27.10.2023 | "Kiedy patrzę wstecz na pierwszą kolekcję, myślę: »Mój Boże, miałeś odwagę!«". Jak Kris van Assche pomógł stworzyć współczesnego faceta
Zamknięcie w jednej książce elegancji z ponad dwóch dekad, definiującej epokę, to nie lada wyczyn. Coś o tym wie projektant mody Kris Van Assche, który przez ostatni rok skrupulatnie archiwizował dorobek swojego życia. Od początków na ASP w Antwerpii, projektowania dla własnej marki po pracę dla Dior Homme i Berluti. Teraz dał nam album "55 Collections", który pokazuje jak w pierwszej dekadzie XXI wieku stworzył wizerunek nowoczesnego mężczyzny. Tak, to on stoi za estetyką zbudowaną wokół napięcia pomiędzy elegancją starego świata a modą ulicy.
Choć Kris Van Assche to jedno z najważniejszych nazwisk w modzie męskiej, daleki jest od statusu celebryty projektanta. Tak, ma konto na Instagramie. Jednak poza zdjęciami z odwiedzonych wystaw i selfie, które regularnie robi przed tym samym lustrem, trzymając w ręku nowy bukiet kwiatów do domu, nie buduje pozycji influencera. Zresztą, jak sam przyznaje, przez całą karierę nie zabiegał o popularność. Może dlatego nigdy nie był ulubieńcem mediów – pokazywał się tylko jako kreator oddany przede wszystkim swojej pracy. Zaś ostatnie dwa lata – odkąd odszedł z Berluti – w zasadzie nigdzie, co miało związek z modą i popkulturą, się nie pojawiał.
A tu nagle wraca! Na razie wspominając to, czego dokonał. Zaczęło się, gdy rok temu belgijskie wydawnictwo Lannoo zwróciło się do niego z propozycją. – Skontaktowali się, ponieważ chcieli wykorzystać zdjęcia mojego paryskiego apartamentu w jakimś projekcie, a potem zasugerowali napisanie książki o mojej 18-letniej karierze – projektant wspomina w rozmowie z magazynem "Another". – I w końcu poczułem, że to właściwy moment. Musiałem być w jakiś sposób wolny emocjonalnie od dotychczasowej pracy, aby stworzyć jedną książkę, która połączyłaby wszystkie trzy marki, z którymi byłem związany.
Od początku wiedział, że w "55 Collections" będzie musiał się bardziej otworzyć. – Udzieliłem miliarda wywiadów jako projektant znanych brandów, a mimo to ludzie myślą, że jestem bardzo powściągliwy. Mój partner powiedział mi: "Jeśli chcesz napisać tę książkę, musisz dać z siebie trochę więcej, niż zwykle". I dlatego ta publikacja to coś więcej niż zbiór 55 kolekcji, które stworzyłem – to w zasadzie około 20 lat mojego życia – ocenia w rozmowie z "The Face".
Van Assche pracował nad nią co najmniej cztery dni w tygodniu, co tydzień, przez ostatni rok, zbierając zdjęcia, wspomnienia i historie od otaczających go przez te lata osób. To, co miało być prostym ponownym obejrzeniem jego "ulubionych kolekcji", szybko stało się ćwiczeniem terapeutycznym ("Czasami jedna zła recenzja może namieszać w głowie i wywołać złe wibracje na temat całego sezonu, ale potem przychodzi zdrowy dystans i widać, że to była naprawdę niezła kolekcja"). – Nigdy tak bardzo nie lubiłem patrzeć wstecz; projektant jest tak dobry, jak jego następna kolekcja, a przy tempie 2, 4 lub 6 kolekcji rocznie nigdy nie było na to zbyt wiele czasu. Zeszły sierpień nagle wydał się idealnym momentem – wyznał magazynowi "Perfect".
Jak na "osobę powściągliwą", która wcześniej wolała ograniczać wywiady jedynie do kwestii mody, w "55 Collections" jest otwarty. Obrazom towarzyszą wyjaśnienia na temat każdej kolekcji w pierwszej osobie, a następnie przeplatają się z osobistymi anegdotami i cytatami ludzi z branży, przyjaciół i rodziny. Kris nigdy nie dbał o swoje archiwa, więc dzięki albumowi ponownie nawiązał kontakt również z fotografami, którzy przez lata uwieczniali jego projekty – to wspaniałe zdjęcia, takich sław jak David Sims, Nan Goldin, Willy Vandeperre, Alasdair McLellan i Patrick Demarchelier, które podkreślają intymność jego słów. Efekt? Wydawca myślał o książce zawierającej około 280 stron, a skończyło się na 432.
Album zaczyna się od zdjęcia z jego pierwszej komunii w 1982 roku w małym belgijskim miasteczku Londerzeel. Miał sześć lat. – Nie jestem pewien, czy naprawdę miałem wtedy jakieś pasje. Jestem jedynakiem i byłem dość samotny. Spędzałem godziny w swoim pokoju, rysując i tworząc różne rzeczy. Wiedziałem już, że nie pasuję do stereotypu mężczyzny, ale nie wiedziałem jeszcze, jak na to zareaguję. Na pewno nie byłem członkiem drużyny piłkarskiej mojego rodzinnego miasta. Dopiero w wieku 12–13 lat zdałem sobie sprawę, że praca w modzie będzie moim celem w życiu – tłumaczy w wywiadzie dla belgijskiego "Behind the Blinds".
We wstępie "55 Collections" można się dowiedzieć, że był zbuntowanym młodzieńcem, który wyrwał się z konserwatywnego Londerzeel do miasta, które było "kolebką designu i mody", gdzie zaczął studia projektowania mody damskiej. – Lubię myśleć, że byłem "grzecznym buntownikiem" i nadal nim jestem – uśmiecha się.
Projektant w swojej monografii pokazał także m.in. skan legitymacji studenckiej, portret z matką w dniu swoich 18. urodzin, wycinek z gazety przedstawiający nową grupę absolwentów ASP w Antwerpii w dziedzinie mody z 1998 roku czy zdjęcie z tego samego roku, na którym stoi w zoo w Antwerpii ubrany w skórzaną kurtkę. Na każdym widać drobne ślady przyszłego projektanta, który już na początku "zdał sobie sprawę, że ubrania nie wyrastają w szafie, ale ktoś je projektuje". – Chciałem być tą osobą – zapewnia 47-letni Belg.
W 1998 roku, tuż po ukończeniu Antwerp Academy of Fine Arts, przeniósł się do Paryża na czteromiesięczny staż w domu mody Yves Saint Laurent. Byłtak dobry, że szybko został pierwszym asystentem Hediego Slimane’a, który był tam głównym projektantem odzieży męskiej. Kiedy dwa lata później Slimane przeniósł się do Diora, aby wprowadzić na rynek linię Homme, zabrał ze sobą van Assche'a.
Obok luźnego kroju, popularnego wówczas w modzie dla mężczyzn, pojawił się ostry jak brzytwa krój Dior Homme, chude sylwetki i rockandrollowy urok chłopców, którzy nonszalancko kroczyli po wybiegu. Slimane i van Assche pokazali modę dla młodych mężczyzn, którzy są elegancko ubrani i nie boją się swojej wrażliwości. Hipermęskość została zakwestionowana; sześciopak mięśni brzucha, złocista opalenizna i wyrzeźbiona szczęka nagle wydały się przestarzałym ideałem.
Wraz ze Slimane na początku XXI wieku pomógł zwiększyć popularność sceny niezależnej w głównym nurcie odzieży męskiej. Młodzi chłopcy nagle zaczęli pracować ze swoimi ciałami, zamiast chować je pod kawałkami materiału, a krawieckie kody męskości i kobiecości powoli zaczęły się zacierać, jakieś 20 lat przed płynnością płci, którą obserwujemy obecnie na wybiegach.
– Mężczyźni zazwyczaj chcą przynależeć do grupy, niezależnie od tego, czy jest to polityka, piłka nożna czy styl uliczny. W pewnym sensie trzymają się zasad i kodów, czują się bardzo dobrze, będąc częścią jakiegoś klanu – mówi van Assche. – Zawsze uwielbiałem bawić się kodami i łączyć elementy, których nigdy nie powinno się łączyć. Im więcej jest zasad, tym fajniej jest poza nie wychodzić i poszerzać możliwości.
W 2004 roku odszedł z Diora. Po wymagającej pracy w globalnych brandach YSL i Dior zdecydował się działać samodzielnie i na mniejszą skalę, rok później otworzył własną markę. Wkrótce jednak upomniano się o niego ponownie – gdy Slimane w 2007 roku rzucił pracę, jego stanowisko w Dior Homme zaproponowano jego byłemu asystentowi.
– To propozycja nie do odrzucenia! Kiedy odszedłem z Diora jako asystent, aby założyć Kris van Assche, wierzyłem, że mój czas w dużych domach mody dobiegł końca. Tym ryzykownym krokiem zdenerwowała się jedynie moja mama: "Oszalałeś!" – usłyszałem od nij. Nie byłem bogaty, ale byłem szczęśliwy. Pracowałem w Diorze przez cztery lata, więc znałem ten zespół i niesamowite rzemiosło w atelier. Ludzie myślą, że posiadanie własnej marki jest łatwiejsze niż praca dla dużej, ale zapominają, że potrzebne są narzędzia i możliwości finansowe. W przypadku dużej marki są one znacznie większe. Teraz jesteśmy przyzwyczajeni do karuzeli stanowisk i ciągłych zmian projektantów. Wtedy było to dość rzadkie, szczególnie, gdy projektant robił świetną robotę. Przejęcie sterów po Hedim nie było łatwe, ale też nikt nie chciał, żebym był naśladowcą – wspomina tamten czas w wywiadzie dla brytyjskiego magazynu "i-D".
W swoim pierwszym pokazie Diora skupił się więc na historii samego domu mody. Miał pewność: Dior nie musi być Krisem van Assche – miał przecież swoją markę; poza tym, jeśli Dior Men istniał przed Hedim, może istnieć po nim. Umieścił ogromne zdjęcia Monsieur Christiana Diora w całym budynku, bo chciał, żeby ludzie zrozumieli, że marka została założona przez Christiana Diora. I zaczął bardziej koncentrować się na jako osobie Monsieur i jego filozofii mody.
Chciał, aby jego klienci rozkoszowali się wyrafinowaniem. Gdy w 2007 roku zastąpił swojego poprzednika wniósł więc więcej klasycznego piękna starego świata, którego nauczyła go jego babcia, wielka estetka. – Zawsze podobał mi się pomysł podjęcia wysiłku co do stroju – mówi. Babcia powtarzała mu, że ubieranie się i dobry wygląd to forma grzeczności. Że kiedy czujesz się nieszczęśliwy, nie ma sensu zrzucać tego na innych. Nie musisz dzielić się swoim cierpieniem – po prostu ubierz się dobrze i wyglądaj dobrze. – Kiedy miałem 12 lub 13 lat, zaczęła mi szyć klasyczne spodnie w prążki, podczas gdy wszyscy nosili dżinsy. Robiliśmy to przez kilka lat, a potem, gdy na studiach w Antwerpii potrzebowałem pomocy przy szyciu moich projektów, zaczęła mi pomagać. Wiele lat później asystowała mi na pokazach Diora – wylicza jak bardzo było dla niego ważną osobą.
Został u Diora aż 11 lat, co w modzie oznacza miliard lat. Dziś chyba nikt ma takiego stażu w roli głównego projektanta w znanym domu mody. – Miałem jednak świadomość, że moda polega na zmianach. W pewnym momencie wiesz, że twój czas dobiegł końca – tak opowiada o swoim odejściu w 2018 roku.
W "55 Collections" ktoś nawet podsumował ewolucję w branży za czasów aktywności Krisa: "Kiedy w 2005 roku zakładał swoją markę, streaetwear i odzież sportowa wchodziły do świata luksusu; w 2010 roku, kiedy obejmował stanowisko w Diorze, na pierwszym planie stawiano dziedzictwo i założycieli marek; natomiast 2020 stał się rokiem tradycyjnych marek próbujących przemówić do młodszego grona odbiorców".
W pewnym sensie van Assche to drugie robił z Diorem, szukając sposobu, aby uczynić go częścią ducha czasu i dawnego świata couture jednocześnie. Np. zaproponował rewolucyjne wówczas rozwiązanie: trzyczęściowy garnitur w prążki, luźne spodnie i białe tenisówki. – Zawsze lubiłem napięcie między przeciwieństwami. Właśnie dlatego A$AP Rocky noszący czerwony płaszcz couture ma sens, ponieważ moda nie powinna być tylko przeszłością. Ale prawdą jest, że kiedy zasugerowałem włączenie tego rapera do kampanii reklamowej, wymagało to dużo czasu na przekonywania. A teraz branża poszła dalej: mamy raperów projektujących całe kolekcje! – zauważa.
Nie odszedł z Diora na emeryturę. Zaoferowano mu pracę w innej marce koncernu LVMH – w Berluti, co dla niego było dziwne, ponieważ "Berluti był bardzo tradycyjny i nastawiony na rzemiosło, a tak mało na modę". Kilka razy odmówił. Gdy wyjaśniono mu, że skoro Berluti tak naprawdę nie ma dziedzictwa jeśli chodzi o ubrania, to on ma szansę je stworzyć. I w końcu podjął wyzwanie.
Zastanawiał się, jak z małej, rzemieślniczej "perły luksusu" zrobić coś "na czasie". Postawił na kolorową patynę, coś – jak na jego monochromatyczne standardy – było szokujące. – Całkowicie. Mogliśmy założyć czarne garnitury i brązowe buty, ale to nie miało sensu. Mieliśmy koncepcyjne podejście do marki, ponieważ nie ma ona tak dużych archiwów. Patyna polega na nakładaniu warstw kolorów, czasami podobnych barw lub dwóch lub trzech mieszanych. Zastanawialiśmy się, jak nałożyć na sylwetki kolor i w tym momencie otworzył się zupełnie nowy świat – wspomina.
Choć w Berlutim był tylko trzy lata, ceni sobie ten czas. Gdy ma wymienić kolekcje zawarte w książce, które szczególnie utkwiły mu w pamięci, wylicza: – Dzięki Bogu jest ich całkiem sporo. Mój pierwszy pokaz mojej autorskiej marki. Jest wiele kolekcji Diora, które mi się podobają. Kiedy patrzę wstecz na pierwszą prezentację, myślę: "Mój Boże, miałeś odwagę!". To zabawne, bo ludzie dosłownie histeryzowali. Te ogromne, plisowane spodnie, które jeden z dziennikarzy nazwał "spodniami MC Hammera", zainspirowane były spódnicami kobiet z archiwum. Teraz wszyscy to robią. Garnitur w Dior Homme był jak tweed w Chanel – garnituru nie można zmienić, jest jak święty Graal. Zatem zmiana tego na bardzo kobiecą sylwetkę z wciętą talią w stylu lat 50. naprawdę była przełomowa. Uważam jednak, że pod względem jakości i kroju Berluti to najlepsza moda, jaką stworzyłem.
Wyjawia, że dom mody Dior to dosłownie kopalnia złota dla każdego projektanta. I w tym sensie bardzo różni się od Berluti, którego dziedzictwo – poza jednym kultowym butem – obejmuje głównie rzemiosło skórzane i know-how. Brak DNA odzieży w Berluti zapewniał mu dużą swobodę, ale narzucał zupełnie inny sposób pracy. – Rękodzieło, wysoki poziom jakości i luksusu stały się inspiracją same w sobie. Bardzo podobają mi się kolekcje, które zaprojektowałem dla Berluti, ponieważ technicznie rzecz biorąc stanowią największe wyzwanie, jakie stworzyłem, a sylwetka "mężczyzny Berluti" jest bliska tej, którą prezentowałem w mojej marce – zapewnia.
EMOCJONALNY ROLLERCOASTER
Ale nie tylko o same ubrania tu chodzi. Pokazy z rampami do skateboardingu czy ogrodem ze świeżych kwiatów na wybiegu, nutami emo i gabberu lub ścieżki dźwiękowe Depeche Mode, koncerty orkiestry symfonicznej na żywo obok przechodzących modeli, garnitury z konwaliami, starsi ludzie i gwiazdy w kampaniach wyznaczały trendy dla całej branży – dzięki Krisowi Dior docierał do nowych odbiorców i łączył pokolenia. Podczas gdy marka Kris van Assche nieustraszenie podkręcała seksowność odzieży męskiej pomimo ówczesnego tradycyjnego i pruderyjnego podejścia. W Berluti też pozostawał na tyle daleko od głównego nurtu, aby trzymać rękę na pulsie świata mody.
– Pracując nad "55 Collections" zrozumiałem, że jedna kolekcja zawsze prowadzi do drugiej – to ciągła historia. Jeśli chodzi o kreatywność, to całkiem naturalne, że są pewne kolekcje, które podobają mi się teraz mniej niż inne, i początkowo nie planowałem umieścić ich wszystkich w książce. W końcu zrozumiałem, że moje zbiory powinny być bardzo uczciwym, chronologicznym dokumentem mojej kariery – mówi. – Było coś bardzo pozytywnego w tej introspekcji, patrząc na projektanta, jakim się stałem – dodaje, przyznając, że tworzenie książki okazało się dla niego "emocjonalnym rollercoasterem".
Co dzięki książce odkrył? – Największe ryzyko, jakiego podjąłem. To było uruchomienie własnej marki, podczas gdy miałem pracę asystenta, której wielu mi zazdrościło. Od tego wszystko się zaczęło i od tego zaczyna się ta książka – ocenia.
Jednocześnie dała mu jasność co do kolejnych kroków. – To było naprawdę uzdrawiające, móc przypomnieć sobie, po co w ogóle zajmowałem się modą. Zastanawiać się, co początkowo mi się podobało, jak widzę to teraz i co chcę dalej robić – wyjawia. Czeka na odpowiednią propozycję, chociaż jest trochę niecierpliwy. Nie ma jednak sprecyzowanej wizji: – Przyjemność jest zdecydowanie na pierwszym miejscu mojej listy, jeśli chodzi o to, co będzie dalej.
Przyjemność miał także wtedy, gdy wziął do ręki egzemplarz swojej wydrukowanej monografii: – Jako nastolatek spędzałem godziny czytając książki o projektantach. Teraz mogę dodać własną na półki. To wspaniałe uczucie!
romaincrisis
jbbartram-illu
titsay
blakekathryn
2087
areudirty
turnnoffyourmind
dailybridgerton
jacobvanloon