olurken

okur-yapar

[olurken]

“Müzik beni, doğruca, onu besteleyenin zihinsel haline götürür. Ruhum onunkiyle birleşir. Onunla beraber bir durumdan diğerine geçerim. Bunun neden böyle olduğunu da bilmem. Bakın, diyelim ki, ‘Kreutzer Sonatı'nı besteleyen Beethoven, kendisinin niye böyle bir ruh halinde bulunduğunu biliyordu kesinlikle. Bu durum ona bazı şeyler yapmasını, özellikle bu besteyi varetmesini gerektirmişti. Bu nedenle de, bu ruh halinin onun için bir anlamı vardı. Peki benim için? Hiç…” s.112 Kreutzer Sonatı, Tolstoy, Türkçesi: Tuncay Yılmaz, Oda Yayınları.

[olurken]

Eylül, Ekim, Kasım… “Kalın” okuyorum.

[olurken]

Bana kendimi göstermek fırsatını vermez o öykü. Öyle bir öykünün sağlam ve derin olması gerek. Oysa ben genişim; genişim ve su gibi akarım. Benim tarzım değil böyle öyküler.

Aldous Huxley'nin Ses Sese Karşı'sından Philip Quarles çeviren: Mîna Urgan

[olurken]

Burada, bu mahzende nasıl olur da koskoca bir ömür hapsedilir? Daha iyi, daha aydınlık bir yere varılacağına inanılmadan nasıl olur da bu yol yürünür? Halbuki Galip amca daha başka şeyler de görmüştür. Onun da çocukluğu ve delikanlılığı güneşli bahçelerde, geniş, alabildiğince geniş topraklarda geçmiştir. Şimdi buraya bir fare gibi tıkılmış bekliyor. Neyi? Ölümü! Bu korkunç şeyi beklemek için bile daha güzel bir yer intihap etmek elimizde değil...

İçimizdeki Şeytan'dan Ömer'in düşünceleri, s.77, Sabahattin Ali

[olurken]

hafta 4-5-biraz da 6

İnsan cennete niyetlenmedikçe, dünya hayatı bir cehennem provası.

Bir haftayı hasta, bir haftayı da iş yoğunluğunda geçirirken bu cümlenin izini takip etmişim; bu sabah da kendisine ulaştım. Ulaşmamla dibimdeki cehennemi gördüm; kendini inatla tekrar eden ve kendine çeken bir cehennem. 

Monitör ve klavyeyle dertleşilmiyor. Bunun da tecrübesi oldu “haftalık”sız haftalar. Zinde olmadan zihin açılmıyor; zihin azıcık açılıp da kapısından geçmedikçe zinde olunmuyor. Yeni bir ay daha gelmişken hemen o aralıktan geçmeli, dedim. Yoksa zehirlenmeye devam edeceğim.

İçimdeki kızgınlığın, sorgulamanın ifadesi de Jeff Buckley’den “Eternal Life” ile gelsin. Bu kadar haftanın “haftalığı” bu haftalık böyle kalsın.

[olurken]

hafta 3

Yazma düzenime bakarsak şimdilik benim haftalarım sekiz gün. Gün gelir -daha doğrusu hafta gelir- beşe düşer, gün gelir ona çıkar. Belki haftaya tam yedi gün oluverir. Elimden geldiğince... Elimden gelmesine çabalayarak... On günü aşmamak niyetiyle.

Yazmanın benim için şifa olduğunu yine yeniden fark ettiğim bir haftaydı geride kalan. İşlerin yoğunluğundan kelimelerle ilişkim rölantideydi. Kitap okumaya kendimi -kendi iyiliğim ve aslında çevremle ilişkilerim için- zorladığım bir dönemdi. Yazmaya birkaç gün ara verdim. Ve şimdi anlıyorum beni neredeyse bir gün yatakta geçirtenin bu ara olduğunu. “Bu yazıları kendime yarasın, bir şekilde fayda sağlasın, kendi yarama merhem olsun diye mi yazıyorum.” (İsmet Özel)

“Şifa” çok sevdiğim kelimelerden. Bu ay Lacivert Dergi’nin de dosya konusuymuş. Ben de birkaç yazıyı internetten okuduktan sonra dergiyi almaya karar verdim. Beslenme düzenimiz ve şekillerimiz üzerine neredeyse iki senedir düşünüp bir şeyler uygulamaya çalışıyorum. Kendi düşüncelerime ve uygulamalarıma “uzman” bir destek bulunca da haliyle seviniyorum. Mesela İbrahim Saraçoğlu’yla yapılan söyleşi de kendisinin söylediklerinin hepsi altı çizilecek türdendi.

Yatakta geçen günümün de aslında şifa duasıyla alakası var. Şefaat yerine seyahat diyen Evliya Çelebi misali oruca niyet edecekken yeni bir bunalım dalgasına kapılmadan iyileşmiş olarak kalkmayı Allah’tan -yine O’nun rızası için- isteyince yataktan dinç bir şekilde kalkacağım şekilde bir teslimiyet içine girdim. Bu teslimiyeti de Allah nasip etti, şifayı da. Sonunda ben de okuduklarımdan hareketle hicaz dinleyerek çalışmalarıma devam ettim. 

Bu haftayı da bir alıntı ve Göksel Baktagir’den bir hicaz eserle bitireyim:

Hicaz; dinginlik veren, rahatlatan, dinlendiren, kalbi yumuşatan, siniri alan bir makamdır. "Dandini dandini dastana/danalar girmiş bostana" ninnisi hicaz makamındadır. Doğar doğmaz çocuklar hicaz makamıyla ve dolayısıyla musikimizle tanışmış olurlar. Bu ninninin kıta geçişlerinde söylenen "Huuu, Huuu, Huuu, Hu" ise esasen 'şarkıların neyi söylediği' konusuna girmektedir, yani hakikate. (Musikiyle gelen şifa, Yağız Gönüler)

[olurken]

2. hafta

Bir hafta daha “ne iğneyi ne de çuvaldızı” muhabbetiyle geçti. Birlikte kurduğumuz iddiasıyla yaşadığımız ülkeyi hep beraber mahvetmenin telaşında, bir oyuna dahil olma merakıyla bir tarafta imzalar diğer tarafta nutuklar atılıyor. “Ne oyunmuş!” diyebilenlere selam olsun.

“Ne oyunmuş!”çularla okuduklarımız bir noktada kesişiyordur. Mesela, bu hafta başlayan İsmet Özel’in yazı dizisi “Dil ile İkrar” buluşma noktamız olmuştur sanırım. (Olmadıysa da olmamıştır tabii.) İsmet Özel de buluşmamızla ilgili cümlelerle başlıyor dizinin ilk yazısına:

Kanaat beraberliği bizi aynı çizgideyiz diyecek yere kadar ilerletmedi henüz. Okuduğunuz yazının şu anına kadar iştirake değer bir şey doğmadı ise, şuncacık zaman içinde dile getirilmiş sözler sebebiyle ne oldu peki? Şu oldu: Siz ve ben yürünebilecek bir yol olduğu sezgisi içinde bulduk kendimizi. İçimizden “Dur bakalım” dedik, “buradan bir şey çıkacak; ama ne?” Şimdilik sözlerin nereye varacağı hakkında hiçbir fikrimiz yok. (Şu Allah’ın İşine Bak, İsmet Özel)

Bu haftayı yeni bir romana başlamak yerine Çelimli Çalım’ın 17. sayısını okuyarak geçirdim. Gündemin -yine- yoğun olduğu bir zamanda zihnimdeki yollar açıldı, ferahladı. Tabii sorumluluk hissi/bilinci, sırtımdaki kambur da aynı oranda arttı. Oluyor olacak olan. Yapmaya çabaladıkça...

Geçtiğimiz haftanın -kendimce- noktasını da çok manidar bir David Bowie şarkısıyla koyayım: “I’m Afraid of Americans”. Şarkının sonu “God is an American” şeklindeyse de bazı kulaklara “God isn’t American” olarak gelebilir; hangi alemden baktığımıza göre değişmez mi? (Çok âlemsiniz!)

[olurken]

Sevgili Haftalık

Bir Cuma’dan diğer Cuma’ya bir haftalık süre geride kaldı. Şu işe bak ki, geçen Cuma ayın 1′ydi. Bugün de doğal olarak 8′i. Hani yeni ay, yeni hafta mantığıyla... (Ha bir de yeni yılmış! O da listenin bonus’u olsun.)

Aslında yeni yaşımın da başlangıcı Cuma’ya denk gelmişti. O zaman da başlayabilirdim böyle yazmaya, hem de miladî yaş günüm bir Cuma’ya, hicrî yaş günüm diğer Cuma’ya denk gelmişti. Ama elim gidememiş, ne diyeyim?

Spotify’ın geçen sene için tuttuğu istatistiklere bakınca gözüm korktu ve bir de taktik kaptım: 2016′nın ilk şarkısını bilerek Birsen Tezer’den seçtim. Gerçi şarkı seçimini yine algoritmaya bıraktım; ama Birsen Abla’dan ne gelse güzel gelirdi zaten. “Seher Vakti”ydi gelen: “Aman efendim, canım efendim, konuş biraz”

Sonra popüleritesi azalsa da başlasam diye ertelediğim bir kitabı okudum sonunda. (Popüleritesi azalamadı ya.) “Modern Türk Edebiyatı”na -aslında her dönem edebiyatımıza ve her türden edebiyata- gecikmişliğimin ezikliğiyle bir iştah açılması var. Bakalım günlerin göstereceklerine. O iştahın şehvetine kapılmadan, sindire sindire nice okumalara diyerek başladım “Kürk Mantolu Madonna”ya. Sırada “Kuyucaklı Yusuf” var. Sabahattin Ali romanlarıyla Ocak ayını tamamlarım inşallah.

Yeni yaşımın ilk kitabıysa “Su Üstüne Yazı Yazmak” oldu. Şimdi notlarını almak amacıyla yeniden okuyor gibiyim. Böyle çift dikişle öğreteceğim kendime okumayı, yazmayı, bildiğimi zannettiğim şeyleri. Zamanla buraya yansıyan bir şeyler de çıkar elimden belki.

Yine cümlelerim tanıdık mı geldi? Tespih çekmek konusundaki sabırsızlığımdan dolayı aynı şeyleri tekrar baştan alıyordum; şimdi “alıyordum” diyebilmenin hakkını vermek niyetindeyim. Hadi hayırlı ola! 

Sen de kal sağlıcakla!

Kapanışa da bir şarkı okuyalım:

Dönmek ne mümkün

Düştüm sevdana

Ah yanasım gelir

Ateşte

[olurken]

Orpheus'a Soneler, 1. Bölüm, 18. Sone'den

Gerçi duyulanlar değil hayırlı, bu karmakarışıklık içinde ama makinenin parçaları övülmeyi bekliyor. Bak makineye: Nasıl da gayretli, intikam alıyor, biçimsizleştiriyor bizi, zayıflatıyor. -Rainer Maria Rilke Çev: Yüksel Özoğuz

[olurken]

Çarşamba, 30 [Aralık 1914]

Hiçbir şey, hiçbir şey! Durmadan aynı haberler geliyor, bu haberlerin tekdüzeliği, zafer çığlıkları atmak isteyen günlük gazetelerin abartılı başlıklarıyla ters orantılı. Bunun yanında kafeler alabildiğine dolu, bütün yasaklamalara karşın her yerde içki; henüz ortaya çıkmamış olan korkunç sefaletin üstüne yine de ışıl ışl bir neşe. Şimdi her yer banknot ve mal dolu, henüz kimse bir şey hissetmiyor. Ama bir yıl sonra! Aslında kafeler, yani şu boş gezenlerin sarayları yine dolu olur; şimdi, savaşın ortasındayken bile yeni yeni kafeler bitiyor her yerde. -- Stefan Zweig, Günlükler, s.116. Çev. İlknur Özdemir, Can Yayınları.

[olurken]

Cause I don't appreciate People who Don't appreciate

Fiona Apple

[olurken]

“Bir ara şunları söyledi Şeyh: ‘Fırtına bizim için en emniyetli yerdir. Korkaklar korksalar da, asıl sükûnet fırtınadadır. Aslında sıcacık yuvasında oturmuş televizyon seyreden insanlar tehlikededir. Yuvadaki sükûnet şeytanın kandırmacasıdır -bize yuva olmayacak yuvalardır bunlar.’ ” -Muhyiddin Şekûr, Su Üstüne Yazı Yazmak, s.79

Orada insanlar ateş altındalar, bunlar pasta yiyerek bombardıman seyrediyorlar ve nezih oluşundan bahsediyorlar. Bunu düşüne düşüne, altüst olmuş bir vaziyette, derhal bir örtü bulup başıma takıyorum ve aynada kendime bakmaya başlıyorum. 'Ben...' diyorum, 'bu bombayı kafasına yiyenlerle aynı saftayım. Ben sizden değilim.' " -Ayşe Şasa, Bir Ruh Macerası, s.138-139

"Yaşıyor olmak, savaşıyor olmaktan başka bir şey değildir. Bir gün son nefesimizi verdiğimizde bize yapılan ilk saldırıyı tamamen püskürtmüş oluruz. Savaş bitmiştir." -İsmet Özel, Waldo Sen Neden Burada Değilsin, s.9

[olurken]

Bizim halkın yaptığı filmlere ihtiyacımız var, onlar için yapılan filmlere değil.

demiş Jean-Luc Godard. İzdiham 20'de de röportajlarından derleme yapmışlar.

[olurken]

“Sanırım Yerdeniz Büyücüsü'nün en çocuksu yanı, konusu: Büyümek. Büyümek, benim yıllarımı alan bir süreç oldu; bu süreci otuz bir yaşımda tamamladım - ne kadar tamamlanabilirse; o yüzden de çok önemsiyorum. Çoğu genç de önemser. Ne de olsa esas işleri budur: Büyümek.” demiş Ursula K. Le Guin. Neredeyse on sene sonra tekrar ziyaret ettim Yerdeniz'i. Birinci kitabıyla ilgili bu söze rastlamak da doğumgünüme yakın bir zamanda oldu. Ben de son iki senedir doğumgünleri konusunda eski heyecanımın kalmadığını farketmiştim. Acaba büyümek bu muydu?

[olurken]

nem - Yarım Kalan Hayaller Yaşındayız

Ankara’yı özlemişken ve kış artık hissedilirken

[olurken]

Uzuuun uzuuun aralar verdim. Kendimle konuşmalarımı zenginleştireyim diye. Ama kendimle o kadar acele, o kadar çat pat konuşmalar yaptım ki... Kalem bile durmadı elimde. “Hadi git, ne halin varsa gör!” dedi. Bir hal ararken bin birine tutuldum.

Artık artıklardan arınayım. Bütünleşeyim, tamlanayım.

[olurken]

Perdeleri açıyorum, pencereleri açıyorum, gözlerimi açıyorum, duvar bitmiyor!

Gökhan Özcan