yogirajkare

[yogirajkare]

राज ठाकरे, तुम्ही गप्प का ?

राज ठाकरे, तुम्ही गप्प का ?

शिवसेना आज दुहेरी आनंद लुटत आहे. नांदेडमधील भाजपच्या पराभवाचा आणि मुंबईमध्ये भाजपची बोलती बंद केल्याचा! नांदेड महापालिकेत आपण 14 वरून एक सदस्यावर आल्याचं यत्किंचितही दुःख शिवसेनेला नाही. कॉंग्रेसलाही जेवढा आनंद झाला नाही, तेवढा आनंद भाजपच्या पराभवानं शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांना झाला आहे. नांदेडबरोबरच मुंबईमध्येही महापालिकेच्या भांडूप जागेसाठी पोटनिवडणूक झाली. या पोटनिवडणुकीत भाजपच्या…

View On WordPress

[yogirajkare]

Journey of writing.....

Namaskar, Respected Harry David sir, my written English guru Joe Pinto sir, the MPE-17 family members, my office colleagues, my family, my solapuri friend Channappa and friends….

Today is the great day for me. Today brings out what I have dreamt many years ago. Today, I remember the days when teachers punished me due to weak English. Today, I remember the days when I got humiliated due to weak…

View On WordPress

[yogirajkare]

नवमाध्यमांमध्ये आम्ही कोठे ? .... भाग २

नवमाध्यमांमध्ये आम्ही कोठे ? …. भाग २

लाइव्ह स्ट्रिमिंग… पत्रकारितेचा नवा आयाम तंत्रज्ञानाने पत्रकारितेमध्ये गती आणली आहे. मोबाइल अपमुळे ही गती सर्वसामान्यांच्या हातात गेली आहे. कुणीही, कुठेही, कधीही, काहीही लाइव्ह करू शकतो. पत्रकार पोचण्यापूर्वीच एखाद्या घटनेची माहिती जगभर पसरलेली असते. `माहिती पुढे आणि पत्रकार मागे’ अशी सध्याची अवस्था झाली आहे. `लाइव्ह स्ट्रिमिंग’च्या सोयीमुळे प्रत्येकाच्या हातात प्रसारणाची ताकद गेली आहे. सिटिझन…

View On WordPress

[yogirajkare]

नवमाध्यमांमध्ये आम्ही कोठे ? .... भाग १

नवमाध्यमांमध्ये आम्ही कोठे ? …. भाग १

एकमेकांवर अवलंबून असणे आणि एकमेकांचे स्पर्धकही असणे या गोष्टी एकत्रितच सर्व माध्यमे अनुभवत आहेत. तंत्रज्ञानाने सर्वच माध्यमांच्या हाताळणीमध्ये, सादरीकरणामध्ये आणि विपणनामध्ये झालेल्या बदलांची कोणालाच कधी भविष्यवाणी करता आली नाही. त्यामुळे नव्या तंत्रज्ञानाचे वावडे असलेले बाहेर फेकले गेले; तंत्रज्ञान स्वीकारणारे तगून राहिले;  आणि त्यावर पकड निर्माण करणारे हुकुमत गाजवू लागले. नवतंत्रज्ञान कळत…

View On WordPress

[yogirajkare]

Budget 2016... भारत आणि इंडियातील दरी कमी करण्याचा प्रयत्न

केंद्रीय अर्थमंत्री अरुण जेटली यांनी सादर केलेला अर्थसंकल्प म्हणजे भारत आणि इंडियातील दरी कमी करण्याचा प्रयत्न आहे. गर्भश्रीमंतांच्या खिशात हात घालतानाच ग्रामीण आणि कृषी विकासाला चालना देणारा हा अर्थसंकल्प. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची पूर्णपणे छाप असलेला हा अर्थसंकल्प. जेटली यांनीच अर्थसंकल्पीय भाषणाच्या शेवटी  म्हटल्याप्रमाणे जागतिक आर्थिक मंदीच्या आव्हानांना संधी मानून सामान्यांच्या आर्थिक विकासामध्ये `इच्छा, स्वप्न आणि दृष्टी’ स्पष्टपणे दिसते आहे. या अर्थसंकल्पातील हे काही ठळक मुद्दे.....

ग्रामीण आणि कृषी विकासाला मजबूत चालना देण्यासाठी अनेक उपायोजनांचा पाढा जेटलींनी वाचला. या उपाययोजनांचा परिणाम म्हणजे शेतकऱयांचे उत्पन्न पाच वर्षांत दुप्पट होण्याची शक्यता त्यांनी वर्तवली आहे. ग्रामपंचायतींच्या पुढ्यात थेट पैसा पडणार आहे. सिंचन योजनांची कामे मार्गी लागणार असून, पीक विम्याचा फायदा शेतकऱयांना होणार आहे.

अर्थव्यवस्थेला गती देण्यासाठी नऊ आधारस्तंभांचा उल्लेख झाला. त्यातील शैक्षणिक आणि कौशल्य विकासावर भर, कररचनेत सुधारणा, शासकीय कामांमध्ये सहजता आणि उत्तरदायी प्रशासकीय यंत्रणा, आर्थिक शिस्त हे महत्त्वाचे. त्यांचा खोलात जाऊन ऊहापोह नंतर केव्हातरी. डिजिटल निरक्षरता ही भविष्यात ग्रामीण भागाच्या विकासात अडथळा ठरणार आहे. त्यामुळे डिजिटल साक्षरतेकडे लोकांना वळवण्याचा प्रयत्न केंद्र करणार आहे. हा कार्यक्रम चांगला असला, तरी केवळ साक्षरता कार्यक्रमासारखा हा ठरू नये. कागदावर, आता याबाबत संगणकावर केवळ सर्वजण डिजिटल झाल्याचे चित्र दिसून उपयोग नाही. त्यामुळे डिजिटल साक्षरता तर महत्त्वाची आहेच. पण ती तळागाळापर्यंत राबवण्यासाठी तेवढीच सक्षम यंत्रणा उभा करण्याची गरज आहे.

सामाजिक क्षेत्राच्या विकासाकडे पाहताना जेटलींनी एक महत्त्वाचे उदाहरण दिले. ते म्हणजे, चुलीवर एक तास स्वयंपाक करणे काय आणि चारशे सिगारेट ओढणे काय, दोन्ही सारखेच. इतका चुलीच्या धुरामुळे महिलांच्या आरोग्यवर परिणाम होतो. याचाच विचार करून, या अर्थसंकल्पात गरिबांसाठी एलपीजी देण्याची घोषणा करण्यात आली. ज्येष्ठ नागरिकांच्या आरोग्याकडेही या अर्थसंकल्पात तरतूद करण्यात आली आहे. गुणवत्तापूर्ण औषधे पुरवण्यासाठी जेनेरीक दुकाने उघडण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रत्येक जिल्हा स्तरावर डायलिसिस युनिटची व्यवस्था करण्याचा संकल्पही सरकारने सोडला आहे.

स्टार्ट अप क्षेत्राची वाढ झपाट्याने होण्याच्या दृष्टीने जेटलींनी पावले उचलली आहेत. यातून मोठ्या प्रमाणावर रोजगारनिर्मिती होण्याची शक्यता आहे. घटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या सव्वाशेव्या जयंतीनिमित्त दलितांचे सशक्तीकरण करण्यासाठी एससी-एसटी हब उभे करण्याचा निर्णय करण्यात आला आहे.

पायाभूत सुविधा निर्माण करून गुंतवणुकीला चालना देण्यासाठी अर्थसंकल्पात भरीव तरतूद करण्यात आली आहे. बंद झालेले प्रकल्प पुन्हा सुरू करण्यात येणार आहेत. रस्ते उभारणीची प्रक्रिया अतिशय जलद गतीने करण्याचे आश्वासन आजच्या अर्थसंकल्पीय भाषणात देण्यात आले आहे. एकूणच रस्तांच्या उभारणीमुळे गुंतवणुकीत वाढ होण्याचे स्वप्न दाखवण्यात आले आहे. हाच प्रकार लोहमार्ग तयार करण्याबाबत आहे.

सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था सुधारण्यासाठी खासगी कंपन्यांना हे क्षेत्र खुले करण्यात येणार आहे. यामुळे सध्याची एसटीची मक्तेदारी मोडीत निघणार आहे. जेटलींच्या भाषेत हा निर्णय गेम चेंजर असणार आहे. नवीन रोजगार निर्माण करण्याची मोठी ताकद या क्षेत्रात आहे.

ऊर्जा क्षेत्रात स्वयंपूर्ण होण्याच्या दृष्टीने सरकार पावले उचलत आहे. त्यासाठीही उद्योगांना चालना देणारा निर्णय अर्थसंकल्पात जेटलींनी जाहीर केला. गॅस उत्पादन करण्यासाठी इनसेन्टिव्ह देण्याचा विचार त्यांनी बोलून दाखवला. अन्न प्रक्रिया उद्योग क्षेत्रात परकी गुंतवणुकीला पूर्ण मुभा देण्यात आली आहे. त्यामुळे याचा थेट फायदा शेतकऱयांना होणार आहे.

बॅंकांमधील दिवाळखोरी रोखण्याकडे जेटली यांनी विशेष लक्ष पुरवले आहे. त्यातून बॅंकिंग क्षेत्राला चांगले दिवस येतील. एटीएमची संख्या वाढवण्यात येणार आहे. प्रत्येक टपाल कार्यालयात एटीएम उघडण्याचा निर्णय त्यांनी आज जाहीर केला.

एलपीजीचे अनुदान थेट ग्राहकाच्या बॅंक खात्यात जमा होते. त्याचप्रमाणे कररचनेमध्ये बदल करताना लाभार्थीला थेट फायदा कसा होईल, याचा विचार करण्यात आला आहे. थोडक्यात मध्यस्थ, दलालांचे काम संपले आहे. स्वस्त धान्य दुकांनांमध्येही असाच बदल करण्यात येणार आहे. धान्य साठा करताना पारदर्शकता आणण्याचा निर्णय अर्थमंत्र्यांनी बोलून दाखवला.

कररचना नऊ प्रकारात विभागून जास्तीत जास्त लोकांना कराच्या जाळ्यात ओढण्याचा प्रयत्न दिसतो. प्रचलित करव्यवस्थेत कोणताही बदल न करता, हे साध्य केले आहे. म्हणजे आहे कराचे टप्पे आहे तेच ठेवण्यात आले आहेत. मात्र, दुसऱया बाजूला अप्रत्यक्षरित्या करदात्याच्या खिशात हात घातला आहे. लहान करदात्यांना, भाडेकऱयांना दिलासा मिळाला आहे. पहिल्यांदाच घर घेणाऱयांना अतिरिक्त फायदा होणार आहे. यामुळे गृहप्रकल्पांना सुगीचे दिवस येतील, अशी आशा आहे. कृष, कल्याण योजनेतून शेतकऱयांना फायदा देण्यात आला आहे.

प्रदूषण कमी होण्यात्या दृष्टीने चांगला निर्णय घेतला आहे. संबंधित गाड्यांच्या प्रकारानुसार अधिभार लावण्यात येणार आहे. तंबाखूजन्य उत्पादनांवर भरपूर कराचा बोजा टाकण्यात आला आहे. काळ्या बाजारातील पैसा बाहेर काढण्यासाठीही सरकारने समजुतीची भूमिका घेतली आहे. आजमितीला तीन लाख न्यायप्रविष्ट प्रकरणे आहेत. ही प्रकरणे निकाली काढण्यासाठी योजनेची घोषणा केली आहे.

[yogirajkare]

Oscars Ceremony and Diversity Issue

ऑस्कर सोहळ्याच्या केंद्रस्थानी वर्णद्वेषाची चर्चा

 प्रियांका चोप्रानेही वेधले लक्ष, सईद जाफरींना आदरांजली

नामांकने जाहीर झाल्यापासून टीकेचा धनी झालेल्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यातील चर्चेच्या केंद्रस्थानी अपेक्षेप्रमाणे वर्णद्वेष हाच मुद्दा होता. वर्णद्वेषाबरोबच लैंगिक अत्याचार, हवामान बदलाचा मुद्दाही चर्चेला आला.

चहुबाजूंनी झोड उठल्यामुळे अकॅडमीच्या अध्यक्षा चेरील बून आयझक यांनी सोहळ्याच्या व्यासपीठावर येऊन वर्णद्वेषाबाबत अकॅडमीची भूमिका स्पष्ट केली. `ऑस्कर सोहळ्यामध्ये आणखी व्यापकता आणण्यासाठी सर्वांनी सहकार्य करावे. विविधता असलेला आपला प्रेक्षक जगाच्या कानाकोपऱयात पसरलेला आहे. त्याचप्रमाणे हॉलिवूडमध्येही ही वैविध्यता आहे,’ असं सांगून त्यांनी वर्णद्वेषाला ऑस्कर पुरस्कारांमध्ये स्थान नसल्याचं स्पष्ट केलं.

सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनासाठीचा सलग दुसऱयांदा ऑस्कर पुरस्कार स्वीकारताना अलेहॅण्ड्रो गोन्सलेस इन्यारिटू यांनी वर्षद्वेषाचा मुद्द्यावर भाष्य करीत समानतेचा आग्रह धरला. हे नमूद करताना त्यांनी `रेव्हरंट’मधील वर्णमिश्रित मुलाशी बोलताना `ग्लास’च्या तोंडी असलेला, `ते तुझं एकणार नाहीत. ते तुझा फक्त वर्ण कोणता आहे, ते पाहतील,’ हा संवाद उदघृत केला. आपल्या पिढीला सर्व पूर्वग्रहदोषांतून आणि आदिवासी विचारसरणीतून बाहेर पडण्याची, मुक्त होण्याची मोठी संधी आहे. आपल्या चामडीचा रंग हा आपल्या केसांच्या लांबीसारखाच अप्रस्तुत आहे, असं ठोसपणे सांगितलं.

 लैंगिक अत्याचाराला लेडी गागानं फोडली वाचा

अमेरिकेचे उपाध्यक्ष जो बायडन व्यासपीठावर येताच सर्वांनी त्यांना उभे राहून दाद दिली. मात्र, `मी इतका मोठा नाही,’ हे त्यांनी नमूद केलं. लैंगिक अत्याचार आणि शोषनाविरुद्ध सर्वांनी एकत्र येण्याची त्यांनी गरज व्यक्त केली. राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांचीही हीच भूमिका असल्याचे त्यांनी आवर्जून सांगितले. त्यानंतर लेडी गागा यांनी लैंगिक अत्याचाराला वाचा फोडणारे `Til it happen to you, you don’t know how it feels’ हे गाणं सादर केलं. गाण्याच्या सादरीकरणाच्या शेवटी लैंगिक अत्याचार पीडितांनी हातात हात गुंफून एकी दर्शवली. लेडी गागाही त्यांच्यात सहभागी झाली. हे दृश्य म्हणजे आजच्या ऑस्कर सोहळ्यातील सर्वोच्च भावनांक असलेलं होतं.

 हवामान बदलावर चर्चा

सर्वोत्कृष्ट अभिनयासाठी ऑस्कर पुरस्कार पटकावलेले लिओनार्दो डिकापरिओ यांनी `हवामान बदला’चा मुद्दा पोटतिडकीने मांडला. हवामान बदल हे आजचे वास्तव आहे. रेव्हनंट चित्रपटासाठी बर्फाळ ठिकाणांची गरज होती. त्यासाठी सतत त्यांना ठिकाण बदलावं लागत होतं. हा अनुभव घेतलेले डिकापरिओ यांनी हवामान बदलाकडं गांभीर्याने पाहण्याची विनंती केली. या हवामान बदलाचा   धोका साऱया जीवमात्रांनाच आहे. त्यामुळे चालढकल न करता यावर एकत्र काम करण्याची गरज आहे. प्रदूषण करणाऱयांएवजी अखिल मानव जातीबद्दल बोलणाऱया प्रत्येक नेत्याला आपण पाठिंबा दिला पाहिजे. हे सांगताना त्यांनी, `पृथ्यीला गृहीत धरू नका. मीही आजची रात्र गृहीत धरीत नाही,’ असं सांगून आपल्या छोटेखानी भाषणाला पूर्णविराम दिला.   त्यांच्या या वैचारिक मांडणीला सर्वांनी मनापासून दाद दिली. या सबंध सोहळ्यात निवेदक क्रिस रॉक यांनी शैलीदार, नर्मविनोदी सूत्रसंचालन करीत, वातावरणातील तणाव कमी करण्याचा प्रयत्न केला.

 प्रियांका चोप्राने वेधले लक्ष

अभिनेत्री प्रियांका चोप्राला यंदा ऑस्कर पुरस्कार देण्याचा मान मिळाला. तिने अभिनेता लिव्ह श्रीबरच्या साथीने `मिक्स मॅड - फरी रोड’ला सर्वोत्कृष्ट संपादनासाठी पुरस्कार प्रदान केला. अमेरिकेतील एबीसीवरील क्वान्टिको मालिकेमुळे चर्चेत आलेली प्रियांका चोप्रा ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यात पांढऱया शुभ्र पेहरावामुळे सर्वांच लक्ष वेधून घेत होती.

 सईद जाफरी यांना आदरांजली

भारतीय अभिनेते (कै.) सईद जाफरी यांच्या अभिनयातील दीर्घ कारकीर्दीची दखल घेत, ऑस्कर सोहळ्यामध्ये त्यांना आदरांजली वाहण्यात आली.

[yogirajkare]

Sunrise : A Song of Two Humans

ऑस्कर चित्रपटांचा रसास्वाद

सनराईज... स्त्री-पुरुष नातेसंबंधांचे चिरंतन गाणे

चित्रपटांचा जन्म होऊन आजमितीला सव्वाशे वर्षे झाली आहेत. या सव्वाशे वर्षांच्या काळात सर्वच अंगांनी सिनेमा बदलला. अगदी सुरववातीला आताच्या `जीआयएफ’सारख्या अगदी मिनिटभर कालावधीच्या मूकचित्रिफिती असायच्या. तंत्रज्ञानामुळे सिनेमात झपाट्याने बदल आणि प्रगती झाली. १९२७ पर्यंत मुका असलेला सिनेमा बोलू लागला. मूकपट आणि बोलपट यांच्यातील एक असा काळ होता, की ज्यामध्ये चित्रपट पूर्ण मूकही नाही आणि पूर्ण बोलपटही नाही. म्हणजे असं, की पार्श्वसंगीत आणि चित्रफिती यांचं लाजवाब एकत्रिकरण केले जायचे. पात्र मुकी; पण पार्श्वसंगीताच्या माध्यमातून आवश्यक तो परिणाम साधला जायचा. त्यातलाच एक `सनराईज.... ए सॉंग ऑफ टु हुमन्स'. `सनराईज’ म्हणूनच या चित्रपटाची ओळख आहे.

सनराईज आला १९२७ मध्ये. फ्रान्समधील दिग्दर्शक एफ. डब्ल्यू. मुरना यांनी स्त्री-पुरुष संबंधांवर बनवलेला हा उत्कष्ट सिनेमा. यातील एकाही पात्राला नाव दिलेलं नाही. कारण ही अखिल मानव जातीची कथा आहे, असं दिग्दर्शकानं सुरवातीलाच सांगून टाकलं आहे. म्हटलं तर एका ठिकाणची आणि म्हटलं तर कुठल्याच ठिकाणची नसलेली ही कथा. त्यामुळे पात्रांना अमूकच नाव पाहिजे हा आग्रह नाही. त्यामुळंच चित्रपटाच्या नावात `ए सॉंग ऑफ टु हुमन्स’ हे शब्द आलेत. हे दोन माणसांच गाणं आहे. आणि ती दोन माणसं आहेत... स्त्री आणि पुरुष. स्थळ, काळ आणि वेळ यांचं बंधन नसलेला हा सिनेमा म्हणूनच चिरंतन आहे. १९२७ मध्ये आलेला `सनराईज’ आजही पाहिला तरी आशयाच्या अंगानं तो कालबाह्य झालेला नाही. त्यातील कथा सध्या आपण पदोपदी अनुभवत आहोत.  

मोजक्याच पात्रांतून चित्रिनिर्मिती करताना जसं ध्वनीचं तंत्र वापरलं, तसंच `ऑप्टिकल इलूजन’चाही वापर यात केला आहे. त्यातून दृश्यांची सरमिसळ भन्नाट साधली आहे. चित्रपटामध्ये दाखवलेली शहरातील दृश्ये निट पाहिल्यास असं लक्षात येतं, की जवळची दृश्ये आणि लांबची दृश्ये वेगळी आहेत. म्हणजे असं की, जवळचं दृश्यांतील सर्वच गोष्टी मोठ्या, तर लांबच्या गोष्टी आकाराने लहान दाखवल्या आहेत. मग त्या इमारती असतील, चाललेल्या गाड्या, माणसे असतील वगैरे. तशा प्रकारचे सेटच तयार करून घेतेले होते. या दोन दृश्यांची सरमिसळ करून ते दृश्य एकच असल्याचा भास घडवून आणण्यात मुरना कमालीचे यशस्वी झाले आहेत. `जर्मन एक्स्प्रेशिनिझम’चा उत्तम वापर केल्यामुळे चित्रपटाची कलात्मक उंची वाढली आहे. पार्श्वसंगीताचा भन्नाट वापर करून कथानकाची दमदार मांडणी झाली आहे. ज्या-ज्या वेळी शाश्वत मानवी मूल्यं अधोरेखित करायची वेळ येतं, त्या-त्या वेळी चर्चमधील घंटानादाचा अफलातून वापर दिग्दर्शकाने केला आहे. अत्याधुनिक छायाचित्रणकलेमुळे सिनेमाची परिणामकता कैक पटीने वाढली आहे. १९२९ मध्ये झालेल्या पहिल्या ऑस्कर पुरस्कार सोहळ्यामध्ये या चित्रपटाने तीन पुरस्कार पटकावले. या चित्रपटात पत्नीची भूमिका करणाऱया जॅनेट गेनर यांना अभिनयासाठीचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. गेनर यांना याच सोहळ्यात `स्ट्रिट अंजल’ आणि `सेव्हन्थ हेवन’ या दोन्ही चित्रपटांतील अभिनयासाठी ऑस्कर पुरस्कार मिळाला होता. छायाचित्रणासाठी चार्ल्स रॉशर आणि कार्ल स्ट्रस यांना ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. सर्वोत्तम एकमेवाद्वितीय कलात्मक निर्मितीसाठीही ऑस्कर पुरस्कार या चित्रपटाने पटकावला.

चित्रपटाची कथा

पती-पत्नी आणि लहानसं लेकुरं असलेलं कुटुंब. निर्सगाने रम्य अशा एका गावात तळ्याकाठी सुखी संसारात रमलेलं हे कुटुंब. त्यांना पोटापाण्यापुरती शेती आहे. जनावरं आहेत. दिमतीला नोकरही आहे. उन्हाळा सुरू झाला आणि या गावांत फिरायला येणाऱयांची संख्या वाढू लागली. शहरातून छानछौकी शौक असलेली बाई या गावांत सुट्टीसाठी येते. सुट्या संपल्या तरी गाव सोडायला ही बाई तयार होईना. ती त्या पतीला नादाला लावते. दोघे भेटतात. ती त्याला शेती विकून शहरात चल असं सूचवते. शहरातील भुलभुलैय्या त्याच्यासमोर उभा करते. मग पत्नीचं काय, असा तो तिला प्रश्न विचारतो. त्यावर तिला पाण्यात ढकलून दे, असं ती त्याला सांगते. या विचारांनी हा हबकतो. रागाने तो तिच्यापासून दूर जाण्याचा प्रयत्न करतो. परंतु, ती त्याला मिठ्या मारतात. त्याच्यावर चुंबनाचा वर्षाव करते. या सर्व प्रकारात त्याच्या मनाचे परिवर्तन होते. पण तो तरीही आपल्या प्रिय पत्नीला मारण्याच्या विरुद्ध असतो, असे आपल्याला त्याच्या देहबेलीवरून जाणवत राहते. पत्नीला तळ्यातील पाण्यात नावेत घेऊन जायचे आणि तिला पाण्यात ढकलून द्यायचा दोघांचाही प्लॅन ठरतो. तिची मिठीच्या पिंजऱयात तो बंदिस्त झाला आहे. दरम्यान तो या बाईपाई आपला एक बैल विकून टाकतो. कर्जबाजारी होतो.

सांजवेळी झालेली. वाट पाहणारी पत्नी तान्ह्या लेकराबरोबर बसलेली आहे. पतीची वाट पाहतेय. अखेर त्याची वाट पाहून रात्री झोपी गेली. त्यानंतर काही वेळानं सशाच्या पावलानं पती येतो. झोपतो. बायको उठते. त्याच्या अंगावर शाल टाकते. सकाळी तो उठतो. आपल्याला शहरात फिरायला जायचं आहे, असं तो तिला सांगतो. तिच्या गगनात आनंद मावेना. तिने आलेली मरगळ झटकून टाकली आणि कामाला लागली. लेकराला घरीच नोकरानीकडे ठेवून दोघेही बोटेतून शहराकडे जायला निघतात. पतीवर कसलीही तिला शंका येत नाही. त्यामुळे आनंदाच्या भरात ती तळ्यातील बोटिंगचा आनंद घेते आहे. पत्नीला पाण्यात ढकलून तिला मारून टाकायचं आहे, या एकाच विचारानं डोक्यात थैमान घातल्यामुळं त्याचं तिच्याकडं पाहायचंही धाडस होत नाही. पाण्याच्या मध्यभागी गेल्यावर तो उठतो. भेदक नजरेनं तिच्याकडं पाहतो. गळा आवळण्यासाठी हात पुढं करतो. `पाण्यात चढकलू नको. मारू नको,’ म्हणून ती गयावया करू लागते. तो पुढे काही करणार तितक्यात चर्चमधील घंटा वाजते. घंटेच्या नादाबरोबर तो हात सर्रकन मागे घेतो. आपण कोणतं पाप करतोय ? एका पतिव्रत्येला मारायला निघालोय, या विचारांनी तो मागे सरकतो. नाव कडेला आणतो. भेदरलेल्या अवस्थेतील पत्नी त्याच्यापासून जिवाच्या आकांताने पळू लागते. एका ट्राममध्ये बसते. तो तिच्या पाठीमागे पळतो. मला घाबरू नको, असा तो तिला विनवतो. परंतु, ज्याच्यावर आपण विश्वास ठेवला, तोच मारेकरी होतोय, या भावनाने ती पुरती हदरते. ट्रॉममधून जाताना तो तिला समजावतो. रस्त्यावर उतरल्यावर तिला फुलं देऊ करतो. त्याच्या तिच्यावर काहीसा परिणाम होतो. ती त्याला जवळ करते. तोपर्यंत ते शहरातील एका चर्चजवळ आलेले असतात. चर्चमध्ये लग्न करण्यासाठी एक जोडपं चाललेलं असतं. त्या चर्चमध्ये हे दोघेही जातात. लग्न लावताना, फादर नवरदेवाला सांगत असतो....  `तिला दुःखी करू नकोस. प्रत्येक संकटापासून तू तिचं रक्षण कर.’  हे एकून तो पती पूर्ण ओशाळतो. पत्नीच्या मांडीवर डोकं टेकवून ओक्शाबोक्शी रडू लागतो. यामुळं ती त्याला पूर्ण माफ करते. इथंही चर्चमधील घंटानाद सुरू होतो.

दोघंही धक्क्यातून सावरतात. एकमेकांना स्वीकारतात. शहरभर विविध ठिकाणी फिरतात. आनंदी जीवनाचा उपभोग घेतात आणि गावाकडं जायला निघतात. तळ्यातून जात असताना विजांचा कडकडाटासह मुसळधार पाऊस सुरू होतं. वादळामुळं सारं होत्याचं नव्हतं होतं. तो तिच्या कंबरलेला गवताचा भेळा बांधतो. काही वेळातच आणखी मोठं वादळ सुरू होतं आणि त्यात नाव बुडते. दोघांची ताटातूट होते. पती किनाऱयाला येऊन थडकतो. पत्नीचा पत्ता लागत नाही. ज्यावेळी तो शुद्धीवर येतो, त्यावेळी पत्नी नसल्याचं पाहून छिन्नविछिन्न होतो. तिचा शोध घेऊ लागतो. गावकरीही मदतीला येतात. सारेच त्याच्या पत्नीचा शोध घेतात. परंतु, ती सापडत नाहीच. हा सर्व प्रकार शहरातून सुटीसाठी आलेली बाई पाहतच असते. त्यानं काम फत्ते केल्याचं तिच्या वाटू लागतं. तिचा सुरू असलेला शोध ती दूरून पाहत असते. बांधलेल्या भेळाच्या काड्या पाण्यावर तरंगताना पाहून त्याच्या दुःखाला पारावार राहत नाही. आपली बायको पाण्यात बुडून मेली, यामुळे दुःखावेगाने तो कोसळतो. त्याला गावकरी घरी आणून सोडतात.

इकडे बाई त्याच्या घरी येते. तिला पाहून त्याचा इतका पारा चढतो, की त्याला मारायला तिच्यामागे हा लागतो. तिचा गळा आवळतो. तेवढ्यात त्याची पत्नी सापडल्याची बातमी त्याची नोकरानी त्याला ओरडून देते. हे एकून तो बाईला सोडतो. ती पळ काढते. बायकोला येऊन हा भेटतो. ती बेशुद्ध असते. तिच्याच शेजारी तो गुडघ्यांवर बसून राहतो. बाई शहराकडं निघून जाते. पत्नीचे सकाळी डोळे उघडतात तेव्हा तिचा पती तिच्या शेजारीच बसलेला असतो. तान्हं लेकरू तिथंच असतं. इकडं उगवत्या सूर्याच्या कोवळ्या किरणांमध्ये सर्व गाव न्हावून निघतं.

[yogirajkare]

द आयर्न लेडी... मार्गारेट थॅचर यांच्या वादळी आयुष्याचे दर्शन

ऑस्कर चित्रपटांचा रसास्वाद

द आयर्न लेडी... मार्गारेट थॅचर यांच्या वादळी आयुष्याचे दर्शन

पुरुषप्रधान राजकीय क्षेत्रात कारकीर्द घडवणे महिलांना सोपे कधीच नव्हते आणि नाही. इंदिरा गांधी, मार्गारेट थॅचर, बेनझिर भुट्टो, अंग सॅन स्यू की, अंजेला मार्केल, ज्युलिया गिलार्ड, यिंगलुक शिनपात्रा, हिलरी क्लिंटन, सोनिया गांधी या महिलांनी आपला ठसा केवळ आपापल्या देशातच नव्हे, तर जगाच्या राजककीय पटलावर उमटवला. हा राजकीय संघर्ष दीर्घकालीन आहे. ब्रिटनच्या पंतप्रधानपदावर महिला म्हणून सर्वाधिक काळ राहिलेल्या मार्गारेट थॅचर यांची हीच राजकीय संघर्षयात्रा दिग्दर्शक फिलिडा लॉइड यांनी `द आयर्न लेडी’ या चित्रपटाद्वारे आपल्यासमोर ठेवली आहे. मार्गारेट थॅचर यांच्या वादळी आयुष्याचा जीवनपट पाहताना आपल्याला सशक्त, करारी, कर्तव्यकठोर, खंबीर, धाडसी आणि महत्त्वाकांक्षी नेत्याचे दर्शन होते. महिलांच्या वाट्याला येणाऱया `चूल आणि मूल' या आयुष्याचा त्यांना प्रचंड तिरस्कार आहे. त्यामुळे `मी केवळ किचनमध्ये काम करण्यात आणि मुले जन्माला घालण्यात जीवन वाया घालवणार नाही,’ हा त्यांचा स्वभावधर्म बनला. हाच स्वभाव त्यांना घडणीच्या काळात नवीन आव्हानांचा सामना करण्यासाठी सतत मनोबळ देत राहिला, हेही जाणवते. 

मार्गारेट थॅचर यांची भूमिका जागतिक सिनेमात आपल्या अभिनयाची मोहोर उमटवलेल्या मेरील स्ट्रिप या प्रगल्भ अभिनेत्रीने केली आहे. थॅचर यांचा राजकीय पट पाहण्यासाठी जसा हा सिनेमा पाहायचा, तसाच स्ट्रिप यांच्या अभिनयासाठीही. ब्रिटनच्या संसदेत त्यांनी स्वतः काही काळ बसून कामकाज नेमके कसे चालते, हे पाहिले. अनुभवले. थॅचर यांच्या स्वभावाचे पैलू अभिनयात नेमके उतरतील याचा अभ्यास केला. थॅचर यांची राजकारणापूर्वीची भाषा आणि राजकारणात आल्यावरील भाषेचा अभ्यास केला. याचा परिणाम म्हणजे त्यांना २०१२मध्ये थॅचर यांच्या भूमिकेसाठी सर्वोत्तम अभिनेत्रीचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. त्यापूर्वी त्यांना १९८२ मध्येही सोफीज चॉइस चित्रपटासाठी सर्वोत्मक अभिनेत्रीचा पुरस्कार मिळाला होता. क्रॅमर व्हर्सेस क्रॅमरसाठी १९७९ मध्ये त्यांना सहअभिनेत्रीचा ऑस्कर पुरस्कार मिळाला. आजपर्यंत ऑस्करची सर्वाधिक नामांकने स्ट्रिप यांच्या नावावरच आहेत. द आयर्न लेडी चित्रपटात त्यांच्या अभिनयातील बारकावे पाहण्यासारखे आहेत. ब्रिटनच्या संसदेतील त्यांचे आवेशपूर्ण भाषण असो, की मंत्रिमंडळाच्या बैठकांतील त्यांची आक्रमक विषयमांडणी असो, सारेच लाजवाब. या चित्रपटामधील मेकअपसाठी मार्क कुलिअर आणि जे. रॉय हेलांड यांना ऑस्कर पुरस्कार मिळाला आहे. थॅचर यांच्या पात्रासाठी केलेली स्ट्रिप यांची मेकअप पात्राला जिवंत करणारी आहे. इतर पात्रांच्याही मेकअप पाहताना हाच अनुभव येत राहतो. निवडून आल्यानंतर ब्रिटनच्या संसदेत सर्व लोकप्रतिनिधीबरोबर जाताना मार्गारेट एकटी महिला होती. हे दृश्य लॉंग शॉटमध्ये घेतलेले आहे. त्यात सर्व लोकप्रतिनिधी काळ्या सुटमध्ये आणि मार्गारेट निळ्या सूटमध्ये आहे. हे दृश्य पाहताना दिग्दर्शकाला सलाम करावासा वाटतो, इतके अप्रतिम सौंदर्य या दृश्यात ठासून भरलेले आहे. 

काही त्रुटी

वास्तवाशी प्रमाणिक राहूनच कलाकृती पूर्ण करायला हव्यात. त्यात तडजोड करण्याचे कारण नाही. चित्रपट बनवताना आहे तसा संघर्ष चितारणे, कोणत्याही दिग्दर्शकापुढे आव्हान असते. त्यामुळे दिग्दर्शक सिनेमॅटिक लिबर्टी घेताना दिसतात. हे स्वातंत्र्य किती असावे, हा खरा प्रश्न आहे. आपल्याकडे स्वातंत्र्य किती घेतले जाते, हे `बाजीराव मस्तानी’ किंवा `एअरलिफ्ट’ सारखे अलीकडचे चित्रपट पाहून लक्षात येतेच. `द आयर्न लेडी’मध्येही ही सिनेमॅटिक लिबर्टी घेतल्यामुळे काही त्रुटी निर्माण झाल्या आहेत. ब्रिटन संसदेत थॅचर या एकट्याच महिला प्रतिनिधी निवडून आल्याचे दाखवण्यात आले आहे. मात्र, उपलब्ध माहितीवरून त्यांच्या संसदीय कार्यकाळात जवळपास १९ ते ४१ दरम्यान महिला लोकप्रतिनिधींची संख्या होती, असे दिसते. फाल्कलॅण्ड बेटांवर सैन्य पाठवण्याच्या थॅचर यांच्या निर्णयावर लेबर पक्षाचे नेते मायकल फूट यांनी टीका केल्याचे चित्रपटात दाखवले आहे. प्रत्यक्षात त्यांनी थॅचर यांच्या निर्णयाचे समर्थनच केले होते. थॅचर यांचा मित्र आयरी नीव्ह यांची हत्या झाली. या हत्येपूर्वी काही क्षण अगोदरच थॅचर यांनी नीव्ह यांची भेट घेतल्याचे चित्रपटात सूचित करण्यात आले आहे. मात्र, थॅचर त्यावेळी वेस्टमिनिस्टरमध्ये नव्हत्या. इतरत्र कार्यक्रमात असताना त्यांना ही माहिती पुरवण्यात आली. चित्रपटाचे कथानक

पाकिस्तानातील इस्लामाबादेत सप्टेंबर २००८ मध्ये मेरिओट हॉटेलमध्ये झालेल्या बॉम्बस्फोटाच्या बातमीने `द आयर्न लेडी’ची सुरवात होते. टीव्हीवर बातम्या सुरू असतात. वयोवृद्ध मार्गारेट थॅचर (मेरील स्ट्रिप) दूध आणण्यासाठी दुकानाला गेल्या आहेत. त्यांना दुकानात आलेल्या ग्राहकांपैकी कोणीही ओळखत नाही. दुकानातून त्या घरी चालत येतात. स्मृतिभ्रंश, अशक्तपणाशी लढा देणाऱया, पती डेनिस थॅचर (जिम ब्रॉडबेंट) यांचा मृत्यू न स्वीकारणाऱया थॅचर आपल्याला पहिल्या तीन दिवसांत पाहायला मिळतात. त्यामुळे आपल्या वैयक्तिक आणि राजकीय जीवनातील महत्त्वाच्या घटनांकडे पाहताना थॅचर या डेनिस यांच्याबरोबर गप्पा मारताना रम्य स्मृतींमध्ये रमतात, हे आपण पाहतो.मार्गारेट थॅचर यांना सत्तेसाठी मोजावी लागलेली वैयक्तिक आयुष्यातील किंमत हाच `द आयर्न लेडी’चा केंद्रबिंदू आहे. मार्गारेट यांच्या यशाबाबत डेनिस यांच्या मनात असलेली कधी सकारात्मक, तर कधी नकारात्मक भावना, दक्षिण आफ्रिकेत स्थायिक झालेला मुलगा – मार्कचा – मार्गारेट यांच्याशी फारसा नसलेला संपर्क, मुलगी कॅरोलशी असलेले त्यांचे तणावाचे संबंध आपण चित्रपटात पाहतो. ही त्यांनी सत्तेसाठी मोजलेली किंमत.

दिग्दर्शक लॉइड यांनी फ्लॅशबॅकमध्ये कनिष्ठ मध्यमवर्गातील मार्गारेट यांचे गतकाळातील आयुष्य आपल्यासमोर उलगडले आहे. तारुण्यातील मार्गारेट (अलेक्झांण्ड्रा रोच) एका दुकानात कामाला आहे. वडिलांची राजकीय भाषणे एकणाऱया मार्गारेटचे तिच्या आईशीही संबंध फारसे जिव्हाळ्याचे नव्हते. महत्त्वाकांक्षी असलेल्या मार्गारेटने पुरुषांचे वर्चस्व असलेल्या टोरी पक्षात आपले स्थान निर्माण केले. ब्रिटनच्या संसदेत तिने प्रवेश केला. एडवर्ड हीथ यांच्या मंत्रिमंडळात मार्गारेट यांनी शिक्षणमंत्री म्हणून काम केले. कॉन्झरव्हेटिव्ह पक्षाच्या नेतेपदाची निवडणूक जिंकली.

पंतप्रधानपदाची त्यांची कारकीर्द १९७९ ला सर्वसाधारण निवडणुका जिंकल्यावर सुरू झाली. वाढणारी बेरोजगारी, ब्रिक्स्टनची दंगल, कॉन्झरव्हेटिव्ह पक्षाच्या परिषदेत झालेला बॉम्बस्फोट, आर्जेंटिनाने आक्रन केल्यानंतर त्यांनी परत घेतलेले फाल्कलॅण्ड बेट त्यांच्या कारकीर्दीत गाजले. १९८०च्या दशकातील आर्थिक क्षेत्रातील यश आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष रोनाल्ड रेगन यांच्याशी असलेल्या मैत्रिपूर्ण संबंधांमुळे मार्गारेट थॅचर पंतप्रधान म्हणून जगाच्या राजकीय पटलावर प्रभावी व्यक्तिमत्त्व म्हणून झळकू लागल्या. संसेदतील आवेशपूर्ण आणि प्रभावी भाषणांतून त्यांनी आपल्या नेतृत्त्वाची छाप जगावर पाडली होती. मात्र, तापट स्वभावाच्या मार्गारेट कोणाचीही पर्वा करीत नसत. मंत्रिमंडळाच्या बैठकांमध्ये त्यांनी युरोपियन एकत्रिकरणाच्या मुद्द्यावरून उपनेते जिओफ्रे होवे यांना झापले. अपमानजनक वागणुकीमुळे होवे यांनी राजिनामा दिला. या बदलेल्या स्थितीत मार्गारेट यांना त्यांच्याच मंत्र्यांचा पाठिंबा राहिला नाही. परिणामी ११ वर्षांच्या आपल्या पंतप्रधानपदाच्या कारकिर्दीनंतर मार्गारेट यांना पायउतार व्हावे लागले. अश्रूभरल्या डोळ्यांनी त्यांनी `१० डाउनिंग स्ट्रिट’ हे पंतप्रधानांचे निवासस्थान पतीसोबत त्या सोडतात; पण मनात कायमची सल ठेवूनच...

[yogirajkare]

वॉर हॉर्स.... पहिल्या महायुद्धाचा दाहक अनुभव

ऑस्कर चित्रपटांचा रसास्वाद

वॉर हॉर्स.... पहिल्या महायुद्धाचा दाहक अनुभव

युरोपमध्ये १९ व्या शतकात झालेल्या राजकीय आणि लष्करी आघाड्या, शस्त्रास्त्र स्पर्धा आणि बाल्कन्समधील वादाची परिणीती सरळ-सरळ युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण होण्यात झाली. युद्ध घडण्यासाठी फक्त निमित्ताची गरज होती. ते घडले विसाव्या शतकाच्या दुसऱया दशकात. थोड्याफार प्रमाणात धुसफूस सुरू होतीच. त्यातून छोट्या-मोठ्या लढाया होत होत्याच. ऑस्ट्रियाच्या गादीचा वारसदार आर्चड्यूक फ्रेन्झ फर्दिनन्द याची हत्या साराजोव्हात २८ जून १९१४ रोजी झाली आणि युद्धाचे ढग अधिकच गडद होऊ लागले. महिनाभर चर्चेच्या अनेक फेऱया होऊनही हाती काहीच लागले नाही. शेवटी २८ जुलै २०१४ रोजी ऑस्ट्रिया-हंगेरीने सर्बियाविरुद्ध युद्ध पुकारले. सारे जग युद्धाच्या खाईत ओढले गेले. ब्रिटन-फ्रान्स-रशिया-इटली-जपान-अमेरिका विरुद्ध जर्मनी-ऑस्ट्रिया-हंगेरी-ओटोमन-बल्जेरिया अशी जगाची विभागणी झाली. २८ जुलै २०१४ ते ११ नोव्हेंबर १९१८ या चार वर्षांच्या काळात सुमारे सात कोटी सैनिक युद्धासाठी वापरले गेले. त्यात ९० लाख सैनिकांना, तर ७० लाख नागरिकांना प्राण गमवावे लागले. कितीतरी जखमी होऊन कायमचे जायबंदी झाले. महायुद्धाने जगाचा नकाशाच बदलून टाकला. काही राष्ट्रे नव्याने निर्माण झाली. काहींची मोडतोड झाली. महायुद्धातील पराभव जर्मनीच्या जिव्हारी लागला. त्यातून जर्मनीत नाझिझम आणि फॅसिझमची मुहूर्तमेढ रोवली गेली. यातूनच दुसऱया महायुद्धाची बिजेही पेरली गेली.

महायुद्धाच्या या पटावर आजपर्यंत ढिगांनी चित्रपट निघाले आहेत. अगदी सुरवातीवासून युद्धातील एकेक अंग घेऊन हे चित्रपट आले. आजचे आघाडीचे दिग्दर्शक स्टिव्हन स्पिलबर्ग यांनी पहिल्या महायुद्धावर आधारित चित्रकथा सांगण्यात कधी रस घेतला नव्हता. विशेष म्हणजे स्पिललबर्ग यांनी दुसऱया महायुद्धावर आधारित सहा चित्रपट दिग्दर्शित केले आहेत. दोन चित्रपटांची निर्मिती केली आहे. मायकल मॉरपुर्गो यांच्या `वॉर हॉर्स’ नावाच्या कांदबरीमुळे स्पिलबर्ग भारावले आणि त्यांनी पहिल्या महायुद्धावर चित्रपट काढण्याचा निर्णय घेतला. नाव ठेवलं... वॉर हॉर्स. घरच्या परिस्थितीमुळे लष्काराला विकावा लागलेल्या घोडा परत मिळणाऱया सैनिकाची ही कथा. ब्रिटन आणि जर्मनीच्या फौजांदरम्यान चाललेल्या चकमकीतून युद्धाची दाहकता आपण क्षणोक्षणी अनुभवत राहतो.  २०१२ च्या ऑस्कर पुरस्कारासाठी या चित्रपटाला सहा मानांकने मिळाली होती. सर्वोत्तम चित्रपट (स्टिव्हन स्पिलबर्ग आणि कॅथलिन केनडी), सर्वोत्तम कला दिग्दर्शन (रिक कार्टर आणि ली सॅण्डलस), सर्वोत्तम छायाचित्रण (जॅन्युझ कामिन्स्की), सर्वोत्तम पार्श्वसंगीत (जॉन विलियम्स), सर्वोत्तम ध्वनिसंपादन (रिचर्ड हिम्स, गेरी रिडस्टोर्म) आणि सर्वोत्तम ध्वनिमिश्रण (गेरी रिडस्टोर्म, अण्डी नेलसन, टॉम जॉनसन, स्टुअर्ट विलसन) यासाठी ही नामांकने होती. या सहाही अंगांनी हा चित्रपट पाहताना कलात्मक आनंद मिळतोच; पण कमालीची अस्वस्थताही वाट्याला येते. हेच `वॉर हॉर्स’चे यश आहे. (यंदाही स्पिलबर्ग यांच्या `ब्रिज ऑफ स्पाईज’ या चित्रपटाला ऑस्करचे नामांकन मिळाले आहे.)

स्टिव्हन स्पिलबर्गची चित्रपट बनवण्याची एक खैसियत आहे. त्यांचे दिग्दर्शन आपल्याला नेहमी एका श्रीमंतीचा अनुभव देते. वॉर हॉर्समध्येही याच श्रीमंतीचा अनुभव येतो. स्पिलबर्ग यांनी या चित्रपटात तांबूस लालसर रंगाची छटा वापरली आहे. युद्धप्रसंग पाहताना आपल्या अंगावर रोमांच उभा राहतो. चित्रपटाच्या संघर्षबिंदूवर `नो-मॅन्स लॅण्ड’मधील तारांच्या वेटोळ्यात अडकलेला  घोडा अर्थात जॉय आपण पाहतो. पांढरा ध्वज दाखवून शांततेची भाषा बोलणारे दोन्ही सैनिक जॉयजवळ आल्यावर एकमेकांची विचारपूस करतात, हा प्रसंग महायुद्ध खेळणाऱया महाशक्तींना लावलेली चपराकच आहे. युद्धात झालेली जीवितहानी कमी नव्हती. सुमारे आठ लाख ८६ हजार सैनिक मारले गेले. दहा लाखांहून अधिक घोडे युद्धात वापरले गेले. त्यातील अनेक मेले. याची कोठेच मोजदाद नाही. युद्धातील हा रक्तपात स्पिलबर्ग यांनी अतिशय प्रभावीपणे सुरवातीला उल्लेख केल्याप्रमाणे तांबूस रंगाच्या छटांतून अप्रत्यक्ष दाखवला आहे. चित्रपटातील लॅण्डस्केपही आपल्याशी अनेक गोष्टी बोलतात. तोच चित्रपटाचा नैसर्गिक स्वभाव आहे. युद्धपटातील दाहकता लॅण्डस्केप आणि तांबूस छटांतून स्पिलबर्ग यांनी नेमकी टिपली आहे. महायुद्धात लष्कर म्हणेल ती पूर्वदिशा. त्यामुळे गावागावांत शिरून घरांघरांमध्ये घुसणे. झडत्या घेणे. शेतात फिरून हवे ते गोळा करणे. काही प्रसंगातून लष्कारशाहीची ही काळी बाजू चित्रपटात नकळतपणे आपल्यासमोर येते. युद्ध देशासाठी चालले आहे आणि त्यासाठी सर्व काही तुम्ही अर्पण केले पाहिजे, हे खरे. मात्र, हे सर्व करताना नागरिकांचा सन्मानही ठेवायला हवा ना! हेच युद्धाच्या काळात घडत नाही, हेही हा सिनेमा तुमच्या मनावर बिंबवतो. लोकांच्या मनामध्ये महायुद्धामुळे भिती आहे. असुरक्षितता आहे. धास्तावलेपणा आहे. भविष्याबाबत चिंता आहे. त्यातूनच अनेकांच्या मनात महायुद्धाबाबत तिरस्कार निर्माण झाला आहे. असाच तिरस्कार चित्रपटातील मुख्य भूमिका असलेल्या अल्बर्टच्या वडीलांच्या  अर्थात टेड यांच्या मनातसुद्धा आहे.  टेड स्वतः माजी सैनिक आहेत. परंतु युद्धाचा त्यांना तिरस्कार आहे. या तिरस्कारापाईच दुसऱया बोर युद्धात त्यांना मिळालेला रेजिमेंटचा ध्वज आणि पदके त्यांनी अडगळीत टाकून दिलेली आहेत. या व्यक्तिरेखेतून लोकांमधील युद्धाबाबतचा तिरस्काराचा आणि असुरक्षिततेचा मुद्दा प्रकर्षाने अधोरेखित होतो. नेमके लोकांच्या मनातील टिपणे, हीच स्पिलबर्ग यांच्या दिग्दर्शनाची कमाल आहे.      

 चित्रपटाची कथा

वॉर हॉर्समधील कुमार वयातील अल्बर्ट (जर्मि इरव्हिन) नुकत्याच जन्मलेल्या शिंगराला प्रशिक्षण देतच वाढवतो. त्याचे नाव जॉय ठेवतो. शेतातील नुकसानीमुळे अल्बर्टचे आई रोझ (एमिली वॅटसन) आणि वडील टेड (पीटर मुलन) जॉयला लष्कराला विकून टाकतात. टेड हेही माजी सैनिक आहेत. त्यांना महायुद्धाबद्दल तिरक्कार असतो. हा तिरस्कार का आहे, हा प्रश्न अल्बर्टला पडलेला असतो. ब्रिटनच्या फौजेत शिंगराचे अर्थात जॉयचे लष्करी प्रशिक्षण सुरू होते. त्याची जोडी टॉपथॉर्न घोड्याबरोबर लावली जाते. अल्बर्ट लष्करात भरती होण्याचा प्रयत्न करतो. मात्र, वय कमी भरत असल्याने त्याला अडचण येते.

लष्कराची फौज पुढे कूच करते. मार्गामध्ये हाडांच्या विकारांनी त्रस्त असलेल्या फ्रेंच मुलीला – एमिलीला (सेलिन बकन्स) - जॉय-टॉपथॉर्न दिसतात. ती त्यांना घरी घेऊन येते. जॉय-टॉपथॉर्नशी तिची गट्टी जमते. तिचे आजोबा (नील्स अरेस्ट्रप) हे सारे पाहत असतात. काही कालावधीनंतर लष्कर येऊन एमिलीच्या घराची झडती घेतात. जॉय-टॉपथॉर्नला लष्करापासून वाचवण्यासाठी ती त्यांना लपवते. मात्र, घोड्यावर सैर करताना लष्कराला ती सापडते आणि जॉय-टॉपथॉर्न पुन्हा लष्कर ताब्यात घेते. घोड्यांना डोंगरावर तोफ वाहून नेणाऱया गाडीला जुंपतात. यामध्ये दमछाक होऊन टॉपथॉर्न जगाचा निरोप घेतो. आता जॉय फक्त एकटाच राहिलेला असतो.

अल्बर्ट १८ वर्षांचा झाल्यावर सैन्यात दाखल होतो. त्याचा जॉयचा शोध सुरूच असतो. अल्बर्ट आणि जॉयमधील लहानपणापासूनचे प्रेम त्याचा मित्र अण्ड्रूला (मॅट मिलने) माहीत असते. तोही अल्बर्टबरोबर फौजेत असतो. मात्र, जर्मनीने केलेल्या गॅसच्या हल्ल्यामध्ये अण्ड्रू मारला जातो. अल्बर्टला तात्पुरते आंधळेपण येते. ब्रिटिश आणि जर्मनीच्या फौजा एकमेकांसमोर ठाकलेल्या असतात. रात्रंदिवस सुरू असलेल्या या युद्धात जॉय सैरावैरा धावत असतो. अखेर नो-मॅन्स लॅण्डमध्ये तो घुसतो आणि तारांच्या वेटोळ्यांमध्ये अडकतो. तारांच्या वेटोळ्यात तो जमिनीवर आपटतो. रात्रीच्या अंधारात नो-मॅन्स लॅण्डमध्ये कोणीतरी असल्याची जाणीव दोन्ही फौजांना होते. पांढरा ध्वज फडकावून दोन्हीकडील सैनिक घोड्याजवळ येतात. परस्परांविरुद्ध लढणारे सैनिक जॉयला तारांच्या विळख्यातून मुक्त करताना एकमेकांविषयी गप्पा मारतात. जॉय मोकळा झाल्यावर त्याची मालकी ठरवण्यासाठी छापा-काटा करतात. पुन्हा भेटण्याची इच्छा व्यक्त करून दोघेही आपापल्या फौजेकडे जातात. अल्बर्ट नो-मॅन्स लॅण्डमधून मुक्त केलेल्या घोड्याविषयी एकतो. शिट्टी मारल्यानंतर जॉय त्याला सकारात्मक प्रतिसाद देतो. अल्बर्ट जॉय आपला असल्याचा दावा करतो. मात्र, जॉयचा लिलाव करण्याचा निर्णय लष्काराने केलेला असतो. लिलावात जॉयला विकत घेण्यासाठी अल्बर्टला त्याचे सहकारी आर्थिक मदत करतात. मात्र, जॉयवर लावलेली बोली त्याच्या आर्थिक कुवतीच्या बाहेर असते. एमिलीचे आजोबा जॉयची खरेदी करतात. एमिलीचे आणि जॉयचे विशिष्ट नाते तयार झालेले असते. एमिलीचे निधन झाल्यामुळे तिच्या स्मृत्यर्थ जॉयला भारी किंमत देऊन खरेदी करण्याचा निर्णय एमिलीचे आजोबा घेतात. अल्बर्ट आणि जॉयमधील नाते पाहिल्यावर एमिलीचे आजोबा निर्णय बदलतात. अल्बर्ट आणि जॉय पुन्हा एक होतात.  जॉयसह अल्बर्ट घरी येतो आणि शेवट सुखांत होतो.

[yogirajkare]

ऑस्कर चित्रपटांचा रसास्वाद

बर्डमॅन.... एका सुपरहिरोची शोकांतिका

एेन भारात असताना उत्तुंग उंचीवर पोचलेलं कोणतंही व्यक्तिमत्त्व आयुष्याच्या सांजवेळी प्राप्त परिस्थितीला तोंड देऊ शकत नसेल, तर निराशाग्रस्त होतं. सुरवातीचा डामडौल राहत नाही. आपल्याला कुणी विचारत नाही. अस्तित्व सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला तरी, तुम्ही आउटडेटेड आहात, असं आपलेच आप्तेष्ट आपल्याला सुनवायला लागतात. शेजारी-पाजारी तेच बोलायला लागतात. नमस्कार-चमत्कार बंद होतात. काळाचा महिमा हा असा आहे. त्याला कोणीही अपवाद नाही. मग कलाकार तरी नामानिराळे कसे असणार? जीवनाच्या उत्तरार्धातील हीच व्यथा मेक्सिकन दिग्दर्शक अलेहॅण्ड्रो गोन्सलेस इन्यारीटू यांनी `बर्डमॅन'मधून मांडली आहे.

चित्रपट वेगळा करण्याच्या इर्षेने पेटलेल्या इन्यारीटू यांनी अतिशय नवी वाट बर्डमॅन बनवताना चोखाळली. सुरवातीला त्यांच्या कल्पनेचे हास्य केले गेले. `आत्महत्येचा मार्ग' एवढीच संभावना सर्वांनी केली. ही नवी कल्पना होती... सर्व चित्रपट एकाच चित्रिकरणामध्ये (सिंगल शॉट) चित्रित करायचा. म्हणजे असं, की चित्रपटातील पहिल्या फ्रेमपासून शेवटच्या फ्रेमपर्यंतचे सर्व छायाचित्रिकरण एकदाच होणार. रिटेक अर्थात फेरछायाचित्रिकरण नाही. थोडक्यात काय, तर एकटाकी लिहिल्यासारखे हे एकटाकी छायाचित्रिकरणाचा प्रकार. हा प्रयोग यापूर्वी कुणीही केलेला नव्हता. त्यासंदर्भातील कुठलेही साहित्य उपलब्ध नाही. अशा स्थितीत कोण आव्हान स्वीकारणार, हा प्रश्नच होता. या छायाचित्रिकरणाचे आव्हान इम्यान्युयल लुबेझ्की यांनी स्वीकारले. या चित्रपटाची पटकथा स्वतः इन्यारिटू यांच्याबरोबर निकोलस जेकोबोन, अलक्झॅन्डर डायलारस ज्युनिअर, अरमॉन्डो बो ज्युनियर यांनी लिहिली आहे. चित्रपटाची पटकथा एकटाकी चित्रिकरणासाठी या चौघांनी लिहिली, परंतु त्यासाठी त्यांना खूप वेळ खर्ची घालावा लागला. दुसरा प्रश्न होता. संगीताचा. ज्याप्रकारे कथेची गरज होती, असे एकटाकी संगीत देणारा संगीतकार मिळणेही दुरापास्तच होते. मात्र ही किमया साधली ती जाझ ड्रमर अन्तोनिओ सॅन्चेझ यांनी. ड्रमच्या रिदममधून आपण सतत चित्रपटाच्या कथेशी एक सलग जोडले जातो. प्रत्येक पात्रासाठी ड्रमचा एक नाद- रिदम - अन्तोनिओ यांनी तयार केला. दृश्यात्मक परिणाम आणि स्वच्छ, सर्वोत्तम ध्वनिमुद्रणह यांमुळे कथेचा परिणाम साधण्यात दिग्दर्शक यशस्वी झाला आहे.

एकटाकी छायाचित्रणाच्या नव्या कल्पनेमुळे, कथेमुळे, हाताळणीमुळे हा चित्रपट नेमका कुठल्या प्रकारात बसवायचा हा प्रश्नच आहे. हा चित्रपट पाहताना मला `नटसम्राट'ची आठवण झाली. कथा तीच, हाताळणी वेगळी, तंत्र वेगळे आणि काळ वेगळा. १९६० मध्ये पडद्यावर आलेल्या फेलिनीच्या `8 and 1/2', जीन-लूक गोदार्दच्या चित्रपटांबरोबरच, अल्फ्रेड हिचकॉकच्या `रोप'चीही आठवणी झाली.

या सर्व आचंबित करणाऱया कल्पनांमुळे इन्यारीटू यांच्या `बर्डमॅन'ची भुरळ गेल्या वर्षीच्या ऑस्करवर पडली होती. या चित्रपटाला तब्बल आठ मानांकने मिळाली होती. त्यातील सर्वोत्तम चित्रपट, सर्वोत्तम दिग्दर्शन, सर्वोत्तम पटकथा, सर्वोत्तम छायाचित्रण असे चार ऑस्कर पुरस्कार या चित्रपटाने पटकावले. या चारही अंगाने हा चित्रपट पाहताना आपण फ्रेममधून जसे पुढे जातो... तसे इन्यारीटू यांच्या कल्पकतेचे चाहते होऊन जातो, इतका दृश्यात्मक, बौद्धिक, वैचारिक आनंद दिग्दर्शक आपल्याला देतो. यंदाच्याही ऑस्कर नामांकनामध्ये इन्यारीटूंचा `द रेव्हरंट' चित्रपटाचा समावेश आहे, हे विशेष. पाहूया काय होते ते.

बर्डमॅनची कथा रिगन थॉमसन हा नाट्यगृहातील आपल्या खोलीत एकांतात बसला आहे, याने होते. त्यावेळीही तो या पात्राचाच विचार करत असतो. रिगन थॉमसन हा एकेकाळचा हॉलिवूडमधील अभिनयाचा बादशहा. सुपरहिरोची भूमिका असलेली बर्डमॅनची व्यक्तिरेखेमुळे तो चाहत्यांच्या गळ्यातील ताईत बनललेला. परंतु बदलत्या परिस्थितीत कालबाह्य झाल्यावर लेखन, दिग्दर्शन आणि अभिनयात स्वतःला पूर्ण सिद्ध करण्याचा त्याचा केविलवाणा प्रयत्न सुरू होतो. त्याच्यासाठी तो नाटकाची निर्मिती सुरू करतो. परंतु, हा प्रकार आजच्या प्रेक्षकांना भावनारा नाही, हे त्याची मुलगी सॅम त्याला खडसावून सांगते. अंमलीपदार्थाच्या विळख्यातून बाहेर येऊ पाहणारी सॅम रिगनला साह्य करीत असते. याच नाटकातील माइकशी सॅमचे सूत जुळल्याचे रिगनच्या लक्षात येते. रागाच्या भरात तो सिगारेट ओढत नाट्यगृहाच्या बाहेर तो गाऊन आणि अंडरवेअरवर जातो. परंतु दरवाजा बंद झाल्यामुळे टाइम स्केवरला वळसा घालूनच त्याला नाट्यगृहात यावे लागते. गाऊन अडकल्यामुळे केवळ अंडरवेअरवर तो टाइम स्केवर पार करतो. टाइम स्केवरमधून जात असताना त्याचे चाहते त्याला ओळखतात. वय झाल्यामुळे अंगावरील सुरकुत्या, पांढरे झालेले केस पाहून तुला किती वृद्धत्व आलंय असेही काही जण ओरडतात. टाइम स्केवरमधील त्याच्या चालण्याचा व्हिडिओ एक हौशी कलाकार काढतो आणि तो सोशल मिडियावर अपलोड करतो. व्हिडिओवर काही वेळातच लाइकची संख्या वाढू लागते. यामुळे रिगन अजूनही लोकांमध्ये लोकप्रिय असल्याची पावती सॅमला मिळते. या सर्व प्रकाराने त्याच्यापासून दुरावलेली सॅम त्याची काळजी घेऊ लागते.  

माइकच्या अभिनयामुळे स्वतःला सिद्ध करण्याच्या नादात रिगन त्याचा द्वेष करू लागतो. आपण प्रतिभावान अभिनेते आहोत, असे स्वतःशी बोलू लागतो. स्वतःच्या डोक्यात असलेल्या बर्डमॅनशी तो बोलू लागतो. बर्डमॅन त्याला सांगतो... तू मोठा अभिनेता आहेस. तू मोठा अभिनेता आहेत... हा एेकू येणारा स्वतःच्या डोक्यातील आवाज रिगन विसरू शकत नाही. त्यातूनच त्याचे इतरांशी खटके उडू लागतात. तो आत्महत्येचा विचार करू लागतो. एका बारमध्ये दारू प्यायला जातो. तेथे त्याचा द्वेष करणारी चित्रपट समीक्षक तबिथा डिकसन त्याला भेटते. तीही त्याला सुनावते. यामुळे चिडलेला रिगन दारू रिचवून रस्त्याच्या बाजूला झोपतो. उठल्यानंतर त्याला पुन्हा बर्डमनचा आवाज एेकू येऊ लागतो. काही वेळाने त्याला बर्डमनही दिसू लागतो. मॅनहॅटनच्या रस्त्यावरून तो उडतो आहे, असा भास त्याला होतो. काही वेळाने एेकू येणारे आवाज आणि बर्डमॅन नाहिसा झाल्यावर तो ताळ्यावर येतो आणि नाटकाच्या प्रयोगाकडे जातो. नाटकातील शेवटच्या दृश्यात रिगन आत्महत्या करण्याचे पात्र वठवत असतो. तो प्रसंग सुरू होतो आणि खोट्या पिस्तुलाएेवजी रिगन खऱया पिस्तूलातून गोळी झाडतो. या अस्सल अभिनयाने सारेच आचंबित होतात. त्याचा द्वेष करणारी चित्रपट समिक्षक तबिथा डिकसन तत्काळ तेथून बाहेर पडते. पिस्तुलातील गोळीमुळे रिगनच्या नाकाचा शेंडा उडालेला असतो. रातोरात त्यांच्यावर शस्त्रक्रिया केली जाते. दुसऱया दिवशीच्या वृत्तपत्राचा मुख्य मथळा हा रिगनच्या अभिनयातील नव्या पर्वाचे कौतुक करणारा असतो. सॅम त्याला रुग्णालयात भेटायला आलेली असते. तिथे ती रिगनचा ऑपरेशन केलेला चेहऱयाचा फोटो काढते आणि नव्याने सुरू केलेल्या त्याच्या ट्विटर अकाउंटवर टाकते. त्याचे ट्विटरवर तासाभरातच ८० हजारांहून अधिक फॉलोअर्स झालेले असतात. यातून रिगनबद्दल लोकांच्या मनात असलेले स्थान अधोरेखित होते. रिगनशी बोलताना ती बाथरुमकडे जाते. आणि त्याच वेळात रिगनला बर्डमॅनचा भास होतो. त्यातच तो रुग्णालयातील खोलीच्या खिडकीतून बाहेर जातो... सॅम बाथरुममधून येते तेव्हा रिगन तिला दिसतच नाही. खिडकीतून जेव्हा ती बाहेर पाहते, तेव्हा तिला सर्व समजते. ती केवळ केवळ स्मित हस्य करत उभा राहते.... रिगन थॉमसनची भूमिका मायकल किटन यांनी, एडवर्ड नॉर्टन यांनी माइकची, इमा स्टोन यांनी सॅमची, तबिथा डिकसनची भूमिका लिंडसे डंकन यांनी साकारली आहे. झच गॅलिफियानकीस, अॅण्ड्री राइसबरो, अमी रायन, नाओमी वॅटस, मेरिट वेव्हर, जेरमी शॅमोस, डॅमियन योंग, बिल कॅम्प, फ्रॅन्क रिडले, बेन्जामिन केन्स यांनी इतर भूमिका वठवल्या आहेत.

[yogirajkare]

वाइल्ड... पदभ्रमंतीतून `स्व’चा शोध

ऑस्कर चित्रपट रसास्वाद...

वाइल्ड.... पदभ्रमंतीतून `स्व'चा शोध आपण जे अपेक्षित करतो, त्यासाठी तरी आपण कुठे तयार असतो का, या एका केंद्रबिंदूशी

जीन-मार्क व्हॅली दिग्दर्शित `वाइल्ड' सिनेमा आपल्याला फिरवत राहतो. सध्याच्या

गुंतागुंतीच्या, व्यस्त, बाजारू आयुष्यात दररोज निराशात्मक करणाऱया अनेक घटनांना

तुम्ही-आम्ही सामोरे जात असतो. त्याला तोंड देण्याची प्रत्येकाचीच तयारी असते असे

नाही. त्यातूनच what if ही विचारांची मालिका सुरू होते. तशी ती `वाइल्ड'मधील

चेरील स्ट्रेयडच्या आयुष्यात सुरू होते. जिवापाड प्रेम असणारी आई- बॉबी- कर्करोगाने

वारलेली. त्यामुळे निराशाग्रस्त होऊन अंमलीपदार्थ्यांच्या नादी लागण्याच्या तयारीत

असेलली ही चेरील घटस्फोट घेते. आत्मसंवाद साधण्यासाठी, स्वचा शोध घेण्यासाठी आणि

आहे त्या परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी पदभ्रमंतीचा मार्ग निवडते. अमेरिकेतल्या

कॅलिफॉर्निया आणि ऑरेगॉन राज्यांमध्ये पसरलेल्या पॅसिफिक क्रेस्ट ट्रेल अर्थात पीसीटीवर

ती १८०० किलोमीटरची अनुभव नसताना पदभ्रमंती करण्याचा धाडसी निर्णय घेते. भ्रमंती

सुरू होते. तिच्याकडे इतके सामान असते, की ते तिला उचलताही येत नाही. परंतु, तिच्या

मनाचा निश्चय दृढ झालेला असल्याने ती भ्रमंतीची बॅकपॅक उचलतेच. हीच चित्रपटाचीच

सुरवात. तेथून पुढे ११५ मिनिटांचा तिच्याबरोबरचा आपला प्रवास म्हणजे आपण आपल्या

स्वतःचा शोध घेण्याचा प्रयत्न ठरावा.      

चेरीलची ही पदभ्रमंती १९९५मधील. तब्बल ९५ दिवस सुरू होती. पदभ्रमंतीच्या ५८ व्या

दिवशी पाण्यासाठी चेरीलची कासावीस सुरू होते. कुठेही पाणी नाही. अखेर स्वतःच्याच

राहुटीवरील पाण्याचे दव चाटून ती तहान भागवते. अशा येणाऱया प्रत्येक अडचणीतून ती

दमदारपणे मार्ग काढते... तिच्या आईसारखाच. एका नवीन आयुष्याचा अनुभव घेत पुढे

सरकत राहते. भ्रमंतीदरम्यान फ्लॅशबॅकच्या रुपात आपल्याला तिचं पूर्वसूरीचं आयुष्य

उलगडू लागतं. त्यातून तिचे आईशी असलेले भावनिक पदर उलगडले जातात. स्वयंपाक

करताना आनंदगाणं गुणगुणणाऱया आईवर चेरील ओरडते. मारहाण करणाऱया, दारूड्या

बापामुळे किती हाल होत आहेत, याची तिला आठवण करून देते. त्यावर तिची आई उत्तर

देते... ठीक आहे. तुझ्यासारखी चांगली मुलगी, चांगला मुलगा मला त्याच्यामुळे मिळालं,

हे काही कमी आहे का? या उत्तरानं चेरील निरुत्तर होते.

पदभ्रमंतीमध्ये तिला अनोळखी भ्रमंती करणाऱे भेटतात. ऊन, वारा, पाऊस सुरू असताना

हा प्रवास सुरू असतो. अस्ताव्यस्त पसरलेल्या जंगलामध्ये सर्व पुरुष भ्रमंतीकार आणि

केवळ चेरीलच स्त्री असते, हे ज्यावेळी तिच्या लक्षात येते, त्यावेळी ती गडबडते. परंतु, या

मनोवस्थेमधूनही ती धीरगंभीरपणे बाहेर पडते. मनाला उत्फल्ल करणारेही प्रसंगी चेरील

अनुभवते. त्यावेळी होणारी तिची अवस्था पाहण्यासारखीच आहे. पदभ्रमंतीच्या शेवटच्या

टप्प्यात तिची एका आजीबरोबर निघालेल्या मुलाशी भेट होते. दोघे छान गप्पा मारतात.

गप्पांच्या ओघात आई वारल्याचं चेरील त्याला सांगते. त्यावर मुलगा त्याची आई त्याला

गाऊन दाखवत असलले लोकगीत म्हणून दाखवतो...

From this valley they say you are leaving. We shall miss your bright eyes and sweet

smile, For you take with you all of the sunshine That has brightened our pathway a while. Then come sit by my side if you love me. Do not hasten to bid me adieu. Just remember the Red River Valley, And the cowboy that has loved you so true.

या लोकगीतानं चेरीलच्या मनात आईच्या आठवणी जाग्या होतात. ती भावनावश होते.

तिला रडू कोसळते. जीवन असह्य वाटू लागते. आईच्या आठवणींनी व्याकूळ झालेली

चेरील वॉशिग्टनमधील कोलंबिया नदीवरील ब्रिज ऑफ द गॉडस वर येते. ९४ दिवसांच्या

पदभ्रमंतीनंतर ती आपला प्रवास थांबवते. या सबंध भ्रमंतीदरम्यान लाल कोल्हा तिला

दिसतो. हा कोल्हा म्हणजे आपली प्रतिनिधीक आई आहे, असा चेरीलचा ग्रह होतो.

त्याच्या माध्यमातून आई आपल्यावर लक्ष ठेवून असल्याचं सारखं तिला वाटत राहतं.

प्रवास थांबवताना ती स्वतःशी बोलायला लागते... विचारमग्न, आत्ममग्न होते... what

if प्रश्नांची मालिका तिच्या मनात सुरू असतानाच, अपेक्षित गोष्टींसाठी आपण कधीच

तयार नसतो, असंही तिच्या मनात येतं. त्यातून एक सकारात्मक विचार तिच्या मनात

घोळू लागतात... आई गेली. मी स्वतःला स्वतःच्याच दुःखात गुरफटून घेतलं. मला आता

भ्रमंतीदरम्यान जंगलातून नवा रस्ता मिळाला आहे. आता पुढचा प्रवास कसा असेल,

याचीही मला कल्पना नाही. मला भ्रमंतीनं नक्की काय दिलं? अजूनही कळायचं काय बाकी

आहे? मी आता चार वर्षानंतर लग्न करेल. त्यानंतर पाच वर्षांत आम्हाला मुलगा होईल.

त्यानंतर वर्षानं एका मुलीची मी आई होईल. या पदभ्रमंतीमुळे मी खाली हातानं परतत

नाहीए. आयुष्य जगायचं. हे ती सांगत असतानाच आपण तिच्या पुढच्या आयुष्याची

आपल्या मनात पेरणी करत राहतो...  

if i could या गाण्यातून सतत चेरीलच्या आईच्या आठवणी जाग्या ठेवण्याचे

काम करते. यातून चेरीलची आई चित्रपटभर चेरीलसह आपल्याही बॅक ऑफ द माइंड

अंतर्मनात अस्तित्व जाणवत राहते. चित्रपटभर चेरीलने शारीरिक आणि मानसिकतेची

चांगली पेरणी आपल्या अभिनयातून व्यक्त केली आहे. तुम्ही भावनिकरित्या चेरीलशी

जोडले जाता. रिस व्हिदरस्पून या दमदार अभिनेत्रीने चेरील सशक्तपणे उभी केली आहे,

तर लॉरी डर्न यांनी चेरीलच्या आईची-बॉबीची भूमिका वठवली आहे. रिस आणि लॉरी या

दोघींनाही या चित्रपटातील अभिनयासाठी ऑस्कर नामांकन मिळाले होते.

पीसीटीवरून जाताना पिवळ्या गवतातून निघालेली चेरील कोणालाच विसरता येणार नाही.

विहंगम दृश्यात पिवळ्या गवतामध्ये निळ्या बॅकपॅक घेऊन चाललेली चेरील तेथील

दिसणाऱाय रंगसंगतीमुळे कायचीच लक्षात राहते. ही दिग्दर्शकाची सौंदर्यदृष्टी आपल्या

नजरेतून सुटत नाही. चेरील स्ट्रेयड यांनी लिहिलेल्या `वाइल्ड : फ्राॅम लॉस्ट टू फाउंड

ऑन द पॅसिफिक क्रेस्ट ट्रेल' या पुस्तकावर आधारित या चित्रपटाची निर्मिती आपल्याला

कोठेही निराश करीत नाही, हे नक्की.