung nha. Khi tạo xong bạn hãy vào username.tumblr.com với username là tên lúc bạn tạo tài khoản.

Đây là một cách khác để truy cập vào trang tumblr của bạn:

2.  Tìm giao diện yêu thích của bạn.

Sau khi tạo, bạn đã có trang của mình rồi, đó là giao diện mặc định của Tumblr, nó hơi buồn nên hãy thay đổi theo ý thích của bạn nhé.

Có rất nhiều theme tumblr cho bạn, đây là một số nguồn tốt nhất, theo mình nghĩ:

Đơn giản nhất là dùng những theme đang có của tumblr

Zen có rất nhiều theme chất lượng và miễn phí

Pixel Revel có vài theme free rất chất lượng

Hoặc sau cùng, bạn có thể search "Best freem tumblr themes" trên google để tìm xem những theme khác.

Hãy chọn cho mình một phong cách yêu thích.

3. Cài đặt theme cho blog.

Có 2 cách cài đặt.

Nếu bạn dùng theme của tumblr theo đường link https://www.tumblr.com/themes/tagged/free thì việc cài đặt rất dễ. Chỉ cần bấm nút Install là được.

Còn lại các nguồn khác, thì cũng đơn giản thôi.

Các theme free sẽ cung cấp cho bạn một đoạn code, copy đoạn code đó và vào lại tumblr -> Click icon Account -> Setting -> Edit Theme -> Edit html -> Thay tất cả code cũ bằng code mới -> Save

Mở lại trang của mình để xem có gì khác chưa nhé :)

Tới đây là bạn đã có một web đẹp đẽ cho mình rồi đó. Nhưng tiên miền hơi xấu, nếu bạn muốn có một tên miền đẹp, ví dụ như totorodesigns.com của mình... thì tiếp tục nào.

4. Mua tên miền với Godady

Vào godaddy.com, tạo một tài khoản và mua một tên miền cho riêng mình. Với tên miền *.com thì bạn chỉ tốn chưa tới 150.000/năm, tên miền *.me thì còn rẻ hơn, mình mua có 75k/năm.

5. Kết nối tên miền mới với tumblr.

Sau khi mua tên miền xong, vào account godaddy để xem danh sách tên mình của mình và kết nối với Tumblr như sau.

Kết nối với tumblr từ Godaddy

Nhận kết nối từ Tumblr

Và bạn đã có một website cho riêng mình, giờ thì xây nội dung cho ngôi nhà của mình đi nhé!

Phần 2 - Tinh chỉnh và làm cho web "nuột" hơn.

Bạn biết mình dùng theme nào không? Hãy so sánh 2 site này:

Đó là cùng một theme đấy, nhưng mình đã chỉnh sửa giao diện để cá tính và đẹp hơn. Nếu bạn quan tâm thì hãy chờ đến phần 2.

Có được một website cho riêng mình không khó như mình đã từng nghĩ, bạn cũng đã từng nghĩ trước khi đọc bài này đúng không?!

Xin cám ơn.

Bài liên quan:

Tạo một website cho riêng mình với chỉ 10 phút - Phần 1